وضعیت اقتصادی پهلوی- فقر دوران پهلوی- متن حسین دهباشی- اهدای لاشه قربانی های حج در دوران پهلوی و نظام اسلامی ۱۳۹۸/۲/۱۳

لطفا در مورد متن زیر که حسین دهباشی نوشته نظر دهید.
سال ۵۳ بود که دولت وقت ایران کشتارگاه مدرنی را در عربستان ساخت و اهدا کرد تا گوسفندهای قربانی مراسم حج که باعث الودگی و اسراف می شدند، بسته بندی و به کشورهای فقیر افریقایی اهدا شوند! البته این کار به خاطر مخالفت برخی مراجع تقلید تا سالها به تاخیر افتاد، تا اینکه از حدود سال ۱۳۷۰ گوشتهای قربانی به جای انکه دور ریخته شوند، به مناطق فقیر دنیا مانند نیجر، سودان، سنگال، جیبوتی، سومالی، کنیا، تانزانیا، کومور، موزامبیک و موریتانی ارسال و بین درماندگان توزیع می شد! اما روزگار چه بازیها که ندارد! در خبرها امده کشور مغرور و کهنسال ایران که حدود ۴۵ سال قبل کشتارگاهی برای کمک به قحطی زدگان دنیا به عربستان اهدا کرده بود، امسال از همان کشور خواسته تا اجازه دهد لاشه گوسفندهای قربانی حجاج ایرانی، به جای ارسال برای گرسنگان دیگر کشورها، به کشورمان امده و کمیته امداد ان را بین مردم فقیر خودمان توزیع کند! راستش را بخواهید نگارنده اصلا قصد مخالفت و مجادله با کسی را ندارد و لابد هم چراغی که به منزل رواست به مسجد فلان و بهمان! اما من فقط با خواندن این خبر خیلی دلم شکست!

متنی که به نقل از حسین دهباشی، در برخی شبکه های اجتماعی منتشر شده است به دنبال القای این مساله است که ماجرای درخواست ایران برای بازگرداندن لاشه گوسفندهای قربانی حجاج ایران ارتباط مستقیمی با وضعیت اقتصادی داخل کشور داشته و آن را ملاکی برای مقایسه وضعیت اقتصادی دوران قبل و بعد از انقلاب اسلامی قرار داده است، بر اساس این تحلیل، گویی در دوران پهلوی، وضعیت اقتصادی کشور ما به اندازه ای خوب بود که طرح پیشنهادی شاه برای ایجاد کشتارگاه در حج، با هدف توزیع گوشت های قربانی شده در میان فقرای کشورهای دیگر بوده و در واقع اقدام شاه یک اقدام خیرخواهانه بوده است و از همینجا نتیجه می گیرد درخواست ایران برای بازگرداندن لاشه ها به داخل کشور، به معنای وخامت اوضاع اقتصادی داخل کشورمان می باشد که منجر به چنین تصمیم گیری شده است تا بخشی از وضعیت اقتصادی ناسالم کشور ما با این گوشت ها سامان دهی شود.این در حالی است که اولا وضعیت اقتصادی ایران در دوران پهلوی قطعا به اندازه ای مناسب نبود که شاه بخواهد با نیت خیرخواهانه پیشنهاد ارسال لاشه های ذبح شده را به کشورهای فقیر دیگر ارائه نماید، چرا که وضعیت اسفناک اقتصادی مردم و فلاکت بی نظیری که حلبی آباد ها و شهر نو ها تنها مظاهری از آن ها می باشند به تنهایی گویای غیرواقعی بودن تصویر ارائه شده از دوران پهلوی می باشد، هر چند شاه همواره تلاش می کرد تا با ارائه ژست های تبلیغاتی چنان وانمود کند که گویی مسائل و مشکلات اقتصادی داخلی به پایان رسیده است و وی در حال رهبری کشوری توسعه یافته، پیشرفته و ثروتمند می باشد که دغدغه های آن از حل مشکلات طبقات فقیر جامعه به برگزاری جشن های رنگارنگ و اعطای وام های کلان به کشورهای دیگر ارتقا یافته است، به عنوان مثال جشن های ۲۵۰۰ساله شاهنشاهی که بیش از سیصد میلیون دلار هزینه دربر داشت‌ و با ولخرجی‌ها و اتلاف بی حد و حصر سرمایه‌های ملی کشورمان انجام شد ، درحالی بود که متجاوز از نیمی از جمعیت کشور در روستاها و حومه شهرهای بزرگ در فقر و فلاکت و تنگدستی به سر می‌بردند و در اکثر شهرها و روستاهای کشور، اثری ازوسایل اولیه و مقدماتی رفاه عمومی و حداقل امتیازات زندگی ساده برای عامه مردم وجود نداشت‌.[ر. ک : جشن های ۲۵۰۰ ساله شاهنشاهی ، موسسه مطالعات و پژوهش های سیاسی] به اعتراف خود ثریا ، «محلات جنوب شهر[ تهران] با جویهای سرباز که آب کثیف آن پس از عبور رختشوی خانه‌ها و آلوده شدن به کثافات ولگردان و سگها به مصرف خوراک مردم می‌رسد، بچه‌های مفلوج، زنان و پیرمردان گرسنه، گل ولای کوچه‌ها که خانه‌هایشان شباهتی به خانه ندارد، محلاتی که فقر کامل بر آنها حکمفرماست و توان شکایت نیز ندارند.»[ثریا اسفندیاری، کاخ تنهایی، ترجمه نادعلی همدانی، تهران : نشر مترجم ، ۱۳۷۰، ص ۱۳۳.] نداشتن برنامه مشخص اقتصادى، تک محصولی شدن اقتصاد و وابستگی به صادرات نفتی ، رشد سرمایه داری در دامان امپریالیسم ، نابودی کشاورزی ، افزایش وابستگی در بخش صنعت گسترش صنایع مصرفی ،سطح بالای بیکاری و کم کاری ،سطح نازل درآمد سرانه ، سطح پایین بهره وری ، وضع بد بهداشت همگانی ، بی اعتنایی به علم ، مراکز علمی و تحقیقاتی ، بی توجهی به بازسازی زیرساخت‌های اقتصادی و رشد و توسعه کشور ، ایجاد تأسیسات نظامی وابسته ، اجراى سیاست ریخت و پاش و ولخرجى هاى سرسام آور شاهانه در امور مبتذل، توزیع ناعادلانه درآمدهاى ملى ، و تشدید فاصله طبقاتى و در یک کلام، فساد، اسراف، ظلم اقتصادى و فقر اکثریت مردم ایران از ویژگی های برجسته مدیریت فاسد ، بی کفایت و ناکارآمد این دوران می باشد. به عنوان نمونه ؛ نتایج سیاست های اقتصادی زمان شاه به گونه ای شد که ایران با اینکه تا آن زمان در بسیاری از مواد غذایی خود کفا بود، به عنوان یکی از وارد کنندگان مواد غذایی تبدیل شد و نیروهای کار فراوانی به صورت بیکار به شهرهای بزرگ مهاجرت نمودند.به هر حال می توان گفت نه این اقدام احتمالی و نه هیچ یک از اقدامات نمایشی شاه نمی تواند بر عمق فاجعه اقتصادی که در دوران پهلوی کشور در آن به سر می برد سرپوش بگذارد.
نکته دیگری که در ارتباط با این متن باید مورد اشاره قرار داد این است که درخواست جمهوری اسلامی ایران برای بازگرداندن لاشه های گوسفندان ذبح شده به داخل کشور، مساله ای نیست که به وضعیت اقتصادی امروز (که دلایل مختلفی دارد که باید در جای خود بحث شود و البته ما نیز آن را مطلوب نمی دانیم، هر چند معتقدیم امری گذرا و قابل تدبیر است) مربوط باشد، بلکه این مساله مربوط به سالها قبل و حتی دوران شکوفایی نسبی اقتصاد کشورمان می باشد همچون مقطعی که با توزیع یارانه ها و ارزشمند بودن مبالغ آن در آن مقطع، و نیز رونقی که در تولید بنگاه های زودبازده داشتیم و ... بر طبق ملاک های سازمان های جهانی، فقر مطلق از کشور ریشه کن شده بود، با این حال از آنجایی که مساله فقر، امری نسبی است و توانبخشی محرومان جامعه همواره جزء اولویت های نظام اسلامی بوده است، لذا در همان مقطع نیز به منظور کمک به حل این مساله، تدبیری اندیشیده شد که از ظرفیت گوشت های قربانی حجاج نیز بهره گرفته شود، البته همانگونه که می دانیم این ظرفیت، نه در آن زمان و نه در دوران کنونی به اندازه ای نیست که پاسخگوی نیاز کلیه محرومان جامعه باشد ولی به عنوان کمک به بخش امداد و توانبخشی محرومان، این گزینه نیز مدنظر بود، با این حال طی سال های گذشته از داخل کشور ما همواره اما و اگر هایی برای انتقال این گوشت ها وجود داشت، از جمله به دلیل وضعت سلامتی این دام ها، با این حال اراده مسئولان حج و زیارت بر این است تا از امسال، این درخواست چندین ساله عملی شود، چنانکه حجت‌الاسلام و المسلمین سیدعلی قاضی‌عسکر نماینده ولی فقیه در امور حج امسال از رایزنی برای بازگرداندن لاشه گوشت‌های قربانی حج به کشور خبر داده و گفته است: دولت عربستان چند سال پیش آماده بود که ما گوشت‌های قربانی را به کشور بازگردانیم اما برخی در کشورمان اما و اگرهایی در خصوص این گوشت‌ها آوردند و گفتند ممکن است سالم نباشد ولی ما تصمیم گرفته‌ایم امسال مذاکراتی را در خصوص برگرداندن ۸۱ هزار لاشه گوسفند به کشور آغاز کنیم تا این ۸۱ هزار لاشه در کشور و در مراکزی مانند بهزیستی و کمیته امداد توزیع شود.(گوشت های قربانی حج به ایران برگردانده می شود؟، خبرگزاری ایسنا، https://www.isna.ir/news/۹۸۰۲۰۸۰۳۷۳۷ )
در هر صورت نه پیشنهاد احتمالی شاه در سال ۵۳ برای ارسال گوشت قربانیان حجاج به کشورهای فقیر، نشان از وضعیت مطلوب اقتصادی آن دوران بود و نه درخواست جمهوری اسلامی ایران برای بازگرداندن و توزیع گوشت این قربانی ها در داخل کشور که مربوط به چندین سال قبل می باشد، ربطی به وضعیت اقتصادی این روزهای ما دارد.

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق صفحه جستجو اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.