نسخه آزمایشی

مخفی بودن قبر حضرت فاطمه(سلام الله علیها) ۱۳۹۶/۱۱/۹ - ۷۲۸ بازدید

مخفی بودن قبر حضرت فاطمه(سلام الله علیها)



فلسفه اصلی مخفی بودن قبر حضرت زهرا سلام الله
علیها مربوط می شود به وقایع و جسارتهایی که از طرف خلفای وقت و اطرافیان خلفا،
به آن بزرگوار وارد شده بود، در این زمینه نقل شده است که حضرت زهر(سلام الله
علیها) زمانی که وقت رحلتشان نزدیک شد و در بستر به حالت احتضار بسر می بردند،
حضرت علی ـ علیه السّلام ـ بر بالای بسترشان آمدند و بعد از صحبتهایی که با
همدیگر کردند، حضرت فاطمه(سلام الله علیها) اجازه خواستند تا چند وصیّت به
همسرشان علی ـ علیه السّلام ـ کنند.( حجه اللّه النجفی الرضوی الامیری، احتجاج
الزهرا فاطمه، انتشارات فروزان، چاپ دوم، ص۲۱۰. (
از جملة وصایای حضرت زهر(سلام الله علیها) به علی ـ علیه السّلام ـ این بود که
فرمودند: ای پسرعمو! اگر تا چند ساعت دیگر از دنیا رفتم جنازه ام را شبانه
تشییع کن و مراسم تشییع مرا اعم از غسل و کفن و نماز خواندن و دفن کردن باید در
محیطی مخفی و پنهان انجام دهید و فقط به کسانی اجازه در تشییع دهید که ظلم و
جفا نسبت به من روا نداشته اند و حتّی به یک نقل، حضرت زهر(سلام الله علیها)
تصریح کردند که نگذارید ابی بکر و عمر بر من نماز بخوانند و در تشییع جنازه من
شرکت کنند. حال بحث در این است که علّت اجازه ندادن حضرت زهر(سلام الله علیها)
در مراسم تشییع حضرت بیانگر چیست؟
یقیناً حضرت زهر(سلام الله علیها) با این کارشان می خواستند بار دیگر همانند
جریان فدک مبارزه ی جدیدی را با وصیّت نامة سیاسی خویش شروع کنند که ضربة
سهمگینی به حکومت وقت وارد سازند. (خشاوی، شهین، زندگانی سیاسی حضرت زهر(سلام
الله علیها)، تهران، نشر عابد، چاپ اول، ۱۳۷۸، ص ۲۸۰).
فاطمة اطهر(سلام الله علیها) با وصیّت خویش افکار خفتة مردم مدینه را بیدار می
ساختند و توجه افکار عمومی را نسبت به پایمال کردن حقّ خویش جلب می کردند)
عاملی، سید جعفر مرتضی، رنجهای زهر(سلام الله علیها)، ترجمة محمد سپهری، قم،
نشر ایام، چاپ اول، ۱۳۷۸، ص ۲۲۳).
امیرالمؤمنین با عمل به وصیّت زهر(سلام الله علیها) اذهان جامعه را دچار شک و
تردید کردند و مشروعیت خلیفه را زیر سؤال بردند و مظلومیت حضرت زهر(سلام الله
علیها) را بیشتر آشکار ساختند و این سؤال را همیشه برای همگان مطرح کردند که
چرا قبر زهر(سلام الله علیها) مخفی مانده است.
بدین طریق زمانیکه حضرت زهر(سلام الله علیها) از دنیا رفتند مردم سراسیمه به
خانة حضرت زهر(سلام الله علیها) می آمدند و منتظر بیرون آمدن جنازه بودند که
علی ـ علیه السّلام ـ به ابوذر فرمودند: برو و با صدای بلند اعلام کن که
برگردند چرا که تشییع جنازة دختر رسول خدا امشب صورت نمی گیرد و به تأخیر
افتاده است. مردم که متفرق شدند حضرت علی ـ علیه السّلام ـ با کمک اسماء بدن
حضرت را غسل و کفن کردند و در نیمة شب با عده ای از نزدیکان و یاران خویش که
عبارت بودند. از: سلمان، ابوذر، مقداد، عمار، عباس و زبیر و چند تن دیگر به
همراه علی ـ علیه السّلام ـ جنازة دختر رسول خدا را شبانه تشییع کردند و شبانه
به خاک سپردند و حضرت علی ـ علیه السّلام ـ قبر حضرت فاطمه(سلام الله علیها) را
هم سطح زمین کردند و حتی روایت شده در چند نقطه در بقیع حضرت، قبر درست کردند
تا دشمنان متوجه نشوند که قبر حضرت فاطمه(سلام الله علیها) کدام یک است و این
راز مخفی  ماندن قبر فاطمه(سلام الله علیها) برای همیشه مانده است و کسانی
هم که حضور داشتند دیگر بعدها محل اختفاء قبر فاطمه(سلام الله علیها) را بیان
نکردند. (مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، ترجمة محمدجواد نجفی، انتشارات
اسلامیه، ۱۳۵۴، جلد دهم، ص ۱۹۵).
مرحوم شیخ صدوق در علت دفن شبانه آن حضرت می نویسد:

عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ أَبِی حَمْزَةَ
عَنْ أَبِیهِ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام لِأَیِّ عِلَّةٍ
دُفِنَتْ فَاطِمَةُ (علیها السلام) بِاللَّیْلِ وَ لَمْ تُدْفَنْ بِالنَّهَارِ
قَالَ لِأَنَّهَا أَوْصَتْ أَنْ لا یُصَلِّیَ عَلَیْهَا رِجَالٌ
[الرَّجُلانِ‏].

علی بن ابوحمزه از امام صادق علیه السلام پرسید:
چرا فاطمه را شب دفن کردند نه روز؟ فرمود: فاطمه سلام الله علیها وصیت کرده بود
تا در شب وی را دفن کنند تا ابوبکر و عمر بر جنازه آن حضرت نماز نخوانند.
(الصدوق، أبو جعفر محمد بن علی بن الحسین (متوفای۳۸۱هـ)، علل الشرایع، ج‏۱،
ص۱۸۵، تحقیق: السید محمد صادق بحر العلوم، ناشر: منشورات المکتبة الحیدریة
ومطبعتها - النجف الأشرف، ۱۳۸۵ - ۱۹۶۶ م).

مرحوم صاحب مدارک رضوان الله تعالی علیه می گوید:

إنّ سبب خفاء قبرها ( علیها السلام ) ما رواه
المخالف والمؤالف من أنها ( علیها السلام ) أوصت إلی أمیر المؤمنین ( علیه
السلام ) أن یدفنها لیلا لئلا یصلی علیها من آذاها ومنعها میراثها من أبیها (
صلی الله علیه وآله ).

علت مخفی بودن محل دفن فاطمه سلام الله علیها آن
گونه که مخالف و موافق نقل کرده اند این است که آن حضرت به امیرمؤمنان علیه
السلام سفارش کرد تا او را شبانه دفن کند تا آنان که او را اذیت کرده  و
از ارث پدرش محروم کرده بودند بر وی نماز نخوانند. (الموسوی العاملی، السید
محمد بن علی (متوفای۱۰۰۹هـ)، مدارک الأحکام فی شرح شرائع الاسلام، ج ۸، ص۲۷۹،
نشر و تحقیق مؤسسة آل البیت علیهم السلام لإحیاء التراث، الطبعة: الأولی،
۱۴۱۰هـ).

بنابراین با توجه به مطالبی که عرض شد، علت مخفی
ماندن قبر آن حضرت را می توان در امور زیر خلاصه کرد:
۱. دشمنان و غاصبان حق آن مظلومه به قبر آن حضرت دسترسی نداشته باشند تا
روزی در صدد نبش آن برنیانید.
۲. خود آن حضرت خواستند که شبانه و مخفیانه، دفن شوند که به تبع آن
قبرشان مخفی بماند.
۳. با توجه به محتوای وصیت ایشان در مورد دفن آن حضرت؛ می توان گفت که می
خواستند با این کار، افکار عمومی را بیدار کرده و مردم را نسبت به ظلم حکام
زمانشان نسبت به ایشان و علی(ع)، آگاه سازند، و لذا، این سوال را که چرا قبر
حضرت فاطمه(سلام الله علیها) مخفی ماند را برای همیشه در اذهان مردم زنده نگه
دارند.

در پایان نقل یک قضیه خالی از لطف نیست: مرحوم
آیت الله مرعشی نجفی(ره) ازپدر بزرگوارش مرحوم حاج سید محمود مرعشی نقل
مى‏کردند که آن مرحوم در صدد بود که به هر وسیله‏ای که ممکن باشد، محل دفن‏حضرت
زهرا را به دست آورد، به این منظور ختم مجربی را آغاز مى‏کند و چهل شب آن را
ادامه مى‏دهد، تا درشب چهلم به خدمت‏ حضرت باقر و یا حضرت صادق علیهما السلام
شرفیاب مى‏شود، امام(ع) به ایشان مى‏فرماید: «علیک بکریمه اهل البیت‏» به دامن
کریمه اهلبیت پناه‏ ببرید. عرض مى‏کند: بلی من هم این ختم را برای این منظور
گرفته‏ام که قبر شریف ‏بی بی را دقیقا بدانم و به زیارتش بروم. امام(ع) فرمود:
منظور من قبر شریف حضرت معصومه در قم مى‏باشد. سپس ادامه داد: برای مصالحی
خداوند اراده فرموده که محل دفن حضرت فاطمه‏ همواره مخفی بماند و لذا قبر حضرت
معصومه را تجلیگاه قبرآن حضرت قرار داده است. هر جلال و جبروتی که براى‏ قبر
شریف حضرت زهرا مقدّر بود خداوند متعال همان جلال و جبروت ‏را بر قبر مطهر حضرت
معصومه(سلام الله علیها) قرار داده است. (کریمه اهل بیت، ص۴۳).

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق این صفحه اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.