مرسی بر سر دو راهی ۱۳۹۱/۷/۱۷

اگر دولت مرسی نتواند برای مردم رفاه و برای خود مشروعیت اقتصادی - سیاسی ایجاد کند، قافیه را باخته است. در چنین شرایطی، قاهره دو راه بیشتر ندارد؛ ابتدا اینکه با سیاست ها و رویکردهای منفعت طلبانه آمریکا هماهنگ شده و براساس تمایلات آن عمل کند که از سوی رژیم صهیونیستی نیز تضمین داشته باشد. بی شک اگر مصر جدید به این سمت برود انقلاب مصر را به انحراف کشانده است. اما راه دوم این است که ...

اگر دولت مرسی نتواند برای مردم رفاه و برای خود مشروعیت اقتصادی - سیاسی ایجاد کند، قافیه را باخته است. در چنین شرایطی، قاهره دو راه بیشتر ندارد؛ ابتدا اینکه با سیاست ها و رویکردهای منفعت طلبانه آمریکا هماهنگ شده و براساس تمایلات آن عمل کند که از سوی رژیم صهیونیستی نیز تضمین داشته باشد. بی شک اگر مصر جدید به این سمت برود انقلاب مصر را به انحراف کشانده است. اما راه دوم این است که ...


سرانجام پس از مدت ها گمانه زنی، کنگره آمریکا از ارسال ۴۵۰ میلیون دلار کمک مالی به مصر خودداری کرد. این مسئله سوال های زیادی را به همراه داشت. مهم تر از همه اینکه آیا روابط بین دو کشور بیش از این رو به تیرگی خواهد رفت. آمریکا هنوز با مصر جدید محتاط رفتار می کند و طی ماه های اخیر در حال رفتارسنجی این کشور است. واشنگتن به هر جهت اخوان المسلمین را می شناسد و می داند که این تشکیلات در چه بستری از تاریخ مصر شکل گرفته و رشد کرده است. بنابراین به راحتی نمی تواند به آن اعتماد کند. از سوی دیگر اخوان المسلمین مصر نیز اگر چه طی دهه های اخیر رفتار سیاسی خود را تعدیل کرده و از تحرکات نظامی و مسلحانه فاصله گرفته است،اما هنوز مبانی فکری آن را اسلام تشکیل می دهد و قطب نمای رفتار آن، دین است. اتفاقاً آمریکا از همین موضوع هراس دارد. بنابراین می توان انتظار داشت که روند کنونی به سمتی پیش برود که دو کشور آشکارتر از این، رویاروی یکدیگر قرار بگیرند.

در این میان تحولات منطقه و به خصوص نظر رژیم صهیونیستی در این مسئله از تأثیر قابل توجهی برخوردار است. به این دلیل که تل آویو می تواند تا حدود زیادی نوع رابطه آمریکا و مصر را تعیین کند. این مسئله وابسته به آن است که آیا مصر جدید به تعهدات دوران انورسادات و حسنی مبارک پایبند خواهد بود یا خیر؟ اگر اخوان المسلمین بخواهد براساس مبانی فکری دینی که در آن رشد کرده و همچنین بر اساس تمایلات و خواسته های مردم حرکت کند، باید بیش از این به فلسطین نزدیک شده و رژیم صهیونیستی را از خود دور کند. البته این سیاست، عواقب اقتصادی فراوانی برای مصر دارد. بزرگ ترین مشکل ساختاری مصر در این زمینه این است که اقتصاد این کشور به سیاست خارجی آن گره خورده است و قاهره هر چقدر بخواهد در سیاست خارجی خود در عرصه منطقه ای و بین المللی مستقلانه عمل کند در زمینه اقتصاد مورد حمله قرار خواهد گرفت. سد کردن راه کمک های ۴۵۰ میلیون دلاری آمریکا به مصر در همین زمینه است. این در حالی است که قاهره برای عادی سازی و رونق دادن اقتصاد خود به شدت نیازمند کمک های خارجی است. یکی از بزرگ ترین دلایلی که هنوز کمپ دیوید دست نخورده باقی مانده است، همین مسئله است.

همه به یاد داریم که اولین سفر خارجی و منطقه ای محمد مرسی به عربستان بود. در آن زمان همه این سوال را مطرح می کردند که چرا دولت انقلابی در اولین سفر خود، کشوری را انتخاب کرده است که از متحدان اصلی دولت حسنی مبارک و دیگر دیکتاتورهای منطقه بوده است. محمد مرسی خیلی بهتر از دیگران می داند که اگر بخواهد با عربستان رویارو شود از منابع مالی بسیاری محروم خواهد شد. عربستان طی سال های گذشته حمایت های مالی فراوانی از مصر داشته است. همین مسئله درباره آمریکا نیز صدق می کند. قاهره تا کنون در مواضع خود در خصوص آمریکا و غرب به شدت محتاط عمل کرده است، به گونه ای که از یک سو درصدد برآمده به میل مردم انقلابی عمل کند و از آمریکا فاصله بگیرد، مانند موضعی که در خصوص انتشار فیلم موهن ضد دینی گرفته است و از سوی دیگر نخواسته با سخنان تند خود آمریکا را از خود ناامید و دور کند. این در حالی است که این سیاست الاکلنگی در مصر جواب نمی دهد. جدای از فشارهای منطقه ای و بین المللی علیه دولت جدید مصر که عموماً مالی و اقتصادی است، مرسی در داخل مرزهای خود نیز با مشکلات فراوانی روبه رو است که هر چه زودتر مجبور است برای آنها چاره ای بیندیشد. بسیاری از مردم مصر در فقر به سر می برند، این در حالی است که به تحولات انقلابی کشور و همچنین انتخاب محمد مرسی به عنوان نماینده اخوان المسلمین چشم امید دوخته اند.

حال اگر این دولت نتواند برای مردم رفاه و برای خود مشروعیت اقتصادی - سیاسی ایجاد کند، قافیه را باخته است. در چنین شرایطی، قاهره دو راه بیشتر ندارد؛ ابتدا اینکه با سیاست ها و رویکردهای منفعت طلبانه آمریکا هماهنگ شده و براساس تمایلات آن عمل کند که از سوی رژیم صهیونیستی نیز تضمین داشته باشد و منابع اقتصادی و مالی خود را تأمین کند و از این طریق سیاست های داخلی و منطقه ای اش را سروسامان دهد. بی شک اگر مصر جدید به این سمت برود انقلاب مصر را به انحراف کشانده است. اما راه دوم این است که با نزدیک شدن به سیاست های شرقی، بیش از همه به چین، روسیه و جمهوری اسلامی ایران نزدیک شود که در چنین شرایطی با فشارهای آمریکا مواجه خواهد شد. نزدیکی به چین می تواند قاهره را در امور اقتصادی منتفع سازد. روسیه نیز می تواند بسیاری از مشکلات نظامی این کشور را با توجه به هم مرز بودن این کشور با سرزمین های اشغالی مرتفع کند و همراهی با جمهوری اسلامی ایران هم، مصر را قادر می سازد تا به راحتی از مقاومت و فلسطین حمایت و از حمایت های مقاومت در برابر تهدیدات برخوردار شود. این در حالی است که قاهره هنوز سیاست مشخصی را انتخاب نکرده و به دنبال حفظ طرف ها در یک کاسه است؛ سیاستی که بی شک بی نتیجه و بحران ساز است.



مرسی بر سر دو راهی /رضا اشرفى /بصیرت/۹۱/۰۷/۱۷

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق این صفحه اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.