مهارت درک صدای عقل و نفس ۱۴۰۱/۰۵/۱۴ - ۲۳ بازدید

سلام خسته نباشید ممنون از زحمات بی منت شما

یسوال داشتم:ما ادما یه صدایی درونمون هست که بعضی اوقات میگه کارای خوب بکنیم بعضی اوقات کارهای بد میگن که صدایی که به کار خوب ادم رو امر میکنه صدای خداست و اون یکی صدای شیطانه میخواستم بدونم ایا این نظریه درسته؟؟؟؟؟

ممنون از پاسخگوییتون

دوست گرامی. بله درست است انسان از درون خود با دو ندا و صدا و دعوت روبروست یکی صدای عقل است و دیگری صدای نفس و شیطان. مطالعه مطلب زیر توصیه می شود.
مهارت درک ندای نفس و عقل
راه عملی تزکیه، جهاد اکبر و مخالفت با نفس است؛ به منظور موفقیت در این امر مهم و سرنوشت‌ساز ابتدا باید مهارت گوش دادن به ندای نفس و عقل را آموخت.
هنگامی که انسان اراده می‌کند کار خیر یا شری انجام دهد، نفس و عقل درگیر می‌شوند و هر یک برای قلب صدا و ندایی دارد که با کمی دقت کاملاً شنیدنی است.
این درگیری و ندادهی، مصادیق فراوانی دارد و تقریباً در هر لحظه انسان با چنین نزاعی روبروست؛ مثلاً هنگامی که انسان در موقعیت لذت‌جویی حرام قرار می‌گیرد، به خوبی این ندادهی و درگیری را حس می‌کند.
در این موقعیت‌ها که بسیار فراوان‌اند، نفس مایل است لذت ببرد و حرام بودن آن عمل آن را از تمایل و گرایش باز نمی‌دارد و لذا آدمی را با اصرار فراوان نسبت به گناه و لذت‌جویی تحریک می‌نماید، اما در همین موقعیت ندای دیگری از درون انسان را می‌خواند و به او می‌گوید: این عمل گناه است و انسان را از خدا دور می‌کند و در آخرت عقاب الهی را در پی دارد و سعی می‌کند آدمی را از ارتکاب آن گناه باز دارد.
یا در موقعیتی که انسان باید به وظیفه واجب خود عمل کند نیز چنین درگیری و ندادهی رخ می‌دهد، نفس همواره سختی بار تکلیف را متذکر می‌شود و تمام تلاش خود را می‌کند تا اراده او را سست کند و آدمی را از انجام آن باز دارد، اما عقل عواقب ترک واجب را یادآوری کرده، آدمی را به یاد خدا و آخرت می‌اندازد و او را به وظیفه‌شناسی و تکلیف مداری توصیه می‌نماید.
اگر دقت شود معمولاً بعد از نماز جماعت، نفس احساس ناآرامی و بی‌قراری دارد و با اصرار و پافشاری از انسان می‌خواهد که هر چه زودتر مسجد را ترک نماید؛ گویی که تحمل فضای مسجد و انجام امور مستحبی مانند تلاوت قرآن و تعقیبات نماز و دعا برایش سخت و دشوار است؛ اما عقل بی‌توجهی به امور مستحبی و به خصوص ترک تلاوت قرآن را خطرناک می‌داند و به او روایتی را متذکر می‌شود که در آن پیامبر خدا (ص) نسبت به هجرت امت از قرآن شکایت نموده است و لذا به او توصیه می‌کند که بنشیند و قرآن تلاوت کند.
حال اگر نماز گذار به وسوسه نفس عمل کند و از مسجد بدون تلاوت قرآن خارج می‌شود، عقل دچار عذاب وجدان می‌گردد و انسان را ملامت می‌کند که چرا نماندی و قرآن تلاوت نکردی! اما در همان حال نفس احساس راحتی و رهایی دارد؛ لذا برخی که تحمل خواندن تعقیبات بعد از نماز را ندارند و بلافاصله مکان نماز را ترک می‌کنند، معمولاً زیر فشار نفس به چنین رفتاری می‌پردازند و توصیه عقل را در این زمینه که می‌گوید: تعقیبات بعد از نماز مستحب است و آثار معنوی و حتی مادی فراوانی دارد، نادیده می‌انگارند.
این درگیری و ندادهی و واکنش نفسانی یا عقلانی به اعمال خیر و شر، مصادیق بسیار گسترده‌ای دارد که سالک باید نسبت به آن حساسیت خاص داشته باشد و همواره بکوشد تا به ندای عقل گوش فرا دهد و از آن فرمان برد و نسبت به ندای نفس بی‌توجه باشد و بلکه مخالفت نماید.
مهارت شنیدن ندای نفس و عقل در هر موردی و مخالفت با خواسته ناروای نفس و پیروی از هدایت عقل و دین، روش کاملاً عملی مبارزه با نفس و جهاد اکبر است.

نظرات

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق صفحه جستجو اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.




حاصل جمع را در کادر وارد کنید