معنای دعا-حقیقت دعا ۱۳۷۸/۱۰/۱۱ - ۲۰۴ بازدید

حقیقت «دعا» چیست و چه جایگاهی در اسلام دارد؟

«بر آستانِ جانان»

دعا و مناجات، نوعی توسل عاشقانه به معشوق و پیوستن موجودی کوچک و ناتوان به وجودی بی نهایت بزرگ و توانا است.
آدمی به هنگام دعا - که همچون گدایی بینوا، دست نیاز به درگاه کریم بی نیاز دراز می کند - به حقیقت وجودی خویش نزدیک می شود؛ انسانی که خود را تهی دست و بینوا، رانده و از همه جا مانده، حقیر و فقیر، خوار و زبون و بیچاره و بی پناه دید، اکنون حقیقت هستی او - که پرتوی از هستی مطلق خداوند است - هویدا می گردد و با احساس بستگی و پیوند با حق و نیازمندی به او، حال و شوری وصف ناشدنی به انسان می بخشد.
بنده در حال دعا و مناجات، چنان غرق لذت می شود که پستی و زبونی خویش را فراموش می کند و از یاد دوست لبریز و سرشار می گردد و مجموعه ای از امید و بشارت و نور و نیرو می شود. جملات شورانگیز دعا، چون آبشارسپیده در افق روح، فرو می ریزد و روح انسان را روشن و مشتعل می سازد، همان طور که سیل زرّین آفتاب، تیره گی ها را از میان برمی دارد و جهان را در نور فرو می برد.
در دعا و توسل، روح تسکین می پذیرد و التهاب دل فرو می نشیند و بی قراری ها جای خود را به آرامش و قرار می دهد؛ همانند فرزند گمشده ای که به مادر برسد یا تشنه کامی که به چشمه ای زلال و گوارا دست یابد.
همدم شدن با خداوند و راز و نیاز با دوست و در میان نهادن دردِ دل با او، غم ها را سبک می کند و دل ها را روشنایی و فروغ می بخشد. لذت دعا و مناجات با ذات بی زوال خداوند، چون چاشنی سحرانگیزی، همه تلخی ها را شیرین کرده، زندگی را باصفا و گوارا می سازد.
جان ناشکیبا و بی طاقتی که دیگر توان تحمل بار رنج و درد را ندارد، در پرتو دعا و راز و نیاز و گریستن و خالی شدن از عقده ها، گنجایش دریا گونه می یابد و هجوم طوفان و بلا و غم را نسیمی دل انگیز می انگارد.
دعا آبرو بخش انسان در پیشگاه ربوبی است و اگر دعای ما نبود، در نزد خداوند قدر و اعتباری نداشتیم:
(قُلْ ما یَعْبَؤُاْ بِکُمْ رَبِّی لَوْ لا دُعاؤُکُمْ)؛فرقان (25)، آیه 77. «اگر دعای شما نبود، خداوند به شما اعتنا و توجهی نداشت».
دعا «بهترین و برترین عبادت»محمدی ری شهری، میزان الحکمه، ج 3، ص 245، ح 5516.، «مغز عبادت»همان، ح 5519.، «کلید رستگاری»همان، ح 5521.، «گشاینده درِ رحمت»همان، ح 5522. و «سلاح مؤمن و ستون دین و نور آسمان ها و زمین»همان، ح 5523. است.
دعا «محبوب ترین عمل در نزد خداوند»همان، ح 5525.، «نیمی از عبادت»همان، ح 5533.، «سلاح پیامبران»همان، ح 5540. و «سپر مؤمن»همان، ح 5544. است.
دعا «دفع کننده امواج بلا»همان، ص، 249، ح 5554.، «سبب شفای از هر بیماری»همان، ص 248، ح 5552. و «دفع کننده قضا و قدر» است.همان، ح 5549.
باید دانست که هدف نهایی از دعا، تنها برآمدن حاجت و رفع گرفتاری و سختی و شفای بیماران نیست؛ بلکه برای اهل حال و معرفت - که شناختی درست از جهان و رویدادهای آن دارند - انس با ذات پاک خداوندی است که کانون همه نیکی ها و زیبایی ها است. از استجابت دعا با ارزش تر، روح اجابت است و در نزد آنان، دعا در عین حال که وسیله است، هدف نیز می باشد.
توجه به این نکته لازم است که مکان و زمان دعا، در رسیدن به آثار و نتایج مادی و معنوی آن، تأثیری به سزا دارد و اولیای الهی در روایات فراوانی، مکان ها و اوقاتی را که دعا در آنها زودتر به اجابت می رسد، بیان کرده اند.
در میان اوقاتی که مناسبت بیشتری برای دعا و مناجات با قاضی الحاجات دارد، ماه مبارک رمضان - که ماه مهمان داری خداوند و گسترده شدن خوان طعام های معنوی و روحانی است - دارای جایگاهی ممتاز است و دعا و نیایش در این ماه، حال و هوایی دیگر دارد.
رمضان تنها بهار قرآن کریم و هنگامه تلاوت کلام روح بخش خداوند نیست، بلکه فصل شکفتن گل واژه های دعا و غنچه های نیایش بر لب های مشتاقان مؤمن نیز می باشد. روزه داران خداجو، در زلال رمضان دل و جان را می شویند و برگرد حریم دوست پرواز می کنند و بر شاخسار ذکر و یادِ محبوب و دعا و نجوای با او آشیان می گیرند و با اشک روان، دشت تفتیده قلبشان را نمناک می سازند و بر درد و زخم دل شان مرهمی می نهند.
در این میان، دعاها و مناجات های امامان معصوم(ع) با سوز و شور و آهنگی دیگر همراه است. حقایق و معارفی که در این ماه عزیز، در قالب دعا از نای پاک برگزیدکان حق برآمده، از محتوا و ژرفای خاصی برخوردار است. انس با دعاهای اهل بیت(ع) در ماه باعظمت رمضان، در بهره مندی بیشتر از مهمانخانه الهی و سفره گسترده رمضان، بسی سودمند و پرفایده است. دعاهای رسیده از برگزیدگان حق در این ماه نورانی، بسیار است... .

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق صفحه جستجو اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.