مذهب تشیع- مذهب حنفی ۱۳۸۹/۲/۱۲ - ۱۴۹ بازدید

می خواستم در مورد مذهب تشیع و فرقه حنفی بدونم؟
شیعه در لغت عرب به معناى پیرو است. کلمه( شیع) در ( شِیَعِ الْأَوَّلِینَ حجرآیه ۱۰ ). جمع بوده و مفرد آن: شیعه مى‌باشد. شیعه را در لغت، فرقه و گروه نیز مى گویند. ولى از نظر پیامبر اسلام صلّى اللّه علیه و آله یعنى آن گروهى که پیرو حضرت على بن أبى طالب علیه السّلام باشد. زیرا نام تنها مذهب و گروهى را که پیامبر عالیقدر اسلام در زمان حیات خود بطور مکرر بجهانیان خاطر نشان مى‌نمود نام مذهب و گروه شیعه بود. ولى از گروه و احزابى که هم اکنون، اظهار وجود مى‌کنند نامى بمیان نیاورده است.
قرآن مجید مى فرماید: «و ان من شیعته لابراهیم»؛ (صافات: ۸۳) یکى از پیروان نوح، ابراهیم است.
در اصطلاح مسلمانان، شیعه به گروهى اطلاق مى شود که معتقدند پیامبر صلى اللّه علیه و آله پیش از درگذشت خود، جانشین خویش و خلیفه مسلمین را در مناسبتهاى متعددى ازجمله در روز هیجدهم ذوالحجه، سال دهم هجرى که به روز غدیر معروف است، در یک اجتماع بزرگ معین فرمود و او را به عنوان مرجع سیاسى، علمى و دینى پس ازخود، تعیین نمود.
بر این اساس تشیّع را پیامبر بزرگوار اسلام با تعیین حضرت امیرالمومنین(ع) براى خلافت خویش از جانب خداوند بنیان نهاد.
تاریخ، گواه این است که پس از رحلت رسول اکرم «صلى الله علیه وآله» عده اى از مسلمانان به تبعیت از سفارشهاى پیامبر، حضرت على «علیه السلام» را جانشین و خلیفه بلافصل ایشان دانسته، زیر بار خلافت ابوبکر نرفتند آن عده به نام شیعه، رو به فزونى نهادند و با این که در اقلیت بودند، موجودیت خود را در طول تاریخ اسلام حفظ نمودند.
اما دلایل سخن:
۱ - پیغمبر اکرم در اولین روزهاى بعثت که به نص قرآن: «وَ أَنْذِرْ عَشِیرَتَکَ الْأَقْرَبِینَ»؛ ( آیه ۲۱۴ سوره شعراء ) مأموریت یافت که خویشان نزدیکتر خود را به دین خود دعوت کند صریحاً به ایشان فرمود که هر یک از شما به اجابت دعوت من سبقت گیرد، وزیر و جانشین و وصى من است. على (ع) پیش از همه مبادرت نموده اسلام را پذیرفت و پیغمبر اکرم ایمان او را پذیرفت. تفسیر على بن إبراهیم، تفسیر نور الثقلین، ج ۴، ص : ۶۶ .
و از اهل سنت، لباب التأویل فى معانى التنزیل، ج ۳، ص: ۳۳ - الکشف و البیان عن تفسیر القرآن ، ج ۷ ، ص: ۲.
۲ - پیغمبر اکرم ( ص ) به موجب روایت مستفیض و متواتر که سنى و شیعه روایت کرده‌اند، تصریح فرموده که على (ع) در قول و فعل خود از خطا و معصیت مصون است، هر سخنى که گوید و هر کارى که کند با دعوت دینى مطابقت کامل دارد و داناترین مردم است به معارف و شرایع اسلام.
۳ - حدیث غدیر از احادیث مسلّم میان سنى و شیعه مى‌باشد و متجاوز از صد نفر صحابى با سندها و عبارتهاى مختلف آن را نقل نموده‌اند و در کتب عامه و خاصه ضبط شده , براى تفصیل به کتاب غایه المرام، ص ۷۹ و عبقات و الغدیر مراجعه شود.
۴ - جابر مى‌گوید: نزد پیامبر بودیم که على از دور نمایان شد، پیغمبر فرمود: «على و شیعته هم الفائزون» سوگند به کسى که جانم بدست اوست این شخص و شیعیانش در قیامت رستگار خواهند بود. (تفسیر الدرالمنثور، ج، ۶ ص ۳۷۹ و غایه المرام، ص ۳۲۶)
۵ - ابن‌عباس مى‌گوید: وقتى آیه « ان الذین آمنوا و عملوا الصالحات اولئک هم خیر البریه» نازل شد، پیغمبر به على فرمود: «مصداق این آیه تو و شیعیانت مى باشند که در قیامت خشنود خواهید بود و خدا هم از شما راضى است. ( این دو حدیث و چندین حدیث دیگر، در تفسیرالدرالمنثور، ج ، ۶ ص ۳۷۹ و غایه المرام ، ص ۳۲۶ نقل شده است.)
۶ - در روایاتى که در این تفسیرها از شیعه و سنى آمده، به صراحت تمام پیروان حضرت على علیه السلام به نام شیعه معرفى شده است و اگر کسى غیر این را انتخاب کند، روایات شیعه و سنى را کنار گذاشته است و گرنه هیچ عالم مسلمانى نمى تواند این روایات را زیر پا بگذارد . .
براى آگاهى بیشتر در این باره به کتاب «تاریخ پیدایش تشیع در ایران» نوشته رسول جعفریان و تاریخ تشیع نوشته غلامحسن محرمى و کتاب تاریخ تشیع پژوهشگاه حوزه و دانشگاه مراجعه بفرمایید.
مذهب حنفى:
نام یکى از شاخه‌هاى کیش سنى از دین اسلام است. و از مذاهب فقهى و پیرو ابوحنیفه نعمان بن ثابت از ائمه چهارگانه اهل سنت است. وى کوفى الاصل و از مردم کابل بود. متولد ۸۰ هجرى قمرى در شهر کوفه مى‌باشد، این مذهب در بین مذاهب چهارگانه اهل سنت بیشترین پیرو را دارد و عمده پیروان این مذهب نیز در کشورهاى آسیاى میانه، افغانستان، ترکیه، بالکان، شبه قاره هند، آسیاى مرکزى ( و مناطق شرقى ایران) قرار دارند. نام این شاخه منسوب به بنیادگذار آن یعنى ابوحنیفه نعمان بن ثابت کابلى ( ۱۵۰ - ۸۰ هجرى قمرى ) است. مقبره ابوحنیفه در بغداد قرار دارد. از شاگردان سرشناس ابوحنیفه مى‌توان از افراد زیر نام برد:
أبو یوسف ( یعقوب بن ابراهیم )
محمد بن الحسن الشیبانى
أبو الهذیل ( زفر بن الهذیل )
الحسن بن زیاد اللؤلؤى
برجسته‌ترین کتابها در زمینه شاخه حنفى عبارت‌اند از:
۱. المبسوط از شمس الدین السرخسى
۲. بدائع الصنائع فى ترتیب الشرائع از کاسانى
۳. مختصر الهدایه از مرغیانى
۴. حاشیه ابن عابدین ( ردالمحتار على الدر المختار )
از اساتید او در دوران تحصیل علوم اسلامى حمادبن ابى سلیمان است. تسلط ابوحنیفه بر علم کلام بیش از احاطه او به علوم فقهى موجب معروفیت او شده است.
ابوحنیفه توسط عمره بن هبیره، قاضى القضاه شهر کوفه شد، منصور خلیفه عباسى قصد انتصاب او را به سمت قاضى بغداد داشت اما چون با مخالفت ابوحنیفه مواجه شد، وى را به زندان افکند.
پیروان ابوحنیفه، مذهب و روش او را اهل رأى مى نامند زیرا ابوحنیفه قائل به رأى است چنانکه بعد از صدور هر فتوایى و حکمى عنوان مى‌کرد این نظر ماست. او با اهل حدیث مخالف بود و تنها در شرایطى اقدام به قبول احادیث متواتر مى‌کرد که از تابعین نقل شده باشد و حدیث و خبر مفرد را قبول نداشت. این شیوه او مى‌تواند بخاطر متکلم بودن او و تأثیرش در روش فقهى وى باشد. همچنین او قیاس و استحسان را هم به ‌عنوان اصول در اجتهاد پذیرفت.
مذهب حنفى برهفت اصل استوار است که عبارت‌اند از:
قرآن، سنت، قول صحابه، قیاس و رأى، استحسان، اجماع، عرف.
در باب ایمان و کفر، ابوحنفیه معتقد به زیاد و کم بودن آنها نیست و اصل ایمان و کفر را تصدیق و انکار مى‌داند.
از ویژگیهاى ابوحنفیه که جمیع محققین و فقها بر آن اتفاق نظر دارند صراحت و بى باکى او در دادن فتوى است و تسامح و اغماض از خصایص فتاواى او مى‌باشد. مزار ابوحنفیه در بغداد، زیارتگاه اهل سنت مى‌باشد.
منابع:
دکتر: فؤاد، عبدالنبى، محمد. ( اَللُؤلُؤ وَالمُرجان)، دار احیاء الکتب العربیه، چاپ دمشق، سال انتشار ۱۹۵۵ میلادى به ( عربى ).
دکتر: الشکعه، مصطفى. ( الأئمه الأربعه)، دار الکتاب اللبنانى، چاپ بیروت، سال انتشار ۱۹۸۵ میلادى به ( عربى ).

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق این صفحه اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.