نسل سوم ۱ ۱۳۸۵/۱۱/۳۰ - ۱۰۳۳۸ بازدید

نسل سوم ۱


پیشگفتار


تغییر و تحول نسل ها
یکی از مباحث مهم در حوزه جامعه شناسی است و در آموزه های اسلامی نیز مورد اهتمام
زیادی قرار گرفته است. چنانکه امام علی (ع) می فرماید:
« لا تقسروا
اولادکم علی اخلاقکم، فانهم مخلوقون لزمان غیر زمانکم؛ فرزندانتان را به اخلاق [
آداب]  و خوی های خودتان منحصر و مقید مسازید ، چه آنها برای زمانی جز زمان شما
آفریده شده اند.»

[۱]
انقلاب اسلامی از ابتدای شکل گیری تا کنون نسلهای متعددی را
پشت سر گذاشته و در سال های اخیر شاهد کاربرد برخی اصطلاحات نظیر «نسل سوم» ، «
تفاوت نسلها»، «شکاف یا انقطاع نسل» در برخی مطبوعات و محافل فرهنگی هستیم. اینکه
نسل سوم چیست و از چه ویژگی ها و خواسته هایی برخوردار است و آیا مساله شکاف نسلی
در جامعه ما واقعیت داشته و برای جلوگیری از بروز آن چه باید کرد، موضوع اصلی
نوشتار حاضر است که تلاش شده با استفاده از نظرات کارشناسان و صاحب نظران به بررسی
آن پرداخته شود.

 



تعریف نسل


دایره المعارف علوم
اجتماعی نسل «Generation» را این چنین تعریف کرده است: «در جمعیت شناسی، به گروهی از
افراد اطلاق می شود که مرحله ای از حیات را با یکدیگر آغاز کرده یا پایان داده
باشند.»[۲] از دیدگاه «بیگر» نیز منظور از نسل، گروهی از افراد می باشد
که در فاصله زمانی معینی به دنیا آمده اند.[۳] اصولا این واژه در جامعه شناسی سیاسی که رفتار سیاسی را با
نسل در ارتباط می داند، نقش دارد. زیرا نسل برای بیان اختلافات فردی و گروهی و نیز
توضیح فرهنگ و منافع و رفتار به اندازه "طبقه اجتماعی" اهمیت دارد. منظور از واژه
نسل، فاصله بین تولد والدین و تولد فرزندان است که معمولا سی سال گرفته می شود،
یعنی سه نسل در صد سال یا یک قرن.[۴]

 



تفاوت نسل ها


از دیدگاه
روان‌شناختی و جامعه‌شناختی بین بینش‌ها، منش‌ها و خواسته های دو نسل، تفاوت وجود
دارد؛ به صورت طبیعی هیچ نسلی آینه تمام ‌نمای آرمان‌های نسل قبل و به ویژه
انعکاس‌دهنده خصلت‌ها و منش‌های آنها نیست. هر نسلی شرایط و خصوصیات روانی اجتماعی
خاص خودش را دارد که قطعا جنبه‌های مثبت و منفی را در برمی‌گیرد. تحول اقتضا دارد
که نسل جدید در منش، خصلت و بینش، تابلوی نسل قبل نباشد خصوصا با توجه به اینکه
سرعت تحولات در تمامی عرصه‌های زندگی بشری شتاب ‌فزاینده و رو به تزایدی پیدا کرده
است، لذا تفاوت‌ نسل‌ها بیشتر از گذشته، احساس می‌شود.[۵]
 حالت مخاطره
آمیز این وضعیت شکاف و گسست نسلی است که به معنای «دور شدن تدریجی دو یا سه نسل
پیاپی از یکدیگر از حیث جغرافیایی، عاطفی، فکری، و ارزشی، وضعیت جدیدی را ایجاد می
کند که اصطلاحاً گسست نسل ها نامیده می شود. در این وضعیت، غالباً نوجوانان و
جوانان می کوشند تا آخرین پیوند های وابستگی خود را از والدین یا نسل بالغ بگسلند و
اغلب در این راه به گردن کشی و طغیانگری می پردازند»


[۶]
؛
می باشد. بر روی یک لوح سنگی که از تمدن های قدیم به دست آمده، نوشته شده است که
«نسل جوان ما نسلی نظام گسیخته است، نظام گسیخته عمل می کند و این مسئله ممکن است
که تمدن ما را بر باد دهد»[۷]

مجموعه تفاوت هایی که
میان دو نسل وجود دارد عبارتند از:



۱.

تفاوت در آرمان‌ها و هدف‌های دو نسل



۲.

تفاوت در مفاهیم دو نسل



۳.

تفاوت در الگویابی و گروه‌های مرجع



۴.

تفاوت در اصطلاحات روزمره دو نسل



۵.

تفاوت در ظاهر، پوشش و نوع سخن گفتن در میان دو نسل



۶.

تفاوت در انتظار از زندگی و به تبع آن تفاوت در سبک زندگی[۸]

همین تفاوت ها
و ویژگی‌هاست که نوعی ماهیت جدید، تازه و متفاوت از نسل‌های گذشته را برای نسل جدید
ایجاد می نماید. در شکل گیری این فاصله و تفاوت میان نسل ها عوامل گوناگونی نقش دارند که
برخی طبیعی نظیر اقتضائات سنی و برخی ناشی از شرایط خاص جامعه و جهان کنونی است.[۹]

 


نسل های انقلاب اسلامی


انقلاب اسلامی از
ابتدای شکل گیری تا کنون با چهار نسل مواجه است:

۱.
نسل اوّل، افرادی هستند که در سال ۱۳۴۲ جوان بودند و
بخشی از عمر
خود را صرف مبارزه با استبداد رژیم منفور سابق کردند
و به همراه امام (ره) باعث بوجود آمدن انقلاب اسلامی شدند
و
جمهوری اسلامی را تشکیل دادند. این نسل را می توان فداکارترین مجموعه وفادار به
آرمانهای انقلاب نام نهاد، که در دشوارترین روزهای انقلاب مدیریت جامعه را به عهده
گرفت و به رغم چالشها و توطئه های گوناگون موفق شد انقلاب را از مسیر انحراف نجات
دهد.

۲.
نسل دوم
که پرورده نسل اول است، کسانی هستند که موتور حرکت انقلاب اسلامی بودند و جنگ تحمیلی را اداره
کردند و
با کمترین امکانات توانست بر ارتش مزدور صدام پیروز شود و حماسه های جاودانه ای از
خود به یادگار بگذارد
و در واقع نسل انقلاب و جنگ نام دارند. این افراد کسانی هستند که تجربه پیروزی
انقلاب ۱۳۵۷ را دارند و
با تجربه جنگ
وارد میدان سازندگی شدند و در ارائه طرح های کلان عمرانی که کشور پس از جنگ به آن
نیاز داشت، ساختار مدیریتی نظام را به عهده گرفتند
و در حال حاضر اکثر
مسئولان و مدیران جامعه از این نسل هستند.

۳.
نسل سوم، فرزندان نسل دوم هستند و تجربه قبل از انقلاب و همچنین تجربه انقلاب و جنگ
را نیز ندارند، این نسل فرزندان نسل دوم هستند.

۴.
نسل چهارم، فرزندان نسل سوم هستند. اینها نسلی هستند که در واقع در آینده تبدیل به
نسل خواهند شد و در حال حاضر کودک هستند و تقریباً بعد از ده سال دیگر در عرصه
جامعه ظاهر خواهند شد.[۱۰]

 


ویژگی ها
ی
نسل سوم


وضعیت کلی
جوانان کشور نشان می دهد ۷۰ درصد جمعیت جامعه زیر ۳۰ سال و ۳۵ درصد از آنها در گروه
سنی جوانان قرار دارند؛ اگر سن جوان را بین ۱۵ تا  ۲۸ سال تعریف کنیم، ۲۵ میلیون
جوان داریم که به عنوان یک  سرمایه بسیار عظیم بخش مهمی از جامعه کنونی  را شکل
داده  و ۲۰ سال آینده نیز در اختیار همین جوانان نسل سوم انقلاب می باشد. از این رو
شناخت صحیح این نسل و ویژگی های آنان از اهمیت بسیار فوق العاده ای برخوردار بوده و
ضرورت توجه به آن را در بخش های سیاستگذاری و اجرایی کشور خاطرنشان می سازد.

در یک دسته
بندی ویژگی‌های نسل سوم عبارتند از:



۱ـ

به لحاظ شخصیتی، هویتی شکل‌یافته‌تر و مستقل‌تر، دارند.



۲ـ

در توجه به مظاهر دینی، گزینش‌‌گرند و مظاهر اساسی را ترجیح می‌دهند. و بیش از آنکه
به مظاهر دینی تکیه کنند، به جوهر و گوهر دین تکیه دارند.



۳ـ

بیشتر ترجیح می‌دهند، آنطوری که هستند دیده شوند وکمتر به پنهان‌کاری در رفتارها
تمایل دارند.



۴ـ

با خوش‌بینی، به تعامل با جهان و فرهنگ‌های مختلف می‌اندیشند.



۵ـ

بیشتر واقع‌گراست و طرح و برنامه‌های فردی و اجتماعی را بیشتر از نسل گذشته، با
ملاک قابلیت دسترس، عملی بودن، راهگشا بودن، می‌سنجد.



۶ـ

برخلاف، دسته‌ای از برداشت‌های جامعه‌شناسی سیاسی، این نسل بر اساس تجارب تاریخی به
جدایی دین از سیاست، تمایل نشان نخواهد داد، بلکه به تعدیل ارتباط آن دو، تمایل
دارد.[۱۱]



۷ـ

از سیاست‌زدگی گریزان است. بدون آنکه وابستگی جناحی به احزاب و افراد سیاسی داشته
باشد، خودجوش در جهت تداوم انقلاب اسلامی گام برمی‌دارد. و بدون درگیری در مجادلات
سیاسی، به رشد و توسعه خدمتگزاری مردم همت می‌گمارد.



۸ـ

تمایل زیبایی شناختی و هنری این نسل، در مقایسه با نسل قبل بیشتر است.



۹ـ

صمیمی‌تر و راحت با دیگران مراوده و معاشرت می‌کند.



۱۰-

از ویژگی های این نسل پویایی و روحیه انتقادگری است که در مقابل انحرافات احتمالی و
کجروی ها به سرعت ازخود واکنش نشان می دهد و بدون توسل به خشونت خطاها را اصلاح می
کند.



۱۱-

مدار حرکت این نسل بر شناخت و تجزیه وتحلیل حوادث سیاسی جهان، موضع گیری صحیح و
مقابله سریع با تهدیدات بیگانگان استوار است. شرایط جهانی، انفجاراطلاعاتی و گردش
سریع اطلاعات، پویایی و قدرت تحلیل بالایی به این نسل بخشیده است.



۱۲-

نسل سوم میزان تبعیت و تأثیر پذیرش از دیگران بسیار بالاست در نتیجه نسل سوم احتیاج
به الگوی مناسب دارد.



۱۳-

این نسل به فرهنگ و سنت های ایرانی علاقه  مند است . همچنین به دین و اخلاق خود
پایبند است و ابعاد فرهنگی، هنری و زیباشناسی فرهنگ ایرانی برای آنها بسیار جذابیت
دارد.

 

در شماره های
بعد به ارتباط این نسل با انقلاب، نیازها و خواسته های نسل سوم و آسیب شناسی آن می
پردازیم

ادامه دارد


پی نوشت ها:


[۱]

- ر.ک:ده گفتار ، مرتضی مطهری ؛ و ؛ دنیای جوان ، علامه سید محمد حسین فضل الله ،
ترجمه مجید مرادی ، ص ۱۰۶.


[۲]

- درآمدی بر
دایرة المعارف علوم اجتماعی باقر ساروخانی، ، ص ۱۰۷.


[۳]

- نحوه انجام
تحقیقات اجتماعی، توزال بیکر، ص ۱۱۸.


[۴]

- فرهنگ علوم
سیاسی ، علی آقا بخشی ، تهران : چاپار ، ۱۳۸۳، ص ۲۶۷.


[۵]

-
مفاهمه بین نسلی ، دکتر علی‌اصغر کاکوجویباری ،بازتاب ،
&#۱۷۷۸;
شهریور &#۱۷۷۷;&#۱۷۷۹;&#۱۷۸۴;&#۱۷۷۹;.


[۶]

- پرورش فرزند
در عصر دشوار، بنجامین اسپاک، ص ۲۵۹.


[۷]

- جوان و
بحران های اجتماعی، مرتضی منطقی، تجربه غرب و ایران..


[۸]

- شکاف نسلی یا تفاوت نسلی ، امین بزرگیان ، نشریه نامه، شماره۳۹.


[۹]

- ر.ک: شکاف،
فاصله یا تحول؟، علی ذوعلم ، حلقه نقد و پاسخ.


[۱۰]

- شکاف نسل ها
؛ واقعیت یا توهم؟ ، علی اخترشهر ، حلقه نقد و پاسخ.


[۱۱]

- ر.ک :
مفاهمه
بین نسلی ، دکتر علی‌اصغر کاکوجویباری  بازتاب ،
&#۱۷۷۸;
شهریور &#۱۷۷۷;&#۱۷۷۹;&#۱۷۸۴;&#۱۷۷۹;. 

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

میهمان
خیلی خوب و مستند هست.

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق این صفحه اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.