معنای موالی ۱۳۹۰/۰۵/۱۱ - ۱۱۵۱۷ بازدید

موالی به چه معنی است و ریشه این کلمه در تاریخ اسلام از کجاست؟

اصل این کلمه، « ولی » ، به فتح واو و سکون لام . و به معنای قرب و قرب به معنای نزدیک شدن است . ( صحاح اللغه ج 6 ص 2528 ، بیروت ،چاپ دوم و معجم مقاییس اللغه ج 6 ص 141 چاپ دفتر تبلیغات اسلامی و المنجد ) کلمه مولی از همین ولی است و معانی گوناگونی دارد که یکی از آن معانی ، « معتق » به ضم میم ، سکون عین و فتح تا است . معتق به معنای برده آزاد شده است . اگر بخواهیم مولی به معنای برده را جمع ببندیم می گوییم : موالی .
یکی از معانی مولی ، « معتق » به ضم میم ، سکون عین و کسر تا است . معتق با این مشخصات به معنای آزاد کننده برده است . جمع این هم موالی می شود به معنای آزاد کنندگان برده ها .
یکی از معانی مولی ، همپیمان است و جمعش می شود : موالی . ( همان مآخذ ) بنابر این به برده ها و همپیمانان قبیله ها موالی گفته می شود .
البته مولی معانی دیگری هم دارد مانند : رب ، عم ، ابن عم : ابن ، ابن اخت ، مالک ، تابع ، منعم علیه ، شریک ، صاحب ، همسایه ، داماد، فریب ، منعم ، ولی ، اولی به شیء ، محب ، متصرف در امر ، متولی امر و سید . ( همان و الغدیر ج 1 ص 362چاپ اسلامیه )
موالی خاص تاریخ اسلام نیست بلکه از آن زمان که بردگی و همپیمانی بوده موالی هم بوده چه در میان عرب و چه در میان غیر عرب . در زبان عربی موالی گفته می شود و در زبان های دیگر با کلمات دیگر .
توجه داشته باشید که در حدیث غدیر ، کلمه مولی به معنای« اولی به شیء» و امام است و معناهای دیگر درست در نمی آید . (برای آگاهی کامل در باره این مطلب به الغدیر ج 1 ص 340 به بعد مرجعه بکنید )
از روایات بر می آید که به ایرانیانی که با قبایل عربی زندگی می کردند و نیز به همه ایرانیان موالی گفته می شد . ( بحار الانوار ج 67 ص 167 به بعد چاپ ایران ) علامه مجلسی در توضیح حدیث هشتم می گوید : موالی عبارتند از برده های آزاد شده و نسل آنان و نیز موالی به کسانی گفته می شود که به یک قبیله ملحق شده باشند و گویا مراد از موالی در اخبار ایرانیان هستند .( همان ص 174 ذیل ح 8 )
در سفینه البحار ج 8 ص 605 عنوانی به صورت آورده است : مدح الموالی ای الاعاجم . از این عنوان بر می اید که مراد از موالی عجم هستند و در آن زمان به ایرانیان عجم می گفتند . در سفینه البحار در کلمه عجم هم در باره موالی مطالبی آمده است .

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق صفحه جستجو اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.