نحوست عدد ۱۳ ۱۳۸۷/۱۱/۰۹ - ۷۸۵ بازدید

آیا تفکراتی که در مورد عدد ۱۳ وجود دارد ، خرافات است؟

پاسخ اجمالی به این پرسش این است که اعتقاد خاصی که در مورد عدد ۱۳ وجود دارد بی پایه و اساس و غیر منطقی و مبتنی بر خرافات است . توضیح بیشتر این مطلب چنین است که پاره اى از مسایل وجود دارد که به طور قطع چیز دیگرى غیر از استعداد عقلانى و منطقى بشر در گرایش او به آنها تأثیر داشته است، مانند اعتقاد به نحوست بعضى چیزها مانند اعتقاد به نحوست عدد ۱۳. به طور قطع عامل دیگرى غیر از استعداد عقلانى و منطقى در پیدایش این اعتقاد تأثیر داشته است، زیرا از نظر عقل و منطق کوچک ترین تفاوتى میان عدد ۱۳ و سایر اعداد نیست که لااقل احتمال داده شود آن تفاوت منشأ خطاى فکر و منطق بشر شده است. در این گونه مسایل است که باید به دنبال علت پیدایش آنها و رواج آنها رفت و آن علت ها را که خارج از حوزه عقل و منطق بشر است کشف کرد و به دلیل همین عقاید است که مى توان فرضیه هایى ابراز داشت. برخلاف مسایلى که زمینه عقلانى و منطقى داشته اند. اجمالاً در برخى از روایات نحس بودن برخى از ایام براى انجام کارهایى از قبیل ازدواج و سفر آمده است. همچنین آیه ۱۹ سوره قمر و ۱۶ سوره فصلت روزهایى که عذاب بر قوم عاد نازل شده به عنوان روزهاى نحس آمده است. ولى در این که مراد از نحس بودن روزها در این آیات و روایات چیست بحث ها و نظریات مختلفى وجود دارد.
برخى معتقدند بعضى روزها واقعا نحس اند ولى نحس بودن آن با توکل بر خداوند، صدقه و توسل به خداوند و مقربان درگاه او برطرف مى شود و وظیفه ما انجام این اعمال است نه رعایت سعد و نحس بودن ساعات. در برابر این نظریه برخى معتقدند سعد و نحس بودن برخى ایام واقعى نیست بلکه به جهت حوادثى است که در این روزها اتفاق افتاده و یا به جهت فال بد زدن مردم به این روزها و نحس دانستن آن از سوى مردم مى باشد که ممکن است همین نحس دانستن در نفس هاى ضعیف مؤثر واقع شود و همین اثر نفسانى و دل چرکین شدن موجب بروز حوادثى براى انسان شود به همین جهت در روایات به جهت برطرف شدن این حالت نفسانى به ما دستور داده شده صدقه بدهیم و یا دعا بخوانیم.
برخى روایات هم مى تواند مؤید این نظریه باشد. در هر صورت توکل بر خداوند، دادن صدقه، خواندن دعاهاى وارده، اثر نحس بودن را برطرف مى کند. قابل ذکر این که مطالبى که در تقویم هاى نجومى در ارتباط با سعد و نحس بودن روزها به جهت قرآن و یا مقابله و یا حالات دیگر سیارات آمده است به جز قمر در عقرب که در روایات آمده است دلیلى بر آن نداریم.
راجع به آیه شریفه : فى ایام نحسات علامه طباطبایى(ره) مطالبى نوشته اند که اجمال آن این است:
سعد بودن و نحس بودن ایام دو گونه است: یک قسم مربوط به ایام هفته و ماه مى شود (مثل نحس بودن چهارشنبه و سیزدهم هر ماه) و یک قسم مربوط به قرآن و سایر حالات سیارات. از نظر عقلى در هر دو قسم نمى شود دلیلى نفیا و اثباتا اقامه کرد. اما از نظر ادله نقلیه در قسم اول روایات مختلف و بحث مفصلى وجود دارد. براى آگاهى بیشتر ر.ک: تفسیر المیزان تفسیر آیه ۱۹ قمر.
درباره قسم دوم (نجوم و اوضاع سیارات و کواکب) گفتنى است: گرچه پاره اى از پیش بینى هاى منجمان درست در نمى آید؛ ولى حکایاتى که از آنان نقل شده و روایاتى که در این باب آمده معلوم مى شود اجمالاً ارتباطى بین اوضاع آسمانى و حوادث زمینى وجود دارد. پس اصل این مطلب (ارتباط بین اوضاع آسمانى و حوادث زمینى) علاوه بر این که در روایات آمده است آیه شریفه «فنظر نظره فى النجوم وقال انى سقیم» (صافات، آیه ۸۸) نیز ممکن است دلالتى بر آن داشته باشد. اما درباره تقویم ها و مطالبى که در آن نوشته شده گفتنى است که: آنچه در ارتباط با هیأت و نجوم نوشته اند قابل اعتماد است؛ یعنى ورود قمر به برج عقرب و خروج آن؛ مثلاً و یا مقارن شدن سیاره اى با سیاره اى یا مقابله آن (حالتى که بین آنها زاویه ۱۸۰ درجه باشد) و مسائلى از این قبیل را با قواعد نجومى بسیار دقیق محاسبه مى کنند (حتى درجات و دقیقه ها و ثانیه هایش را) و از این نظر قابل اعتمادمى باشند. اما آنچه در نجوم احکامى مى نویسند؛ یعنى آنچه بر این قرانات مترتب مى کنند (از سعد و نحس بودن یا آمدن باران و...) روایتى در تأیید آنها نیست؛ به جز بد بودن ازدواج در حالى که قمر در عقرب است که در روایات آمده و کراهت آن مورد فتواى برخى از فقها است.
برای مطالعه بیشتر ر.ک: تفسیر نمونه، ج ۲۰، ص ۲۴۰ - ج ۲۳ و نیز : ص ۴۱ - ۴۲.

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق صفحه جستجو اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.