مقابله به مثل با بمب هسته ای ۱۳۹۰/۹/۱۱ - ۹۳ بازدید

هر چند در آیات و روایات متعددی بر مشروعیت و حتی در مواردی وجوب مقابله به مثل تاکید شده اما در عین حال باید به این اصل اساسی مهم نیز توجه داشت که این امر تحت شرایط و ضوابط و محدودیتهای متعددی است و در نظام های اصیل الهی که متکی به آموزه های وحیانی اند، به هیچ وجه منافع مادی نمی تواند نقش تعیین کننده و منحصر به فردی در سیاستگذاری داخلی و خارجی نظام دینی داشته باشد و بلکه علاوه بر آن باید اصول و ارزش های الهی و انسانی را در نظر گرفت و به هیچ وجه دستیابی به هدف مجوز استفاده از هر وسیله ای هر چند غیر انسانی نمی شود.هر چند حفظ نظام اسلامی یکی از واجبات مهم می باشد و از سوی دیگرخداوند در قرآن کر

هر چند در آیات و روایات متعددی بر مشروعیت و حتی در مواردی وجوب مقابله به مثل تاکید شده اما در عین حال باید به این اصل اساسی مهم نیز توجه داشت که این امر تحت شرایط و ضوابط و محدودیتهای متعددی است و در نظام های اصیل الهی که متکی به آموزه های وحیانی اند، به هیچ وجه منافع مادی نمی تواند نقش تعیین کننده و منحصر به فردی در سیاستگذاری داخلی و خارجی نظام دینی داشته باشد و بلکه علاوه بر آن باید اصول و ارزش های الهی و انسانی را در نظر گرفت و به هیچ وجه دستیابی به هدف مجوز استفاده از هر وسیله ای هر چند غیر انسانی نمی شود.
هر چند حفظ نظام اسلامی یکی از واجبات مهم می باشد و از سوی دیگرخداوند در قرآن کریم ؛ مسلمانان را امر به قوی شدن در مقابل دشمنان نموده و فرمان داده تا جهت بازدارندگی از هجوم دشمنان به کارآمدترین وسایل دفاعی روز مجهز شوند. اما نگاهی به سایر آموزه های اسلامی و سیره بزرگان اسلام به خوبی مشخص می کنند که منظور از این تجهیز، مجهز شدن به ابزار متعارف دفاعی است و الا آماده نمودن تجهیزات کشتار جمعی، با اهداف انسانی اسلام منافات داشته و از سوی دیگر چهره ای زشت و ناخوشایند از اسلام به جهانیان ارائه می دهد که به هیچ وجه به صلاح اسلام و نظام اسلامی نیست.
نکته اساسی این است که تعالیم و آموزه های دین اسلام و اهداف حکومت اسلامی - که همان احترام به حقوق انسان ها و تکریم بشریت می باشد - با استفاده از روش های نامشروع و غیرانسانی برای حفظ حکومت، سازگاری ندارد. دینی که بر اساس فطرت گام برمی دارد و به حقانیت خود معتقد است، راه های مسالمت جویانه را مقدم می داند و جز در موارد ضروری، دست به اسلحه نمی برد. حضرت علی علیه السلام در فرمان خود به مالک اشتر فرمود: «با رحمت و محبت و لطف با مردم روبه رو شو؛ آنها یا برادران دینی تو هستند یا همانند تو در خلقتند».( نهج البلاغه ، نامه ۵۳ ) بر این اساس، حتی در موارد ضروری و دفاع مشروع نیز دین مبین اسلام بر رعایت اصول ارزشی تأکید می کند. این اصول عبارتند از:
۱. اصل وفای به عهد و منع از پیمان شکنی
۲. اصل حرمت آغاز جنگ؛ قتل نفس و کشتن انسان هایی که همه گرامی داشته شده اند، نیاز به مجوز دارد و فقط در چند مورد به حکم عقل و شرع، چنین جوازی وجود دارد. قتل یک انسان، همانند قتل تمام انسان هاست؛ «من قتل نفساً بغیر نفس او فساد فی الارض فکانما قتل الناس جمیعا.(مائده(۵)، آیه ۳۲.)
۳. اصل عدالت و رحمت در جنگ؛ بر این اساس، در مقابل حمله و تجاوز دشمن، می توان مقابله به مثل کرد؛ اما نباید از اصل عدالت، خارج و به کشتار غیرنظامیان و تخریب ساختمان های غیرنظامی منجر شود. جنگ، برای رفع موانع هدایت، تشریع شده، نه برای ظلم و تصدی و بر این اساس، در تعالیم و آموزه های دین اسلام، شکنجه و آزار دشمن، بستن آب بر آنها، کشتار افراد غیرنظامی، کشتار نظامیانی که به اجبار به صحنه نبرد آورده شده اند، کشتار اسیران، مجروحان و امان خواهان، مثله کردن دشمن، تخریب و انهدام هدف های غیراساسی و غیرنظامی دشمن، کشتن حیوانات اهلی، محاصره اقتصادی غیرنظامیان، نهی شده است.
دین اسلام به رعایت کامل حقوق انسان ها و پرهیز از هر گونه ظلم و تعدی، حتی در برابر دشمنان، اهتمام خاص دارد. در جنگ صفین، سپاهیان معاویه زودتر به محل جدال رسیدند، شریعه را در اختیار خویش گرفتند و آب را بر روی سپاهیان امیرالمومنین(ع) بستند. امام(ع) طی عباراتی از ضرورت جهاد و مقابله با سپاه معاویه در جمع اصحاب خویش سخن گفتند و سرانجام با نبرد ، شریعه به دست یاران علی(ع) افتاد. در این هنگام برخی از سرداران سپاه امام دستور دادند که آب باید بر سپاهیان معاویه بسته شود؛ همانگونه که آنها بستند. هنگامی که امیرالمومنین(ع) از این مسئله آگاه شد، به شدت مخالفت کرد و فرمود: «ای مردم! همانا خداوند بزرگ شما را به علت ستمکاری و بدکاری آنان بر ایشان پیروز گردانید؛ به راستی که اگر شما چنین کار زشتی را مرتکب شوید، به مراتب بدتر است از اینکه آنها شما را از آب منع کردند.» حضرت سپس در نامه ای خطاب به معاویه نوشت: « همانا ما با تو معامله به مثل نمی کنیم. از آب استفاده کن. ما و شما در آن برابریم.»
با توجه به مطالب فوق، از دیدگاه اسلام، در اغلب موارد، حتی در مقابله به مثل وسیله نیز باید مشروع باشد؛ زیرا تفکیک هدف و وسیله از یکدیگر دشوار است؛ از این جهت، نمی توان برای انفاق کردن، دزدی کرد؛ زیرا روح شریعت و سیمای کلی آن، ویژگی هایی دارد که در صورت توجیه پذیر شدن به وسیله و هدف، چیزی از آن باقی نخواهد ماند؛ ولی این قاعده کلی در همه موارد جاری است. قانون اهم و مهم نیز از اصولی است که مطرح می شود. مثلاً دروغ مصلحتی در برخی موارد (مانند حفظ جان و آبرو)، مجاز شمرده شده است؛ چون مسائل مهم تری مطرح است که عقل و شرع بر اهم بودن آنها گواهی می دهند. تشخیص اهم و مهم، کار ساده ای نیست؛ بلکه نیازمند آگاهی بر معیارها و موازین و روح شریعت است و در حقیقت، مسئله ای اجتهادی است.
در نظام دفاعی اسلام تاکید ویژه ای بر رعایت حقوق بشر و رفتار انسانی با دشمنان حتی در زمان جنگ شده است و بدین خاطر دست زدن به اعمال مختلفی که منجر به کشتار افراد غیر نظامی دشمن و اسیران جنگی و یا نابودی حیوانات و محیط زیست و ...می شود ممنوع گردیده است.( ر.ک:اسلام و حقوق بین الملل ، محمد رضا ضیایی بیگدلی ، تهران : گنج دانش ، ۱۳۷۵ ، صص ۱۴۶-۱۵۳ )
در مورد استفاده از سلاح های کشتار جمعی، مانند سلاح های هسته ای ، میکروبی، شیمیایی و... برای حفظ نظام اسلامی نیز مطالب فوق قابل ملاحظه می باشد؛ زیرا در اسلام، استفاده از سموم برای نابودی دشمنان - از آن جا که موجب انهدام جمعی می شود و آسیب های غیرلازم به وجود می آورد - ممنوع شده است. پیامبر صلی الله علیه وآله از این که در سرزمین مشرکان سم پاشیده شود، نهی می کرد؛ به این خاطر که موجب کشته شدن کودکان، زنان و پیران می شود». (نجفی، جواهرالکلام، ج ۲۱، ص ۶۸.)
و بر این اساس در دکترین دفاعی نظام مقدس جمهوری اسلامی بر اساس آموزه های اسلامی و اصول اخلاقی، از ابتدا با تولید، تکثیر و به کارگیری سلاح های کشتار جمعی مخالف بوده ، ضمن پیوستن به قراردادهای بین المللی، حتی در سخت ترین شرایط، مانند بمباران شیمیایی شهرهای کشور توسط رژیم عراق، تعهد خود را مبنی بر عدم استفاده از این سلاح ها، به اثبات رسانده است.
مقام معظم رهبری در این زمینه می فرمایند: «جمهوری اسلامی و ملت ایران بر اساس منطق اسلام به دنبال بمب اتمی نبوده و نیستند اما استفاده از دانش و فناوری هسته ای را حق مسلم خود می دانند و دانشمندان پر توان ایران همراه با دولت و ملت به عنوان وظیفه ای ملی این هدف را دنبال خواهند کرد»( کیهان، ۱/۴/۸۳ (سخنرانی مقام معظم رهبری در دیدار با دست اندرکاران جهاد دانشگاهی).
و همچنین می فرمایند ؛ «نه، ما اعتقاد به بمب اتم نداریم، به سلاح اتمى نداریم؛ دنبالش هم نخواهیم رفت. برطبق مبانى اعتقادى ما، مبانى دینى ما، به کار بردن اینگونه وسائل کشتار جمعى اصلاً ممنوع است، حرام است؛ این، ضایع کردن حرث و نسل است که قرآن آن را ممنوع کرده؛ ما دنبال این نمیرویم. ما دنبال آن چیزى میرویم که قدرتهاى سلطه‌گر حقیقتاً از آن باید بترسند، و من اعتقادم این است الان هم از همان میترسند و آن، بیدار کردن روح حماسه و عزت اسلامى است در همه‌ى امت اسلام. ما این کار را خواهیم کرد؛ این را بدانند. »(بیانات در دیدار دست‌اندرکاران ساخت ناوشکن جماران ۳۰/۱۱/۱۳۸۸ ، )
بر این اساس راهبرد ایران در مقابله با موضوع هسته ای کاملاً شفاف بوده و تولید سلاح های کشتار جمعی و یا تهیه آن به هر عنوانی اعم از بازدارندگی , یا مقابله به مثل شرعاً حرام است و هیچ جایگاهی در دکترین نظامی نظام اسلامی ندارد . (لوح فشرده پرسمان، اداره مشاوره نهاد رهبری، کد: ۱/۱۰۰۱۲۷۸۴۳)

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق این صفحه اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.