وجوب نماز شب ۱۳۹۹/۱۱/۰۵ - ۱۱۷۶ بازدید

این که میگن خدا در بین بندگان نماز شب را فقط بر پیامبر(ص) واجب کرده صحت دارد؟

1- دستور به قیام برای نماز شب در مورد پیامبر در چند جای قرآن آمده است. از جمله در سوره ی مزمل خداوند به پیامبر می فرماید: شب را ـ جز کمی ـ به پا خیز( 1 ) . گر چه مخاطب در آیات مذکور پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله است ولی ذیل سوره نشان می دهد که مؤمنان نیز در این برنامه با شخص پیامبر صلی الله علیه و آله همگام بودند. حال این قیام شب در اوایل دعوت پیامبر صلی الله علیه و آله بر همگان واجب بوده است یا نه؟ «بعضی از مفسران معتقدند این امر در ابتدا بر همگان واجب بوده بعداً آیه ی آخر همین سوره این حکم را نسخ کرده و این در فاصله ای حدود یک سال بوده است. ولی همان گونه که مرحوم طبرسی می فرماید: در ظاهر آیات این سوره چیزی که دلیل بر نسخ باشد، به چشم نمی خورد و بهتر است که گفته شود این قیام عبادت مستحب و سنت مؤکد بوده و هرگز جنبه ی وجوب نداشته جز در مورد شخص پیامبر اکرم (ص) (2)آیه دیگری که بر وجوب نماز شب برای پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله دلالت می کند آیه 79 از سوره إسرا است. خداوند در این آیه می فرماید: «قسمتی از شب را تهجد کرده و نافله بخوان امید است که پروردگارت تو را به مقام پسندیده ای برساند.»(3 )


2- از نظرقرآن و سنت و نیز در سلوک ارباب معرفت نافله شب شرط وصول به حق و نیل به کمالات معنوی و روحانی است . نافله شب در ایجاد پیوند میان انسان و خداوند اثر شگرفی دارد و هر چه مسئولیت انسان سنگین تر و مهم تر باشد نیاز او به ارتباط و انس با خدا و اتصال به مبدا قدرت و عظمت و تاییدات الهی بیشتر است . بیداری در دل شب و مناجات با خالق هستی و راز و نیاز با او دل را صفا می بخشد و انوار الهی را در دل وارد می سازد و ریشه ایمان انسان را عمیق تر و استوارتر می کند .


3- برخی دانشمندان فرموده انددلیل اینکه نماز شب تنها بر آن حضرت صلی الله علیه و آله واجب بوده و برای سایرین مستحب است ، دلیل شرعی دارد چون مسئولیت سنگین نبوت و هدایت خلق آن هم در بالاترین حد قابل تصور و نیز مدیریت معنوی و فرهنگی و سیاسى و اجتماعى آن حضرت از همه سنگین تر بوده و نیاز به ارتباط و پیوند با حق و تاییدات الهی در مورد او بیشتر بوده بنا بر این بیش از همه نیاز به خلوت و مناجات با معشوق داشته و این انس و ارتباط آن هم در موثرترین اوقاتش که نیمه شب و در دل سحر است در مورد او به شکل وجوب و حتمی بوده است .


4- ظرفیت عظیم معنوی پیامبر صلی الله علیه و آله که مولود ایمان بی نظیر و معرفت بی مانند آن سرور کائنات است  نیز این قابلیت را به او می بخشد که موضوعی مانند عبادت شبانه و نافله شب در مورد او واجب باشد و ترک آن برای او جایز نباشد .


5- البته نباید تصور شود که مستحب بودن یک عمل خصوصا نماز شب که از اهمیت فوق العاده ای در ساخت و ساز انسان بر خوردار است ، از اهمیت آن می کاهد. در این زمینه حتی می توان گفت مرحله استحباب از مرحله وجوب، در تأثیر و اوج عبودیت و عرفان مقدم است. البته بدون گذراندن مرحله وجوب اعمال مستحبی تأثیر خود را آنچنان که باید نمی گذارد، ولی پس از انجام واجبات، انجام مستحبات از اوج و اهمیت ویژه ای در مسیر خود سازی برخوردار است.
---------------------------

1 ) مزمل، 1و2. یَأَیهَُّا الْمُزَّمِّلُ*قُمِ الَّیْلَ إِلَّا قَلِیلًا

2) تفسیر نسیم حیات، تفسیر جزء، 3، 29، ص 153؛ تفسیر کشاف، ج 2 و 1 ص644

.3 )إسرا، 79،وَ مِنَ الَّیْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِ نَافِلَةً لَّکَ عَسىَ أَن یَبْعَثَکَ رَبُّکَ مَقَامًا محَّْمُودًا

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق صفحه جستجو اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.