نحوه برخورد در مقابل تحقیر استاد ۱۳۹۱/۹/۱۲ - ۶۲۳ بازدید

نحوه برخورد در مقابل تحقیر استاد چگونه باید باشد ؟

جواب خود را با یک سوال آغاز می کنم : چنانچه تمام مردم دنیا در نقطه ای جمع شوند و در مورد طاووس صحبت کنند و آن را زشت ترین پرنده عالم قلمداد کنند آیا با گفتن این کلمات و صحبت ها از ارزش وزیبایی طاوو س کاسته می شود؟آیا اگر افرادی قادر به شناختن ارزش طلا نباشند، آیا از ارزش طلا کاسته می شود؟اگر طلا در دست کودکی( که ارزش طلا را نمی داند)باشد از قدر ومنزلت طلا کاسته می شود؟ آیا به صرف اینکه قطعه ای از نقره در دست فرد نابینایی بود می توان ادعا کرد که از ارزش نقره کاسته شده است؟ ویا اینکه باید گفت برای فرد نابینا ارزش نقره وشیشه یکسان است و از ارزش نقره کاسته نشده است بلکه فرد نابینا است که توانایی درک ارزش نقره را ندارد.آری استادی که بدون توجه به ارزش دانش و دانشجو با گفتار و رفتار خود دانشجو را تحقیر می کند،همانند کودکی است که قدر ومنزلت طلا را نمی داند. تحقیر او نشانگر بی ارزشی دانشجو نیست بلکه بیانگر این حقیقت است که او ارزش علم و آموزنده علم را به طور کامل درک نکرده است.بنابراین باید گفت تحقیر دانشجو توسط استاد
نباید نشانگر ضعف و ناتوانی دانشجو قلمداد شود و باعث نا امیدی در او شود،بلکه دانشجو باید به این نکته توجه داشته باشد که برخی افراد به دلیل مشکلات گوناگون اخلاقی ،تربیتی و... دست به تحقیر دیگران می زنند.
اکنون این سوال پیش می اید که با چنین استادی چگونه برخورد شود:
۱- نحوه برخورد با تحقیر:
اصل اولیه در برخورد با آزار دیگران از نظر تربیت اسلامی, صبر و تحمل است. انسان تنها با صبر در برابر مشکلات می تواند روحی بزرگ, توام با انشراح صدر پیدا کند. براستی اگر همه افراد در برابر ما وظایف خود را انجام می دادند و هیچ حقی از ما ضایع نمی کردند, صبر چه موقعیت و ارزشی داشت و آیا می توانستیم بگوییم: ما به درجه صابران رسیده ایم؟
دقت کنید؛ منظورم از این بیان, تایید ظلم و آزار دیگران نیست؛ بلکه مقصودم این است که بدانیم و باور کنیم که بالاخره انسان هایی وجود دارند و در برابر ایشان چاره ای جز صبر نیست و از لوازم صبر, تحمل آزار دیگران است.(البته صبری که از جایگاه قدرت باشد نه صبری که از روی ناچاری انسان به آن پناه می برد)
بهترین الگوها برای آموختن چگونگی رفتار با دیگران، آیات قرآن کریم و سیره ی عملی حضرات معصومین (علیهم السلام) هستند.
از آیات آخر سوره ی مبارکه ی فرقان، خصوصیات عباد الرحمان بیان شده است. از جمله:
«و عباد الرحمن الذین یمشون علی الارض هونأ و اذا خاطبهم الجاهلون قالوا سلامأ؛ بندگان خاص خدای رحمن آنان هستند که بر روی زمین به تواضع و فروتنی راه می روند و هر گاه مردم جاهل به آنها خطاب کنند، با سلامت نفس و (زبان خوش) جواب دهند.»
پس اگر شما به این آیات توجه بیشتری بفرمائید و بدانید که سکوتی که در برابر رفتار زشت دیگران می کنید مورد تأیید قرآن بوده، از صفات عباد الرحمن است، از اینکه در این خصوص اطاعت حق تعالی را کرده ملبس به صفات حمیده شده اید در عمق وجودتان لذت خواهید برد و صبر و قرارتان از دست نمی رود.
برای بهتر روشن شدن مطلب, به ذکر طرز رفتار مالک اشتر, از یاران صدیق و باوفای امیرالمومنین علی (علیه السلام) می پردازیم:
روزی مالک در هنگام عبور, با مردی فحاش و بی ادب روبرو شد. مرد مورد نظر ناسزاهای زیادی به مالک گفت؛ اما مالک با سکوت از کنار او عبور کرد. فرد دیگری که شاهد قضایا بود, رو به او کرد و گفت: می دانی به چه کسی توهین کردی؟ او مالک اشتر نخعی بود. مرد فحاش تا اسم مالک را شنید از ترس به خود لرزید و سراسیمه به دنبال مالک رفت. دید مالک داخل مسجد شد و به نماز ایستاد. بعد از نماز به سراغ مالک رفت و با شرمساری اظهار داشت که او را نشناخته است و از او تقاضای عفو و بخشش کرد. مالک اشتر (رحمة الله علیه) فرمود: به مسجد نیامدم مگر اینکه برای تو دعا کنم. با در نظر گرفتن این نقل تاریخی روشن می شود که گاهی انسان های بزرگ و بی مثل و مانند نیز مورد توهین وتحقیر افراد نادان و جاهل قرار می گرفتند،از اینرو هنگامی که انسان مورد اهانت افراد دیگر قرار می گیرد نباید آن را نشانه ضعف شخصیت خود قلمداد کند وخود را فردی ناتوان و ضعیف بداند.
۲- انتقال نا رضایتی :
در این مرحله لازم است به گونه ای رفتار کنید تا نارضایتی شما از رفتار تحقیر آمیز استادتان به او منتقل شود.مقصود ما در اینجا رفتاری مناسب با شرایط حاکم بر محیط کلاس است. مثلا می توانید تنها با سکوت کردن ، یا سکوت و چهره در هم کردن ویا قهر موقت و... به استاد خود بفهمانید که این رفتار او را نمی پسندید.
۳- نداشتن احساس حقارت:
همانطور که در مقدمه ذکر شد دانشجو در برابر اهانت های استاد خود نباید احساس حقارت کند واحساس کند که او دارای نقاط ضعفی است که استاد به خود اجازه می دهد با او چنین رفتاری داشته باشد بلکه به جای اینکه علت رفتار را در ویژگی های خود جستجو می کند باید علت اینگونه رفتارها را در شخصیت استاد خود جستجو می کند.
۴ - سعی کنید در برخورد با دیگران،جوری رفتار کنید که موجبات تحقیر شما فراهم نشود. اگر انسان با دیگران، متین و با اعتماد به نفس برخورد کند و سخن خود را با صلابت و اعتماد به نفس بیان کند هیچ کس به خود اجازه نخواهد داد تا او را تحقیر کند.
۵-تغافل:
اگراستادی قصد تحقیر شما را داشت، توصیه این است که نسبت به او بی‌اعتنا باشید ارزشی برای رفتارهای تحقیرآمیز او قائل نشوید در چنین موقعیت هایی به گونه ای رفتار کنید که گویی اصلا اتفاقی نیفتاده است. با چنین رفتاری اولا او دیگر چنین رفتاری با شما نخواهد داشت و دیگران هم اجازه رفتار تحقیرآمیز با شما را به خود نخواهند داد.

۶-عدم تقویت :
ممکن است زمانی که استاد شما فردی را تحقیر می کند سایر دانشجویان با رفتار ها و خنده های بی مورد خود رفتار نادرست او را تقویت کنند و در نتیجه رفتار او افزایش پیدا کند، بنابراین لازم است با هماهنگی بین دانشجویان زمانی که استادتان قصد تحقیر دانشجویی را دارد نسبت به رفتار او عکس العمل منفی نشان دهند ویا حداقل کار او را تقویت نکنند، بدیهی است زمانی که رفتار ااستاد تقویت نشد رفته رفته رفتار نا پسند او کاهش پیدا می کند.
۷-مدارا:
منظور از مدارا این است که فرد تا آنجا که امکان دارد در برابر رفتار نادرست دیگران سازگاری داشته باشد. اهل بیت عصمت و طهارت در احادیث زیادی به ما سفارش کرده اند که با مردم بر اساس رفق و مدارا رفتار کنیم و از درشتخویی و تندی با آنها اجتناب کنیم.
رسول خدا (صلی الله علیه و آله) می فرمایند: «اعقل الناس اشد هم مداراة للناس» خردمندترین مردم با مداراترین آنها با مردم است. (میزان الحکمه / ج ۵ / ص ۲۱۰۶)
نرم خویی با مردم، از صفات انبیاست؛ در مقابل، درشتخویی و بد رفتاری از صفات دشمنان دین است. در حدیثی دیگر می فرمایند: «ما جماعت انبیا به مدارا کردن با مردم فرمان دادیم، همچنان که به برپاداشتن فرایض مأموریم.»
دوست عزیز
بدان انسانهایی که دیگران را تحقیر می کنند, در حقیت خودشان خوار وحقیرند. پیامبر خدا (صلی الله علیه و اله) فرمود: خوارترین مردم کسی است که مردمان را کوچک و خوار شمارد. در حدیثی دیگر از امام صادق (علیه اسلام) آمده که: هر که مومن بی نوایی را حقیر شمارد, خداوند پیوسته او را تحقیر کند و دشمنش دارد تا که از تحقیر او دست بردارد. البته این نکته را توجه نمایید که برخورد با رفتار نامناسب استاد، مانند برخورد با اشتباه والدین است. نباید از حدود احترام خارج شد بلکه ادامه رفتار متواضعانه و دعاگویی در حق ایشان، مورد پسند خداوند و بارش رحمت و برکت او در زندگی شماست. قطعا در این دنیا نیز بر برخورد فرد مقابل نیز تاثیر خواهد داشت.
پیروز و موفق باشید.

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

میهمان
خدایااا دیگه نمیتونم این وضعو تحمل کنم؛ به خودت واگذارش کردم!
میهمان
دلیل تمام این رفتارها اینه که متاسفانه در ایران هیچ جایی وجود نداره که دانشجو بتونه اعتراض و شکایت کنه در مورد استادش. در صورتی که در دانشگاههای خارج از کشور که من یک دوره فرصت مطالعاتی را گذراندم, به محض اینکه دانشجویی از عملکرد استادش ناراضی باشه فقط کافیه یک ایمیل بفرسته و گزارش بده تا رسیدگی بشه. من ترم ۱۱ دکترا هستم در دانشگاه اصفهان. گرفتار یک استاد بی سواد و دو رو هستم. اما هیچ کاری عملا از من ساخته نیست. بله. هیچ کس نمی تواند در کار استاد دخالت کند.
میهمان
چقدر جالب ، ما در این زمینه کاملا مشرک هستیم
میهمان
وضعیت اخلاقی و نحوه برخورد اساتید در دانشگاه ها واقعا بغرنج هست. ای کاش فکری بتوان کرد. آمار خود کشی در دانشگاهها بالا رفته و یکی از دلایل آن ناامید کردن دانشجویان با برخوردهای تند و سخت گیری های بیجا برای نمره است در حالی که سطح علمی اساتید و چیزی که برای ارائه به دانشجو دارند رو به تنزل و همراه با بی مسئولیتی کامل است. جوانان ما بهترین سالهای عمرشان را تلاش میکنند تا وارد دانشگاه شوند و سالهای بعدی را هم با بحرانها مختلف مواجه شوند. احترام و ارزش دادن به دانشجویان فراموش شده و فقط تحقیر در راس امور قرار گرفته .
میهمان
سلام
متاسفانه نمیدونم چرا هر چی سطح علمیشون میره بالاتر ادبشون کمتر میشه...دقیقا این دوتا ادب و اخلاق و سطح علمی رابطه عکس دارن.واقعا چرا؟؟؟استاد باید استاد اخلاق هم باشه...آدم ۲۰ سال دیگه ازش به خوبی یاد کنه بگه فلان استادمون همچین نصیحتی به ما کرد...همچین رفتار مناسب و پخته ای انجام داد که آدم تا آخر عمر افتخار کنه همچین اساتیدی داشته...استادم استادای قدیم
میهمان
سلام و عرض ادب
بنده ترم ۶ام مقطع ارشد هستم ترم دوم با توجه به اینکه شاگرد اول دانشگاه شدم استادم ازم خواست که من باهاش پایان نامه بردارم و ایشون به عنوان استاد راهنما بنده انتخاب شدن طی این مدت به من کمک نکردن و یکسالم منو از زندگی عقب انداخت جلسه دفاع ام بهم نمره خیلی کم دادن و تزم همچنان در حال ویرایش نمرمو ثبت نکردن،اما من با خودم عهد بستم که جواب کارشون رو بدم چون نه تنها با زندگیه من بازی کرد بلکه از لحاظ روحیم آسیب دیدم
میهمان
استاد راهنمای منم کمکم نمیکنه میگه مقاله تز به من ربطی نداره ودفاع کردی تموم شد من الان اگه برا قبولی دکترا مقاله تز نباشه پذیرش نمیشم استادمون خیلی بد قلقه نمیدونم چیکار کنم اگه میشه راهنمایی کنید


مخاطب گرامی، از حسن توجه تان به این مرکز سپاسگزاریم. برای اینکه امکان پاسخ به دغدغه هایتان فراهم شود، باید از راه های ارتباطی زیر کمک بگیرید و آنها را مطرح نمایید تا محققان به آنها پاسخ دهند و برایتان ارسال نمایند :
** درج سوال در همین سایت : http://akhlagh.porsemani.ir/node/۳۲۶
** درج سوال به وسیله پیامک : ۳۰۰۰۱۶۱۹
** درج سوال در سایت پرسمان : http://www.porseman.org/q/newq.aspx
** درج سوال به وسیله ربات تلگرام پرسمان : @porsemanbot
میهمان
من با وجود یک بچه چهار ساله دارم ارشدمشاوره خانواده میخونم اونوقت استادی سر کلاس آمار با کمال توهین میگه تو باید بشینی خونت بچتو بزرگ کنی اینجا رو با آشپزخونه اشتباه گرفتی یا جلسه روان درمانی؟
اونجا فقط خشکم زد یعنی تا اینجا رسیدم استادی رو با این تنزل ادب ندیده بودم
میهمان
سلام
من دانشجوی دکتری رشته مکانیک سال سوم هستم
امروز استاد راهنمای من بدترین تحقیرها رو به من کرد. البته قبلا هم سابقه داشت که تحقیرم کنه. حتی از توهین و تحقیرهای قومیتی هم دریغ نمیکنه. آیا این برخورد در مجامع علمی در این سطح صحیح است؟
ما که از استاد راهنمای کمک نمیخواهیم، نه کمک علمی میکنن، نه کمک برای ٱزمایشات عملی میکنن و خودمون مجبوریم از جیب هزینه کنیم، نه کمک روحی میکنن
اینجوری هم تحقیر میکنن
ما گناه کردیم که اومدیم ادامه تحصیل بدیم؟
من در دانشگاه تهران درس میخونم مثلا دانشگاه مادر!!!
میهمان
من دانشجوی سال سوم دکتری هستم. استاد مشاور از پژوهشکده دانشگاه صنعتی انتخاب کردم که خودش خیلی تلاش کرد راهنما بشه ولی استاد راهنمای اولم قبول نکردند و حالا این آقا شده مشاور من. بهمین خاطر با من برخورد خیلی بدی داره ...فقط بخاطر پول!!! این رفتارها در یک جو علمی فرهنگی خیلی زشته! دانشجو دغدغه پایان نامه و هزینه ها و... رو داره و باید رفتار زننده استاد رو هم تحمل کنه. کاش همینطور که در گزینش استاد به حجاب اسلامی و نماز اول وقت و جناح راست بودن توجه میکردید به جنبه علمی و اخلاقی استاد هم اهمیت می دادین.
میهمان
من پزشکم یک متخصص ،در دانشگاهی در شهرستان اطراف تهران ،فکر کنید من الان دارم دوره رزیدنتی مو تو اراک میگذرونم ،با کلی ذوق و شوق اطفال قبول شدم ،در مورد موضوع تحقیر استاد باید بگم ،متاسفانه کسانی که عنوان استاد برای ما گذاشتن نیروهای طرحی اجباری این منطقه هستند و متاسفانه دانشگاه نو پا ۴ ساله ،استادا سر مریض و تخت و پول با هم دعوا دارن و ما رو رقیب خودشون میدونن،ما رو دایم تحقیر میکنند خیلی شرایط اطفال اراک بده و ما هر چقدر هم صبر میکنیم اینا به درد استاد بودن نمیخورن .ما انگیزه و روحیه امونو تو این جو از دست دادیم .چقدر صبر کنیم .دیگه به خدا واگذارشون کردیم.
تو رو خدا هر کی رو هیت علمی نکنین بالای سر پزشک ها بزارین .بهترین ها رو برای استادی گلچین کنید .
میهمان
مخاطب گرامی، از حسن توجه تان به این مرکز سپاسگزاریم. برای اینکه امکان پاسخ به دغدغه هایتان فراهم شود، باید از راه های ارتباطی زیر کمک بگیرید و آنها را مطرح نمایید تا محققان به آنها پاسخ دهند و برایتان ارسال نمایند :
** درج سوال در همین سایت : http://akhlagh.porsemani.ir/node/۳۲۶
** درج سوال به وسیله پیامک : ۳۰۰۰۱۶۱۹
** درج سوال در سایت پرسمان : http://www.porseman.org/q/newq.aspx
** درج سوال به وسیله ایمیل : info@porseman.org
* توجه : اگر سوال تان را در سایت درج می کنید، شماره تلفن همراه یا آدرس ایمیل تان را حتماً وارد کنید تا امکان ارسال پاسخ به شما فراهم گردد.
میهمان
سلام لطفا در مورد اینکه ایا مدیر گروه درمورد اساتید راهنما ایاوظیفه یادخالت دارن یانه توضیح بدین مدیر گروه ما میگه من نمیتونم تو کار استاد راهنما دخالت کنم دانشجو ایا باید زجر بکشه پس وظیفه مدیر گروه چیه
میهمان
سلام،
بنده دانشجوی دکتر در خارج درس میخونم. دیروز استاد ایرلندیم با من سخت برخورد کرد و یه مثال نامربوط زد که آزرده خاطرم کرد. شاید اشتباه از من بود گفتم توی نوشته هام به مقالات تو رفرنس دادم و اون بخش درست نبود. بعدش سوالی برام پیش آمد که آیا این برخورد ارزش آزرده خاطری دارد یا شایسته قدردانی است؟ الان وقتی خوب دقت میکنم با وجود صورت خشن موضوع، دومین حالت منصفانه تر است. ببینید دوستان بعضی از استادا دانشجوهاشونو خیلی دوست دارند و نمیخوان منزلت دانشجوشون از یک سطحی علمی پایین تر بیاد بنابراین گاهی اوقات تندخویی میکنن که من دانشجو جایگاهمو بیشتر بفهمم که خود این برخورد یک نعمت بزرگی است. البته خارج از این مورد را من نمی پسندم. نکته اینه که یه استاد برای یه پایان نامه اینقدر سخت گیری میکنه تا نتیجه خوبی بگیریم. چقدر باید به خودمون سخت بگیریم تا در روز قیامت نتیجه خوبی داشته باشیم؟
میهمان
وقتی از روی باند بازی و پارتی بازی یه بی لیاقت بیاد بشه مدرس دیگه توقعی نمیشه داشت، من خودم از دانشگاه صنعتی سیرجانم،رئیس بخش عمرانشخیلی بد برخورد میکنه.خدا لعنتش کنه
میهمان
واقعا
منم همینطوری ام
انقد داغون میکنن ادمو که میخاد بره انصراف بده
منم ارشد میخونم
نمیدونم این رفتاراشون خب مثلا چی
تو نمرتو کم کردی دیگه حرفت چیه
کی تموم میشه
میهمان
چقدرجالب.دقیقا با نظرتون موافقم.منم امروز انقدر دلم از رفتارهای استاد راهنمام گرفته بود که با سرچ در نت، اینجا رو پیدا کردم.خدایا خودت به همه مون فقط به جرم دانشجویی صبر بده.خدایا خودت بهمون کمک کن تا اول شعور رسیدن به جایگاه استادی رو داشته باشیم و بعد به این مرتبه نائل گردیم.آمین
میهمان
ب نظر من باید تو شرایط استخدامشون نحوه ی برخورد استاد با دانشجو ذکر بشه و در صورت توهین ب دانشجو تذکرات جدی در نظر گرفته بشه .به امید اون روزا
میهمان
سلام. تو دانشگاه هرجوری که دوست دارن با دانشجو رفتار میکنن.ترس از کمیته انظباطی رو تو دل دانشجو میندازن و هیچ اعتراضی نمیشه به رفتار تحقیرآمیز استاد کرد.فقط باید سکوت کرد.
میهمان
هیئت علمی دانشگاه ها مثل مافیا شدن.مثلا برای تصویب پروپوزال یک پایان نامه کلی دانشجو رو اذیت می کنند و تنها چیزی که مورد بررسی قرار نمی گیره مضمون علمی پایان نامه هست.قشنگ دانشجو ها رو برای خودشون تقسیم می کنند و کسی هم حق اعتراض نداره.اخر هم بعد از کلی هزینه بیچاره دانشجو .مقاله رو به اسم خودشون ثبت می کنند.
میهمان
با سلام

خیلی از مطلب شما ممنونم

این مشکل خیلی مشکل بزرگی است و بسیاری از دانشجویان ارشد با آن مواجه بوده و چاره ای جز شنیدن و کظم غیظ ندارند چون هیچ هیئت نظارتی بر کار اساتید وجود ندارد.

اینکه برخی اساتید راهنما فرهنگ خانوادگی به مراتب کمتری نسبت به دانشجوی خود دارد یک واقعیت بسیار تلخ است.

من با همچین استادی کار کردم و باید بگم که بیشتر مثل کابوس می ماند!

توهین مستقیم و بی منتی ها در کارهای علمی و رفتار شاه و برده که در قرون وسطی وجود داشته از جمله آن هاست.

وقتی فرهنگ دینی و اخلاق در کار یک دانشمند نباشد همین نتایج بدست می آید!

میهمان
با سلام

کاملا با نظر قبلی موافقم. متاسفانه در جامعه ی امروز ما استخدام در برخی مراکز تابع نظم ومقررات نیست . اساتید باید با اصول خاصی استخدام شوند و بدانند که آنها الگوی رفتاری برای دانشجویان خود هستند.
میهمان
با سلام برخی از آسیب هایی که استاد با تحقیر کردن به دانشجو وارد می کند غیر قابل جبران است و اثار ان سالیان سال در زندگی دانشجو تاثیر می گذارد و با دعا کردن و یا صبوری هم مشکل حل نمی شود و دانشجو چاره ای هم جز سکوت ندارد لطفا راه حلی برای این معضل داده شود مثلا :
- بهتر نیست در امور اساتید نظارتی هم باشد
- استخدام با اصول خاص انجام شود
- دوره آموزش اخلاق برای استادها گذاشته شود

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق این صفحه اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.