ملاک شهید و شهادت ۱۳۹۶/۱۲/۲۱ - ۱۹۵ بازدید

در فرهنگ اسلامی شهید دارای دو نوع اصطلاح و کاربرد است که یکی خاص و دیگری عام است . شهید به معنای خاص کسی است که که در معرکه جنگ شهید شده باشد . چنین فردی نیاز به غسل و کفن ندارد .

در فرهنگ اسلامی شهید دارای دو نوع اصطلاح و کاربرد است که یکی خاص و دیگری عام است . شهید به معنای خاص کسی است که که در معرکه جنگ شهید شده باشد . چنین فردی نیاز به غسل و کفن ندارد .
اما شهید در روایات اسلامی معنای عام و گسترده دیگری نیز دارد و افراد زیادی بر طبق این معنا شهید محسوب می شوند و خداوند متعال طبق بعضی روایات به افراد زیادی اجر شهید می دهد از جمله کسی که در راه تحصیل علم بمیرد و یا در راه کسب درآمد حلال برای خانواده جان دهد و... . توجه شما را به برخی از این روایات جلب می نماییم :
۱- من قتل دون اهله ظلما فهو شهید ، من قتل دون ماله ظلما فهو شهید و من قتل دون جاره ظلما فهو شهید .....؛کسی که در دفاع از خانواده اش کشته شود شهید است و کسی که در دفاع از همسایه اش کشته شود شهید است و کسی که در دفاع از مالش کشته شود شهید است ...
۲- من قاتل دون نفسه حتی یقتل فهو شهید ؛ آن کس که در دفاع از خود کشته گردد شهید است .
۳- من قتل دون مظلمته فهو شهید ؛ کسی که در دفاع از حق خود کشته شود شهید است .
۴-من عشق فکتم و عف فمات فهو شهید ؛ عاشقی که عشقش راکتمان کند و عفت بورزد و بمیرد شهید است .
۵- الطاعون شهاده لکل مسلم ؛ مسلمانی که بر اثر طاعون بمیرد مرگش شهادت است .
۶- من مات علی حب آل محمد مات شهیدا ؛ هر کس با محبت آل محمد بمیرد شهید از دنیا رفته است .
۷- المومن علی ای حاله مات و فی ای ساعه قبض فهو شهید ؛ انسان مومن در هر حالتی که بمیرد و در هر زمان که بمیرد شهید است .
۸- من مات منکم علی فراشه و هو علی معرفه حق ربه و حق رسوله و اهل بیته مات شهیدا .....؛ هر کس در بستر بمیرد در حالی که حق خدا و رسولش و اهل بیت پیامبرش را بشناسد شهید است .
ر. ک : میزان الحکمه ماده شهد ( شهاده )
یا در روایتى دیگر از رسول خدا(ص) نقل شده است که حضرت فرمود: مَن عاشَ مداریاً مات شهیداً هر کس طورى زندگى کند که مردم از او آزارى نبینند و در حال مداراى با مردم از دنیا برود، شهید از دنیا رفته است(کنزالعمّال، حدیث ۷۱۷۳ و ۷۱۷۱).
«شهید» کسی است که یک روح بزرگ دارد؛ روحی که هدف مقدس دارد. کسی است که در راه عقیده کشته شده است. کسی است که برای خودش کار نکرده است. کسی است که در راه حق و حقیقت و فضیلت قدم برداشته است.
مثل شهید، مثل شمع است که خدمتش از نوع سوخته شدن و فانی شدن و پرتو افکندن است. تا دیگران در این پرتو که به بهای نیستی او تمام شده، بنشینند و آسایش بیابند و کار خویش را انجام دهند.
آری، شهدا شمع محفل بشریتند. سوختند و محفل بشریت را روشن کردند.
شهادت، قداست خود را از این جا کسب می کند که فدا کردن آگاهانه تمام هستی خود است در راه هدف مقدس.
شهادت دو رکن دارد: یکى این که در راه خدا و فى سبیل الله و هدف، مقدس باشد و انسان بخواهد جان خود را فداى هدف نماید. دیگر این که آگاهانه صورت گرفته باشد. شهادت به حکم این که عملى آگاهانه و اختیارى است و در راه هدفى مقدّس است و از هر گونه انگیزه ى خودگرایانه منزّه و مبراست، تحسین انگیز و افتخارآمیز است و عملى قهرمانانه تلقّى مى شود.
انسانى که با چنین شرایطى به استقبال مرگ مى شتابد شهید است و اجر شهید را نیز مى برد.
در احکام شهید مى خوانیم کسى که به امر معصوم(ع) یا نایب او به جبهه برود و در میدان نبرد کشته شود شهید است و غسل و حنوط و کفن از او ساقط است، بلکه با لباس خودش دفن شود»(امام خمینى، تحریرالوسیله، ج ۱، ص ۶۶).
یا در روایتى دیگر از رسول خدا(ص) نقل شده است که حضرت فرمود: مَن عاشَ مداریاً مات شهیداً هر کس طورى زندگى کند که مردم از او آزارى نبینند و در حال مداراى با مردم از دنیا برود، شهید از دنیا رفته است(کنزالعمّال، حدیث ۷۱۷۳ و ۷۱۷۱).
این گونه روایت ها به این موضوع اشاره مى کند: کسى که با چنین شرایطى از دنیا برود، اجر شهید را مى برد. ولى حکم شهید را ندارد. یعنى غسل، حنوط، و کفن از او ساقط نمى شود، بلکه باید او را غسل داد یعنى احکام اموات را باید درباره او اجرا کرد. شاید مراد این روایات این باشد که چنین افرادی در مسیر شهداء هستند و در راه همان هدف عالی و ارزشمندی که شهدا جان پاک خود را فدای آن کرده اند گام بر می دارند.
هدف شهدا اعتلای دین و دفاع از دین و عمل به احکام و دستورات دین می باشد و انسان مؤمن و دوستدار اهل بیت (ع) و محصل علوم دینی و الهی نیز در همین مسیر نورانی و سعادت بخش قدم بر می دارد.
شهیدانی مانند شهید آوینی هر چند شهید به معنای خاص فقهی که شهید در میدان جنگ و در رویارویی با دشمن است نیستند ولی رهرو صادق راه شهدا بوده و در مسیر آنها قدم برداشته و در همین راه جان باخته اند و بر اساس این گونه روایات شهید محسوب شده و اجر و پاداش فراوانی در نزد خداوند دارند . (لوح فشرده پرسمان، اداره مشاوره نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه ها، کد: ۳/۱۰۰۱۱۰۴۳۷)

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق صفحه جستجو اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.