نماز اول وقت ۱۳۹۹/۰۶/۲۹ - ۴۳۴ بازدید

چگونه می توان سعی کرد که نماز را اول وقت خواند

حدیثی که از امام صادق علیه السلام در این مورد وارد شده این است که «به شفاعت ما نمی رسد هرکس که نمازش را سبک بشمارد» اما آیا سروقت نخواندن، سبک شمردن آن است؟ اگر کسی بتواند سروقت بخواند و عمدا آن را عقب بیندازد این سبک شمردن نماز است ولی اگر برنامه اش جوری است که نمی تواند سروقت بخواند و دست خودش نیست و دوست دارد که سر وقت بخواند اما برایش امکان ندارد ؛ چنین کسی نمازش را سبک نشمارده است به شرطی که در اولین وقت ممکن نمازش را بخواند . در وقت نماز صبح نیز بایستی توجه کرد که گاهی شخص به خاطر اینکه خواب را نمی تواند رها کند لذا اول وقت نماز نمی خواند این هم ممکن است از مصادیق سبک شمردن نماز باشد . کسی که ظهرها کار اداری دارد و نمی تواند از کارش بزند و چنین اجازه ای ندارد ، بایستی همین که ساعت کار تمام شد وقبل از این که به منزل برود نمازش را بخواند تا تاخیر به حداقل برسد.
و در وقت مغرب نیز اگر بتواند نمازش را اول وقت بخواند بایستی بخواند و آن را به تاخیر نیندازد مگر اینکه برنامه کاری و یا درسیش (که دست خودش نیست) با نماز اول وقت سازگاری نداشته باشد. ارزش نماز اول وقت:
روزی به دکتری رفتم واز تاثیر نکردن دارو به ایشان شکایت کردم ! به دکتر گفتم همه دارو هایم را میخورم اما تاثیری ندارد!! دکتر پاسخ داد آیا دارو هایت را سر وقت میخوری؟ و من تازه متوجه شدم چرا نماز هایم تاثیری ندارد.
این کلام دکتر مرا به یاد خاطره ای از استاد بزرگ و ارجمند حاج آقای مجتهدی تهرانی انداخت که ایشان نیز می فرمودند نماز اول وقت و خصوصا به جماعت را با هیچ چیز عوض نکنید!
ایشان روزی در هنگاه موعظه به طلاب می فرمودند «در قم، تحصیل می کردیم و مباحثه هم داشتیم و مغرب که می شد پشت سر مرحوم آقای اصفهانی نماز جماعت را در فیضیه می خواندیم ، روزی استاد منطق ما (که در این علم از همه بهتر و بالاتر بود) بعد از درس فرمودند، از فردا درس ساعت( مثلا)۶ داده می شود ، و ساعتی که ایشان اعلام کرد با نماز جماعت مغرب تلاقی داشت و از نماز جماعت اول وقت باز می ماندیم ، همینطور که این مطلب را ایشان فرمود من به هم مباحثم که بغلم نشسته بود آرام گفتم که من دیگر به این درس نمی آیم و نماز اول وقت را ترجیح می دهم! استاد متوجه ما شد وپرسید که چه می گویید؟ بنده به ایشان گفتم که استاد، ما در قم ،دلخوشی مان نماز اول وقت به جماعت در فیضیه و پشت سر آقا است واگر این هم بنا بشود از ما گرفته شود حاضر نیستیم که در درس منطق شرکت کنیم! ایشان ادامه داد که : حرف من چون برای خاطر خدا بود در استاد تاثیر کرد و گفت راست می گویی و ساعت درس را به گونه ای تغییر داد که به نماز جماعت اول وقت ضرری نخورد»
نماز اول وقت در صورت امکان برهر کارخیری ارجحیت دارد ! اگر کسی سؤال کند :در خدمت به خلق و نماز همزمان باشد کدام ارجحیت دارد نماز و یا خدمت به خلق؟ پاسخ این است که : هیچ چیزی جلوی ارجحیت نماز را نمی گیرد حتی خدمت به خلق!
رسول مکرم اسلام صلی الله علیه وآله فرمودند : افضل الاعمال ثلاثة یعنی با فضیلت ترین اعمال ۳ چیز است : ۱- الصلاة لوقتها نماز در وقت خودش یعنی نماز اول وقت ۲- برالوالدین یعنی احسان ونیکی به پدر ومادر ، بزرگی می گفت احسان ونیکی به ایشان باب توفیق به بسیاری از امور دیگر است ، اگر کسی بخواهد در زندگی به خوشبختی وسعادت برسد لازم است که به احسان به پدر ومادر توجه بکند ۳- والجهاد فی سبیل الله وسوم جهاد درراه خدا است ؛ جهاد دونوع است جهاد اکبر وجهاد اصغر، جهاد اصغر، مربوط به میدان جنگ است وجهاد اکبر ،مربوط به مبارزه با نفس وکجیهایی است که نفس اماره (که معلمش شیطان است )؛ بر سر راه انسان قرار می دهد ، اگر بتواند با وسوسه ها والقآت شیطان مبارزه کند واو را شکست دهد در این جهاد پیروز شده است !
- آقا سیّد محسن جبل عاملی از علمای بزرگ شیعه و نواده برادر مرحوم آقا سیّد جواد صاحب مفتاح الکرامه است . ایشان در دمشق مدرسه ای تاسیس کرده اند که دانش آموزان شیعه در آن مدرسه تحت نظر آن جناب تحصیل می کنند. حاج سیّد احمد مصطفوی که یک از تجّار قم است گفت من از خود سیّد محسن امین شنیدم که می گفت یکی از تربیت یافتگان مدرسه ما برای تحصیل علم به آمریکا مسافرت کرد، از آنجا کاغذی برای من نوشت به این مضمون : چند روز پیش شاگردان مدرسه ما را امتحان می کردند، من هم برای امتحان رفتم . مدتی نشستم تا نوبت به من رسید. بسیار طول کشید تا این که وقت دیر شد، دیدم اگر بنشینم نماز فوت می شود. از جا حرکت کردم که بروم نماز بخوانم ، آنهایی که در آنجا بودند پرسیدند کجا می روی ، چیزی نمانده که نوبت تو برسد. گفتم من یک تکلیف دینی دارم ، وقتش می گذرد. گفتند امتحان هم وقتش می گذرد، اگر این جلسه برگزار شود، دیگر جلسه ای تشکیل نخواهند داد و برای خاطر تو هرگز هیئت ممتحنه جلسه خصوصی تشکیل نمی دهند. گفتم هر چه بادا باد ! من از تکلیف دینی خود صرف نظر نمی کنم . بالاخره رفتم . از قضا هیئت ممتحنه متوجه شده بودند که من به اندازه اداء یک وظیفه دینی غیبت نموده ام ، انصاف داده و اظهار کرده بودند که چون این شخص در وظیفه خود جدی است ، روا نیست او را معطّل بگذاریم ، برای قدردانی از این که عمل به وظیفه نموده باید جلسه ای خصوصی برایش تشکیل دهیم . این بود که جلسه دیگری تشکیل دادند، من حاضر شدم و امتحان دادم . آقای سیّد محسن امین پس از نقل داستان فرمود: من در مدرسه چنین شاگردانی تربیت کرده ام که اگر به دریا بیفتند دامنشان تر نمی شود.
- امام عسکری (ع) ،هنگام نماز از هر کاری دست می کشید وچیزی را برنماز مقدم نمی کرد.ابو هاشم جعفری می گوید:روزی خدمت امام عسکری (ع) شرفیاب شدم ،آن بزرگوار سرگرم نوشتن چیزی بود که وقت نماز فرا رسید .امام (ع) نوشته را کناری نهاد وبه نماز ایستاد.
نماز اول وقت در نصوص دینی، مورد تأکید بسیار قرار گرفته و فضایل فراوانی برای آن نقل شده است. از نظر تأثیرات روحی، روانی و اجتماعی می توان امور زیررا نام برد:
الف. عادت دادن شخص به نظم،
ب. وجود نشاط و آمادگی و حضور قلب بیشتر جهت انس و ارتباط با خدا و تقویت کمالات نفسانی،
ج. زمینه سازی جهت برگزاری جماعت های بزرگ و انس و الفت و اتحاد بیشتر مسلمانان.
-توضیح آنکه: وقتی جامعه اسلامی مقید به خواندن نماز در اول وقت باشند، در هر منطقه غالب مردم هم زمان به نماز می ایستند. این مسئله آمادگی آنان را برای جماعت و ایجاد صفوف گسترده و پر جمعیت بیشتر می کند. در حالی که نماز در غیر اول وقت، در بین زمان های مختلف پراکنده می شود و از اجتماع و شکوه عبادی و انس و الفت مؤمنان در مراکز دینی می کاهد.
- نماز گفت وگو و دیدار با معبود است، انسان های وارسته که جز حضرت حق، دوست و ولی نعمتی برای خود نمی شناسند، مشتاقانه در انتظارند تا در اولین فرصت، جسم و روح خسته از دنیای مادیت خود را جانی درباره بخشند. از این رو حتی قبل از رسیدن وقت نماز، با انجام مقدمات واجب و مستحب و با نظافت و معطّر نمودن بدن و لباس، خود را برای حضور در پیشگاه معشوق آماده می کنند.
- گرچه برای هر یک از نمازهای یومیه، وقت موسّع و طولانی در نظر گرفته شده است؛ اما همان گونه که موذن بر آن دعوت می کند، تأکید بر این است که در نخستین فرصت، با شتاب و عجله همگی به سوی نماز حرکت کنند و در اول وقت آن را اقامه نمایند و هیچ کار و مشغله ای را بهانه برای تأخیر نماز قرار ندهند.
- رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) فرموده اند که: نباشد نمازی که وقت آن برسد؛ مگر آنکه ملکی در برابر مردم (یعنی هرگاه وقت یکی از نمازهای پنجگانه، که عبارت از صبح و پیشین و پسین و شام و خفتن است داخل شود ملکی از ملائک آسمان در برابر مردمی که به دایره تکلیف در آمده اند ندا کند) ندا کند: که ای مؤمنان! برخیزید به جانب آتش هایی که به واسطه ارتکاب معاصی و مبادرت به امور ناشایست، بر پشته ای که خود برافروخته اید. پس فرونشانید آنها را به گزاردن نمازی که پروردگار شما بر شما فرض کرده است».۱
- سالار شهیدان، ثابت کرد که در میدان ـ جنگ آن هم در بدترین شرایط ـ می توان نماز را در «اول وقت» به جا آورد. آن حضرت حتی جهاد و قتال با دشمنان را مانع نماز اول وقت نمی بیند. او نمی گوید، وقت بسیار است، بگذارید اول تکلیف جنگ را معلوم کنیم. آن حضرت نمی گوید: هم اکنون وقت کار و جهاد است؛ بلکه می فرمایند: ندای اذان سر دهید تا نماز گزاریم؛ زیرا او برای «نماز» جهاد می کند. کاری که پدرش امیرالمؤمنین (علیه السلام) در جنگ صفین کرد؛ همان کسی که فرمود: «صَلِّ الصَّلاة لوقْتِ ها المُوقَّت لَها، و لا تُعجِّل وَقتَ ها لِفراغ، و لا تُؤخَّرها عن وَقتِ ها لِاشْتِغالٍ»۲؛
- «نماز را در وقت معین آن بخوان، و به خاطر اینکه بی کاری، پیش از وقت آن را به جا نیاور، و به بهانه کار داشتن، آن را به تأخیر مینداز.» - و نیز آن بزرگوار «نماز اول وقت» را یکی از موارد امتحان شیعیان محسوب نموده، می فرماید:«شیعیان ما را به دو خصلت امتحان کنید، اگر این دو را داشتند شیعه هستند: اهمیت به نماز در اول وقت، و دستگیری برادران دینی خود با مال. اگر این دو در آنان نبود، از ما دورند و دورند و دورند».۳
- امام باقر (علیه السلام) می فرمود: «بدان که اول وقت همیشه بهتر است؛ پس تا جایی که می توانی به کار خیر بشتاب. محبوب ترین کارها نزد خدای عزّوجلّ کاری است که بنده به آن مداومت ورزد؛ گرچه اندک باشد».۴
- حضرت رضا (علیه السلام) برای استقبال از برخی علویان بیرون رفت. در این هنگام وقت نماز رسید؛ حضرت راه خود را به طرف کوشکی که در آن نزدیکی بود، کج کرد و زیر صخره ای فرود آمد و فرمود: اذان بگو. عرض کردم: آیا منتظر نمی مانیم تا یارانمان هم به ما ملحق شوند؟ حضرت فرمود: خدا تو را بیامرزد، هرگز نمازت را بدون علت از اول وقت به تأخیر مینداز. همیشه رعایت اول وقت را بکن؛ پس، من اذان گفتم و نماز خواندیم.۵
- امام رضا (علیه السلام) در حالی که با یکی از پیروان ادیان گذشته، مشغول مباحثه مهمی بودند و بحث به جای حساس و تعیین کننده رسیده بود ـ علیرغم اصرار مخاطب به ادامه گفت وگو و اظهار آمادگی برای پذیرش مکتب اسلام ـ چون جلسه با وقت نماز مقارن گردید، حضرت فوراً گفت وگو را ختم کرده و به سوی نماز شتافت.۶
- امام خمینی در پاریس در حالی که حدود سیصد نفر خبرنگار برای مصاحبه با ایشان در ارتباط با مسئله فرار شاه از ایران، در منزلشان اجتماع کرده بودند؛ بعد از آنکه حداکثر دو سه سوال مطرح شده بود و هر چه اصرار شد که مقداری برنامه را ادامه دهند، با عصبانیت فرمودند: به هیچ وجه نمی شود و رفتند.۷
- شهید ثانی می فرماید: هنگامی که وقت نماز داخل می شود، بدان که این میقاتی است که خدای تعالی برای تو قرار داده تا به خدمتش برخاسته، و برای خواهش از محضر او و رستگاری با اطاعتش آمادگی پیدا کنی. پس شایسته است هنگام رسیدن وقت نماز، شادی بر قلبت غلبه کند و بهجت در چهره ات هویدا گردد؛ زیرا همین وقت است که سبب نزدیکی تو به خدا و وسیله رستگاری است می باشد.
- بنابراین همانطور که برای ورود سلطانی خود را آماده می کنی، با طهارت و نظافت و پوشیدن لباس های شایسته مناجات، خود را برای رسیدنش آماده کن و با این وقت شریف با وقار و سکینه و خوف و رجا، برخورد کن و عظمت حضرت خالق و نقصان و ناچیزی خود را به یاد داشته باش.۸
پس در درجه اول باید به نماز اهمیت بدهید و آن را بر هر کاری دیگری مقدم بدارید و سعی کنید همیشه قبل از وقت، خود را برای نماز مهیا کنید و حتی الامکان در نماز جماعت شرکت نمایید. بدیهی است در ابتدا نفس راحت طلب با وسوسه ای شیطانی، انسان را از این کار منصرف می کند، ولی با توکل به خدا و اراده قوی، می توانید بر هوای نفس و وسوسه های شیطان غلبه نمایید. در بعضی از روایات آمده است که نماز در اول وقت رضایت و خشنودی خداوند را به همراه دارد و در غیر اول وقت، موجب بخشش و غفران خداست و کسی که بدون هیچ عذری و از روی سهل انگاری نماز را به آخر وقت موکول کند، حق نماز را تضییع کرده است.
- آیت الله حق شناس (اعلی الله مقامه):آمد گفت می خواهم شاگرد اول باشم. گفتم نمازهایت را اول وقت بخوان. نمازها را که اول وقت خواند، می‌گفت وقتی برای امتحان می‌رفتم، معلم‌ها می‌گفتند تو چه کاره ای که وقتی وارد می‌شوی، قلب ما را تسخیر می‌کنی! دوست داریم بهترین نمره را بگیری. گفته بودند مثلا کجای شیمی را خوب بلدی؟ گفتم اینجا. از همان سۆال می کرد. حالا رفقا، اگر دنیا را می خواهید، از پله آخرت شروع کنید تا از دنیایی که منتخب شماست، بهره‌مند شوید. و الّا بهره‌مند نخواهید شد.
- در مورد ارزش نماز اول وقت آقای مصباح می گوید: آیت الله بهجت از مرحوم آقای قاضی (ره) نقل می کردند که ایشان می فرمود: « اگر کسی نماز واجبش را اول وقت بخواند و به مقامات عالیه نرسد مرا لعن کند! و یا فرمودند: به صورت من تف بیندازد.»
- نماز را ترک نکنید!
خدایا ! کیست که طعم محبتت را چشید و جز تو کسی را آرزو کرد ؟ کیست که به نزدیک تو مقام گرفت و لحظه ای روی گرداندن توانست ؟ خدایا ! ما را از آنانی قرار ده که به دوستی خود برگزیده ای و به عشق و محبت خود خالصشان کرده ای و مشتاق دیدارشان ساخته ای و به خواست خود خشنودشان کرده ای و نعمت دیدار را عطاشان کرده ای . در مقام رضایتشان نشانده ای و در غربت و تنهایی در پناهشان گرفته ای و در جوار خود به عالم راستی و حقیقت جایگاهشان بخشیده ای و به شناخت خود معرفتشان داده ای و سزاوار پرستششان کرده ای .
برای این که همیشه نماز بخوانید بهترین کار این است که مقید به نماز اوّل وقت شوید. توجه داشته باشید که شیطان برای این که نماز را از شما بگیرد، سعی دارد تا در اوّلین قدم شما را از نماز اوّل وقت دور سازد.
اگر توانست کسی را از نماز اوّل وقت دور سازد، به تدریج فاصله ی او را با نماز اوّل وقت بیشتر و بیشتر می کند تا جایی که شخص را در لبه ی پرتگاه ترک نماز قرار دهد و با اندک تلنگیری در تنهایی و تاریکی ترک نماز رهایش سازد. پس وقتی تصمیم گرفتید نماز را در اوّل وقت بخوانید، مقید باشید که حتی برای نیم ساعت هم که شده آن را به تأخیر نیندازید؛ چرا که پذیرش تأخیر نیم ساعتی، فتح بابی برای شیطان است تا امیدوارانه به وسوسه ها و فشارهای خود ادامه دهد و شما را راضی به پذیرش تأخیرهای بیشتر نماید.
- پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله) می فرماید: هیچ بنده ای نیست که مراقب اوقات نماز باشد مگر اینکه سه چیز را برای او تضمین می کنم؛ «آسودگی در هنگام مردن»، «از بین رفتن غم و اندوه ها»، و «نجات از آتش جهنم».[ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه وآله) : مَا مِنْ عَبْدٍ اهْتَمَّ بِمَوَاقِیتِ الصَّلاةِ وَ مَوَاضِعِ الشَّمْسِ إِلَّا ضَمِنْتُ لَهُ الرَّوْحَ عِنْدَ الْمَوْتِ وَ انْقِطَاعَ الْهُمُومِ وَ الأَحْزَانِ وَ النَّجَاةَ مِنَ النَّارِ. (مستدرک الوسائل، ج۳، ص۱۴۸، ح۳۲)]
- امیرالمۆمنین (علیه السلام) می فرماید: در خواندن به موقع نمازهای پنج گانه مراقبت کنید؛ زیرا این نمازها در پیشگاه خداوند متعال منزلت خاصی دارند. امیرالمۆمنین (علیه السلام): حافِظُوا عَلَى الصَّلَواتِ الْخَمْسِ فِی أَوْقَاتِهَا فَإِنَّهَا مِنَ اللَّهِ جَلَّ وَعَزَّ بِمَکَانٍ. (بحارالأنوار، ج۷۴، ص۲۹۴)
- حضرت عبدالعظیم حسنی از امام حسن عسکری(علیه السلام) روایت می کند که فرمودند: "خداوند متعال با حضرت موسی تکلم کرد، حضرت موسی فرمود:خدای من. کسی که نمازها را در وقتش به جای آورد چه پاداشی دارد؟ خداوند فرمود: حاجت و درخواستش را به او عطا می کنم و بهشتم را برایش مباح می گردانم."[ بحارالانوار، ج۸۲، ص۲۰۴]
- حضرت حجةالاسلام والمسلمین هاشمی نژاد فرمودند: پیرمردی مسن، ماه مبارک رمضان به مسجد لاله زار می آمد. خیلی آدم موفقی بود، همیشه قبل از اذان داخل مسجد بود. به او گفتم: حاج آقا. شما خیلی موفقید، من هر روز که به مسجد می آیم می بینم شما زودتر از ما آمده اید جا بگیرید، او گفت: نه آقا، من هرچه دارم از نماز اول وقت دارم و بعد گفت: من در نوجوانی به مشهد رفتم. مرحوم حاج شیخ حسن علی نخودکی را پیدا کردم و گفتم: من سه حاجت مهم دارم، دلم می خواهد هر سه تا را خدا در جوانی به من بدهد، یک چیزی یادم بدهید؟ ایشان فرمودند: چی می خواهی؟ گفتم: یکی دلم می خواهد در جوانی به حج مشرف شوم، چون حج در جوانی لذت دیگری دارد. فرمودند: نماز اول وقت به جماعت بخوان. گفتم: دومین حاجتم این است که دلم می خواهد یک همسر خوب خدا به من عنایت کند. فرمودند: نماز اول وقت به جماعت بخوان. و حاجت سومم این است که خدا یک کسب آبرومندی به من عنایت فرماید.
فرمودند:نماز اول وقت به جماعت بخوان. این عملی را که ایشان فرمودند من شروع کردم و در فاصله سه سال هم به حج مشرف شدم، هم زن مۆمنه و صالحه خدا به من داد و هم کسب با آبرو به من عنایت کرد .( داستان هایی از نماز اول وقت، ص ۱۲۱)
- پیامبر اکرم(صلی الله علیه وآله) فرمودند:"بنده ای نیست که به وقت های نماز و جاهای خورشید اهمیت بدهد، مگر این که من سه چیز را برای او ضمانت می کنم: برطرف شدن گرفتاری ها و ناراحتی ها، آسایش و خوشی به هنگام مردن و نجات از آتش."( سفینه البحار،ج ۲، ص ۴۲)
- امام صادق علیه السلام: فضیلت اوّل وقت نمازبر آخر وقت همچون فضیلت آخرت بر دنیاست.( ثواب الأعمال : ۵۸/۲)
- امام صادق علیه السلام: فضیلت اوّل وقت بر آخر آن براى مۆمن، از دارایى و فرزندش بهتر است.( بحار الأنوار : ۸۲/۳۵۹/۴۳)
- امام صادق علیه السلام: هر نمازى دو وقت دارد: اوّل و آخر. اوّل وقت، بهترین آن است. هیچ کس نباید نماز را بدون علّت به آخر وقت بیندازد. آخر وقت فقط براى بیمار و علیل و کسى که عذرى دارد، قرار داده شده است. اوّل وقت مایه خشنودى خداست و آخر وقت باعث آمرزش خدا.(بحار الأنوار : ۸۳/۲۵/۴۷)
پی نوشت ها:
۱. اربعین شیخ بهایی، ص ۷۰۲.
۲. نهج البلاغه، نامه ۲۷.
۳. جامع آیات و احادیثد نماز، ج ۱، ص ۳۴۶.
۴. کافی، ج ۳، ص ۲۷۴.
۵. بحارالانوار، ج ۸۳، ص ۲۱، ح ۲۸.
۶. عیون اخبار الرضا(ع)، ج ۲.
۷. سیمای فرزانگان، ص ۱۵۹.
۸. الاخلاق، ص ۶۵.

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

میهمان
سلام علیکم در قسمتی از مقاله ی فوق مرقوم نموده بودید:"نماز اول وقت بر هر کاری ارجحیت دارد حتی خدمت به خلق" لطفا این مدعی را اثبات نمایید
پرسمان
سلام علیکم، پرسشگر گرامی ، منظور نویسنده اصل نماز بوده ، هیچ عملی نمی تواند جای نماز را بگیرد حتی خدمت به خلق ، خدمت به خلق در صورتی ارزش می یابد که نماز باشد ، به دلیل آن که اگر نماز انسان مورد قبول درگاه خداوند عالم شود، عبادت‌های دیگر هم قبول می‌شود و اگر پذیرفته نشود اعمال دیگر هم قبول نمی‌شود .
بعضی این شبهه را کرده اند که : مگر نه اینکه با ارزش‌ترین اعمال خدمت به مردم است! پس اگر کسی به دیگران خدمت بکند مثل کسانی که با اختراعات خود به مردم خدمت می‌کنند، دیگر چه نیازی به نماز دارد! آیا این خدمات جای نماز را پر نمی‌کند؟
بنابراین نماز اول وقت از مستحباتی است که بر آن تاکید فراوان شده و در صورت امکان و نبود مانع بر کارهای دیگر ارجحیت دارد .

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق صفحه جستجو اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.