نسخه آزمایشی

پاسخ جوان شیعى به پرسش هاى وهابیان ۱۳۹۰/۷/۲۶

پاسخ جوان شیعى به پرسش هاى وهابیان



پیشگفتار
۱۹
انقلاب اسلامی و توجه به تشیع در جهان
۱۹
ترس سرویس های جاسوسی از گسترش تشیع
۱۹
چهل هزار سایت اینترنتی در خدمت وهّابیّت
۲۰
کوشش پاپ برای مخدوش کردن چهره اسلام
۲۱
کتابچه ای به نام «سؤالاتی که ...»
۲۱
اگر آنان طالب حقّند چرا با علما روبرو نمی شوند؟
۲۲
آشنایی با مکتب وهابیت
۲۳
انتقاد علمای اسلام از وهابیت
۲۴
وجود آشفتگی های فراوان در این کتابچه
۲۵
کالبد شکافی این کتابچه
۲۷
نقاط ضعف دهگانه کتابچه
۲۸
کتابچه مورد نظر ترجمه «أسئلة قادت...»
۳۰
فرافکنی در اتهام تشیع به سه چیز
۳۲
پاسخ جوان شیعى به پرسش هاى وهابیان



پیشگفتار
۱۹
انقلاب اسلامی و توجه به تشیع در جهان
۱۹
ترس سرویس های جاسوسی از گسترش تشیع
۱۹
چهل هزار سایت اینترنتی در خدمت وهّابیّت
۲۰
کوشش پاپ برای مخدوش کردن چهره اسلام
۲۱
کتابچه ای به نام «سؤالاتی که ...»
۲۱
اگر آنان طالب حقّند چرا با علما روبرو نمی شوند؟
۲۲
آشنایی با مکتب وهابیت
۲۳
انتقاد علمای اسلام از وهابیت
۲۴
وجود آشفتگی های فراوان در این کتابچه
۲۵
کالبد شکافی این کتابچه
۲۷
نقاط ضعف دهگانه کتابچه
۲۸
کتابچه مورد نظر ترجمه «أسئلة قادت...»
۳۰
فرافکنی در اتهام تشیع به سه چیز
۳۲
ارتداد صحابه در صحیح بخاری و مسلم
۳۳
سبّ صحابه به وسیله معاویه رواج یافت
۳۴
بی حرمتی به عایشه در احادیث صحیحین
۳۶
پرسش ۱ ـ ازدواج امّ کلثوم با عمر و تحلیل آن
۳۹
پرسش ۲ ـ آیا علی با ابوبکر و عمر بیعت کرد؟
۴۲
پرسش ۳ ـ نام خلفا بر روی فرزندان علی (علیه السلام)
۴۶
پرسش ۴ ـ اگر علی (علیه السلام) خلیفه پیامبر بود، چرا وقتی خواستند با او بیعت کنند، گفت: مرا رها کنید و دیگری را بجویید؟
۴۸
پرسش ۵ ـ اگر فاطمه (علیها السلام) به وسیله خلفا مورد ستم قرار گرفته، چرا شوهر دلیر او، از وی دفاع نکرد؟
۵۳
پرسش ۶ ـ ازدواج فرزندان امامان با فرزندان صحابه
۵۶
پرسش ۷ ـ اگر امامان از غیب آگاه بودند، چرا با زهر جفا شهید شدند؟
۵۸

پرسش ۸ ـ چرا حسن بن علی(علیهما السلام) با معاویه صلح کرد و حسین بن علی(علیهما السلام) با یزید جنگید؟
۶۱
پرسش ۹ ـ مقصود از مصحف فاطمه (علیها السلام) چیست؟
۶۵
پرسش ۱۰ ـ در سند برخی از احادیث شیعه، افرادی به نام عمر وجود دارد؟
۶۹
پرسش ۱۱ ـ اگر در مصیبت باید صبرکرد، سوگواری برای حسین بن علی(علیهما السلام)چرا؟
۶۹
پرسش ۱۲ ـ قمه زنی و خونین کردن سر، چه حکمی دارد؟
۷۳
پرسش ۱۳ ـ چرا کسانی که با علی (علیه السلام) در غدیر خم بیعت کردند، در مقابل غصب خلافت، اعتراض نکردند؟
۷۴
پرسش ۱۴ ـ چرا هنگامی که پیامبر (صلی الله علیه وآله) خواست نامه ای بنویسد و عمر جلوگیری کرد، علی (علیه السلام) پیامبر (صلی الله علیه وآله) را کمک نکرد؟
۷۶
پرسش ۱۵ ـ آیا کتاب «کافی» شرح و تفسیر قرآن است؟
۷۹
پرسش ۱۶ ـ اگر انسان بنده خداست، نامگذاری فرزندان به نام عبدالحسین چرا؟
۸۱
پرسش ۱۷ ـ اگر علی خلیفه منصوص از جانب خدا بود، چرا با شیخین بیعت کرد؟
۸۴
پرسش ۱۸ ـ چرا علی وقتی به خلافت رسید، ازدواج موقت را رواج نداد و...
۸۶

پرسش ۱۹ ـ در زمان خلافت خلفا، فتوحات بیش از آن بود که در زمان علی انجام گرفت؟
۹۳
پرسش ۲۰ ـ اگر معاویه انسان بدی بود، چرا حسن بن علی با او صلح کرد؟
۹۵
پرسش ۲۱ ـ آیا پیامبر بر تربت کربلا سجده کرده بود؟
۹۸
پرسش ۲۲ ـ آیا صحابه پیامبر پس از رحلت او راه ارتداد پیش گرفتند؟
۱۰۱
پرسش ۲۳ ـ چرا امامت در نسل حسین بن علی(علیهما السلام) ادامه یافت؟
۱۰۳
پرسش ۲۴ ـ چرا در دوران بیماری پیامبر (صلی الله علیه وآله) علی (علیه السلام) پیشنماز مردم نشد؟
۱۰۴
پرسش ۲۵ ـ با وجود دولت نیرومند ایران، چرا مهدی ظهور نمی کند؟
۱۰۶
پرسش ۲۶ ـ به هنگام مهاجرت، پیامبر، ابوبکر را همراه خود به مدینه برد ولی علی (علیه السلام) را در معرض خطر قرار داد؟
۱۰۸
پرسش ۲۷ ـ تقیه یا از ترس کشته شدن ا ست یا از ترس شکنجه شدن و امامان از این دو نمی ترسند، پس چرا تقیه می کنند؟
۱۱۰
پرسش ۲۸ ـ اگر نصب امام معصوم برای رفع ظلم و شر است، پس چرا با نصب علی و فرزندان او، ظلم برچیده نشد؟
۱۱۲
پرسش ۲۹ ـ در فقه شیعه زنان از زمین ارث نمی برند، چرا فاطمه فدک را مطالبه کرد؟
۱۱۴
پرسش ۳۰ ـ چرا ابوبکر با مرتدان جنگید ولی علی (علیه السلام) از ترس ارتداد مردم قرآنی را که پیامبر بر او املا کرده بود، بیرون نیاورد؟
۱۱۵
پرسش ۳۱ ـ اگر خلافت از آنِ علی بود، چرا به غصب آن اعتراض نکرد؟
۱۱۷
پرسش ۳۲ ـ حدیث کسا، دلیل عصمت چهار نفر است، دلیل عصمت دیگر امامان چیست؟
۱۱۸
پرسش ۳۳ ـ امام صادق (علیه السلام) می گوید: من از دو طریق نواده ابوبکر هستم.
۱۱۹
پرسش ۳۴ ـ عمر مسجدالاقصی را آزاد کرد، شیعیان چه کرده اند؟
۱۲۱
پرسش ۳۵ ـ عمر بن خطاب به هنگام رفتن به بیت المقدس، علی (علیه السلام) را جانشین خود کرد.
۱۲۵
پرسش ۳۶ ـ اگر حضرت مهدی(عج) طبق حکم داود قضاوت خواهد کرد، پس ناسخ شریعت اسلام خواهد بود.
۱۲۶
پرسش ۳۷ ـ چرا مهدی(عج) به هنگام ظهور، با یهودیان و مسیحیان، صلح می کند و با قریش می جنگد؟
۱۲۸
پرسش ۳۸ ـ آیا صحیح است که ائمه از پهلوی مادران متولد می شوند؟
۱۳۰
پرسش ۳۹ ـ امام صادق (علیه السلام) می گوید:نام مهدی را نبرید، ولی امام عسکری به مادر مهدی می گوید: که فرزندی به نام «م ـ ح ـ م ـ د» پیدا می کنی.
۱۳۱
پرسش ۴۰ ـ اگر سیاه پوشیدن مکروه است چرا در ایام عزا سیاه می پوشید؟
۱۳۲
پرسش ۴۱ ـ شیعه به گروههای امامیه، اسماعیلیه و زیدیه تقسیم می شود، کدام یک را باید انتخاب نمود؟
۱۳۴
پرسش ۴۲ ـ آیا برای پیامبر (صلی الله علیه وآله) غیر از قرآن، کتابهایی نازل شده که فقط علی (علیه السلام) از آنها آگاه بوده است؟
۱۳۵
پرسش ۴۳ ـ چرا وقتی فرزند پیامبر (صلی الله علیه وآله) به نام ابراهیم فوت کرد، آن حضرت به سر و صورت نزد؟
۱۴۰
پرسش ۴۴ ـ می گویند بسیاری از علمای شیعه به ویژه در ایران، زبان عربی نمی دانند، آیا این واقعیت دارد؟
۱۴۱
پرسش ۴۵ ـ شیعه معتقد است اغلب صحابه به جز اندکی منافق و کافر بودند، پس چرا به دین پدرانشان برنگشت؟
۱۴۲
پرسش ۴۶ ـ در میان روایات شیعه تناقض و تعارض وجود دارد، چرا؟
۱۴۳
پرسش ۴۷ ـ اگر علی (علیه السلام) برتر از فرزندش حسین (علیه السلام) است، چرا در روز شهادت او گریه نمی کنند؟
۱۴۷
پرسش ۴۸ ـ اگر ولایت علی (علیه السلام) ،یکی از ارکان ایمان است، چرا در قرآن نیامده است؟
۱۴۹
پرسش ۴۹ ـ اگر اصحاب پیامبر (صلی الله علیه وآله) دشمن یکدیگر بودند، چگونه مناطقی را فتح کردند؟
۱۵۱
پرسش ۵۰ ـ چرا بسیاری از شیعیان نماز جمعه نمی خوانند؟
۱۵۲
پرسش ۵۱ ـ آیا شیعیان معتقدند آیاتی از قرآن حذف شده است؟
۱۵۳
پرسش ۵۲ ـ آیا خداوند نور خودش را با نشر اسلام کامل گردانید یا با دادن ولایت و خلافت به اهل بیت؟
۱۵۸
پرسش ۵۳ ـ از خاندان رسالت، دو نفر زمام خلافت را به دست گرفتند، پس خلافت ده نفر دیگر کجاست؟
۱۵۹
پرسش ۵۴ ـ آیا امام باقر (علیه السلام) به دوستی شیخین سفارش کرده است؟
۱۶۰
پرسش ۵۵ ـ یکی از فرزندان علی به نام ابی بکر در کربلا کشته شد، چرا این را نمی گویید؟
۱۶۳
پرسش ۵۶ ـ اگر ملاک رستگاری، اطاعت از امامان معصوم است، پس چرا اطاعت آنان، در آیات اطاعت وارد نشده است؟
۱۶۴
پرسش ۵۷ ـ کسانی که یک بار حضور پیامبر (صلی الله علیه وآله) رسیده درباره ولایت علی (علیه السلام) چیزی نشنیده اند، تکلیف آنها چیست؟
۱۶۷
پرسش ۵۸ ـ علی (علیه السلام) در نامه خود به معاویه با بیعت کردن مردم، با ابوبکر و عمر، بر بیعت خود، احتجاج می کند.
۱۶۸
پرسش ۵۹ ـ شیخین و همچنین عثمان در بیعة الرضوان با پیامبر (صلی الله علیه وآله) بیعت
کردند.
۱۷۲
پرسش ۶۰ ـ آیا شیعیان، ناسزا گفتن به صحابه، به ویژه خلفای سه گانه را عبادت می دانند؟
۱۷۵
پرسش ۶۱ ـ اگر امام حسین (علیه السلام) غیب می دانست، چرا آب زیادی ذخیره
نکرد؟
۱۷۸
پرسش ۶۲ ـ دین خدا در زمان پیامبر کامل شد، و تشیع پس از درگذشت پیامبر پدید آمد.
۱۸۰
پرسش ۶۳ ـ خداوند بر پاکدامنی عایشه گواهی می دهد، ولی شیعه درباره او به گونه ای دیگر فکر می کنند.
۱۸۲
پرسش ۶۴ ـ اگر امامان از قدرت غیبی برخوردارند، چرا در زمان حیاتشان از آن استفاده نکردند؟
۱۸۵
پرسش ۶۵ ـ فضائل علی به وسیله صحابه نقل شده است، چگونه بر آنها اعتماد می کنید؟
۱۸۷
پرسش ۶۶ ـ خلفا با مرتدّان جنگیدند، این نشانه علاقه آنان به دین بود.
۱۸۹
پرسش ۶۷ ـ قادیانیها منکر خاتمیت هستند، با شیعه چه تفاوتی دارند؟
۱۹۱
پرسش ۶۸ ـ پیامبر در حجره عایشه به خاک سپرده شد، آیا این نشانه علاقه پیامبر (صلی الله علیه وآله) به او نبود؟
۱۹۲
پرسش ۶۹ ـ ابوبکر و عمر به خاطر جایگاهی که نزد خدا داشتند در کنار پیامبر مدفون شدند، آیا چنین نیست؟
۱۹۳
پرسش ۷۰ ـ آیا آیاتی که بر ولایت علی (علیه السلام) دلالت دارد به وسیله اصحاب پنهان شده
است؟
۱۹۴
پرسش ۷۱ ـ خلافت ابوبکر بر حق بود، چون اصحاب پذیرفتند و علی (علیه السلام) مخالفت نکرد، آیا چنین نیست؟
۱۹۶
پرسش ۷۲ ـ آیا تا فردی سُنّی نشود نمی تواند ایمان و عدالت علی (علیه السلام) را ثابت کند؟
۱۹۸
پرسش ۷۳ ـ آیا حسنین(علیهما السلام) نیز بر دیگران برتری دارند؟
۲۰۰
پرسش ۷۴ ـ
۲۰۲
پرسش ۷۵ ـ آیا عضویت علی در شورای شش نفره، نشانه علاقه خلیفه به علی نبود؟
۲۰۵
پرسش ۷۶ ـ آیا بیعت انصار با ابوبکر امری طبیعی بود؟
۲۰۶
پرسش ۷۷ ـ خلفا فرزندان خود را پس از خود خلیفه نساختند، چرا علی بن ابی طالب (علیه السلام) خلافت را به فرزندان خود داد؟
۲۱۲
پرسش ۷۸ ـ نواده عثمان بن عفان با نواده حسین بن علی(علیهما السلام)ازدواج کرد، آیا این نشانه حقانیت خلافت عثمان نیست؟
۲۱۴
پرسش ۷۹ ـ آیا عصمت با تقیه منافات ندارد؟
۲۱۶
پرسش ۸۰ ـ آیا میان طعته زدن بر اهل بیت و طعنه بر قرآن فرقی نیست؟
۲۱۷
پرسش ۸۱ ـ اگر همه اصحاب پیامبر (صلی الله علیه وآله) مرتد شده اند، پس بقیه اهل بیت کجا هستند؟
۲۱۸
پرسش ۸۲ ـ آیا نام پدر امام زمان(عج) با نام پدر پیامبر خدا (صلی الله علیه وآله) یکی نیست؟
۲۱۹
پرسش ۸۳ ـ روایات درباره نام مادر و زمان تولد و دیگر خصوصیات حضرت مختلف است، کدام صحیح است؟
۲۲۱
پرسش ۸۴ ـ امیرمؤمنان می فرماید: اگر شما را با اره تکه تکه کردند، دست برندارید، چرا در این مورد نفرموده تقیه کنید؟
۲۲۳
پرسش ۸۵ ـ عامل مصاحبت ابوبکر با پیامبر (صلی الله علیه وآله) در سفر به مدینه چه بود؟
۲۲۵
پرسش ۸۶ ـ ستایش قرآن از صحابه چگونه با ارتداد آنان پس از رحلت رسول خدا (صلی الله علیه وآله) سازگار است؟
۲۲۷
پرسش ۸۷ ـ اگر اصحاب پیامبر (صلی الله علیه وآله) مرتد شده اند، پس چه کسانی با مسیلمه و امثال او نبرد کردند؟
۲۲۹
پرسش ۸۸ ـ آیا یاران پیامبر هر امتی، بهترین افراد آن امت نیستند؟
۲۳۰
پرسش ۸۹ ـ چرا پیامبر (صلی الله علیه وآله) تقییه نکرد ولی امامان شیعه تقیه کردند؟
۲۳۳
پرسش ۹۰ ـ آیا شیعه یاران محمد (صلی الله علیه وآله) و همسران او را کافر می داند؟
۲۳۴
پرسش ۹۱ ـ آیا با شناخت معصوم در میان اجماع کنندگان، اجماع بی معنی خواهد بود؟
۲۳۵
پرسش ۹۲ ـ آیا شیعیان پیروان زید بن علی را کافر می دانند؟
۲۳۶
پرسش ۹۳ ـ شیعیان با حدیث منزلت بر خلافت علی (علیه السلام) استدلال می کنند در حالی که هارون پیش از موسی از دنیا رفت، آیا استدلال صحیح است؟
۲۳۷
پرسش ۹۴ ـ آیا شیعیان مجازند هر گناهی را مرتکب شوند؟
۲۴۰
پرسش ۹۵ ـ اگر امامان آگاه از غیبند، پس بدا چه معنی دارد؟
۲۴۲
پرسش ۹۶ ـ آیا شیعه در طول تاریخ با دشمنان اسلام همکاری کرده است؟
۲۴۶
پرسش ۹۷ ـ آیا شیعیان به حضرت حسن بن علی (علیه السلام) اهانت می کنند؟
۲۵۰
پرسش ۹۸ ـ آیا شیعیه فرق مختلف است، از آن جمله بابی و بهایی؟
۲۵۱
پرسش ۹۹ ـ علی (علیه السلام) و فرزندان علی (علیه السلام) از قتل عثمان جلوگیری کردند، آیا این نشانه حقانیت خلافت عثمان نیست؟
۲۵۲
پرسش ۱۰۰ ـ عمر در کارهای زیادی با علی (علیه السلام) مشورت می کرد، این کار چگونه توجیه می شود؟
۲۵۳
پرسش ۱۰۱ ـ سلمان فارسی و عمار یاسر فرمانداران کوفه در دوران خلافت عمر بودند، این را چگونه توجیه می کنید؟
۲۵۴
پرسش ۱۰۲ ـ امام معصوم برای رفع اختلاف منصوب می شود، با این حال، اختلاف حاکم بر جامعه اسلامی است، این را چگونه توجیه می کنید؟
۲۵۵
پرسش ۱۰۳ ـ اگر تقیه نه دهم دین است، آیا امام شیعیان فقط نه دهم دین را به مردم گفته است؟
۲۵۷
پرسش ۱۰۴ ـ اگر شناخت امام، شرط قبولی عبادت است، پس تکلیف مسلمانانی که در زمان پیامبر (صلی الله علیه وآله) فوت کرده اند چیست؟
۲۵۹
پرسش ۱۰۵ ـ آیا اگر سفارش پیامبر (صلی الله علیه وآله) درباره انصار، نشانه صلاحیت آنها برای خلافت نیست، پس چگونه درباره اهل بیت چنین می گویید؟
۲۶۰
پرسش ۱۰۶ ـ آیا به عقیده شیعه پیامبر (صلی الله علیه وآله) پستها را به منافقان می سپرد؟
۲۶۲
پرسش ۱۰۷ ـ آیا شیعیان ، عایشه را کافر می دانند؟
۲۶۴
پرسش ۱۰۸ ـ با حدیث منزلت چگونه می توان بر خلافت علی استدلال کرد با این که هارون پیش از موسی درگذشته است؟
۲۶۵
پرسش ۱۰۹ ـ در حدیثی خبر از ولایت دوازده نفر داده شده، ولی از دوازده امام شیعیان فقط دو نفر حکومت کرده اند، این را چگونه تحلیل می کنید؟
۲۶۷
پرسش ۱۱۰ ـ شیعیان می گوند صحابه به جز چند نفر بعد از رحلت پیامبر مرتد شده اند، آیا این صحیح است؟
۲۶۷
پرسش ۱۱۱ ـ آیا گفتار پیامبر در مسجد خیف: «نضر الله عبداً سمع مقالتی...» دلیل بر عدالت همه صحابه نیست؟
۲۷۰
پرسش ۱۱۲ ـ دستور پیامبر (صلی الله علیه وآله) این است که همسر صالح انتخاب کنید، در این صورت، ازدواج پیامبر عایشه را چگونه توجیه می کنید؟
۲۷۱
پرسش ۱۱۳ ـ اگر در میان اصحاب مرتد فراوان بودند، روم و ایران چگونه فتح شد؟
۲۷۳
پرسش ۱۱۴ ـ آیا عالم بزرگ شیعه شیخ محمدحسین کاشف الغطا می گوید: علی با خلفا بیعت کرده است؟
۲۷۴
پرسش ۱۱۵ ـ روایاتی که در صحیح بخاری و مسلم حاکی از ارتداد اصحاب پیامبر (صلی الله علیه وآله) است، علی و عمار و مقداد و ابوذر و سلمان فارسی را نیز دربرمی گیرد؟
۲۷۵
پرسش ۱۱۶ ـ آیا مالک اشتر در خطبه خود، خلافت دو خلیفه را تصویب کرده است؟
۲۷۶
پرسش ۱۱۷ ـ ابن حزم می گوید: علی پس از شش ماه، با ابوبکر بیعت کرد، در این صورت تأخیر او چگونه توجیه می شود؟
۲۷۸
پرسش ۱۱۸ ـ چرا علی (علیه السلام) پس از رحلت پیامبر (صلی الله علیه وآله) سکوت کرد، ولی با اهل جمل و صفین جنگید؟
۲۸۰
پرسش ۱۱۹ ـ آیا امامان شیعه با پیامبران تفاوتی ندارند؟
۲۸۲
پرسش ۱۲۰ ـ اگر نصب امام (علیه السلام) از جانب خدا لطف است، این لطف با غیبت امام زمان (عج) قابل جمع است؟
۲۸۵
پرسش ۱۲۱ ـ آیا حسن بن علی(علیهما السلام) با پدرش در جنگ با اهل جمل مخالف بود؟
۲۸۷
پرسش ۱۲۲ ـ چرا شیعیان کمک گرفتن از ذمیها برای جنگ با شورشیان نظیر کمک گرفتن از آمریکا برای جنگ با صدام را تحریم کرده اند؟
۲۹۰
پرسش ۱۲۳ ـ چرا شیعیان امامت زید بن علی را نپذیرفتند؟
۲۹۲
پرسش ۱۲۴ ـ پیامبر کلید کعبه را به بنی شیبه داد، چرا در مورد خلافت علی (علیه السلام) که برای مسلمانان مهم بود، چیزی نگفت؟
۲۹۳
پرسش ۱۲۵ ـ آیا پیامبر (صلی الله علیه وآله) کسانی را که از لشکر اسامه تخلف کردند، لعن کرده است؟
۲۹۴
پرسش ۱۲۶ ـ چرا علی (علیه السلام) هنگامی که به خلافت رسید قرآن خود را نشر نداد؟
۲۹۷
پرسش ۱۲۷ ـ چرا شیعیان رقیّه و ام کلثوم را از فرزندان پیامبر نمی شمارند؟
۲۹۸
پرسش ۱۲۸ ـ آیا شیعیان جز سه نفر، همه اهل بیت پیامبر را کافر می دانند؟
۳۰۰
پرسش ۱۲۹ ـ حسن بن علی(علیهما السلام) با معاویه صلح کرد و برادرش حسین (علیه السلام) با یزید جنگید آیا کار یکی از آن دو اشتباه نبود؟
۳۰۱
پرسش ۱۳۰ ـ اگر خلافت ابوبکر صحیح نبود، چگونه علی (علیه السلام) کنیز اسیر شده آن ها (خوله) را پذیرفت؟
۳۰۴
پرسش ۱۳۱ ـ چرا روایات در مورد نجاست چاه و مقدار آبی که باید از آن کشید مختلف
است؟
۳۰۶
پرسش ۱۳۲ ـ سه کتاب مورد اعتماد شیعه است و این سه کتاب در قرنهای دهم و یازدهم نوشته شده اند، چگونه بر چنین کتابهایی اعتماد می کنید؟
۳۰۸
پرسش ۱۳۳ ـ چرا روایات شیعی را که با روایات اهل سنت مطابق هستند، به بهانه اینکه از روی تقیه صادر شده اند، به کنار می گذارید؟
۳۰۹
پرسش ۱۳۴ ـ آیا خطبه ۲۳۳ نهج البلاغه که با جمله «لله بلاد فلان...» آغاز می شود، ستایشی از علی (علیه السلام) درباره عمر نیست؟
۳۱۰
پرسش ۱۳۵ ـ روایات زیادی که درباره سهو امامان وارد شده چگونه با عصمت آنان سازگار است؟
۳۱۳
پرسش ۱۳۶ ـ آیا امام حسن عسکری (علیه السلام) دارای فرزند نبود؟
۳۱۵
پرسش ۱۳۷ ـ آیا حسنین(علیهما السلام) پشت سر مروان بن حکم نماز خوانده اند؟
۳۱۷
پرسش ۱۳۸ ـ آیا علامتهایی که درباره ظهور حضرت مهدی (علیه السلام) آمده است همگی صحیح است؟
۳۱۹
پرسش ۱۳۹ ـ آیا یکی از شرایط و نشانه های امامت آن است که زره پیامبر (صلی الله علیه وآله) بر امام اندازه باشد و یا جنب نشود و یا غیب بداند؟
۳۲۱
پرسش ۱۴۰ ـ اگر امامت امام باید با نص تعیین شود، پس چرا شیعه به فرقه های متعددی تقسیم شده اند؟ در حالی که در امامت هر امامی نصی هست؟
۳۲۳
پرسش ۱۴۱ ـ آیا شیعه عایشه را به تهمت اهل افک متهم می کند؟
۳۲۵
پرسش ۱۴۲ ـ آیا مدارک علم ائمّه منحصر به کتاب علی (علیه السلام) و صحیفه فاطمه (علیها السلام) است؟
۳۲۶
پرسش ۱۴۳ ـ اهل کوفه از حسین بن علی(علیهما السلام) حمایت نکردند، اگر امام غیب می دانست، چرا به سوی آنها رفت؟
۳۲۷
پرسش ۱۴۴ ـ آیا غیبت حضرت مهدی(عج) فقط به خاطر ترس از کشته شدن است؟
۳۲۸
پرسش ۱۴۵ ـ آیا احادیث پیامبر (صلی الله علیه وآله) در کتابهای شیعه کم است؟
۳۲۹
پرسش ۱۴۶ ـ شیعه تنها به روایات اهل بیت (علیه السلام) عمل می کند، چگونه علی می تواند همه سنتهای پیامبر (صلی الله علیه وآله) را برای مردم نقل کند؟
۳۳۱
پرسش ۱۴۷ ـ مقصود از حدیث «علیّ منّی وأنا منه لا یؤدّی إلاّ أنا أو علیّ» چیست؟
۳۳۲
پرسش ۱۴۸ ـ اگر علم حلال و حرام از طریق امام باقر و صادق(علیهما السلام)رسیده است پس در این مورد چیزی از علی (علیه السلام) نرسیده است.
۳۳۴
پرسش ۱۴۹ ـ از نظر شیعه کسانی که به دیدار حضرت حجت موفق شدند برتر از کسانی هستند که به لقای پیامبر دست یافته اند، آیا این بعید نیست؟
۳۳۵
پرسش ۱۵۰ ـ آیا شیعه میان گروههای فطحیّه با دیگر گروهها در پذیرش روایت، فرق می گذارد؟
۳۳۶
پرسش ۱۵۱ ـ اگر اکثر روایات کافی ضعیف است ، چگونه می گویید که حضرت حجت فرموده است این کتاب برای شیعیان ما کافی است؟
۳۳۷
پرسش ۱۵۲ ـ شیعیان ، اجماع سلف را معتبر نمی دانند، ولی با این حال، اجماعی که قول معصوم (علیه السلام) در آن از طریق حدس به دست آمده، حجت می دانند، این تفاوت از چه روست؟
۳۳۸
پرسش ۱۵۳ ـ گاهی عالمی در کتابی بر حکمی ادعای اجماع می کند، چگونه در کتاب دیگر بر خلاف آن ادّعا می کند؟
۳۴۰
پرسش ۱۵۴ ـ چرا در مسأله ای که اتفاق است، قول مخالف آن را که ناشناخته باشد، مزاحم حجیت اجماع می دانید؟
۳۴۱
پرسش ۱۵۵ ـ آیا شیعه نماز زیارت را رو به قبر و پشت به قبله می خواند؟
۳۴۲
پرسش ۱۵۶ ـ آیا شیعه با تعدادی از اهل بیت (علیه السلام) دشمنی دارد؟
۳۴۳
پرسش ۱۵۷ ـ شیعه می گوید: نص بر خلافت علی (علیه السلام) را اصحاب، پنهان کرده اند، پس چرا فضائل او را پنهان نکرده اند؟
۳۴۴
پرسش ۱۵۸ ـ از طرفی می گویند: باید امام زمان خود را بشناسیم و از طرفی می گوییند: حضرت عسکری (علیه السلام) نام فرزند خود را پنهان کرده است، کدام صحیح است؟
۳۴۵
پرسش ۱۵۹ ـ چرا حضرت حجت عمر طولانی دارد ولی پیامبر عمر طبیعی داشته است؟
۳۴۶
پرسش ۱۶۰ ـ شیعیان شهادت جعفر برادر حسن عسکری بر نداشتن فرزند را نپذیرفتند، ولی ادعای عثمان بن سعید را پذیرفتند؟
۳۴۷
پرسش ۱۶۱ ـ اخبار طینت ، با اختیار و حرّیت انسان سازگار نیست.
۳۴۸
پرسش ۱۶۲ ـ انصار دوستان علی (علیه السلام) بودند، پس چرا خلافت را به علی (علیه السلام) ندادند، و به دیگری سپردند؟
۳۵۰
پرسش ۱۶۳ ـ چرا در برابر گروهی که بر اهل بیت (علیه السلام) طعنه می زند، با قاطعیت می ایستد ولی در برابر طعنه بر قرآن ساکتید؟
۳۵۱
پرسش ۱۶۴ ـ به حکم آیه ۳ سوره اعراف فقط اطاعت از خدا و پیامبر واجب است، نه از کس دیگر، پس شما چگونه اطاعت از امام را واجب می دانید؟
۳۵۳
پرسش ۱۶۵ ـ امام صادق (علیه السلام) برخی از راویان مانند زرارة بن اعین را نکوهش کرده ولی روایات زیادی از آنان در کتب شیعه هست.
۳۵۵
پرسش ۱۶۶ ـ اگر شما معتقدید که ابوبکر و عمر و عثمان منحرف شده اند، پس آیا پیامبر در تربیت اصحابش شکست خورده است؟
۳۵۷
پرسش ۱۶۷ ـ اگر وظیفه امام فقط دین است، پس اکثر امامان دوازده گانه شما که به قدرت ظاهری نرسیدند، چگونه دین را حفظ کردند؟
۳۵۹
پرسش ۱۶۸ ـ اگر امام علی (علیه السلام) معصوم است، چگونه می گوید: «اللهم اغفر لی ما أنت أعلم به منّی»؟
۳۶۱
پرسش ۱۶۹ ـ شیعیان می گویند: همه پیامبران به ولایت علی دعوت کرده اند، در حالی که آنها مردم را به یگانه پرستی و عبادت خدا دعوت می کرده اند نه ولایت علی.
۳۶۲
پرسش ۱۷۰ ـ آیا امامان شما ازدواج موقت کرده اند یا نه؟
۳۶۳
پرسش ۱۷۱ ـ اگر علی (علیه السلام) دروازه علم است، چگونه حکم مذی را از پیامبر می پرسد؟
۳۶۴
پرسش ۱۷۲ ـ چرا شیعه روایات فرقه های فطحیه و واقفیه و دیگر گروه هایی که امامت بعضی امامان را قبول ندارند، را می پذیرند ولی روایات صحابه را نمی پذیرند؟
۳۶۵
پرسش ۱۷۳ ـ اگر ائمه تقیه می کنند، پس چگونه معصوم هستند؟
۳۶۶
پرسش ۱۷۴ ـ چرا علی (علیه السلام) با بدعتهای خلفا مخالفت نکرد؟
۳۶۸
پرسش ۱۷۵ ـ اگر علی امام منصوص بود، چرا در شورای شش نفری شرکت کرد؟
۳۶۹
پرسش ۱۷۶ ـ آیا روایاتی که اسامی ائمه در آنها آمده است صحیح است؟
۳۷۰
پرسش ۱۷۷ ـ اگر می گویید اکثر صحابه پس از پیامبر مرتد شدند، پس چگونه در جای دیگر اظهار می کنید که علی (علیه السلام) از ترس ارتداد مردم، آنها را به خلافت خود دعوت نکرد؟
۳۷۱
پرسش ۱۷۸ ـ شیعه گمان می کنند که نصوصی درباره امامت امامان آنها وجود دارد، ولی استاد فیصل نور در کتاب «الامامة والنص» این روایات را نقد کرده است.
۳۷۱








بسم الله الرحمن الرحیم
________________________________________ ۳ ________________________________________
پاسخ جوان شیعی به پرسش های وهابیان
به قلم
محمّد طبری
________________________________________ ۱۹ ________________________________________
پیشگفتار
پیروزی درخشان انقلاب اسلامی در ایران، که در سال ۱۳۵۷خورشیدی، برابر با ۱۹۷۹ میلادی رخ داد، جهانیان را متوجه مبانی فکری این انقلاب ساخت که چگونه جمعیّتی با دست خالی و بدون سلاح، می تواند بر نظام تا دندان مسلّحی چون رژیم طاغوتی پهلوی، پیروز شود و حکومتی بر اساس کتاب خدا و سنت پیامبر و روش اهل بیت (علیهم السلام) به پا سازد و با تمام دشمنی هایی که با آن شده و می شود، همچنان سرپا بایستد، و به خواست خدا همچنیان روی پا خواهد ایستاد.
این رخداد سبب شد تا اندیشمندان جهان و نویسندگان و پژوهشگران، به فکر شناخت مکتب اهل بیت (علیهم السلام) برآیند و واقعیت را از نزدیک لمس کنند; اهل بیتی که در قرآن از آن ها ستایش شده و برای آن ها حقوق ویژه ای معین گردیده است.
رویکرد جهانیان به شناخت این مکتب، مایه هراس قدرت های بزرگ و صهیونیست ها، در رأس آنان آمریکا و هم پیمانان آنان گردیده و
________________________________________ ۲۰ ________________________________________
از آن به وحشت افتادند و از ترس این که مبادا این فکر و اندیشه بلند در منطقه گسترش یابد و در نتیجه حکومت های دست نشانده آنان را متزلزل سازد; دست به دامن فرقه های ساختگی و مذاهب گمنام و اقلیت های فکری و مذهبی شدند تا از این طریق بتوانند چهره مکتب اهل بیت (علیهم السلام) را مخدوش سازند و مانع از نشر افکار آزادخواهانه آن گردند.
در میان این مذاهب ساختگی، وهابیت نقش عمده ای را ایفا کرد; زیرا نام اسلام را بر خود داشت و از نظر قدرت مالی و دیگر امکانات نیز می توانست در این مورد کارساز باشد; لذا پس از انقلاب اسلامی، کارگزاران این آیین استعمار ساخته، در مورد تشیع به نشر کتاب ها و مقاله های فراوان و مصاحبه ها و برنامه های تلویزیونی پرداختند که هدف از آن، ارائه تصویر غیر منطقی و غیر قابل قبول از تشیع بود.
دشمنان اهل بیت (علیهم السلام) در این مورد به حدّی سرمایه گذاری کرده اند که در تاریخ مذاهب بی سابقه است. تنها از کتاب «الشیعه والتصحیح»، هشت میلیون نسخه در خارطوم، پایتخت سودان و دو میلیون نسخه در دیگر نقاط آن کشور چاپ و توزیع کرده اند; کشوری که گناه اصلی آنان علاقه راسخ نسبت به اهل بیت پیغمبر و شعار آنان حبّ این خاندان است.
کسانی که این مسائل را پیگیری می کنند، می گویند: حدود ۰۰۰ ۴۰ سایت اینترنتی به تبلیغ وهابیت مشغول است و تاکنون در جهان ۰۰۰ ۱۰ عنوان کتاب و جزوه بر ضدّ شیعه منتشر شده است که شمارگان برخی از آن ها میلیونی بوده است، لیکن اینان از تمام این تلاش ها ترفی نبسته و به گفته ضرب المثل «از قضا سرکنگبین صفرا فزود»، همین موج گسترده بر
________________________________________ ۲۱ ________________________________________
ضدّ تشیع، گروهی از اندیشمندان روشن ضمیر و واقع گرا را به این فکر واداشت که از نزدیک با این مکتب آشنا شوند و به این فکر بیفتند که این همه هیاهو بر ضدّ این مکتب چرا و برای چیست؟
گروهی نیز از نزدیک با علما و دانشمندان شیعه تماس گرفته، حقیقت را جویا شدند و سرانجام به دروغ پردازی های آنان پی برده و می برند و به تدریج } ...یَدْخُلُونَ فِی دِینِ اللهِ أَفْوَاجاً{ ; «دسته دسته به دین خدا در می آیند.»
بدینسان، بی آن که گامی از سوی علمای شیعه برداشته شود، موج شناخت تشیع در مصر و اردن و دیگر کشورهای عربی، حتی اروپا و آمریکا به راه افتاد و قلوب جوانان پاک دل، با مهر و مکتب اهل بیت (علیهم السلام) لبریز شد و کار به اینجا رسید برخی از آنان از نویسندگان وهابی تبرّی می جویند.
شگفتا! تاریخ تکرار می شود. دستگاه پاپ نیز پیوسته کوشیده است چهره نامطلوبی از اسلام ترسیم کند و در این مورد، لشکری را به عناوین گوناگون به استخدام درآورده است. امّا همین تبلیغات سوء، نتیجه معکوس داده و موج اسلام گرایی، اروپا و آمریکا را فرا گرفته است. به یاری خداوند، چیزی نمی گذرد که اروپای مسیحی، اروپای اسلام خواهد شد، ان شاء الله.
چندی پیش، کتابچه ای، شبیه شب نامه، به دستم رسید که عنوانش چنین بود: «سؤالاتی که باعث هدایت جوانان شیعه شد!» این کتابچه نه نام نویسنده دارد و نه نام مترجم و نه حتی نام ناشر و محل نشر.
________________________________________ ۲۲ ________________________________________
در مقدمه جزوه آمده است: «من این سؤال ها را از سایت های مختلف و کتاب های ضدّ شیعی جمع آوری کرده ام و خود نقشی جز گردآوری ندارم.
گردآورنده یا گردآورندگان، مدعی هستند: بر اثر این پرسش ها جوانانی هدایت شده اند، اما از میان این جوانان، تنها از یک بحرینی نام برده شده است. پس اگر صحیح باشد، تنها یک جوان است که از ولایت اهل بیت (علیهم السلام) جدا شده و به ولایت اموی ها در آمده است; جوانی که تهیه کننده یا تهیه کنندگان او را ندیده اند.
بنابراین، از جوانانی که ادعا می شود، هدایت یافته اند، خبری نیست و سایت هایی که او به آن ها اشاره می کند، سایت های وهابی هستند که عموم مسلمان ها از آنان تنفر دارند.
وهابیت مکتبی است که در قرن هشتم پدید آمد و بعد به وسیله محمدبن عبد الوهّاب ترویج و تبلیغ شد و هدف آن تفرقه افکنی میان مسلمانان و تکفیر همگان به جز یاران خود بود.
سایت هایی که او به آن ها اشاره می کند، سایت های سیاسی هستند که از لندن هدایت می شوند; مانند: WWW.is۱.org.uk و اداره کنندگان آن ها مخالفان نظام جمهوری اسلامی می باشند. اکنون پرسش این است که آیا این پرسش ها را خودِ این جوان ها مطرح کرده اند و پاسخ نیافته اند، و از اهل بیت (علیهم السلام) رویگردان و به حزب اموی گرویده اند! یا طراحی این پرسش ها از سوی دیگران است؟!
آیا روش صحیح قرآنی این نیست که این افراد پرسش های خود را را نزد اهل علم و اهل ذکر می بردند و پس از دریافت پاسخ، همه را یکجا
________________________________________ ۲۳ ________________________________________
منتشر می کردند تا به آیه کریمه که فرمود: }...فَاسْأَلُوا أَهْلَ الذِّکْرِ إِنْ کُنْتُمْ لاَ تَعْلَمُونَ{ عمل کرده باشند.
حق آن بود که بر قرآن و سنت عرضه می کردید و حقیقت را باز می یافتید; چنان که می فرماید:
} فَإِنْ تَنَازَعْتُمْ فِی شَیْء فَرُدُّوهُ إِلَی اللهِ وَالرَّسُولِ إِنْ کُنتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللهِ وَالْیَوْمِ الاْخِرِ ذَلِکَ خَیْرٌ وَأَحْسَنُ تَأْوِیلا{.
آری، طرح این پرسش ها نزد جوانان ساده دل و کم اطلاع و یا بی اطلاع، که در این مورد تخصّصی ندارند، بر خلاف روش علمی و نوعی خیانت به آرمان دینداری است.
آشنایی با مکتب وهابیت
از آنجا که طراحان این پرسش ها، وهابی های تندرو هستند، لازم است به ریشه این مکتب و پدید آورنده آن و موقعیت و جایگاهش نزد بزرگان اهل سنت اشاره کنیم تا روشن شود که این مکتب ساختگی، در چه زمانی پدید آمد.
وهابیت را ابن تیمیه حرانی در قرن هشتم پدید آورد. وی بر خلاف سنت پیامبر خدا (صلی الله علیه وآله) ، هرگز ازدواج نکرد و بر اثر افکار انحرافی اش، به حکم علما چهار بار زندان رفت. وی از سوی بزرگان مذاهب اهل سنت
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . انبیاء : ۷ و نحل : ۴۳، «از اهل ذکر بپرسید اگر نمی دانید.»
۲ . نساء : ۵۹
________________________________________ ۲۴ ________________________________________
مورد انتقاد قرار گرفت و تکفیر شد; برخی از عالمان اهل سنت که نظر به کفر وی دادند، عبارت اند از:
۱ . «تقی الدین السبکی» از بزرگان شافعی.
۲ . «محمد بن احمد بن عثمان الذهبی» مورخ و رجال شناس بزرگ و مورد احترام اهل سنت و شاگرد ابن تیمیه که رساله ای به نام «بیان زُغل العلم و الطلب» در ردّ وی نگاشت. او در این کتاب با اشک و آه و تأسف شدید نسبت به آرا و افکار ابن تیمیه سخن گفته است.
۳. «ابن حجر هیتمی»، وی ابن تیمیه را بنده ای می داند که خدا او را خوار، گمراه، کور و کر کرده است.
۴. «قاضی تاج الدین السبکی» ابن تیمیه را زیان زننده به علما می داند و می نویسد: او شاگردانش را به پرتگاه دوزخ برد.
۵. «علامه تقی الدین الحصنی» ابن تیمیه را انسانی می داند که در دلش بیماری است و منحرف و فتنه جو است.
۶. «ابن حجر عسقلانی» شارح صحیح بخاری، که به امیر حدیث معروف است، به دادخواهی از احادیث و شخصیت امام علی برخاسته و درباره ابن تیمیه، که به ردّ احادیثِ صحیح، معروف است و در ناسزاگویی و بد دهنی شهرت دارد، اینگونه می نویسد: «وی بسیاری از احادیث معتبر
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . مقدمة الدرر المضیئة فی الرد علی ابن تیمیه.
۲ . این رساله، علی رغم انکار عده ای، از ذهبی است; چون حافظ سخاوی در کتاب «الاعلان بالتوبیخ» می نویسد: من این رساله را که از ذهبی است دیده ام. «الاعلان بالتوبیخ، ص۷۷».
۳ . الفتاوی الحدیثه، ص۱۴۴
۴ . طبقات الشافعیه، ج۴، ص۷۶، شماره ۷۵۹
۵ . دفع الشبهة عن الرسول و الرسال، ص۸۳










کتابخانه تخصصی حج > اعتقادات و پاسخ به شبهات > پاسخ جوان شیعى به پرسش هاى وهابیان




________________________________________ ۲۵ ________________________________________
را ردّ و در توهین و ناسزاگویی به افراد (مانند علاّمه حلّی، که معاصر وی بوده و کنیه اش ابن مطهّر است، ابن تیمیه او را ابن متنجس می خواند! و) آن قدر افراط می کند که در مواردی موجب تنقیص [امام] علی بن ابی طالب می شود».
۷. «آلوسی» صاحب تفسیر نیز ابن تیمیه را منحرف خوانده و از وی با همان دیدگاه ابن حجر یاد می کند که گفت: در ناسزاگویی و بد دهنی شهرت دارد.
۸ . «سیدحسن سقاف» از معاصران، «زاهد کوثری» و گروهی دیگر گفته اند: ...کسی که به معاویه اقتدا می کند و امام علی[ (علیه السلام) ] را مورد هجوم و عیب جویی قرار می دهد، نزد وهابیان به «شیخ الاسلام» نامبردار است و افکار و نظریاتش را همچون وحی منزل می دانند!
* * *
این مکتب در برهه ای از تاریخ رو به خاموشی گرایید، امّا پس از مدتی، به وسیله محمد بن عبدالوهاب تبلیغ و ترویج شد. هدف بانیان و مروجان این مکتب، تفرقه افکنی میان مسلمانان و تکفیر همگان، جز یاران خودشان است.
به هر روی، کتابی که از آن یاد کردیم آشفتگی و تناقض گویی در آن، به روشنی پیدا است. اکنون تنها صفحه ای از مقدمه آن را به اختصار
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . لسان المیزان، ج۶، ص۳۱۹
۲ . روح المعانی، ج۱، صص۱۹ ـ ۱۸
۳ . «سؤالاتی که باعث هدایت جوانان شیعه شد!»
________________________________________ ۲۶ ________________________________________
می آوریم:
در صفحه ۴ می نویسد:
«اراده تکوینی و تقدیر خداوند بر آن بوده است تا مسلمان ها به گروه ها و مذاهب مختلفی ـکه با یکدیگر دشمنی میورزند و علیه همدیگر توطئه می نمایندـ تقسیم شوند. آری، دچار تفرقه گشته و...».
بعد از چند سطر می نویسد:
«بنابراین، باید همه کسانی که خیرخواه امّت خویش هستند و دوستدار یکپارچگی و وحدت آن می باشند، تا آنجا که می توانند برای متحد نمودن امّت، زیر پرچمِ حق و باز گرداندن آن از نظر عقیده و شریعت و اخلاق، به دوران پیامبر(ص) بکوشند.»
بنابراین، آیینی که این نویسنده می خواهد جوانان شیعه را به آن دعوت کند، این است که خدا از یک طرف به اراده تکوینی خواسته است مسلمانان به گروه هایی تقسیم شوند و با هم دشمنی کنند و آنگاه با اراده تشریعی، وحدت و یگانگی آنان را خواسته است!
اگر واقعاً اراده تکوینی خدا بر دو دستگی است، دعوت به وحدت از طریق کتاب و سنت، کار لغو خواهد بود; زیرا اراده خدا نافذ بوده و قابل برگشت نیست: } إِنَّمَا أَمْرُهُ إِذَا أَرَادَ شَیْئاً أَنْ یَقُولَ لَهُ کُنْ فَیَکُونُ{.اکنون تو خود حدیث مفصل بخوان از این مجمل!
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . یس : ۸۲
________________________________________ ۲۷ ________________________________________
نویسنده می خواهد جوانان شیعه را به راه و روش اهل سنت دعوت کند و مقصودش از اهل سنت، فقط و فقط «وهابیان» هستند که خود را «اهل سنت» می نامند و دیگر فِرَق اهل سنت، که اکثریت قاطع مسلمانان جهان را تشکیل می دهند، از نظر آنان، اهل سنت نیستند، بلکه به طور صریح و آشکار آنان را تکفیر می کنند و مشرک می شمارند.
حتی خودِ نویسنده در آخر مقدمه می نویسد: «در پایان به آنان یادآوری می کنم که بازگشت به حق از ادامه دادن راه باطل بهتر است و یکی از آن ها اگر هدایت شود و به سنّت عامل و پایبند باشد، جایگاه و پاداش او از هزاران سنّیِ بیکار و تنبلی که از دینشان روی گردان هستند و عمر خود را در شهوت ها تلف می نمایند یا گرفتار شبهات هستند، بالاتر و بیشتر است.»
* * *
کالبد شکافی کتاب
پیش تر گفتیم کتابچه ای که با عنوان «سؤالاتی که باعث هدایت جوانان شیعه شد» انتشار یافته، ۱۷۸ سؤال در آن طرح گردیده که هدفش انتقاد از عقاید شیعه است.
اکنون برای آشنایی با محتوای این جزوه و پی بردن به واقعیت و پایه ارزش آن، بدون در نظر گرفتن مسائل جانبی، نکاتی را یادآور می شویم:
۱ . طراح یا طراحان پرسش، در این کتابچه، گاهی یک پرسش را
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . «سؤالاتی که باعث هدایت جوانان شیعه شد»، صص۶ و۷ مقدمه.
________________________________________ ۲۸ ________________________________________
۲۷ بار تکرار کرده اند; مثلا در باره «عقیده شیعه در مورد ارتداد صحابه؟»، در حالی که می توانستند با طرح یک پرسش منظور خود را برسانند. به نظر می رسد از این طریق خواسته اند آمار پرسش ها را بالا ببرند!
۲. پاسخ برخی از پرسش ها در پرسش های بعد آمده است; مثلاً درباره ارتداد صحابه حدیثی را از پیامبر (صلی الله علیه وآله) نقل می کند که آن حضرت می فرماید:
«من در کنار حوض کوثر بودم، گروهی از یارانم می خواستند وارد شوند، ولی از ورود آن ها جلوگیری شد. من گفتم آنان اصحاب و یارانم هستند. خطاب آمد: نمی دانی که بعد از تو چه بدعت هایی در دین نهادند!»
همین حدیث پاسخ ۲۷ پرسشی است که درباره ارتداد صحابه طرح گردیده. این حدیث در پرسش ۱۱۵ آمده است.
۳. برخی از پرسش ها با برخی دیگر در تناقض اند; مثلاً در پرسش ۷۱ آمده است: «همه اصحاب با ابوبکر بیعت کردند و هیچ مخالفتی در کار نبود»، ولی در پرسش ۷۶ گفته شده: «انصار با ابوبکر مخالفت کردند و به بیعت با سعد بن عباده فرا خواندند و علی در خانه نشست، نه با آن ها بود و نه با این ها».
۴. برخی از پرسش ها در اصل پرسش نیست، بلکه طرح یک ادعا و اتهام است، بی آن که پرسشی در کار باشد; مثلاً در پرسش ۱۲۳ آمده:
«یکی از قواعد شیعه این است که هر کس از اهل بیت ادعای امامت کند و چیز خارق العاده ای که نشانگر صدق و راستی او هستند، ارائه کند،
________________________________________ ۲۹ ________________________________________
امامت او ثابت می گردد...» در این جا هیچ سؤالی مطرح نشده و اصل این ادعا به این شکل، یک اتهام است و شیعه امامت را این گونه ثابت نمی کند.
۵. برخی از پرسش ها برداشت غلط از عبارات عالمانی مانند مرحوم مجلسی است; یعنی از آن چنین فهمیده که شیعیان پس از خواندن زیارت، رو به قبر نماز می گزارند. (سؤال ۱۵۵)
۶ . برخی از پرسش ها بلکه بیشتر آن ها مدرک ندارند و معلوم نیست آن ها را از کدام کتاب گرفته و به شیعه نسبت داده اند. گفتنی است این نکته بر بیشتر پرسش ها حاکم است و نیازی به آوردن نمونه نیست.
۷ . برخی از پرسش ها انتقاد از نظر شخصی یک عالم شیعی است، در حالی که آن را به همه شیعیان نسبت می دهد.
۸ . پرسش در مورد حضرت مهدی (علیه السلام) را به گونه ای مطرح می کند که گویا این مسأله، از مسائل مورد اتفاق فریقین (شیعه و سنی) نیست! درست است تولد آن حضرت، مورد اتفاق علمای اهل سنت نبوده و برخی از آنان به تولد آن حضرت اعتقاد دارند، ولی شکی نیست که گروهی از علمای سنی، احادیث حضرت مهدی را از احادیث متواتر می شمرند و در این مورد، کتاب های ارزشمندی نوشته اند. حتی در سال های اخیر، در کشور عربستان کتابی با نام «بین یدی الساعه» نوشته شده و پرده از بسیاری اوهام برداشته است ولی گردآورنده یا گردآورندگان پرسش ها، مسأله مهدویت را به گونه ای بسیار توهین آمیز و منکرانه مطرح می کنند.
۹ . در کتاب یاد شده، برخی از مسائل مسلّم تاریخی قاطعانه مورد
________________________________________ ۳۰ ________________________________________
انکار قرار گرفته و اصرار بر این است که وانمود شود میان صحابه هیچ اختلاف نظریه و نزاعی وجود نداشته و محبت کامل میان بنی هاشم و بنی امیه برقرار بوده است و برای این مطلب، ادله واهی ارائه گردیده است; مانند چند ازدواج میان این دو گروه، آن هم در رده های پایین.
۱۰ . پرسش ها با لحن تمسخر و توهین آمیز، توأم با ناسزاگویی به شیعه و حتی در مواردی به دو سرور اهل بهشت; امام حسن و امام حسین(علیهما السلام) مطرح گردیده، که هرگز از یک مسلمان واقعی و هدایتگر، چنین لحنی تصور نمی رود، بلکه انسان های متعصب، کینه توز، عجول و کم سواد از چنین لحنی استفاده می کنند نه انسان های واقع گرا و دلسوز.
گردآورنده می نویسد: من این پرسش ها را از سایت ها جمع کرده ام، اکنون ببینیم این سخن تا چه حد حقیقت دارد؟
واقعیت این است که این کتاب، که با این نام چاپ شده، ترجمه کتابچه ای است به زبان عربی با نام «أسئلة قادت شباب الشیعة إلی الحق» که توسط جوانی به نام سلیمان بن صالح الخراشی به زبان عربی تهیه و چاپ شده و حتی متن کامل آن به زبان عربی روی سایت های وهابی قرار دارد و توسط انتشاراتی در ریاض به چاپ رسیده است.
با این وصف، چگونه مدعی است: این پرسش ها را از «سایت ها» گرد آورده ام؟!
بسیاری از این پرسش ها، در کتاب «عقاید الشیعة الإثنی عشریة عرض و
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . شخصی که قتل شیعه را واجب می داندو در عین حال می خواهد با این پرسش ها آنان را هدایت کند!
________________________________________ ۳۱ ________________________________________
نقد»، گردآوری دکتر ناصر بن علی القفاری نیز آمده است. وی استاد دانشگاه محمدبن سعود در قصیم عربستان می باشد.
درحقیقت هیچ یک از آن ها، از روی فکر و اندیشه این پرسش ها را طرح و جمع نکرده اند، بلکه ریزه خوار یکدیگر بوده و همدیگر گرفته اند. در مورد کتاب «دکتر قفاری» باید گفت: پر است از دروغ و تهمت، که همه آن ها را می توان در یک رساله جمع کرد. گذشته از این، هتاکی ها و بی ادبی های وی کم مانند و بی سابقه است و به همین جهت، با استقبال چندانی روبه رو نشد و هرکس آن را خواند از بی ادبی اش، نفرت پیدا کرد. پیدااست اگر مذهب ومکتبی بخواهد باچنین شیوه هایی ترویج شود، مورد پذیرش امت قرار نخواهد گرفت; چراکه از حقانیت، خلوص و اصالت به دور است;به ویژه آن که ادعای پیروی از سنّت پیامبر مکرم اسلام (صلی الله علیه وآله) را داشته باشد و تنها خود را اهل سنّت بداند و همه را تخطئه کند! آیا پیامبر اسلام اهل دشنام، ناسزاگویی، اتهام و دروغ پردازی بود؟ حاشا و کلاّ!
از وهابیان می پرسیم: اگر فکر می کنید با طرح چنین پرسش هایی می توانید جوانان شیعه را هدایت کنید، چرا نتوانسته اید هادی جوانان خود باشید و امروزه انبوهی از آنان از دین گریزان شده اند تا آنجاکه هزاران تن از آن ها به دام مکتب های انحرافی; مارکسیسم و لیبرالیسم افتاده و به فساد و انحراف و اعتیاد و تروریسم روی آورده اند و از فرهنگ اسلامی و عربی خود روی گردان شده اند؟
جوانان شیعه، بحمدالله، با تمسک به ثقلین وآشنایی با فرهنگ قرآن و عترت حضرت رسول (صلی الله علیه وآله) از لغزش های فکری به دور هستند و اگر پرسش و شبهه ای درباره آن داشته باشند، با مراجعه به دانشمندانشان،
________________________________________ ۳۲ ________________________________________
پاسخ خود را می گیرند. مطمئن باشید این گونه پرسش ها نه تنها تزلزلی در آن ها ایجاد نمی کند که آن ها را در دین خود راسخ تر می سازد. در مورد این نوع تلاش ها و عملکردها باید گفت: «عدو شود سبب خیر اگر خدا خواهد».
* * *
اشاره به این مطلب نیز ضروری است که در این کتابچه بیش از هر چیز روی سه موضوع تکیه شده است:
۱ . ارتداد صحابه، به این معناکه شیعه معتقد است صحابه بعد از پیامبر (صلی الله علیه وآله) مرتد شدند.
۲. سبّ صحابه و این که شیعه به صحابه پیامبر ناسزا می گوید.
۳. بی احترامی نسبت به عایشه همسر پیامبر گرامی (صلی الله علیه وآله) .
در حال حاضر، در صحّت و سقم این سه نسبت کاری نداریم; زیرا در مجموع پرسش ها و پاسخ ها، بی اعتباری این تهمت ها نسبت به شیعه آشکار خواهد شد.
نکته ای که در اینجا به آن می پردازیم، این است که این نسبتها به مخالفان شیعه، صحیح تر است تا شیعه; زیرا هر سه مطلب، در صحیح ترین کتاب های آنان، یعنی صحیح بخاری و مسلم آمده است، لیکن متأسفانه هیچوقت «به روی مبارک خود» نیاورده و از آن ها چشم پوشی می کنند، در حالی که ریشه چنین مطالبی، صحیح بخاری و صحیح مسلم است، و ما اکنون برای اثبات سخن خود، در هر سه موضوع، از صحیح ترین کتاب های آنان نمونه هایی را نقل می کنیم و تفصیل بیشتر را به منابع ارجاع می دهیم:
________________________________________ ۳۳ ________________________________________
۱ . ارتداد صحابه
ابن اثیر جزری، محدث عالی مقامی که در سال ۵۴۴ دیده به جهان گشود و در سال ۶۰۶ درگذشت و با نگارش کتاب «جامع الأصول فی أحادیث الرسول» توانست احادیث شش کتاب را در آن گردآورد، در جلد دهم، فرع دوم، در موضوع «حوض»، ده روایت از صحیح بخاری و مسلم نقل کرده که همگی حاکی از ارتداد گروهی از صحابه بعد از رحلت پیامبر خدا (صلی الله علیه وآله) است. از آنجا که نقل همه این احادیث به دراز می کشد، به نقل دو حدیث و اشاره به شماره های بقیه اکتفا می کنیم:
۱ . بخاری و مسلم از ابوهریره نقل می کنند که پیامبر (صلی الله علیه وآله) فرمود:
«یَرد عَلَیّ یَومَ الْقِیامَةِ رهط من أصحابی فیجلون عن الحوض فأقول: یَا رَبّ أصحابی، فیقول: إنّه لا علم لک بما أحدثوا بعدک، إنّهم ارتدّوا علی أدبارهم القهقری» و فی روایة فیحلؤون. أخرجه البخاری و مسلم.
«در روز قیامت گروهی از اصحاب من بر من وارد می شوند، ولی آن ها را از حوض می رانند. می گویم خدایا! آن ها یاران من هستند، خطاب می آید: تو نمی دانی بعد از تو چه بدعتهایی گذاردند؟ آنان مرتد شدند و به حال پیشین بازگشتند.»
این حدیث را بخاری و مسلم در صحیح خود نقل کرده اند.
۲. بخاری در صحیح خود نقل می کند: پیامبر فرمود:
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . جامع الأصول، ج۱۰، ص۴۶۹، شماره ۷۹۹۸
________________________________________ ۳۴ ________________________________________
«من در کنار حوض می ایستم، ناگهان گروهی ظاهر می شوند، آنگاه که آنان را شناختم، یک نفر میان من و آن ها پدیدار می شود و می گوید: بیایید برویم. می گویم: آن ها را کجا می بری؟ می گوید: به سوی آتش. می پرسم: آن ها چه کرده اند؟ می گوید: مرتد شده اند و به حالت پیشین بازگشته اند.»
باز گروه دیگری ظاهر می شوند. آنگاه که ایشان را شناختم، مردی میان من و آنان حاضر می شود و می گوید: بیایید. می پرسم: کجا؟ می گوید: به سوی آتش. می پرسم: چه کرده اند؟ می گوید: مرتد شده و به حالت پیشین بازگشته اند. کسی از آنان نجات نمی یابد مگر گروهی اندک.»
این دو حدیث را برای نمونه نقل کردیم، بقیه احادیث نیز به همین مضمون است.
اکنون با وجود این احادیث، آن هم در صحیح ترین کتاب های اهل سنت، آیا شایسته است که ارتداد صحابه به شیعه نسبت داده شود، در حالی که صحیحین، راویانِ این ده حدیث هستند.
۲ . سبّ صحابه
سبّ صحابه یا دشنام و ناسزا گفتن به یاران حضرت رسول (صلی الله علیه وآله) از
مسائلی است که روی آن تکیه بیشتری شده است. اکنون ببینیم پایه گذار
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . همان، ذیل شماره ۷۹۹۸، برای اختصار، از نقل متن عربی خودداری گردید.
۲ . لطفاً به جامع اصول، ج۱۰، فرع دوم از کتاب حوض، شماره های ۷۹۹۵ تا ۸۰۰۴ مراجعه کنید.
________________________________________ ۳۵ ________________________________________
این سبّ و دشنام کیست؟ تا گریبان او را بگیریم نه شیعه را، که هرگز صحابه ای را سبّ نکرده و شیعیان دوستدار همه کسانی هستند که پیامبر را دیده اند، جز آنان که از راه حق منحرف شده باشند.
البته از کسانی که پیروی از پیامبر نکرده و از مسیر و راه او منحرف شده اند تبرّی می جویند، نه این که او را سبّ کنند و ناسزار گویند.
در اینجا به نقل دو اثر می پردازیم تا روشن شود چه کسانی سبّ صحابه را رواج دادند:
* مسلم درصحیح خود، ازعامر، فرزند سعدبن ابیوقاص نقل می کند:
«أمر معاویةُ بن أبی سفیان سعداً، فقالَ: مَا مَنعَک أن تسبّ أبا تراب؟ فقال: أما ما ذکرت ثلاثاً قالهنّ رسول الله فلن أسبَّه...».
«معاویة بن ابی سفیان، به سعد وقاص فرمان داد که علی را سبّ کند وگفت: چه چیزی تو را از دشنام دادن به ابوتراب بازداشته است؟ سعد پاسخ داد: هرگاه سه مطلب را که رسول الله (صلی الله علیه وآله) در باره او گفته، به خاطر می آورم، هرگز او را دشنام نمی دهم.»
و آن سه چیز را بیان کرد، که ما از بیان آن ها خودداری می کنیم.
وجود این حدیث در صحیح ترین کتاب ها، گواه آن است که پایه گذار سبّ صحابه، آن هم بر شخصیت والایی مانند علی (علیه السلام) ، معاویة بن ابی سفیان است. او بود که این سنت زشت را در میان امت جا انداخت و رواج داد، که متأسفانه سلفی ها بر او طلب رضایت می کنند.
* ابن عبد ربه در اخبار معاویه می نویسد:
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . صحیح مسلم، باب فضائل علیّ بن أبی طالب، ضمن حدیث ۲۴۰۴
________________________________________ ۳۶ ________________________________________
وقتی حسن بن علی(علیهما السلام) درگذشت، معاویه به عنوان حج گزاری، وارد مدینه شد. او خواست بالای منبرِ حضرت رسول (صلی الله علیه وآله) ، علی را لعن کند. به او گفتند: در مسجد، سعد بن ابی وقاص است و او هرگز به این کار راضی نمی شود. از نظر او آگاه شو آنگاه چنین کن. فردی را سراغ او فرستاد و جریان را برایش گفت. سعد بن ابی وقاص گفت: اگر به علی دشنام دهی از مسجد برون می روم و هرگز به اینجا بر نمی گردم. از این جهت معاویه در آن وضعیت از لعن علی دست برداشت. آنگاه که سعدبن ابی وقاص درگذشت، علی را بالای منبر لعن کرد و به کارگزارانش نوشت: علی را بالای منبرها لعن کنید و آنان نیز چنین کردند.
امّ سلمه همسر پیامبر خدا (صلی الله علیه وآله) در نامه ای به معاویه نوشت: «شما بالای منبر علی را لعن نمی کنید، بلکه خدا و رسول او را لعن می کنید! زیرا می گویید لعنت بر علی و بر دوستدارانش. من شهادت می دهم که خدا و رسول از دوستداران علی هستند. اما معاویه به سخن وی اعتنا نکرد.
با توجه به این دو روایت، باید ریشه این پدیده را به دست آورد و از آن برائت جست.
۳ . بی حرمتی به عایشه همسر پیامبر خدا (صلی الله علیه وآله)
از اتهامات این کتابچه، که بارها تکرار شده، شیعه را متهم کرده است که به همسر پیامبر (صلی الله علیه وآله) نسبت ناروا داده است، در حالی که تفاسیر شیعه، در سوره مبارکه نور، خلاف آن را گواهی می دهد.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . العقد الفرید، ج۵ ، ص۱۱۴ ; و نیز ر.ک. به: خصائص نسائی، ص۱۳۳، حدیث ۹۱ ; ذهبی، سیر اعلام النبلاء ، ج۳، ص۳۱ ; فتح الباری، کتاب فضائل الصحابه، ج۷، ص۷۱
________________________________________ ۳۷ ________________________________________
انتقاد شیعه بر عایشه، مربوط به لشکرکشی وی به بصره و شورش بر امیر مؤمنان، علی (علیه السلام) است و دامن او را از مسأله افک تنزیه می کنند. (البته اگر مسأله افک مربوط به عایشه باشد نه ماریه قبطیه) لیکن متأسفانه در صحیح بخاری، با صراحت آورده است که پیامبر (صلی الله علیه وآله) به خانه عایشه اشاره می کند و می فرماید: «فتنه از اینجاست» و می افزاید «شاخ شیطان از اینجا بیرون می آید.»
متن حدیث:
* «عن نافع، عن عبدالله ـ رضی الله عنه ـ قال: قام النبی ـ صَلَّی اللهُ عَلَیهِ [ وآله { و سلّم ـ خطیباً فأشار نحو مسکن عائشة فقال: هنا الفتنة ـ ثلاثا ـ من حیث یطلع قرن الشیطان».
* صحیح مسلم، از عبدالله بن عمر نقل می کند: پیامبر خدا (صلی الله علیه وآله) از خانه عایشه بیرون آمد و گفت: «رَأسُ الْکُفرِ مِن هاهنا مِن حَیثُ یطلع قرن الشیطان».
با بودن چنین روایاتی، چرا هتک حرمت را به خود و مؤلفان این کتاب ها نسبت نمی دهید و به شیعه منسوب می کنید؟!
* * *
اکنون به تمام پرسش های وهابیان، هر چند مکرر و بی شمار باشد، پاسخ می دهیم ویادآور می شویم که این پرسش ها نه تنها در عقاید جوانان شیعی تزلزل ایجاد نکرده، که آنان را درعقیده وآیینشان استوارتر می سازد.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . صحیح بخاری، باب ما جاء فی بیوت أزواج النبی، حدیث ۳۱۰۴
۲ . صحیح مسلم، شماره ۲۹۰۵، فرعی ۴۹
________________________________________ ۳۹ ________________________________________
* پرسش ۱
این مسأله که امیرمؤمنان، علی (علیه السلام) دخترش امّ کلثوم را به عقد عمربن خطاب درآورد، نشانه داشتن رابطه حسنه نیست؟
پاسـخ
تزویج امّ کلثوم به عمربن خطاب، از مسائل اختلافی در تاریخ است. به طوری که این قطعه تاریخی به تعابیر مختلف و صورت های متناقض نقل گردیده است. بنابر این، برای اثبات چیزی، نمی توان به چنین مسأله ای تکیه و اعتماد کرد; مانند:
۱ . علی (علیه السلام) او را به عقد عمر درآورد.
۲ . این کار به وسیله عباس عمومی علی (علیه السلام) انجام پذیرفت.
۳ . این کار از روی تهدید انجام گرفت.
۴ . عروسی انجام گرفت و عمر از او دارای فرزندی به نام زید شد.
۵ . خلیفه پیش از مراسم عروسی کشته شد.
۶ . زید نیز دارای فرزندی بود.
۷ . او کشته شد و وارثی نداشت.
۸ . او و مادرش در یک روز کشته شدند.
۹ . مادرش پس از وی زنده بود.
۱۰ . مهریه او چهل هزار درهم بود.
________________________________________ ۴۰ ________________________________________
۱۱ . مهریه او چهار هزار درهم بود.
۱۲ . مهریه او پانصد درهم بود.
این اختلاف ها در ذهن انسان تردید ایجاد کرده و اصل تزویج را زیر سؤال می برد.
فرض کنیم این ازدواج رخ داده است، با توجه به مطالب زیر، هرگز نمی توان گفت این تزویج از روی طیب نفس و طوع و رغبت بوده است، زیرا:
۱ . شکی نیست که روابط خاندان رسالت با خلیفه وقت کاملاً تیره و تار بود و یورش به خانه وحی و هتک حرمت دختر گرامی پیامبر (صلی الله علیه وآله) چیزی نیست که بتوان آن را انکار کرد; زیرا مدارک معتبر آن را ثابت می کند.
۲. عمر فردی خشن و تندخو بود، هنگامی که خلیفه اول او را به
خلافت برگزید، گروهی از صحابه به این امر اعتراض کردند و گفتند: فردی خشن و تند خو را بر ما مسلّط کردی!
۳. طبری می نویسد: خلیفه، نخست از دختر ابوبکر، به نام امّ کلثوم
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . الذریة الطاهرة، نگارش ابی بشر دولابی (۲۲۴ ـ ۳۱۰) صص۱۵۷، ۱۶۲ این اختلافات را ذکر می کند.
۲ . هجوم به خانه وحی و هتک حرمت دخت گرامی پیامبر (صلی الله علیه وآله) در معتبرترین مدارک اهل سنت آمده است; مانند المصنف تألیف ابن ابی شیبه، استادِ بخاری، متوفای ۲۳۵، ج ۸ ، ص۴۹۰، شماره ۴۵۴۹ ; انساب الاشراف، تألیف بلاذری، ج۱، ص۵۸۶ ، چاپ دارالمعارف، قاهره ; الإمامة والسیاسه، تألیف ابن قتیبه (۲۱۳ ـ ۲۷۶)، ج۱، ص۱۳۰۱۲ چاپ مکتبة تجاری کبری مصر ; تاریخ طبری، تألیف طبری (۲۲۴ ـ ۳۱۰)، ج۲، ص۴۴۳ ; اسیتعاب، تألیف ابن عبد البر، (۳۶۸ ـ ۴۶۳) ج۳، ص۹۷۲ و دیگر مدارک.
________________________________________ ۴۱ ________________________________________
خواستگاری کرد ولی دختر ابوبکر به خاطر تندی اخلاق خلیفه، این خواستگاری را رد کرد.
بنابراین، نمی توان این ازدواج را نشانه حسن روابط دانست.
اگر واقعاً ازدواج نشانه همبستگی فکری و حسن روابط باشد، باید گفت ازدواج پیامبر (صلی الله علیه وآله) با امّ حبیبه دختر ابو سفیان، نشانه همفکری پیامبر (صلی الله علیه وآله) با او بود; مردی که جنگ های خونینی را بر ضدّ اسلام به راه انداخت و دست او در جنگ اُحد و احزاب کاملاً مشهود است.
همچنین پیامبر خدا (صلی الله علیه وآله) با دختر حُییّ بن اخطب، به نام صفیه ازدواج کرد، آیا این نشانه همفکری رسول الله با حییّ بود؟!
علما و دانشمندان شیعه، رساله های متعدد در نقد این رویداد تاریخی نوشته اند. علاقه مندان می توانند به کتاب «راهنمای حقیقت» مراجعه کنند.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . تاریخ طبری، ج۵ ، ص۵۸
________________________________________ ۴۲ ________________________________________
* پرسش ۲
علی (علیه السلام) با ابوبکر و عمر بیعت کرد، آیا این نشانه حقانیت آن ها در خلافت نیست؟
پاسـخ
شیعه بر این باور و اعتقاد است که امیر مؤمنان هرگز با احدی بیعت نکرد; زیرا خود را خلیفه منصوص خدا می دانست، ولی آنگاه که دید زمام امور به دست غیر او افتاد، وظیفه تشخیص داد که در مواردی آن ها را ارشاد و راهنمایی کند; آن حضرت، خود می گوید:
«دیدم اگر به دنبال گرفتن حق خویش باشم، همین اسلام موجود نیز از میان می رود.»
وقتی وضعیت را اینگونه یافت، همراهی و همکاری را لازم دید.
حتی آنگاه که برخی از اعراب از پرداخت زکات سرپیچی کردند، چاره ای جز سکوت نیافت. البته در مواردی که لازم دیده، پرده را کنار زده و از حقانیت خویش دفاع کرده است.
به گفته روایات اهل سنّت، امیر مؤمنان، پس از درگذشت فاطمه زهرا (علیها السلام) بیعت کرد. ولی حضرت فاطمه (علیها السلام) تا جان در بدن داشت، با
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . نهج البلاغه، نامه شماره ۶۲
________________________________________ ۴۳ ________________________________________
ابوبکر سخن نگفت و از او خشمگین بود.
ما فرض می کنیم که حضرت علی (علیه السلام) پس از درگذشت حضرت فاطمه، با خلیفه بیعت کرد، ولی تمام محدثان و عالمان اتفاق نظر دارند که حضرت فاطمه تا آخرین لحظات عمرش بیعت نکرد بلکه از آنان روی گردان بود!
ابن حجر در شرح صحیح بخاری نقل می کند: «فاطمه بر ابو بکر خشم گرفت و از او دوری جست تا آن که پس از شش روز از دنیا رفت. همسرش علی بر او نماز گزارد و ابوبکر را از این ماجرا آگاه نساخت.
اکنون می پرسیم: دخت گرامی پیامبر (صلی الله علیه وآله) که به حکم روایت بخاری، بهترینِ زنان جهان بود و طبعاً چنین زنی، معصوم یا تالی تلو معصوم است، چرا با ابوبکر بیعت نکرد؟ اگر واقعاً خلافت ابوبکر، مشروع بود، چرا دخت گرامی پیامبر نسبت به وی خشمگین بود؟ کمی صریح تر بگوییم، پیامبر گرامی (صلی الله علیه وآله) فرموده است:
«مَن مَاتَ وَ لَمْ یَکُن فِی عُنُقِه بَیعَةَ إِمَام فَقَدْ مَاتَ مِیتَةً جَاهِلِیَّةً».
«هرکس بمیرد، در حالی که با امامی بیعت نکرده باشد، مرگ او مرگ جاهلیت است.»
اکنون باید به یکی از این دو پرسش پاسخ داده شود:
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . صحیح بخاری، ج۴، ص۴۲، ج۵ ، ص۸۲ ، و ج۸ ، ص۳۰
۲ . فتح الباری، کتاب المغازی، باب غزوه خیبر، ج۷، ص۴۹۳، حدیث ۴۲۴۰ و نیز کتاب الفرائض، ج۱۲، ص۵ ، حدیث ۶۷۲۶
۳ . صحیح مسلم، ج۶، ص۲۲، باب حکم من فرّق أمرالمسلمین ; سنن بیهقی، ج۸، ص۱۵۶
________________________________________ ۴۴ ________________________________________
الف) دختر گرامی پیامبر (صلی الله علیه وآله) با ابو بکر بیعت نکرد و بیعت امامی را بر گردن نداشت، آیا نعوذ بالله مرگ او مرگ جاهلیت بود؟
ب) کسی که خود را امام زمان معرفی می کرد، امام واقعی نبوده، بلکه در جایگاه امام واقعی نشسته بود.
مورد نخست را نمی توان انتخاب کرد; زیرا دختر گرامی پیامبر (صلی الله علیه وآله) همان بانویی است که خداوند او را از هر رِجْسی تطهیر کرد و پیامبر (صلی الله علیه وآله) در باره اش فرمود: «فَاطِمةُ سَیِّدَةُ نِسَاءِ أَهْلِ الْجَنَّةِ».
ونیز فرمود: «یَا فَاطَمة إِنَّ الله یَغضِبُ لِغَضَبِکِ وَیَرْضَی لِرِضَاکِ».
پس باید گفت: او طاهره مطهّره بوده و هرگز بر خلاف فرمان پیامبر خدا (صلی الله علیه وآله) عمل نکرده است.
در اینجا نتیجه می گیریم:
حضرت فاطمه با کسی که بیعت نکرد، امام واقعی نبوده و به یقین وقتی از دنیا رفت، بیعت امامی بر گردنش بوده و او کسی جز علی بن ابی طالب (علیه السلام) ، وصیّ رسول الله، نبوده است.
به گفته بخاری (به فرض صحّت گفتار وی) علی (علیه السلام) پس از شش ماه بیعت کرد، این سخن حاکی از آن است که این انتخاب، از نظر امام انتخاب صحیحی نبود; زیرا آن حضرت هرگز از امر مشروع کناره گیری نمی کرد.
شگفت است که این همه مدارک تاریخی بر مظلومیت زهرا و
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . بخاری، ج۴، ص ۲۵، باب مناقب قرابة رسول الله (صلی الله علیه وآله) .
۲ . صحیح بخاری، ج۴، ص ۲۱۰ ; مستدرک حاکم، ج۳، ص۱۵۴
________________________________________ ۴۵ ________________________________________
همسر عزیزش و ظلم هایی را که بر آن ها، از طرف خلافت شد، نادیده می گیرید و بر یک بیعت، آن هم پس از شش ماه بسنده می کنید و از این طریق، بر همه رخدادهای تلخ، که پس از رحلت حضرت رسول (صلی الله علیه وآله) پیش آمد، سرپوش می گذارید!
از این بیان روشن می شود پرسشی را که (پرسش ۱۱۷) از ابن حزم نقل کرده که او گفته است: «از شیعه می پرسم علی بن ابی طالب بعد از شش ماه با ابوبکر بیعت کرد، آیا تأخیر او در بیعت، کار درستی بوده یا نه...؟» این پرسشی است بر اساس یک پندار که تنها خودِ ابن حزم و پیروانش قائل اند. بیعت از ناحیه آن حضرت مطلقاً منتفی است و اصلا خلیفه وقت، بعد از شش ماه، نیازی به بیعت علی (علیه السلام) نداشت; زیرا زمام کارها را به دست گرفته بود و علی بن ابی طالب (علیه السلام) هم کسی نبود که به خاطر دختر پیامبر، واجبی را ترک کند. باید گفت همکاری و همراهی حضرت در حدّ ارشاد خلفا بود تا لااقل اصل اسلام از میان نرود و چنان که خواهیم گفت، به فرض که بیعتی بوده، از روی اکراه و اضطرار بوده و در نامه معاویه به علی (علیه السلام) به این واقعیت تصریح شده است.
________________________________________ ۴۶ ________________________________________
* پرسش ۳
چرا علی بن ابی طالب (علیه السلام) نام خلفا را بر فرزندانش نهاد؟
پاسـخ
می دانیم که نام های سه خلیفه، نام های مخصوص این سه نبود، بلکه قبل و بعد از اسلام، چنین نام هایی در میان عرب شایع و رایج بود. پس این نامگذاری، هرگز دلیل بر علاقه به مقام خلافت و اداره کنندگان آن نیست. شما می توانید با مراجعه به کتاب های رجالی; مانند الاستیعاب نوشته ابن عبد البر و اسد الغابه نوشته ابن اثیر، صحابه ای را که نام ابو بکر، عمر یا عثمان داشتند، ملاحظه فرمایید.
ما، در این جا، تنها به یک کتاب به نام «اسدالغابه فی معرفة الصحابه» بسنده می کنیم و از کسانی نام می بریم که نام آنان «عمر» بود.
۱ . عمر الأسلمی ۲. عمر الجمحی ۳. عمربن الحکم ۴. عمربن سالم الخزاعی ۵ . عمر بن سراقه ۶. عمر بن سعد الأنماری ۷. عمر بن سعد السلمی ۸ . عمر بن سفیان ۹. عمر بن ابی سلمه، ۱۰. عمر بن عامر السلمی، ۱۱. عمر بن عبید الله ۱۲. عمر بن عکرمه ۱۳. عمر بن عمرو اللیثی ۱۴. عمربن عمیر ۱۵. عمربن عوف ۱۶. عمر بن غزیة ۱۷. عمر بن لاحق ۱۸. عمر بن مالک بن عقبه ۱۹. عمربن مالک الأنصاری ۲۰. عمربن معاویة الغاضری ۲۱. عمربن یزید ۲۲. عمر بن الیمانی.
اینها کسانی هستند که ابن اثیر آورده و اگر تابعان راهم، که نامشان
________________________________________ ۴۷ ________________________________________
عمر بوده، بر آن ها بیفزایید، تصدیق خواهید کرد که این نام و نام های دیگر خلفا، از اسامی معروف میان عرب جاهلی و اسلام بوده و هرگز از شنیدن این نام، تنها آن سه نفر به ذهن تداعی نمی کرد.
افزون بر این، وجه دیگری نیز در این نام گذاری بوده که در پاسخِ پرسش ششم خواهد آمد.
بنابراین، تنها با نام گذاری نمی توان همه ستم هایی را که در تاریخ بر اهل بیت (علیهم السلام) روا شده، انکار کرد.
گذشته از این، اگر وضعیت خفقان، وحشت و فشار بر شیعیانِ آن روزگار را در نظر آوریم، خواهیم دید ائمه معصوم از اهل بیت برای نجات شیعیان ناگزیر دست به اقداماتی می زدند که در نظر شرع جایز بود; از جمله:
نام خلفا را بر فرزندانشان می نهادند. با بزرگان صحابه، به وسیله ازدواج، پیوند خویشاوندی برقرار می کردند تا از این فشارها بکاهند و دستگاه ظلم بنی امیه و بنی عباس نتوانند به این بهانه که آنان با خلفای سه گانه معارض اند، از سادگی مردم سوء استفاده کرده، عرصه را بر آنان و شیعیانشان سخت بگیرند و دست به قتل و غارت بزنند.









۴۸ ________________________________________
* پرسش ۴
پس از قتل عثمان، مسلمانان، در خانه علی ریختند تا با آن حضرت بیعت کنند. شیعیان می گویند: علی فرمود: «دَعُونِی وَالْتَمِسُوا غَیْرِی»; «مرا رها کنید و دیگری را بجویید». اگر علی (علیه السلام) خلیفه بود، چرا می گوید: دیگری را بجویید؟
پاسـخ
خلافت به دو صورت متصور است و آن دو، تفاوت روشنی با هم دارند:
۱ . خلافت منصوص، که تعیین خلیفه از جانب خدا است. خلافت به این معنا قابل فسخ و یا صرف نظر کردن نیست. در این مورد خلافت به سان نبوت است و وظیفه ای است الهی که بر دوش فردی نهاده می شود.
۲ . خلافت انتخابی، که خلیفه از سوی مردم برگزیده می شود. گفتنی است امام (علیه السلام) خلافت به معنای دوم را نمی پذیرد.
توضیح این که: مردم پس از قتل عثمان، از علی بن ابی طالب خواستند به سان سه خلیفه پیشین، با بیعت، زمام امور را به دست گیرد و امام (علیه السلام) در این حال با بیان: «مرا رها کنید و دیگری را بجویید.» به این خواسته پاسخ مثبت ندادند.
نپذیرفتن چنین خلافت و بیعتی، نشانه این نیست که امام خلیفه منصوص و واقعی نبود، بلکه نشانه آن است که روش پیشینیان را نادرست
________________________________________ ۴۹ ________________________________________
و غیر صحیح می دانست.
امّا چرا نمی پذیرفت؟ برای این که آنان در موقعیتی سراغ علی آمدند که روحیه پاکی که در عصر رسالت بر صحابه حاکم بود، از میان رفته و روح دنیاپرستی و زراندوزی بر بخشی از صحابه حکومت می کرد.
تاریخ از اندوخته های هولناک طلحه و زبیر و عبدالرحمان بن عوف و سعدبن ابی سرح ، پرده برداشته است.
خلیفه پیشین، یک پنجم از غنایم آفریقایی را به مروان بن حکم داد، و این کار به قدری زننده بود که گروهی از صحابه صریحاً به نقد کار خلیفه پرداختند و شاعری گفت:
وأعطیـت مـروان خمس الـ غنیمة آثرته وحمِیتَ الحِمَی
یک پنجم ( ۵۱ ) غنایم افریقیه را به مروان دادی و او را برگزیدی و از خویشاوندان خود حمایت کردی.
امام در چنین وضعیتی می گوید: من شایسته خلافت بر این مردم نیستم. بروید و کسی را پیدا کنید که با این روش هماهنگ باشد، ولی آنگاه که اصرار مردم را دید، ناگزیر شد برای حفظ وحدت مسلمین و جلوگیری از متلاشی شدن قوا و نیرو، بیعت را بپذیرد ولی راه و روش خود را به وسیله اوّلین سخنرانی خود، اعلام کرد و تمام اسراف کاری ها که به وسیله خلیفه پیشین رخ داده همه باید به بیت المال برگردد; چنان که فرمود:
«وَ اللَّهِ لَوْ وَجَدْتُهُ قَدْ تُزُوِّجَ بِهِ النِّسَاءُ وَ مُلِکَ بِهِ الاِْمَاءُ لَرَدَدْتُهُ عَلَی مُسْتَحِقِّیهِ، فَإِنَّ فِی الْعَدْلِ سَعَةً، وَ مَنْ ضَاقَ عَلَیْهِ الْعَدْلُ
________________________________________ ۵۰ ________________________________________
فَالْجَوْرُ عَلَیْهِ أَضْیَقُ».
«به خدا سوگند هرگاه به اموال نامشروع و غارت شده از بیت المال، صداق زنان قرار گیرد و کنیزان با آن خریداری شوند، من آن را به بیت المال باز می گردانم; زیرا در عدل و داد گشایشی است و هرکس عدل و داد برای او ناخوشایند باشد، ستم و بیداد برایش ناخوشایندتر است.»
گرد آورنده پرسش ها، سخن امام را به طور کامل نقل نکرده است. برای روشن شدن این حقیقت که چرا حضرت دعوت و بیعت مردم را نپذیرفت، ناگزیریم سخن امام (علیه السلام) را به نحو کامل نقل کنیم:
«مرا واگذارید و دیگری را بجویید. ما به استقبال کاری می رویم که دارای رویه ها و رنگ های گوناگون است. دل ها برابر آن بر جای نمی ماند و خردها پایدار نخواهند بود. همانا کران تا کران را ابر فتنه پوشیده و راه روشن، تیره و ناشناس گردیده است. بدانید که اگر من درخواست تان را بپذیرم، شما را بر اساس آن چه خود می دانم خواهم برد و به گفته این و آن و سرزنش سرزنش کنندگان گوش نخواهم داد.»
حضرت در این کلام، گوشه ای از حقایق و وضعیت حاکم بر آن عصر را شرح می دهد و روش و منش خویش را در اداره حکومت را ارائه می کند. برخی از ویژگی های حاکم بر جامعه آن روز، عبارت اند از:
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . نهج البلاغه، خطبه ۱۵
۲ . نهج البلاغه، خطبه۹۲
________________________________________ ۵۱ ________________________________________
* تغییر تدریجی در سنت رسول الله (صلی الله علیه وآله) پس از ۲۳ سال; مانند برتری دادن عرب بر عجم، موالی بر بندگان و...
* رفتار عثمان در باره تقسیم ناعادلانه بیت المال و گماردن نزدیکان خود از بنی امیه بر امارت و... که موجب شورش مسلمانان و قتل او گردید.
* طمع جمعی از بیعت کنندگان با امام برای استفاده از فرصت های حکومتی.
* شایعه حرص و اصرار امام برای دست یابی به حکومت.
* وجود معاویه و بغض وی نسبت به امام، که نزدیک ترین افراد خاندانش در زمان پیامبر خدا (صلی الله علیه وآله) به دست امام علی (علیه السلام) به قتل رسیده اند و او دنبال بهانه است تا امام را به دست داشتن در قتل عثمان متهم کند و به بهانه قصاص با قاتلان عثمان دست به هر کاری می زند.
* پیش بینی امام از بروز فتنه ها که ده سال پیش از انتخاب عثمان مطرح کرد. و اکنون نیز آن حضرت ادامه آن را به شکل تیره تر و سهمگین تر، به وضوح می بیند و تصریح می کند دل ها و عقل های مردم در برابر آن، پا برجا نخواهد ماند.
و اموری دیگر از این دست موجب شد تا امام بدون مجامله، با
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . همان، خطبه۱۶۴ ; الملل والنحل، شهرستانی، صص۳۲ و ۳۳
۲ . همان، حکمت ۱۹۱ و ۲۰۲
۳ . همان، خطبه ۱۷۲
۴ . نهج البلاغه، نامه ۱۰، ۲۸ و ۶۴
۵ . شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج۱، ص۱۹۵
۶ . نهج البلاغه، خطبه۹۲
________________________________________ ۵۲ ________________________________________
تفهیم حقیقت و روشن ساختن وضعیت بحرانی آن روز برای مردم، حجت را بر آنان تمام کند تا پس از بیعت نیز بهانه و توجیهی برای دیگران باقی نماند و اعتراضی علیه امام راه نیفتد; از همین رو، امام بعدها بر این نکته تأکید میورزد و می فرماید:
«لَمْ تَکُنْ بَیْعَتُکُمْ إِیَّایَ فَلْتَةً...».
«بیعت شما با من بدون اندیشه و تأمل نبود که اکنون آن را بشکنید.»
امیرمؤمنان (علیه السلام) در باره علت سکوت خود پس از سقیفه و پذیرش حکومت پس از قتل عثمان، می گوید:
«فَأَمْسَکْتُ بِیَدِی حَتَّی رَأَیْتُ رَاجِعَةَ النَّاسِ قَدْ رَجَعَتْ عَنِ الاِْسْلاَمِ یَدْعُونَ إِلَی مَحْقِ دِینِ مُحَمَّد (صلی الله علیه وآله) فَخَشِیتُ إِنْ لَمْ أَنْصُرِ الاِْسْلاَمَ وَ أَهْلَهُ أَنْ أَرَی فِیهِ ثَلْماً أَوْ هَدْماً تَکُونُ الْمُصِیبَةُ بِهِ عَلَیَّ أَعْظَمَ مِنْ فَوْتِ وِلاَیَتِکُم...».
«من دست برداشتم، تا آنجا که دیدم گروهی از اسلام بازگشته و می خواهند دین محمد (صلی الله علیه وآله) را نابود کنند. ترسیدم اگر اسلام و مسلمانان را یاری نکنم، رخنه ای در آن ببینم یا شاهد نابودی آن باشم که مصیبت آن بر من سخت تر از رها کردن حکومت بر شما است، که کالای چند روزه دنیاست و به زودی ایام آن می گذرد.»
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . همان، خطبه۱۳۶ و نامه ۵۴
۲ . نهج البلاغه، نامه امام به مردم مصر، شماره ۶۲
________________________________________ ۵۳ ________________________________________
* پرسش ۵
اگر فاطمه (علیها السلام) به وسیله خلفا مورد ستم قرار گرفت، چرا شوهر دلیرش از وی دفاع نکرد؟
پاسـخ
در این پرسش، دفاع نکردن امام اصل مسلّم گرفته شده، در حالی که دلیلی بر این مطلب وجود ندارد.
علی (علیه السلام) در حدّ وظیفه شرعی، از حریم عصمت خود دفاع کرده است. لیکن دفاع در آن روزها، به صورت جنگ و خونریزی، به مصلحت اسلام نبود و اگر شمشیر می کشید و بنی هاشم و گروهی از صحابه، که پای بند به بیعت علی در غدیر خم بودند، یک طرف و هواداران خلافت طرف دیگر، در این صورت مسلمانان به دو گروه تقسیم می شدند و اصل سفره اسلام برچیده می شد. اتفاقاً منافقان در لباس دلسوزی سراغ علی (علیه السلام) آمدند و به او گفتند:
«یَا أَبَاالْحَسَن، أَبْسِط یَدَکَ حَتَّی أُبَایِعَکَ».
«ای ابو الحسن، دستت را دراز کن تا با تو بیعت کنیم.»
گوینده این سخن ابوسفیان، دشمن دیرینه اسلام است.
امیرمؤمنان از موضع او آگاه بود که او در لباس دلسوزی به خاندان پیامبر (صلی الله علیه وآله) می خواهد جنگ درونی و خانگی در مدینه راه بیندازد، از این رو، به او چنین فرمود:
________________________________________ ۵۴ ________________________________________
«إِنَّکَ واللهُ مَا أَرَدْتَ بِهَذَا إِلاَّ الْفِتْنَةَ وَإِنَّکَ وَالله طَالَ مَا بَغَیْتَ الاِْسْلاَم شَرّاً لاَ حَاجَةَ لَنَا فِی نَصِیحَتِکَ».
«به خدا سوگند تو با این گفتار، انگیزه فتنه گری داری. تو پیوسته بدخواه اسلام و مسلمانان بوده ای. ما نیازی به خیرخواهی تو نداریم.»
خاطر شریف سؤال کننده را (اگر سؤال کننده ای باشد) به این نکته جلب می کنم که: شجاع آن نیست در همه جا شمشیر بکشد و درو کند، شجاع، کسی است که به وظیفه خود عمل کند، چه بسا شجاعانی هستند که حاضر به شنیدن یک سخن حق نیستند و طبق مثل معروف که سعدی می گوید: «دو صد من سنگ برمی دارد و طاقت یک سخن نمی آرد.»
روزی پیامبر گرامی (صلی الله علیه وآله) گروهی را دید که بر گرد شخصی جمع شده اند. پرسید: این کیست؟ گفتند: فردی دلاور است که سنگین ترین وزنه ها را برمی دارد. پیامبر در پاسخ فرمود: دلاور کسی است که بر خواسته های نفسانی خود چیره شود.
تاریخ اسلام گواهی می دهد که درخت اسلام در دل برخی ریشه ندوانیده بود، بلکه نهالی تازه پاگرفته در دل آن ها بود و امکان داشت با نسیمی یا بادی از جای کنده شود.
پیامبر گرامی (صلی الله علیه وآله) به عایشه می فرماید:
«لَوْ لاَ أَنَّ قَوْمَکِ حَدِیثُ عَهْدِهِمْ بِالْجَاهِلِیَّة لَهَدمْتُ الْکَعْبَةَ ثُمَّ
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . تاریخ طبری، ج۲، ص ۴۴۹ ; حوادث سال پانزدهم هجری.
۲ . بحارالانوار، ج۱، صص۷۷ و ۱۱۲
________________________________________ ۵۵ ________________________________________
لَجَعَلْتُ لَهَا بَابَینِ».
«اگر قریش تازه مسلمان نبودند، من وضع کعبه را دگرگون می کردم. سپس به جای یک در، دو در برای آن قرار می دادم.»
ما شجاع تر از پیامبر (صلی الله علیه وآله) کسی را نمی شناسیم، ولی آن حضرت وضعیت را برای همه کار مساعد نمی بیند. آیا صحیح بود که از یک سو نعره مانعان زکات بلند شود و از سوی دیگر آتش جنگ داخلی در مدینه برافروخته گردد؟
آنان که انتظار دارند قهرمانی مانند علی (علیه السلام) ، شمشیری را که بر گردن کافران در بدر و اُحد و احزاب کشید، پس از رحلت پیامبر (صلی الله علیه وآله) ، همان شمشیر را بر گردن مسلمانان فرود آورد، تاریخ اسلام را بررسی نکرده و از وضعیت آن روزگار آگاه نیستند. آنان نه اسلام شناسند و نه علی شناس.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . مسند احمد، ج۶، ص۱۷۶
________________________________________ ۵۶ ________________________________________
* پرسش ۶
بسیاری از بزرگان اصحاب با اهل بیت پیامبر (صلی الله علیه وآله) پیوند خویشاوندی برقرار کرده اند، سپس مواردی را می شمارد و نتیجه می گیرد که اهل بیت (علیهم السلام) با آن ها محبت و دوستی داشته اند.
پاسـخ
در اینجا نظر یادآوری دو نکته ضروری است:
۱ . پرسشگر، در طرح این پرسش، تفکر قبیله ای دارد که می گوید: ازدواج صحابه و اهل بیت با یکدیگر، نشانه کمال الفت و دوستی میان آن ها بوده است; چنان که در میان قبایل عرب، ازدواج نشانه الفت و صمیمیت میان دو قبیله است.
در حالی که مسأله اختلاف، میان اهل بیت (علیهم السلام) و برخی از صحابه (نه همه)، نه اختلاف قبیله ای، که اختلاف عقیدتی و به یک معنی رفتاری بود. روشن است که چنین اختلافی، با ازدواج چند نفر از نوه ها و نبیره ها، از میان نمی رود.
و به دیگر سخن، اگر اختلاف خاندان رسالت با گروه های دیگر، اختلاف سیاسی و یا مالی بود، می گفتیم دختر دادن و دختر گرفتن نشانه آن است که مواضع هر دو گروه به هم نزدیک شده و دست الفت به یکدیگر داده اند.
اختلاف آنان بر سر یک مسأله اساسی، و آن رهبریِ جامعه پس از
________________________________________ ۵۷ ________________________________________
رحلت حضرت رسول (صلی الله علیه وآله) بود. این اختلاف اساسی هرگز با چند ازدواج موردی از میان نمی رود; چنان که تاکنون از میان نرفته است. پس ازدواج دو سه نفر از فرزندان حسین بن علی(علیهما السلام) یا حسن بن علی(علیهما السلام) با چند تن یا نواده های خلفا یا همدستان آن ها، دلیل بر این نیست که آن ها در همه مسائل عقیدتی، فقهی و سیاسی با هم اشتراک نظر داشتند.
در عراق، ازدواج در میان خانواده های سنی و شیعی فراوان است، ولی هرگز این دلیل بر آن نیست که خانواده هر یک از زوجین، پذیرای عقیده دیگری شده است.
خلیفه سوم دارای همسری مسیحی به نام نائله بود، آیا این دلیل بر این است که عثمان مسیحی شده بود؟
۲. این ازدواج بر یک اصل قرآنی استوار بوده و آن این که } ...وَلاَ تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَی{ اگر نیاکان زوج و یا زوجه نسبت به خاندان رسالت بی مهری کرده و بر دخت گرامی پیامبر ستم روا داشته اند، دلیل نمی شود که نوه و نبیره های آنان در این جرم شریک باشند; زیرا هرکسی مسؤول اعمال خویش است.
گذشته از این، در پاسخ پرسش سوم گفتیم که: پیشوایان معصوم برای کاهش فشارها نام خلفا را روی برخی از فرزندان خود می گذاشتند و در برخی از موارد، ازدواج هایی انجام می گرفت که سپر فشار و بلا باشد. حاصل آن که نوع پیوندها را نمی توان دلیل بر وحدت عقیده گرفت.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . البدایة والنهایه، ج۷، ص۱۵۳
۲ . النجم : ۳۸
________________________________________ ۵۸ ________________________________________
* پرسش ۷
از نظر شیعه، امامان علم غیب می دانند و از مرگ خود آگاه اند و با اختیار خود می میرند، در این صورت آیا امامی که جام زهر نوشیده، نوعی خودکشی کرده است؟
پاسـخ
اوّلاً گاهی شهادت در راه خدا و گزینش اختیاری مرگِ سرخ، برای امام (علیه السلام) یک تکلیف، بلکه عین تسلیم نسبت به خواست خدا است. حسین بن علی(علیهما السلام) با کمال آگاهی و اختیار، راه کربلا را در پیش گرفت و می دانست که کشته می شود. امّا شهادت برای او یک تکلیف بود تا مسلمانان را با ماهیت واقعی امویان آگاه سازد، و حالت بی تعهّدی را از میان ببرد و روح جهاد بر ضدّ حاکمان وقت را زنده کند; حاکمانی مانند یزید که وحی را انکار می کرد و نبوت پیامبر را زیر سؤال می برد و در پی انتقام جویی از کشتگان خاندان خود در جنگ های بدر و احد بود; چنان که در شعر خود می گوید:
لَعِبَتْ هاشِمُ بِالْمُلْکِ فَلا خَبَرٌ جاءَ وَلا وَحْیٌ نَزَلْ
لَسْتُ مِنْ خُنَدف إِنْ لَمْ أَنْتَقِمْ مِنْ بَنی أَحْمَدَ ما کانَ فَعَلْ
لَیْتَ أَشْیاخی بِبَدْر شَهِدُوا جَزَعَ الْخَزْرَجِ مِنْ وَقْعِ الاَْسَلْ
لاََهَلُّوا وَاسْتَهَلُّوا فَرَحاً ثُمَّ قالُوا: یا یَزیدُ لا تُشَلْ
________________________________________ ۵۹ ________________________________________
«بنی هاشم با حکومت بازی کردند و بر محمد، نه وحیی نازل شده و نه کتابی آمده است!
من از فرزندان خندف نیستم، اگر از فرزندان محمد انتقام کارهای او را نگیرم.
ای کاش پدران من در جنگ بدر شاهد بودند که خزرجیان (مردم مدینه) چگونه از زخم شمشیرها و نیزه ها ناله می کردند.
اگر آن ها این صحنه ها را می دیدند، شادمان می شدند و از شادی فریاد برمی آوردند که ای یزید دستت درد نکند!»
در مقابل حکومت جائر، امام با علم قطعی به مرگ، باید به استقبال شهادت برود و به تکلیفش عمل کند.
درباره دیگر پیشوایان، باید گفت مسمومیت آنان، ناشی از جهادهای لسانی و قلمی آنان بر ضدّ ستمگران و خلفای جور بوده است. واکنش این جهادها جز این نبود که دشمنان بر ضدّ آنان به پا خیزند و آنان را به هر وسیله ای نابود کنند. پس اگر می گوید: شهادت و مرگ آنان به اختیار خودشان بود، مقصود همین است که آنان با اختیار کامل به نبرد با ستمگران برخاستند و نتیجه قطعی آن، همان شهادت و مسمومیت آنان بوده است و اگر ایشان دست روی دست می گذاشتند و یا ستایشگر ستمگران و خلفای اموی و عباسی می شدند، هرگز به استقبال شهادت نمی رفتند.
زندگی پیشوایان، زندگی انزوایی و گوشه گیری نبود. آنان در متن اجتماع به تبلیغ احکام، بیان عقاید و دیگر وظایف می پرداختند و نتیجه قطعی این نوع رفتارها شهادت و مسمومیتشان بود و آن ها با اختیار کامل
________________________________________ ۶۰ ________________________________________
پذیرای این مسمومیت بودند و این کار به خاطر پیشبرد مقاصد اسلام بود.
ولی در مواردی که در خانه خود مسموم شدند، به خاطر این است که آگاهی آنان از غیب در گرو خواست و اراده آن ها بوده است. اگر وضعیت ایجاب می کرد، از این علم و آگاهی بهره می گرفتند. در روایات هم آمده است که: «إِنَّ الاِْمَامَ إِذَا شَاءَ أَنْ یَعْلَمَ عُلِّمَ»، بنابراین، ممکن است در این موارد، از این علم غیب بهره نگرفته اند، شاید هم مصلحت نبوده است.
بنابراین، آگاهی پیامبر و امام از غیب، مانند کسی است که نامه ای همراه دارد و هرگاه بخواهد از محتوای آن آگاه گردد، می تواند بگشاید و از مضمونش آگاه گردد. اگر پیامبر و امام در مواردی هدف تیر حوادث ناگوار و مصایب قرار می گرفتند، به خاطر آن بود که روی مصالحی نمی خواستند به علمی که در کانون وجود آنان هست توجه کنند و مصلحت الهی اقتضا می کرد که در این موارد از اختیار خود بهره مند نشوند. اگر هم به آن علم توجه می کردند، چون تسلیم محض خواست خدا بودند، به استقبال شهادت می رفتند.
پاسخ این پرسش، با مراجعه به روایاتی که در باره علم شخصیت های الهی وارد شده، به سادگی به دست می آید. در این مورد به کتاب های نامبرده در پاورقی مراجعه فرمایید.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . الکافی، ج۱، ص۲۵۸
۲ . در کتاب مفاهیم القرآن، ص۳۳۷ و آگاهی سوم، صص۲۳۵ ـ ۲۱۲ برخی از این پاسخ ها به گونه ای وارد شده است.
________________________________________ ۶۱ ________________________________________
* پرسش ۸
چرا حسن بن علی(علیهما السلام) که نیروی فراوانی داشت و می توانست جنگ را ادامه دهد، از در صلح با معاویه در آمد، امّا حسین بن علی(علیهما السلام) با این که توانایی نداشت، به جنگ یزید رفت؟ آیا یکی از آن ها راه خطا پیش گرفته است؟
پاسـخ
۱ . آدمی از پرسشگر یا طراحان پرسش، و به ویژه از کسانی که این پرسش ها را گرد آورده، منتشر می کنند، در شگفت می ماند که چگونه بر همه صحابه لباس عصمت و یا لباس عدالت پوشانیده و همه را پاک و منزه از گناه و خلاف می شمارند! آیا حسن و حسین(علیهما السلام) ، فرزندان پیامبر (صلی الله علیه وآله) ، که ستایش های فراوانی از جد بزرگوارشان درباره آن ها نقل شده، صحابه نبودند؟ چرا باید کار یکی را خطا بدانیم؟!
این سخن حاکی از آن است که گرد آورنده این پرسش ها، فردی ناصبی است نه سلفی; زیرا سلفی ها همه صحابه را محترم می شمارند، ولی نویسنده این شب نامه و کتابچه، کوچکترین احترامی برای دو نور دیده پیامبر قائل نشده است. پیامبری که فرمودند:
«مَنْ أَحَبَّنِی وَ أَحَبَّ هَذَیْنِ وَ أَبَاهُمَا وَ أُمَّهُمَا کَانَ مَعِی فِی دَرَجَتِی یَوْمَ الْقِیَامَةِ».
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . سنن ترمذی، ج۵، ص۳۰۵، به شماره ۳۸۱۶، باب ۹۲، مناقب علی بن ابی طالب ; مسند احمد، ج۱، ص۷۷
________________________________________ ۶۲ ________________________________________
همچنین فرمود: «الْحَسَنَ وَ الْحُسَیْنَ سَیِّدَا شَبَابِ أَهْلِ الْجَنَّة».
۲ . طراح پرسش، تصوّر کرده است که آن دو امامِ طاهر و مطهّر، فکر سلطنت و حکومت داشته اند! و از نظر هدف بسان معاویه بوده اند که پس از صلح با حسن بن علی، بر فراز منبر رفت و گفت: «مردم! من با شما نجنگیدم تا نماز بخوانید و روزه بگیرید، جنگیدم تا بر شما حکومت کنم!»
هر دو پیشوای معصوم به دنبال انجام وظیفه بودند نه در فکر حکومت. گاهی وظیفه ایجاب می کند صلح را برگزیند و گاهی جهاد را; چنان که جد بزرگوارشان پیامبر خدا (صلی الله علیه وآله) در بدر و اُحد و احزاب جهاد کرد ولی در حدیبیه صلح را برگزید.
۳ . حسن بن علی(علیهما السلام) راه برادرش حسین بن علی(علیهما السلام) را رفت و تا لشکریان در اطاعتش بودند به جهاد پرداخت اما آنگاه که دید تن آسایی و دنیا پرستی بر آن ها غالب شد و نبرد، جز نابودیِ باقی مانده نیروها، نتیجه دیگری ندارد، دست از جنگ کشید و صلح تحمیلی را پذیرفت.
شاید هیچ سندی در ترسیم دور نمای جامعه متشتت و پراکنده آن روزِ عراق و نشان دادن سستی عراقیان در کار جنگ، گویاتر و رساتر از گفتار خود آن حضرت نباشد.
حضرت مجتبی (علیه السلام) در «مدائن»; آخرین نقطه ای که سپاه امام تا آنجا پیشروی کرد، سخنرانی جامع و مهیّجی ایراد کرد و در آن چنین گفت:
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . سنن ترمذی، ج۵، ص۶۵۶، حدیث ۳۷۶۸ ; مستدرک حاکم، ج۳ ،صص۱۵۴ و ۱۵۱ و صحیح ابن حیّان، ج۱۵، ص۱۲، حدیث ۶۹۵۹
________________________________________ ۶۳ ________________________________________
«هیچ شک و تردیدی ما را از مقابله با اهل شام باز نمی دارد. ما درگذشته به نیروی استقامت و تفاهم داخلی شما، با اهل شام می جنگیدیم، ولی امروز بر اثر کینه ها، اتحاد و تفاهم از میان شما رخت بر بسته است. استقامت خود را از دست داده و زبان به شکایت گشوده اید.
وقتی به جنگ صفین روانه می شدید، دین خود را بر منافع دنیا مقدم می داشتید، ولی امروز منافع خود را بر دین ترجیح می دهید. ما همان گونه هستیم که در گذشته بودیم، ولی شما نسبت به ما آن گونه که بودید وفادار نمانده اید.
بعضی از شما، کسان و بستگان خود را در جنگ صفین، و برخی دیگر کسانِ خود را در نهروان از دست داده اند. گروه اول، برکشتگان خود اشک می ریزند و گروه دوم خونبهای کشتگان خود را می خواهند، بقیه نیز از پیروی ما سر پیچی می کنند!
معاویه پیشنهادی به ما کرده است که دور از انصاف و برخلاف هدف بلند و عزت ما است. اکنون اگر آماده کشته شدن در راه خدا هستید، بگویید تا با او به مبارزه برخیزیم و با شمشیر پاسخش را بدهیم و اگر طالب زندگی و عافیت هستید، اعلام کنید تا پیشنهاد او را بپذیریم و رضایت شما را تأمین کنیم.
سخن امام (علیه السلام) به اینجا که رسید، مردم از هر طرف فریاد زدند:
«اَلْبُقْیَة، اَلْبُقْیَة»; «ما زندگی می خواهیم، ما می خواهیم زنده بمانیم!»
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . ابن اثیر، اُسْدُ الغابة فی معرفة الصحابه، تهران، المکتبة الإسلامیه، ج۲، صص۱۳ و ۱۴ ; ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، بیروت، دارصادر، ج۳، ص ۴۰۶ ; مجلسی، بحار الأنوار، تهران، المکتبة الإسلامیة، ۱۳۹۳هـ . ق. ج۴۴، ص۲۱ ; سبط ابن جوزی، تذکرة الخواص، نجف، منشورات المطبعة الحیدریه، ۱۳۸۳ هـ .ق. ص۱۹۹
________________________________________ ۶۴ ________________________________________
وقتی مردم حسن بن علی (علیه السلام) را تنها گذاشتند، آن حضرت صلح را برگزید.
آیا او با اتکا به چنین سپاهی، که فاقد روحیه رزمندگی است، می توانست با دشمن نیرومندی مانند معاویه وارد جنگ شود؟
آیا با چنین سپاهی، که از عناصر متضادی تشکیل شده بود و با کوچکترین غفلت احتمال داشت خود خطرزا باشد، امید پیروزی می رفت؟
موشکافان تاریخ در باره صلح امام حسن (علیه السلام) کتاب های ارزشمندی نوشته اند که متأسفانه نویسنده این کتابچه از آن ها آگاهی ندارد. کسانی که مایل اند در باره این موضوع مطالعه کنند، به کتاب «صلح الحسن» شیخ راضی آل یس، که به قلم مقام معظم رهبری به فارسی برگردانده شده و نیز کتاب «پیشوایان اسلام» مراجعه کنند.
امّا چرا حسن بن علی(علیهما السلام) با آن جمع کم جهاد نکرد در حالی که حسین بن علی(علیهما السلام) با ۷۲ تن، به جهاد پرداخت؟ در پاسخ باید گفت: شهادت امام حسن به خاطر وضعیت حاکم در روزگار وی، هیچ اثری در جامعه نداشت و نهضتی را بر ضدّ امویان پدید نمی آورد; چرا که هنوز، حزب اموی درست شناخته نشده بود. در حالی که شهادت امام حسین (علیه السلام) ، جهان اسلام را تکان داد و نهضت ها و جنبش های پیاپی را پدید آورد.
________________________________________ ۶۵ ________________________________________
* پرسش ۹
مصحف فاطمه (علیها السلام)
جزوه یاد شده، حدیثی از اصول کافی نقل کرده که در آن از «مصحف فاطمه» یاد شده است. تنظیم کنندگان جزوه مصحف را به معنای قرآن گرفته و در باره آن پرسش هایی را مطرح کرده اند; مانند:
۱ . آیا پیامبر و اصحاب او قرآن فاطمه را می دانستند؟
۲. آیا ...
و...
پاسـخ
مایه شگفتی است که فردی حدیثی را به گونه ای نادرست ترجمه می کند و آنگاه پرسش هایی را در باره آن ردیف می کند!
حدیث مربوط به «مصحف فاطمه (علیها السلام) » است. گردآورنده پرسش ها تصوّر کرده است که «مصحف» در زبان عرب و در عصر پیامبرخدا (صلی الله علیه وآله) به معنای قرآن بوده است، در حالی که مصحف که از «صحیفه» گرفته شده، در لغت عرب به معنای مطلق کتاب است.
* در قرآن کریم آمده است:
«آنگاه که نامه های اعمال منتشر گردد.»
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . تکویر : ۱۰
________________________________________ ۶۶ ________________________________________
«این، در صحیفه های نخستین، در کتاب ابراهیم وموسی است.»
* تاریخ گواه است که در صدر اسلام، «مصحف» در باره دفتر یا کتاب جلد شده به کار می رفت. حتی پس از درگذشت پیامبر، مصحف نام قرآن نبود، بلکه هر کتاب مجلّدی را مصحف می گفتند.
ابن ابی داوود سجستانی در باره گردآوری قرآن در مصحفی، از محمد بن سیرین نقل می کند: وقتی پیامبر (صلی الله علیه وآله) درگذشت، علی (علیه السلام) سوگند یاد کرد رداء بر دوش نیندازد مگر برای نماز جمعه، تا این که قرآن را در مصحفی جمع کند.
ابو العالیه نقل می کند:
«آنان قرآن را در خلافت ابو بکر در مصحفی گرد آوردند.»
وی همچنین نقل می کند:
«عمر بن خطاب فرمان به گردآوری قرآن داد و او اول کسی است که قرآن را در مصحف جمع کرد.»
این جمله ها حاکی است که در آن روزگار، مصحف به معنای دفتر بزرگ و یا کتابی مجلد بوده که اوراق را از پراکنده شدن حفظ می کرده، سپس به مرور زمان اختصاص به قرآن یافته است.
* روایات پیشوایان ما حاکی است، حتی در زمان آنان، لفظِ مصحف به معنای کتاب و یا دفتر مکتوب بوده است.
امام صادق (علیه السلام) فرمود:
«هرکس قرآن را از روی مصحف (برگ های مجلد) بخواند، از
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . اعلی : ۱۸ و ۱۹
۲ . کتاب المصاحف، نگارش حافظ ابوبکر عبدالله بن ابی داوود سجستانی، صص ۱۰ ـ ۹
________________________________________ ۶۷ ________________________________________
چشم خود بهره می گیرد.»
و نیز در حدیثی دیگر آمده است:
«خواندن قرآن از روی مصحف (برگ های مجلد)، عذاب را از پدر و مادر کم می کند.»
* مورّخان درباره ترجمه خالد بن معدان می نویسند:
«خالد بن معدان دانش خود را در مصحفی (دفتری) ضبط کرده بود که آن دکمه و دستگیره داشت».
خالد بن معدان از تابعان بوده و هفتاد صحابی را درک کرده است.
تا این جا روشن شد که تا پایان قرن اول، لفظ «مصحف» به معنای کتاب مجلد و یا دفترچه جلد شده بوده و افراد، دانش و آگاهیِ خود را در آن ضبط می کردند و اگر بعدها قرآن را مصحف گفته اند، چون از ذهن ها بیرون آمده و بر برگ ها نوشته شده و به صورت مجلّد درآمده بود.
با توجه به این مسأله، نباید در شگفت باشیم که دخت گرامی پیامبر دارای مصحفی باشد و دانش و آگاهی های خود را که از پدر بزرگوارش برگرفته بود، در آن نوشته و برای فرزندان خود، به صورت بهترین میراث، به یادگار بگذارد.
خوشبختانه فرزندان فاطمه (علیها السلام) حقیقت و واقع این مصحف را
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . اصول کافی، ج۲، ص۶۱۳
۲ . همان.
۳ . کتاب المصاحف سجستانی، صص۱۳۴ و ۱۳۵
۴ . اللباب فی تهذیب الأنساب، ابن اثیر، ج۳، صص۶۲ و ۶۳
________________________________________ ۶۸ ________________________________________
شناسانده وگفته اند: این مصحف، جز یک رشته آگاهی هایی که از پدر بزرگوارش و یا به خاطر «محدَّث» بودن از فرشته شنیده، چیز دیگری نیست. اکنون برخی از روایات را می آوریم:
* امام صادق (علیه السلام) فرمود: «نزد ما جامعه ای است که در آن حلال وحرام وارد نشده و مصحف فاطمه (علیها السلام) هست، در حالی که در آن کلمه ای از قرآن نیست بلکه املای رسول خدا (صلی الله علیه وآله) و خطّ علی (علیه السلام) است و همگی در اختیار ماست.»
امام صادق (علیه السلام) در روایتی دیگر در وصف مصحف فاطمه می گوید:
«به خداوند سوگند کلمه ای از قرآن شما در آن نیست. راوی گوید پرسیدم: آیا در آن دانش هست؟ امام در پاسخ می دهد: بله، ولی نه از دانش های معمولی.»
با توجه به آنچه گفته شد، دانسته می شود که مصحف فاطمه (علیها السلام) ارتباطی به قرآن ندارد و کسانی آن را دستاویزی ساخته اند برای متهم کردن پیروان اهل بیت به تحریف قرآن. اگر آنان مغرض نباشند ـ ناآگاهانه و بدون تحقیق ـ درباره واقعیت آن سخن می گویند. بنابراین، اصل این پرسش ها واقعیت ندارد تا پاسخ بخواهد.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . بصائر الدرجات، الصفار، صص ۱۵۷ و ۱۵۸، چاپ مؤسسه نعمان.
۲ . کافی، همان، حدیث۱
________________________________________ ۶۹ ________________________________________
* پرسش ۱۰
حدیثی است از کافی که نام برخی از راویان آن «عمر» است؟
پاسـخ
این پرسش تکرار پرسش سوم است و پاسخ آن پیشتر داده شد.
* پرسش ۱۱
در روایات شیعه آمده است که باید در مصیبت صبر کرد و از بی قراری و بی تابی پرهیز نمود و از سیلی برچهره زدن و مانند آن خودداری کرد. با این وصف، چرا شیعه در ایام سوگواری بر خلاف این احادیث گام عمل می کند؟
پاسـخ
تفاوت است میان گریه برای از دست رفتگان، که در خصوصیات فطری است و چاک کردن گریبان و خراشیدن صورت.
راه نخست، راه پیامبر و یاران اوست; آنگاه که فرزندش ابراهیم درگذشت، چنین فرمود: «چشم گریان است و اشک ریزان و قلب سوزان».
در جنگ اُحد، آنگاه که حمزه شهید شد، صفیه دختر عبد المطّلب
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . مجمع الزوائد، ج۳، ص۸
________________________________________ ۷۰ ________________________________________
در دامنه احد به دنبال پیامبر می گشت. وقتی حضرت او را دید، میان انصار و او فاصله انداخت و فرمود: او را به حال خود واگذارید. صفیه کنار جنازه حمزه نشست و گریست. هرگاه صدایش به گریه بلند می شد، صدای گریه پیامبر (صلی الله علیه وآله) نیز بلند می شد و اگر او آهسته می گریست پیامبر هم آهسته گریه می کرد. فاطمه، دختر رسول الله (صلی الله علیه وآله) نیز می گریست. پیامبر (صلی الله علیه وآله) به دخترش فاطمه می فرمود: «هیچ کس مانند تو مصیبت نخواهد دید.»
حضرت زهرا (علیها السلام) پس از رحلت پیامبر پیویسته می گریست و می فرمود: ای پدر، تو به پروردگارت نزدیک شدی و دعوتش را اجابت کردی، اکنون بهشتِ برین جایگاه تو است.
در طول تاریخ اسلام، گریه برگذشتگان ونزدیکان درمیان مسلمانان; اعم از صحابه و تابعان، بیش از آن است که ما در اینجا منعکس کنیم حتی گریه های شیخین (ابوبکر و عمر) در موارد زیادی، هنگام درگذشت دوستانشان در تاریخ ثبت شده است.
عایشه می گوید: پس از آن که رسول خدا قبض روح شد، سر او را بر بالش نهادم و برخاسته با زنان دیگر، بر سر و صورت زدم.
سوگواری برای عزیزان، که از فطرت انسان سرچشمه می گیرد، نه تنها مطلوب و خواستنی است، حتی تاریخ می گوید: در جنگ اُحد، زنان
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . امتاع الأسماع، مقریزی، ص۱۵۴
۲ . صحیح بخاری، باب مرض النبی و وفاته ; مسند أبی داود، ج۲، ص۱۹۷ ; سنن نسائی، ج۴، ص۱۳ ; مستدرک حاکم، ج۳، ص۱۶۳ ; تاریخ الخطیب، ج۳، ص۲۶۲
۳ . به کتاب مرزهای توحید و شرک، صص ۱۹۵ ـ ۲۰۱ مراجعه فرمایید.
۴ . تاریخ طبری، ج۲، ص۴۴۱
________________________________________ ۷۱ ________________________________________
انصار بر کشتگان خویش سوگواری می کردند. ناگاه پیامبر (صلی الله علیه وآله) به خاطرش آمد که عمویش حمزه، که شربت شهادت نوشیده است، سوگوار ندارد، از زنان انصار خواست همچنان که بر نزدیکان خـود اشک عاطفه می ریزند بر حمزه نیز گریه کنند.
وقتی پیامبر بر مرگ یکی از دخترانش می گریست، عبادة بن صامت از علت گریه پرسید. حضرت پاسخ دادند: گریه، رحمتی است
که خداوند در نهاد فرزندان آدم قرار داده است و خداوند فقط بر بندگان عطوف خود رحم خواهد کرد.
ولی درگذشت شخصیت های اسلامی و رهبران دینی حساب دیگری دارند. سوگواری در ایّام درگذشت آنان، نه تنها به معنای بی صبری شخصی نیست، بلکه به معنای نوعی حمایت از آنان و دعوت به راه آنان است.
آنان جهادگران واقعی اسلام بودند که هرگز با ظالمان اموی و عباسی نساختند و شربت شهادت نوشیدند. راهپیمایی و به اصطلاح مردم، هیئت های عزاداری، برای احیای مکتب آن هاست و هر نوع سینه زنی و نوحه سرایی، همه و همه به منظور زنده کردن راه و رسم آن هاست که بار دیگر امت اسلامی در دام منافقان ستمگر نیفتند که «مرگ سرخ به از زندگی ننگین است».
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . مجمع الزوائد، ج۶، ص۱۲۰. این رویداد گویا پیش از سوگواری «صفیه» برای حمزه بوده است.
۲ . سنن ابی داود، ج۲، ص۵۸ ; سنن ابن ماجه، ج۱، ص۴۸۱
________________________________________ ۷۲ ________________________________________
نتیجه گیری
۱ . از این بیان نتیجه می گیریم که سوگواری، گریه و اشک ریختن در فراق عزیزان، رحمتی الهی است و حاکی از کمال انسانی است که در مقابل سنگدلی که از هیچ چیز اثر نمی پذیرد و به هیچ کسی رحم نمی کند قرار دارد.
۲ . راه پیمایی و عزاداری و نوحه سرایی دسته جمعی برای احیای مکتب، امری مطلوب است و نه تنها مورد نهی نیست بلکه مورد ستایش است.
۳. نوحه سرایی ها و راهپیمایی های شیعه در تاسوعا و عاشورا و در مناسبت های دیگر، جنبه سیاسی دارد و هدف این است که بنی امیه را محکوم کنند و همه کسانی را که لب فرو بسته و مؤید آن ها بوده اند از خود طرد کنند تا مظلومیت اهل بیت و ستمگری اموی ها، زنده نگاه دارند.
۴. مخالفان عزاداری از آن می ترسند که مظلومیت اهل بیت و ستمگری اموی ها بار دیگر مطرح گردد و به دنبال مستمسک هایی هستند که شیعه را از این کار باز دارند. در این راستا روایاتی را مطرح می کنند که ما نیز منکر آن ها نیستیم، ولی هدف آنان سرپوش نهادن بر اعمال بنی امیه و منزوی ساختن خاندان رسالت است.
اگر در این عزاداری ها، کاری بر خلاف دستور الهی صورت گیرد، هیچ عالمی آن را تجویز نمی کند و حساب مکتب را باید از کار برخی از افراطی ها جدا کرد.
________________________________________ ۷۳ ________________________________________
* پرسش ۱۲
قمه زدن و خونین کردن سر، چه حکمی دارد؟
پاسـخ
در پاسخ پرسش پیشین گفتیم که هر نوع نوحه سرایی و راهپیمایی، که در جهت احیای مکتب حق و محکوم کردن ظالمان بنی امیه و بنی عباس انجام گیرد، نوعی کمک به حق و دعوت الی الله است ولی اگر در ضمن آن ها کاری بر خلاف شریعت اسلام صورت پذیرد، هیچ عالمی آن را تجویز نمی کند.
ما از گردآورنده یا گردآورندگان سؤال ها می پرسیم: در سال گذشته، نوجوانی از اردن با بستن کمربندی انفجاری، در شهر حله عراق، وارد مجلس عروسی شد و با منفجر کردن خود، بیش از ۱۰۰ نفر را کشت. وقتی خبر به بستگان وی در اردن رسید، خانواده اش برای وی «مجلس عرس» برپا کردند! آیا شما این ترورها را که کودک و زن و افراد بی گناه را می کشد تجویز می کنید؟ تیر در چشم خود نمی بینی امّا...




۷۴ ________________________________________
* پرسش ۱۳
چرا صحابه ای که در غدیر خم حاضر بودند و با علی (علیه السلام) به خلافت بیعت کردند، در مقابل غصب خلافت او توسط دیگران اعتراض نکردند؟
پاسـخ
به نظر می رسد که پرسشگر کوچک ترین مطالعه ای در این مورد ندارد. او از کجا می گوید که صحابه اعتراض نکردند؟!
از آن رو که هدف گزیده گویی و خلاصه نویسی است، نمی توانیم تعداد مناظرات، احتجاجات و اعتراضاتی را که بر نادیده گرفتن حق علی (علیه السلام) انجام گرفت در این جا منعکس کنیم.
کافی است در این مورد کتاب گرانسنگ الغدیر را مطالعه کنید، آنجا که ۲۲ مناظره، احتجاج و انتقاد از صحابه و تابعان را نقل کرده است.
شیرین تر آن که وقتی رابطه معاویه با عمرو بن عاص تیره شد، پسر عاص در پاسخ نامه معاویه نوشت:
«ویحک یا معاویة... وقال[رسول الله ]فی یوم غدیر خم: ألا من کنت مولاه فعلیّ مولاه، اللّهم وال من والاه وعاد من عاداه وانصر من نصره واخذل من خذله».
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . الغدیر، ج۱، صص۳۲۷ ـ ۴۲۲
۲ . مناقب، خوارزمی، ص۱۹۹، حدیث ۲۴۰
________________________________________ ۷۵ ________________________________________
گذشته از این، گرد آورنده پرسش ها تصور کرده است که صحابه هیچ گاه از فرمان پیامبر تخلف نمی کردند. در حالی که آن حضرت در واپسین روزهای عمرش فرمود: قلم و کاغذ بیاورید تا برای شما چیزی بنویسم که گمراه نشوید، اما گروهی با دستور حضرت مخالفت کردند.
موارد مخالفت صحابه با دستور پیامبر، بیش از آن است که بتوان در این جا منعکس کرد.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . صحیح بخاری، حدیث ۱۱۴
________________________________________ ۷۶ ________________________________________
* پرسش ۱۴
آنگاه که پیامبر (صلی الله علیه وآله) (قبل از وفاتش) خواست نامه ای بنویسد و عمر با آن مخالفت کرد، چرا علی (علیه السلام) چیزی نگفت با این که او مرد شجاعی بود؟
پاسـخ
در اینجا با ابن عباس هم صدا می شویم که گفت:
پیامبر خدا (صلی الله علیه وآله) ، روز پنج شنبه، که چیزی به وفاتش نمانده بود، فرمود: قلم و دواتی بیاورید تا برای شما چیزی بنویسم که هرگز گمراه نشوید ولی از میان حاضران برخی با این کار مخالفت کردند و عمر بن خطاب گفت: بیماری بر پیامبر چیره شده است! و در نقل دیگر گفت: پیامبر هذیان می گوید! و اصحاب به مشاجره با یکدیگر پرداختند. این سخنان به گوش پیامبر (صلی الله علیه وآله) رسید و فرمود: برخیزید و از این جا بروید. شایسته نیست در محضر پیامبر به اختلاف و کشمکش بپردازید. آنگاه ابن عباس می گوید: بزرگ ترین فاجعه و مصیبت همان بود که میان پیامبر (صلی الله علیه وآله) و خواسته او که نوشتن نامه بود، مانع شدند تا آنجا که صدای زنان پشت پرده بلند شد و مخالفان را نکوهش کردند.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . «...ائْتُونِی بِکِتَاب أَکْتُبْ لَکُمْ کِتَاباً لاَ تَضِلُّوا بَعْدَهُ. قَالَ عُمَرُ: إِنَّ النَّبِیَّ غَلَبَهُ الْوَجَعُ وَ عِنْدَنَا کِتَابُ اللَّهِ، حَسْبُنَا، فَاخْتَلَفُوا وَ کَثُرَ اللَّغَطُ، فَقَالَ (صلی الله علیه وآله) قُومُوا عَنِّی وَ لاَ یَنْبَغِی عِنْدِیَ التَّنَازُعُ». صحیح بخاری، شماره های ۱۱۴، ۳۰۵۳، ۳۱۸۶، ۴۴۳۲، ۵۶۶۹ ، ۷۳۶۶
________________________________________ ۷۷ ________________________________________
در این جا دو پرسش مطرح می شود:
۱ . چرا خلیفه دوم با دستور اکید پیامبر (صلی الله علیه وآله) مخالفت کرد؟ آیا این مخالفت عصیان علیه پیامبر (صلی الله علیه وآله) نیست؟ قرآن می فرماید:
} یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لاَ تُقَدِّمُوا بَیْنَ یَدَیْ اللهِ وَرَسُولِهِ وَاتَّقُوا اللهَ إِنَّ اللهَ سَمِیعٌ عَلِیمٌ{.
«ای افراد با ایمان بر خدا و پیامبر پیشی نگیرید...»،
آیا جلوگیری از نوشتن، پیشی گرفتن بر خدا و پیامبر نبود؟
۲ . چرا پیامبر نامه را ننوشت؟ علت آن روشن است; زیرا وقتی سخن پیامبر (صلی الله علیه وآله) زیر سؤال رفت و آن معلول بیماری و نعوذ بالله هذیان گویی پیامبر (صلی الله علیه وآله) معرفی شد، اگر می نوشت نامه اش نیز به همین تهمت مردود شمرده می شد و آنچه نباید بشود، می شد. در نتیجه تمام مکتب زیر سؤال می رفت.
از این بیان روشن می شود که چرا علی (علیه السلام) جانب پیامبر (صلی الله علیه وآله) را نگرفت; معلوم است که وقتی پیامبر (صلی الله علیه وآله) ، از نگارش نامه منصرف می شود، علی (علیه السلام) جز اطاعت پیامبر (صلی الله علیه وآله) کاری نمی تواند بکند.
از قضا سرکنگبین صفرا فزود.
طرح کننده این پرسش خواسته است نقطه ضعفی برای شیعه دست و پا کند، ولی می بینیم که این حدیث، که بخاری آن را در ۶ جای صحیح خود نقل کرده، مایه بی پایگی مکتب اموی و ضربه محکمی بر عدالت جمعی از صحابه است.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . حجرات : ۱
________________________________________ ۷۸ ________________________________________
پیامبر خدا (صلی الله علیه وآله) هر چند نامه را ننوشت، ولی خوشبختانه آن را به نحو دیگری جبران کرد; آنگاه که به مسجد رفت و حدیث ثقلین را مطرح کرد، فرمود:
«إِنِّی تَارِکٌ فِیکُمُ الثَّقَلَیْنِ; کِتَابَ اللَّهِ وَ عِتْرَتِی، مَا إِنْ تَمَسَّکْتُمْ بِهِمَا لَنْ تَضِلُّوا أَبَداً».
درست همان کلمه ضلالت و گمراهی را که در حدیث پیشین به کار برده بود، در اینجا نیز به کار برد.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . مرحوم میرحامد حسین مؤلف «عبقات الأنوار»، بخشی از کتاب خود را به بیان اسانید و تبیین متن این حدیث اختصاص داده وهمگی در ۶جلد، چاپ شده است.به عنوان نمونه: سنن ترمذی، ج۲، ص۲۰۷ ; مسند احمد، ج۳، ص۱۷ و ۲۶ و ۵۹ و ح۴، ص۳۶۶ و ۳۷۱ ; مستدرک حاکم، ج۳، صص۱۰۹ـ ۱۰۱ و کتاب السنة ابن أبی عاصم: ۶۲۹، حدیث۱۵۵۳
________________________________________ ۷۹ ________________________________________
* پرسش ۱۵
آیا کتاب کافی شرح و تفسیر قرآن است، در حالی که بیشتر روایات کافی ضعیف است؟
پاسـخ
از ترفندهای باطل گرایان این است که نخست طرف مخالف را متهم می کنند، آنگاه از او سؤال می پرسند.
اوّلاً: در کجا آمده است که بیشتر روایات کتاب کافی ضعیف است؟ روایات کافی بر چهار دسته تقسیم می شود:
۱ . صحیح ۲ . موثق ۳ . حسن ۴ . ضعیف.
این که شیعه روایات مهم ترین کتاب خود را به چهار بخش تقسیم می کند، نشانه واقع گرایی این مکتب است; زیرا کتاب صحیحی جز قرآن در اختیار بشر نیست و دیگر کتاب ها باید مورد بررسی قرار گیرد. از این نظر، کتاب کافی با موشکافی خاصّی به چهار بخش تقسیم شده است.
علاّمه مجلسی در کتاب «مرآة العقول» همه بخش ها را معین نموده اند.
مؤلف کافی در آغاز کتاب، برای سنجش حدیث، معیاری از امامان نقل کرده، فرموده اند:
«اعْرِضُوهُمَا عَلَی کِتَابِ اللَّهِ ـ عَزَّ وَ جَلَّ ـ فَمَا وَافَقَ کِتَابَ اللَّهِ ـ عَزَّ وَ جَلَّ ـ فَخُذُوهُ وَ مَا خَالَفَ کِتَابَ اللَّهِ فَرُدُّوه».
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . کافی، ج۱، ص۸
________________________________________ ۸۰ ________________________________________
ولی در مقابل، اهل حدیث و سلفی ها «صحیح بخاری» و «صحیح مسلم» را از آغاز تا پایان صحیح دانسته اند و گرفتار مشکلاتی شده اند که هم اکنون دامنگیر آن هاست و نقل نمونه، که قطعاً مجعول و دروغ است، مایه گسترش دامنه سخن می گردد. در کتاب «الحدیث النبوی بین الروایة والدرایه» به این قسمت پرداخته شده است.
ثانیاً: ادعای دیگر آن که کافی شرح و تفسیر قرآن است، اگر مقصود او این است که در کتاب کافی مجملات قرآن; مانند صلاة، زکات، حج و جهاد تبیین و تفسیر شده و اجزا و شرایط آن ها بیان گردیده است،
این، اختصاص به کتاب کافی ندارد. تمام کتاب های حدیثی، حتی صحاح و سننِ اهل سنت، دارای چنین مقامی هستند و اگر مقصود این است
که کتاب کافی به صورت تفسیر بر قرآن نوشته شده، این سخن بی اساس بوده و کسی آن را نگفته است و به فرض این که به صورت تفسیر
نوشته شده باشد، روایات آن ارزشیابی شده و طبق ضوابط با آن ها رفتار می شود. امّا سلفی ها، بر خلاف ما، که گردآورنده پرسش ها هم از آن ها است، خبر واحد را نه تنها در مسائل عملی و فقهی بلکه در مسائل اعتقادی می پذیرند و به همین دلیل گرفتار مشکلاتی در مسائل اعتقادی شده اند.
اخیراً در مدینه منوره، همایشی در مورد حجّیت خبر واحد در عقاید برپا شد و تقریباً همه شرکت کنندگان که سلفی بودند، با این مطلب موافقت کردند که دین و عقیده خود را بر اساس خبر واحد برپا کنند و روی این اساس، در آیین آنان، تجسیم و تشبیه و مجبور بودن انسان، کاملاً پذیرفته شده است.
________________________________________ ۸۱ ________________________________________
* پرسش ۱۶
انسان فقط بنده خداست، پس چرا می گویید عبدالحسین و...؟
پاسـخ
عبودیت در معانی مختلفی به کار می رود:
۱ . عبودیت در مقابل الوهیت; روشن است که استعمال عبودیت در چنین موردی، به معنای مملوک بودن است که شامل تمام بندگان خدا می شود. منشأ مملوک بودن انسان، خالق بودن خداوند متعال و مخلوق بودن انسان است. در این استعمال، از آنجا که عبودیت، رمز مخلوق بودن است، فقط به اسم خداوند متعال اضافه می شود و می گویند: «عبدالله» زیرا:
} إِنْ کُلُّ مَنْ فِی السَّمَوَاتِ وَالاَْرْضِ إِلاَّ آتِی الرَّحْمَنِ عَبْداً{.
«هیچ موجودی در آسمان ها و زمین نیست جز آن که خدا را بنده و فرمان بردار است.»
همچنین قرآن به نقل از حضرت مسیح می فرماید:
} قَالَ إِنِّی عَبْدُ اللهِ آتَانِی الْکِتَابَ وَجَعَلَنِی نَبِیّاً{.
«من بنده خدایم، او کتاب آسمانی به من داده و مرا پیامبر قرار داده است.»
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . مریم : ۹۳
۲ . مریم : ۳۰
________________________________________ ۸۲ ________________________________________
۲ . عبودیت قراردادی; چنین عبودیتی، ناشی از غلبه و پیروزی انسانی بر انسان دیگر در میدان جنگ است.
دین اسلام، این نوع عبودیت را تحت شرایطی خاص که در فقه بیان شده، پذیرفته است. اختیار افرادی که در جنگ به دست مسلمانان اسیر می شوند، با حاکم شرع است و او می تواند یکی از راه های سه گانه را برگزیند; آزادسازی اسیران بدون دریافت غرامت، آزاد کردن آنان در مقابل اخذ غرامت و در اسارت نگهداشتن آن ها.
در صورت سوم، فرد اسیر «عبد» مسلمانان محسوب می شود و به همین دلیل در کتب فقهی، بابی به نام «عبید و اماء» منعقد شده است.
به عنوان مثال، قرآن می فرماید:
} وَأَنکِحُوا الاَْیَامَی مِنْکُمْ وَالصَّالِحِینَ مِنْ عِبَادِکُمْ وَإِمَائِکُمْ إِنْ یَکُونُوا فُقَرَاءَ یُغْنِهِمْ اللهُ مِنْ فَضْلِهِ وَاللهُ وَاسِعٌ عَلِیمٌ{.
«مردان و زنان بی همسرِ خود را همسر دهید. همچنین غلامان و کنیزان صالح و درستکارتان را; اگر فقیر و تنگدست باشند. خداوند از فضل خود آنان را بی نیاز می سازد. خداوند گشایش دهنده و آگاه است.»
در این آیه، خداوند اسیران جنگی را بندگان و کنیزان مسلمانان می داند و می فرماید: } ...عِبَادِکُمْ وَ إِمَائِکُمْ...{. در اینجا «عبد» به نام غیر خداوند اضافه شده است.
۳ . عبودیت; در اینجا عبودیت به معنای اطاعت و فرمانبرداری است
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . نور : ۳۲
________________________________________ ۸۳ ________________________________________
و در کتاب های لغت این معنی آمده است.
بنابراین، در نام هایی مانند «عبد الرسول» و «عبد الحسین» معنای سوم مورد نظر است. عبدالرسول و عبدالحسین یعنی; مطیع پیامبر (صلی الله علیه وآله) و امام حسین (علیه السلام) . و بی شک چون اطاعت از پیامبر (صلی الله علیه وآله) و اولی الأمر واجب است هر مسلمانی مطیع پیامبر و ائمه (علیهم السلام) بعد از ایشان می باشد:
} ...أَطِیعُوا اللهَ وَأَطِیعُوا الرَّسُولَ وَأُوْلِی الاَْمْرِ مِنْکُمْ...{.
«اطاعت کنید خدا را و پیامبر خدا و اولی الأمر[ = اوصیای پیامبر ]را...»
بر اساس این آیه، قرآن کریم پیامبر را «مُطاع» و مسلمانان را «مطیع» معرفی کرده است و اگر کسی همین معنا را در نام فرزند خود بگنجاند، نه تنها قابل سرزنش نیست که شایسته ستایش است. ما افتخار می کنیم که مطیع پیامبر و حضرت امام حسین باشیم و به فرمان آن ها گوش فرا دهیم.
البته واضح است که میان «عبدالرسول» و «عبدالله» بودن، منافاتی نیست و انسان در عین حال که عبد خداوند است، مطیع پیامبر (صلی الله علیه وآله) نیز هست; زیرا دانستیم که عبودیت در مورد خداوند، عبودیت تکوینی و ناشی از خالقیّت حق است، اماعبودیت در مورد پیامبر (صلی الله علیه وآله) ناشی از تشریع و دستور خداوند می باشد که انسان ها را به اطاعت از پیامبر (صلی الله علیه وآله) می خواند و پیامبر (صلی الله علیه وآله) را مُطاع می نامد. میان این دو استعمال، فاصله و تفاوت بسیار است.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . لسان العرب و القاموس المحیط، ماده «عبد».
۲ . نساء : ۵۹
________________________________________ ۸۴ ________________________________________
* پرسش ۱۷
وقتی علی بن ابی طالب می دانست خداوند او را به عنوان خلیفه برگزیده، چرا با ابوبکر، عمر و عثمان بیعت کرد؟ اگر قدرت نداشت، پس امام نبود. امام باید قدرت و توان داشته باشد، و اگر قدرت داشت، چرا از قدرت خود استفاده نکرد، پس این خیانت است. پاسخ شما در این مورد چیست؟
پاسـخ
اوّلاً: در هیچ تاریخی نیامده است که امیر مؤمنان (علیه السلام) با عمر و عثمان بیعت کرد; زیرا خلافت عمر به وسیله ابوبکر تثبیت شد و او در حقیقت خلیفه ابو بکر بود. وقتی ابوبکر عمر را برای خلافت نصب کرد، مردم به حضور وی رسیده، گفتند: چرا مردی تندخو را به خلافت نصب کردی؟ اگر او خلیفه شود بر تندخویی اش می افزاید. وقتی به لقای پروردگار بپیوندی، در پیشگاهش، از این که او را به خلافت برگزیده ای، چه پاسخی خواهی داد؟
ابوبکر در پاسخ آنان گفت: جوابم به خدا این است که بهترین خلق خدا را برای این مقام برگزیدم.
همچنین رسمیت یافتن خلافت عثمان، به وسیله عبدالرحمان بن عوف و با تردستی خاص او بود که در تاریخ آمده است. اصلاً نیازی به
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . الخراج، تألیف ابویوسف بغدادی، ص۱۰۰
________________________________________ ۸۵ ________________________________________
بیعت علی (علیه السلام) ندیدند.
طراح این پرسش، چگونه و از کجا به صورت قاطع می گوید: حضرت علی با آن دو بیعت کرد؟!
و امّا در مورد بیعت با ابو بکر، باید گفت از نظر شیعه بیعتی در
کار نبود و از دیدگاه اهل سنت، علی (علیه السلام) پس از شش ماه; آنگاه که حضرت فاطمه (علیها السلام) به پدر پیوست و در کنار علی نبود، بیعت کرد. این جا، جای این پرسش است که چرا علی (علیه السلام) از یک امر مشروع عقب ماند. از نظر شما، اگر علی (علیه السلام) وصی پیامبر (صلی الله علیه وآله) نبود، صحابی عادل که بود، پس علّت تأخیر او به مدّت شش ماه، از این امر مشروع چه بود؟ بیعت نکردن دخت گرامی پیامبر (صلی الله علیه وآله) تا لحظه مرگ چگونه قابل توجیه است؟ با این که در کتب روایی خودتان هست که: «مَن مَاتَ وَ لَمْ یَکُن فِی عُنُقِه بَیعَةَ إَمَام فَقَدْ مَاتَ مِیتَةً جَاهِلِیَّة».
مطلب دیگر این که پرسشگر می گوید: «اگر قدرت نداشت، پس امام نیست». او تصور می کند که امامت مقامی انتخابی است که حتماً باید با قدرت انتخاب کنندگان روی کار بیاید، ولی امامت علی (علیه السلام) انتصاب الهی است و کسانی که از جانب خدا برای مقامی منصوب می شوند، برای مشروعیت خود نیازی به رأی مردم ندارند و انبیا و اوصیا پیوسته به وسیله قدرت های مسلّط و ظالم کشته می شدند. آیا نبوت و وصایت آن ها چون قدرت نداشتند، مشروعیت نداشت؟
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . صحیح مسلم، ج۶، ص۲۲، باب حکم من فرّق أمرالمسلمین ; سنن بیهقی، ج۸، ص۱۵۶
________________________________________ ۸۶ ________________________________________
* پرسش ۱۸
چرا وقتی حضرت علی (علیه السلام) به قدرت رسید:
الف) در منبر گفت: «خَیرُ هَذِهِ اْلأُمَّة بَعْدَ نَبِیّهَا أَبُو بَکْر وَ عُمَر».
ب) ازدواج موقت را رواج نداد.
پ) فدک را باز نگرداند.
ت) «حَیَّ عَلَی خَیْرِ الْعَمَلِ» را به اذان و اقامه اضافه نکرد.
ث) «الصلاةُ خیرٌ مِنَ النَّوم» را از اذان حذف نکرد.
ج) برای مردم قرآن دیگری نیاورد...
پاسـخ
به گردآورنده این پرسش ها (که مدعی هستند از سایت ها گرفته اند) یادآور می شویم که: شما مدعی امور شش گانه پیش گفته هستید و باید آن ها را ثابت کنید. شما ادعاهایی مطرح ساخته اید و هیچ مدرکی برای آن ها ارائه نکرده اید. آیا همین چند پرسش بی مدرک، مایه گمراهی شیعیان شده است؟!
۱ . حدیثی که از زبان امیر مؤمنان، علی (علیه السلام) درباره دو خلیفه نخست نقل شد، از احادیث جعلی و ساختگی است. این تنها حدیثی نیست که از زبان علی (علیه السلام) درباره خلفا جعل کرده اند. در این مورد، ۳۶ حدیث در فضیلت خلفا از آن حضرت جعل گردیده که آثار جعل و وضع، از آن ها
________________________________________ ۸۷ ________________________________________
پیداست. برای آگاهی از این احادیث و شیوه جعل، به کتاب شریف الغدیر مراجعه فرمایید.
از بررسی این احادیث چنین به دست می آید که گویی از نظر جاعلان، علی (علیه السلام) کاری جز مدّاحی خلفا و ستایش آنان نداشته است. اگر علی (علیه السلام) چنین مقام و موقعیتی برای خلفا می شناخت، چرا در بیعت با آنان شش ماه تأخیر کرد؟ و چرا برترین زنان جهان، دخت گرامی پیامبر (صلی الله علیه وآله) با آنان بیعت نکرد؟ و چرا با آنان سخن نگفت و در حالی که نسبت به آنان خشمگین بود، از این جهان رفت؟
چرا این حدیث مجعول را بپذیریم ولی آن خطبه غرّاء را که همه محقّقان بر صحت انتساب آن به علی (علیه السلام) اتفاق دارند نپذیریم که فرمود:
«أَمَا وَ اللَّهِ لَقَدْ تَقَمَّصَهَا ابْنُ أَبی قُحافة وَ إِنَّهُ لَیَعْلَمُ أَنَّ مَحَلِّی مِنْهَا مَحَلُّ الْقُطْبِ مِنَ الرَّحَی» .
«به خدا سوگند ابوبکر ردای خلافت را بر تن کرد، در حالی که خوب می دانست من نسبت به حکومت اسلامی چون محور سنگ آسیاب هستم...».
و سخن دیگرِ امام را چه کنیم که فرمود:
«آنان خودسرانه بر مسند خلافت نشستند و ما را که از نظر نسب برتر و نزدیک ترین پیوند با رسول خدا داریم کنار زدند...».
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . الغدیر، ج۸، ص۵۴ـ ۶۲ ; تذکرة الحفاظ، ج۱، ص۷۷
۲ . نهج البلاغه، خطبه سوم. ابن خشاب این خطبه را پیش از تولد رضی، در سال ۳۰۶ برای مصدق بن شبیب واسطی نقل کرده است، شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، ج۱، ص۲۰۵
۳ . نهج البلاغه، ۱۶۲
________________________________________ ۸۸ ________________________________________
۲ . کلام امیر مؤمنان در باره ازدواج موقت، و نکوهش کار عمر که آن را ممنوع ساخت، کافی است که گفت:
«اگر عمر از ازدواج موقت جلوگیری نمی کرد، جز افراد تیره بخت کسی به سراغ زنا نمی رفت.»
یکی از مسلّمات تاریخ این است گروهی از صحابه، همواره بر حلّیت ازدواج موقت تأکید می کردند، حتی طبق نقل ذهبی «ابن جریج» فقیه مکه، مکرر متعه کرده است.
۳ . درباره فدک و این که چرا آن را بازپس نگرفت، روشن است; چون اگر در دوران قدرت، آن را از دست عاملان خلفا پس می گرفت، متهم به دنیاگرایی می شد و خود حضرت در نامه ای که به عثمان بن حنیف نوشته، می گوید:
«آری از میان آنچه که آسمان بر آن سایه افکنده، تنها فدک در اختیار ما بود که گروهی بر آن هم حسادت ورزیده و گروه دیگری آن را سخاوتمندانه رها کردند، بهترین حاکم خداست.
مرا با فدک و غیر فدک چه کار؟ در حالی که جایگاه فردای هرکس قبر اوست که در تاریکی آن، آثارش محو و اخبارش ناپدید می شود،»
پرسش کننده برگی از تاریخ فدک را نخوانده است که فدک در طول
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . تفسیر طبری، ج۵، ص۹ ; الدر المنثور، ج۲، ص۱۴۰
۲ . صحیح مسلم، ج۴، ص۱۳۱، باب نکاح المتعة ; مسند احمد، ج۲، ص۹۵ و ۴، ص۴۳۶ ; میزان الاعتدال، ج۲، ترجمه عبدالملک بن خریج.
۳ . نهج البلاغه، نامه شماره ۴۵ که به عثمان بن حنیف نوشته است.
________________________________________ ۸۹ ________________________________________
تاریخ خلفا تا عصر مأمون، بارها باز پس گرفته و باز به آل مروان سپرده شد.
از آنجا که هدف خلاصه گویی است، علاقه مندان می توانند درباره تاریخ فدک به کتاب «فروغ ولایت» مراجعه کنند.
۴ . درباره «حَیَّ عَلَی خَیْرِ الْعَمَلِ» کافی است یادآور شویم که یکی از متکلّمان اشعری می گوید: خلیفه دوم بالای منبر قرار گرفت و گفت: من سه چیز را بر شما تحریم می کنم و اگر کسی مرتکب شد او را به مجازات می رسانم:
۱ . عقد موقت ۲. حج تمتع ۳. «حَیَّ عَلَی خَیْرِ الْعَمَلِ».
حلبی می نویسد: ابن عمر و امام زین العابدین در اذان، بعد از جمله «حَیَّ عَلَی الْفَلاَح»، «حَیَّ عَلَی خَیْرِ الْعَمَلِ» می گفتند.
در طول تاریخ گفتن «حَیَّ عَلَی خَیْرِ الْعَمَلِ» در مئذنه ها نشانه گرایش به اهل بیت (علیهم السلام) بوده است.
ابوالفرج اصفهانی (۲۸۴ ـ ۳۵۶) می نویسد: وقتی یکی از حسنی ها بر مدینه فرمانروا شد، عبدالله بن حسن افطس بالای مناره مسجد رفت و به مؤذن دستور داد در اذان «حَیَّ عَلَی خَیْرِ الْعَمَلِ» بگوید.
و امّا چرا امیر مؤمنان به اشاعه آن نپرداخت! روشن است که وی در روزگار خود، با سه گروه در داخل نبرد کرد: ۱. پیمان شکنان ۲. ستمکاران، ۳. خوارج و نافرمانان. با این مشکلات، آن حضرت باید جبهه چهارمی هم می گشود و این، در چنان وضعیتی به صلاح نبود ولی
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . شرح تجرید قوشچی، ص۴۸۴
۲ . سیره حلبی، ص۳۰۵
۳ . مقاتل الطالبیین، ص۲۷۷
________________________________________ ۹۰ ________________________________________
در عین حال در موارد مناسب از بدعت های خلفا نکوهش می کرد. یکی
از آن ها «نماز تراویح» است; یعنی خواندن نوافل ماه رمضان با جماعت که از بدعت های خلیفه دوم است و در عصر پیامبر خدا (صلی الله علیه وآله) به این شیوه که اکنون در مساجد می خوانند، اصلاً وجود نداشت.
وقتی امام علی (علیه السلام) زمام حکومت را به دست گرفت، مردم کوفه از آن حضرت خواستند برای آنان امامی برای نماز تراویح معین کند. حضرت از تعیین امام خودداری نمود و آن را بدعت شمرد. در این هنگام، عمل علی (علیه السلام) را نوعی مقابله با سیره عمر دانستند و ناله «واعمراه!» از مسجد بلند شد. در این هنگام امیر مؤمنان علی (علیه السلام) گفت: من امامی تعیین نمی کنم، خودتان تعیین کنید.
شگفت آن که عمر چنین نمازی را «بدعت حسنه!» شمرد. آیا «بدعت در دین» می تواند حسن و زیبا باشد؟
در پایان یادآور می شویم که باید نوافل ماه رمضان در خانه ها به صورت فرادی اقامه شود نه در مساجد. در این مورد کافی است به حدیثی که مسلم در صحیح خود نقل کرده توجه کنیم که پیامبر (صلی الله علیه وآله) فرمود:
«عَلَیْکُمْ بِالصَّلاَةِ فِی بُیُوتِکُمْ، فَإِنَّ خَیْرَ صَلاَةِ الْمَرْءِ فِی بَیْتِهِ إِلاَّ الصَّلاَةَ الْمَکْتُوبَةَ».
«بر شماست که نمازها را در خانه هایتان بخوانید; زیرا بهترین
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . فتح الباری بشرح صحیح البخاری، ج۴، ص۲۵۰، حدیث۲۰۰۹ و ۲۰۱۰
۲ . تهذیب، ج۳، باب فضل شهر رمضان، حدیث۳۰ ; کافی، ج۴، ص۱۵۴
۳ . فتح الباری، ج۴، ص۲۵۰، حدیث۲۰۱۰
________________________________________ ۹۱ ________________________________________
نماز، نمازی است که در خانه خوانده شود، مگر نماز واجب که جایگاه آن مسجد است.»
برای تفصیل به کتاب «الانصاف فی مسائل دام فیها الخلاف» مراجعه کنید.
۵. «الصلاة خیر من النوم» از نظر محققان بعداً به اذان اضافه شده است. در این مورد کافی است بدانیم مالک در موطأ نقل می کند: مؤذن عمر سراغ او آمد تا او را برای نماز ببرد، او را در خواب یافت، برای بیدار کردن او گفت: «الصَلاةُ خَیرٌ مِنَ النَّومِ» عمر از این جمله خوشش آمد و گفت آن را در ندای اذان صبح قرار دهید.
در کتاب «الانصاف فی مسائل دام فیها الخلاف» در باره این جمله به صورت گسترده سخن گفته شده. در این جا از بازگویی نکته ای ناگزیریم و آن این که: هر فصلی از فصول اذان، یکی از معارف الهی را دربردارد و یا دعوت به یکی از فرایض است. جمله «حَیَّ عَلَی خَیْرِ
الْعَمَلِ» چنانکه گفتیم جزو اذان است و نماز را بهترین عمل و برترین کارها می شمارد ولی جمله دیگر; یعنی «الصّلاةُ خَیرٌ مِنَ النَّوم» فقط نماز را از خوابیدن بهتر معرفی می کند. معلوم است که این، جز پایین آوردن شأن نماز نیست.
از این گذشته، آیا هیچ خردمندی در جهان شک دارد که نماز بهتر از خواب است تا بالای مئذنه اعلام کنیم: هان! ای مردم، بدانید نماز بهتر
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . الانصاف، صص۳۸۳ ـ ۴۲۲
۲ . موطأ، ص۷۸ به شماره ۸
۳ . الانصاف، ج۱، صص۱۵۱ ـ ۱۶۲
________________________________________ ۹۲ ________________________________________
از خواب است؟!
۶ . چرا وقتی علی بن ابی طالب خلیفه شد، قرآن دیگری نیاورد؟
این پرسش به قدری بی پایه و اساس است که نیاز به پاسخ ندارد. قرآنی که اکنون در اختیار همه مسلمانان است، همان قرآن به قرائت علی (علیه السلام) است; زیرا عاصم به یک واسطه قرائت را از علی (علیه السلام) گرفته است. با این وصف، قرآن دیگری در کار نبود که بیاورد.
آری، در برخی از روایات آمده است که امیر مؤمنان، قرآن را بر حسب نزول آیات و سور تنظیم کرده بود، که آن را نزد خود محفوظ داشت و کوچک ترین اختلافی با قرآن فعلی جز در تنظیم و ترتیب نداشت.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . تاریخ یعقوبی، ج۲، صص۱۳۵ ـ ۱۳۶، چاپ بیروت، دار صادر.
________________________________________ ۹۳ ________________________________________
* پرسش ۱۹
در زمان خلافت دو خلیفه نخست اسلام فتوحات اسلامی گسترش یافت و در هیچ زمانی، اسلام به اندازه زمان آن ها قدرت نداشته است، ولی در زمان علی بن ابی طالب که شما او را معصوم می دانید، مسلمانان دچار اختلاف داخلی شدند.
پاسـخ
اگر شخصیت و برتری افراد، به اندازه گسترش جغرافیایی حکومت آنان باشد، پس دو خلیفه نخست، بر پیامبر نیز برتری دارند! زیرا در زمان پیامبر (صلی الله علیه وآله) قدرتی که اسلام پیدا کرد، کمتر از قدرتی بود که در زمان آن دو به دست آورد.
اگر میزان، گسترش جغرافیایی حکومت است، در زمان هارون الرشید خورشید اسلام، بیش از همه وقت درخشش داشت. پس باید هارون بالاتر از همه، حتی پیامبر (صلی الله علیه وآله) باشد!
نکته باریک تر از مو این جا است که گسترش قلمرو اسلام، نه مرهون خلافت این دو نفر که مرهون تعالیم روح بخش اسلام بود; تعالیمی که دل ها آن را می پذیرفت و مردم از حکومت های جائر خود، خسته و نالان بودند.
ندای «لاَ إِلَهَ إِلاَّ الله» و شعار عدالت خواهی و مساوات اسلام میان انسان ها، جاذبه ای داشت که ملّت ها را به سوی خود متوجه می کرد. البته
________________________________________ ۹۴ ________________________________________
نباید فرهنگ جهاد و شهادت را، که اسلام آورده بود، در گسترش اسلام نادیده گرفت.
اختلاف و دو دستگی در دوران خلافت امام علی (علیه السلام) نتیجه شیوه حکومت خلفای پیشین بود; به خصوص در دوران خلیفه سوم که عدالت خواهی و انسان دوستی، به زر اندوزی و تعصب قبیله ای تبدیل شد و امام می خواست این ملت دنیا طلب و زر اندوز را به دوران رسول الله (صلی الله علیه وآله) باز گرداند. دنیا طلبان با چنین حکومتی مخالفت کردند و با قدرت های مالی که پیش تر اندوخته بودند، ارتشی را برای جنگ با علی (علیه السلام) ترتیب دادند و امام نیز به فرمان پیامبر و صریح آیات قرآن با آنان جنگید.
بنابراین، اختلافات، معلول حکومت علی (علیه السلام) نبود، بلکه معلول تربیت های نادرست پیشینیان بود که پذیرای حکومت عدل الهی نبودند.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . صحیح ابن حبان، ج۱۵، ص۲۸۵، حدیث ۶۹۳۷ ; مستدرک حاکم، ج۳، ص۱۲۲ ; مسند احمد، ج۱۷، ص۳۶۰، حدیث۱۱۲۵۸.
________________________________________ ۹۵ ________________________________________
* پرسش ۲۰
اگر معاویه انسان بدی بود، چرا حسن بن علی(علیهما السلام) با او صلح کرد؟
پاسـخ
این پرسش، همان پرسش هشتم و تکرار آن است و نیازی به پاسخ جداگانه ندارد، ولی در این جا دو نکته را می افزاییم:
۱ . معاویة بن أبی سفیان، نخستین فردی است که سبّ و دشنام به صحابه را رسمیت داد و آشکارا خلیفه وقت و امامِ برگزیده را لعن می کرد. حتی وقتی شنید، سعد بن ابی وقاص، علی (علیه السلام) را لعن نمی کند، از او پرسید: «مَا لَکَ لاَ تَسُبّ عَلِیّاً؟»; «چرا علی (علیه السلام) را دشنام نمی دهی؟» او در پاسخ گفت: علی سه فضیلت دارد که هیچ یک از مسلمانان آن را ندارند و من آرزو می کنم یکی ازآن ها را داشتم که برای مردم بهتر ازهمه ثروت ها بود.
آنگاه سه فضیلت را می شمارد که اجمال آن چنین است:
الف) در یکی از غزوات، پیامبر (صلی الله علیه وآله) علی را همراه خود نبرد و او را جانشین خود در مدینه ساخت. علی (علیه السلام) به پیامبر (صلی الله علیه وآله) گفت: مرا نزد زنان و کودکان جا گذاشتی؟! پیامبر فرمود: آیا راضی نیستی که برای من مانند هارون برای موسی باشی، جز این که پس از من پیامبری نیست؟
ب) در روز نبرد خیبر فرمود: پرچم را به دست کسی می دهم که خدا و رسول را دوست دارد و نیز خدا و رسولش او را دوست می دارند.
________________________________________ ۹۶ ________________________________________
گردن ها کشیده شد و هر فردی آرزو می کرد که همان فرد باشد، که پیامبر او را ستود و ناگهان فرمود: بگویید علی بیاید. علی (علیه السلام) آمد، در حالی که از درد چشم می نالید. پیامبر با آب دهان، چشم او را متبرّک ساخت و بهبود بخشید و پرچم را به او داد و او آن قلعه را فتح کرد.
ج) وقتی آیه مباهله نازل گردید و قرار شد که طرفین زنان و کودکان و افراد بسیار نزدیک خود را برای مباهله فرا بخوانند، پیامبر (صلی الله علیه وآله) علی و دخت گرامی اش فاطمه و حسن و حسین (علیهم السلام) را فرا خواند و گفت: «اللّهمّ هَؤلاَءِ أَهْلِی...».
اکنون می پرسیم: کسی که چنین فرد برجسته ای را دشنام می دهد و واعظان درباری را وا می دارد که به وی دشنام دهند، فردی مسلمان است؟
خوب است در این باره، از زبان نویسنده تفسیر «المنار» بشنوید که می نویسد:
«در شهر استانبول مجلسی برپا شد و یکی از بزرگان کشور آلمان، در حالی که یکی از شرفای مکه نیز آنجا بود، چنین گفت: بر ما مردم اروپا لازم است مجسمه طلایی معاویة بن ابی سفیان را در بزرگترین میدان های برلین نصب کنیم!
حاضران گفتند: چرا؟ گفت: به خاطر آن که او نظام حکومت اسلامی را که بر اساس دموکراسی بود، به نظام سلطنتی موروثی برگرداند و اگر چنین نبود، اسلام جهان را می گرفت و مردم آلمان و تمام ملل اروپایی پیروان دین اسلام می شدند.»
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . صحیح مسلم، کتاب فضائل الصحابه، باب فضائل علی، حدیث ۲۴۰۴
۲ . المنار، ج۱۱، ص۲۶۰
________________________________________ ۹۷ ________________________________________
استاد بخاری; یعنی اسحاق بن راهویه می گوید: یک حدیث صحیح درباره معاویه نمی شناسد. بخاری با ظرافتی خاص از معاویه سخن به میان آورده و به جای «باب فضایل معاویه»، «باب ذکر معاویه» گفته است.
به تعبیر احمد بن حنبل «دشمنان علی چون هیچ عیبی در او ندیدند به سمت فضیلت سازی برای دشمن وی; یعنی معاویه رفتند و الاّ هیچ فضیلتی در او نیست.»
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . فتح الباری، کتاب فضائل الصحابة، باب ذکر معاویه.







۹۸ ________________________________________
* پرسش ۲۱
آیا پیامبر (صلی الله علیه وآله) بر تربت کربلا سجده کرده است؟
پاسـخ
بارزترین مظاهر بندگی، سجده بر خاک پاک است، شیوه ای که پیامبر آن را به مسلمانان آموزش داد و فرمود: «جُعِلَتْ لِیَ الاَْرْضُ مَسْجِداً وَ طَهُوراً».
بنابراین، خاک از نظر این حدیث دو ویژگی دارد:
۱ . باید پیشانی را بر آن نهاد ۲. در صورت نبودن آب، تیمم بر خاک جایگزین وضو و غسل است.
متأسفانه این دستور پیامبر سال ها است که از مساجد اهل سنت برچیده شده است. در حالی که در گذشته به خاطر نبودن امکانات مالی، بر حصیر یا بر زمین سجده می کردند، ولی امکانات مالی سبب شد که همه مساجد مفروش گردید و این سنت رسول خدا (صلی الله علیه وآله) از میان رفت.
شیعه معتقد است باید به هنگام نماز، بر زمین یا چیزی که از زمین می روید، سجده کرد و در این مورد، دلایلی دارند که می توانید مشروح آن را در کتاب «الانصاف فی مسائل دام فیها الخلاف» بخوانید.
ولی در عین حال، از نظر روایات، سجده بر تربت کربلا فضیلت
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . صحیح بخاری، ج۱، ص۹۱، کتاب تیمم، حدیث۲
۲ . الانصاف، ج۱، صص۲۳۴ ـ ۲۶۷
________________________________________ ۹۹ ________________________________________
بیشتری دارد و این نه به خاطر آن است که برای حسین سجده می کنیم، بلکه سجده برای خداست و تربت (خاک حسینی) به اصطلاح فقهی «مسجود علیه» (محل سجدگاه) است و این کاری مستحبی است نه واجب، و نکته آن این است که این خاک، با خون بزرگترین سرداران اسلام، که پایه های حکومت امویان را متزلزل ساخت، عجین گشته است. سجده بر این تربت، یادآور جانبازی ها و فداکاری های آن حضرت و ۷۲ تن از شهیدان راه خداست که مرگ سرخ را بر زندگی مذلّت بار ترجیح دادند و امّا این که پیامبر (صلی الله علیه وآله) بر تربت حسین سجده نکرد ـ اگر صحیح باشد ـ برای این است که هنوز در آن زمان ملاک سجده وجود نداشت; زیرا هنوز این خاک به خون حسین (علیه السلام) آغشته و متبرّک نشده بود.
باید در نظر داشت که شیوه و سیره بزرگان همواره این بوده که بر خاک مکان های متبرک سجده کنند.
مسروق بن اَجدع (متوفای ۶۲هجری) که از تابعان است، هنگام سفر خشتی از مدینه همراه می برد و بر آن سجده می کرد.
گذشته از این ها، سجده بر تربت پاک، در خانه ها، مسافرخانه ها و مکان های دیگر، چندان آسان نیست و لذا شیعیان تربت پاکی، از پاک ترین خاک های جهان را به صورت جامد درآورده و همراه خود می برند تا عمل به حکم الهی در همه جا آسان شود.
اکنون اگر قرار باشد، در این مورد جوابی نقضی بگوییم، از شما می پرسیم: آیا پیامبر (صلی الله علیه وآله) بر این فرش های گران قیمت، که در مساجد
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . مصنف ابن ابی شیبه، ج۲، ص۱۷۲
________________________________________ ۱۰۰ ________________________________________
انداخته اید و بر آن ها سجده می کنید، سجده کرده است؟ البته نا گفته نماند که او بر سنگ ریزه های مسجد و گاه بر حصیر سجده می کرد.
شگفت اینجاست که پیامبر (صلی الله علیه وآله) اصرار میورزید انسان بر خاک سجده کند و حتی کسانی که بر غیر خاک سجده می کردند، مانع را از زیر پیشانی آنان می کشید و می فرمود: «پیشانی خود را به زمین بچسبان».
و روایت با این مضمون، بسیار است، بیش از آن که بتوان در اینجا نقل کرد.
امروزه اصرار بر این است که بر فرش های گران قیمت سجده شود. باید گفت اکنون زمانی است که سنت ها بدعت و بدعت ها سنت شده است!
در پایان شایسته یادآوری است که امّ سلمه می گوید: پیامبرخدا (صلی الله علیه وآله) در حالی که اشک می ریخت فرمود:
«أتانی جبرئیل بالتربة التی یقتل علیها الحسین، فهی التی أقلّب فی کفی».
«این تربتی را که در دست من است، جبرئیل آورد و گفت: حسین در آن نقطه کشته می شود.»
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . العزیز شرح الوجیز معروف به شرح کبیر، ج۱، ص۲۵۲
۲ . طبقات ابن سعد، ج۸، حدیث۷۹، ترجمه امام حسینعلیه السَّلام، طبرانی معجم کبیر، ج۳، صص۱۱۴ ـ ۱۱۵، حدیث ۲۸۱۷
________________________________________ ۱۰۱ ________________________________________
* پرسش ۲۲
شیعه می گوید: صحابه پیامبر (صلی الله علیه وآله) بعد از رحلت او مرتد شدند؟
پاسـخ
معلوم می شود گردآورنده پرسش ها هیچ آگاهی از مکتب خود نداشته، گویا نظر او تنها این بوده است که مطالب را جمع کند، غافل از آن که اهل سنت طبق روایات صحیحین، برخی از صحابه را پس از رحلت پیامبرخدا (صلی الله علیه وآله) مرتد می دانند.
بخاری در صحیح خود نقل می کند:
«پیامبر (صلی الله علیه وآله) فرمود: من پیشگام شما به سوی حوض کوثرم. هرکس بدانجا بیاید، از آن می نوشد و هرکس بنوشد هیچگاه تشنه نمی شود. آنگاه گروهی به نزد من آیند که آن ها را می شناسم و آن ها نیز مرا می شناسند، سپس آنان را از من جدا می کنند. من می گویم: اینان از من هستند. می گویند: نمی دانی بعد از رحلت تو چه کارها انجام دادند؟! آنگاه می گویم: کسانی را که دین مرا دگرگون ساختند، از من دور کنید!»
بخاری و مسلم هر دو نقل کرده اند:
«روز قیامت، گروهی از اصحابم بر من وارد می شوند. آنان را از
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . صحیح بخاری، ج۹، کتاب الفتن، ص۴۶
________________________________________ ۱۰۲ ________________________________________
حوض دور می کنند. می گویم: خدایا! آنان اصحاب من هستند. گفته می شود:
تو نمی دانی بعد از تو چه بدعت ها در دین پدید آوردند! آن ها مرتد شدند و به حال پیش از اسلام بازگشتند.»
در این مورد، فزون از ۱۰ حدیث صحیح از پیامبر (صلی الله علیه وآله) نقل شده که همه حاکی از ارتداد گروهی از صحابه است.
آیا شیعه صحابه را تکفیر می کند یا مؤلفان این کتاب ها؟
شیعه هرگز صحابه را تکفیر نکرده; زیـرا گروه عظیمی از آنان بر بیعت امام علی (علیه السلام) باقی مانده و پیشگامان تشیع بودند و گروه زیادی از آنان برای ما شناخته نیستند و ما درباره آنان جز خیر گمان نمی بریم. گروهی نیز بیعتی را که با امام داشتند، شکستند و اینان از نظر شیعه پیمان شکنان هستند که در اسلام حکمشان روشن است.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . جامع الأصول، نگارش ابن اثیر، ج۱۱، کتاب حوض، ص۱۲ ; شماره ۷۹۷۲. و در پیش گفتار برخی از روایات نقل شد.
۲ . جامع الأصول، نگارش ابن اثیر، ج۱۱، کتاب حوض، ص۱۲ ; شماره ۷۹۷۲. و در پیش گفتار برخی از روایات نقل شد.
________________________________________ ۱۰۳ ________________________________________
* پرسش ۲۳
چرا امامت در اولاد حسین بن علی ادامه یافت نه در فرزندان حسن بن علی؟
پاسـخ
حضرت ابراهیم (علیه السلام) دارای دو فرزند به نام های اسماعیل و اسحاق بود، چرا نبوت تا عصر رسول الله (صلی الله علیه وآله) در نسل اسحاق استمرار یافت نه در نسل حضرت اسماعیل؟
حضرت یعقوب ۱۲ فرزند داشت و رشته نبوّت در نسل یکی از آن ها استمرار یافت، حتی «بنیامین» که برادر تنی حضرت یوسف بود، از این منقبت محروم گشت. پاسخ این ها را خدا در یک کلمه بیان کرده است: } ...اللهُ أَعْلَمُ حَیْثُ یَجْعَلُ رِسَالَتَهُ...{ .
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . انعام : ۱۲۴
________________________________________ ۱۰۴ ________________________________________
* پرسش ۲۴
چرا در مدتی که پیامبر (صلی الله علیه وآله) بیمار بود، علی (علیه السلام) حتی یک بار امام جماعت نشد؟ امامت صغری دلیلی بر امامت کبری است؟
پاسـخ
گرد آورنده پرسش ها، از نظر فکر و اندیشه، کودکی بیش نیست. او می گوید: اگر کسی به اذن پیامبر پیشنماز شد، این دلیل بر امامت کبری و رهبری جامعه به وسیله اوست.
در کجای دنیا اگر کسی به سمت پایینی منصوب شد، دلیل بر شایستگی او برای بالاترین سِمَت هاست؟ ابوبکر خواه امامت نماز را در دوران بیماری پیامبر (صلی الله علیه وآله) برعهده گرفته باشد یا نه، یا این که به دستور پیامبر بوده یا نه، چنین عملی گواه بر هیچ منصبی از مناصب ولایت و خلافت نیست.
شگفت اینجاست که در اینجا عدم امامت علی (علیه السلام) را در نماز جماعت، دلیل بر عدم خلافت و ولایت او می گیرد، ولی باید به خاطر بسپارد که اگر چنین ولایتی دلیل بر خلافت است، امیرمؤمنان بالاتر از این را در غزوه تبوک برعهده گرفت; زیرا پیامبر (صلی الله علیه وآله) در مدینه چهار ماه تمام، وظایف پیامبری را، که یکی از آن ها امامت نماز بود، برعهده وی نهاد و به او گفت:
________________________________________ ۱۰۵ ________________________________________
«أَنْتَ مِنِّی بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَی».
شگفتا! اشخاص متعددی در غیاب پیامبر (صلی الله علیه وآله) امامت در نماز را به عهده گرفتند که بیشترین مورد آن از «ابن امّ مکتوم» بوده است ولی هرگز احدی عمل او را دلیل بر شایستگی او برای امامت ندانسته است.
در پایان، یادآور می شویم که هرگز دلیلی بر عدم امامت جماعت حضرت علی (علیه السلام) در دوران بیماری پیامبر وجود ندارد.
________________________________________ ۱۰۶ ________________________________________
* پرسش ۲۵
شما می گویید علت پنهان شدن امام دوازدهم در غار، ترس از ستمگران است. این مسأله اکنون با برپایی دولت ایران حل شده است، چرا ظهور نمی کند؟
پاسـخ
نخست از شما می پرسیم که در کدام کتاب و سخنرانیِ شیعه دیده اید که گفته باشند حضرت مهدی(عج) در غاری پنهان شده؟ آیا این راه امانتداری و برخورد به روش علمی است که نسبت های ناروایی را به جمع عظیمی از امت اسلام بدهید و بعد پاسخ بخواهید؟!
اگر مرادتان سرداب منسوب به حضرت است، آنجا معبد و عبادتگاه حضرت بوده و از همانجا خداوند وی را از چشم ها پنهان داشت; چنان که حضرت مسیح را در همان نقطه ای که بود از دیده ها پنهان ساخت و هم اکنون زنده است.
و این که گفته اید چرا ظهور نمی کند، در حالی که نظامی مانند جمهوری اسلامی پشتیبان اوست، این سخن حاکی از آن است که گوینده از فلسفه غیبت آن حضرت آگاه نیست; فلسفه غیبت، تنها ترس از ترور نیست بلکه شرایطی دارد که تا آن شرایط فراهم نشود، ظهور آن حضرت رخ نمی نماید.
شرایط به صورت اجمال عبارت اند از:
۱ . آمادگی روانی در ملت ها; مردم جهان باید برای اجرای اصول
________________________________________ ۱۰۷ ________________________________________
اخلاقی و دینی، تشنه و آماده گردند و تا زمانی که در مردم جهان چنین تشنگی ای ایجاد نشود، عرضه هر نوع برنامه مادّی و معنوی مؤثر نخواهد بود.
امام باقر (علیه السلام) می فرماید: «روزی که قائم آل محمد (علیهم السلام) قیام کند، خداوند دست خود را بر سر بندگان می گذارد و در پرتو آن خِرَدها را کامل می کند و شعور آنان به بالاترین حد خود می رسد.
۲ . تکامل علوم و فرهنگ های انسانی; برای برقرار ساختن یک حکومت جهانیِ الهی، بر اساس عدل و داد، نیاز به پیشرفت علوم و دانش های مادی و فرهنگ اجتماعی است.
۳ . تکامل وسایل ارتباط جمعی; چنین حکومتی نیاز به وسایل پیشرفته ارتباط جمعی دارد تا بتواند مقررات و احکام و رهنمودهای خود را در مدت کوتاهی به سراسر جهان برساند.
۴ . پرورش نیروی انسانی; از همه این ها مهم تر و بالاتر، رسیدن به چنین هدفی و پی ریزی چنین انقلابی، نیازمند نیروهای پرتوان و کار آزموده است که در واقع موتور محرک این انقلاب را تشکیل می دهد و فراهم آمدن چنین افراد پاکباخته و فداکار و ورزیده، به زمان نیاز دارد.
مسأله مهدویت از مسائل مسلّم و روشن و مورد اتفاق همه مسلمانان است و احادیث آن، در حدّ تواتر است و در نظر سلفی ها نیز مهدویت یکی از عقاید اسلامی است، پس ما نیز می پرسیم: چرا با وجود مسلمانان و دولت های اسلامی در قرون متمادی هنوز ظهور نکرده است؟
معلوم می شود فرد یا افراد سؤال کننده، کودکانه می اندیشد و نه از نظریات بزرگان مکتب خود آگاهی دارد و نه کتابی را در این زمینه خوانده است.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . کافی، کتاب العقل، ج۱، ص۲۵، حدیث ۲۱
________________________________________ ۱۰۸ ________________________________________
* پرسش ۲۶
وقتی پیامبر خدا (صلی الله علیه وآله) از مکه مهاجرت کرد، ابوبکر را همراه خود برد و او را از خطر نجات داد و از سوی دیگر علی را در معرض خطر قرار داد. اکنون پرسش این است که کدام یک از آن دو سزاوارتر است که خاری به پایش نخلد و در معرض مرگ قرار نگیرد؟ اگر بگویید علی می دانست که کشته نمی شود، پس او را در معرض خطر قرار نداد، در این صورت خوابیدن در بستر پیامبر برای او فضیلت نیست؟!
پاسـخ
حضرت رسول (صلی الله علیه وآله) به هنگام هجرت، یاران خود را دو گروه نکرد; گروهی را به همراه خود ببرد تا خاری به پایشان نخلد و گروه دیگر را رها کند، تا زیر ضربات دشمن جان سپارند.
خوابیدن در جایگاه پیامبر (صلی الله علیه وآله) و جان نثاری در راه هدف، شأن مردان بزرگ است که بقای دین و دعوت الهی را بر همه چیز ترجیح می دهند و در آن موقعیت جز علی (علیه السلام) کسی این بار امانت را به دوش نمی کشید و لذا او را در جایگاه خود قرار داد تا دشمن تصوّر کند پیامبر خانه را ترک نکرده است و در شأن چنین جان نثاری این آیه فرود آمد که:
} ...وَمِنْ النَّاسِ مَنْ یَشْرِی نَفْسَهُ ابْتِغَاءَ مَرْضَاةِ اللهِ وَاللهُ رَءُوفٌ
________________________________________ ۱۰۹ ________________________________________
بِالْعِبَادِ{ . و
و امّا این که علی (علیه السلام) می دانست که کشته نمی شود، سخنی است بی پایه، آنچه که در تاریخ صحیح آمده، به شکل دیگری است و آن این که، پس از سپری شدن شب هجرت، علی همراه «هند بن أبی هاله» فرزند خدیجه و ربیب پیامبر (صلی الله علیه وآله) دو شب، آن هم در نیمه های شب، به حضور رسول الله شرفیاب شدند. در یکی از شب ها پیامبر (صلی الله علیه وآله) به علی (علیه السلام) فرمود: «إِنَّهُمْ لَنْ یَصِلُوا مِنَ الآْنِ إِلَیْکَ بِأَمْر تَکْرَهُهُ» ; یعنی اکنون دیگر نمی توانند به تو آسیبی برسانند. پیامبر (صلی الله علیه وآله) ، این اطمینان خاطر را در شب دوم یا سوم به علی (علیه السلام) داد، نه در شب اول.
اتفاقاً، تاکتیک مبارزه، چنین اقتضا می کند که افراد ضعیف را در عقب نشینی ها و مهاجرت ها با خود ببرند و افراد قوی را در صفوف نخستین پیکار با دشمن برجای گذارند تا بتوانند با مقاومت خود، سپر امنیتی را برای عقب نشینی کنندگان و مهاجران فراهم سازند و پیامبر (صلی الله علیه وآله) نیز چنین کرد.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . بقره : ۲۰۷
۲ . اسد الغابة، ج۴، ص۲۵ ; مستدرک حاکم، ج۳، ص۱۳۳ ; مسند احمد، ج۱، ص۳۳۰
«برخی از مردم کسانی هستند که جان خودرا باخدا معامله می کنند ودر پی خشنودی او هستند و خدا به بندگان خویش مهربان است.»
بنابراین، بسیار دور از انسانیت و عقل است که چنین عمل عظیمی را، که در تاریخ کم نظیر است، نشانه بی ارزشی جان علی (علیه السلام) در نظر پیامبر (صلی الله علیه وآله) تفسیر کنیم.
۳ . این جمله را ابن هشام و طبری و ابن اثیر نقل کرده۳اند.
۴ . فروغ ابدیت، ج۱، صص ۴۲۸ ـ ۴۲۹
________________________________________ ۱۱۰ ________________________________________
* پرسش ۲۷
علت تقیّه، یا ترس از مرگ است یا شکنجه و امامان که از این دو ترسی ندارند، چرا تقیه می کنند؟
پاسـخ
تقیه به خاطر ترس از مرگ یا شکنجه نبود، بلکه اسبابی داشت که به برخی از آن ها اشاره می کنیم:
۱ . حکومت های اموی و عباسی، از هر نوع تشکّل شیعی و گرد آمدن شیعیان به دور یک امام وحشت داشتند و به هیچ قیمت آن را نمی پذیرفتند و لذا در دوران خلافت معاویه، تشکل های شیعی نابود شدند و شخصیت هایی مانند حجر بن عدی و میثم تمار اعدام و یا به دار آویخته شدند. از این جهت امام برای حفظ باقی مانده شیعیان، تقیه می کردند که مبادا آن ها را از میان ببرند.
۲ . اگر امام تقیه نمی کرد، نمی توانست به دیگر وظایف خود بپردازد. او به صورت آرام وبدون درگیری و احیاناً مماشات لفظی با گروه مخالف، حقایق را بیان می کرد و از این طریق، افراد آماده را آگاه می ساخت. روشن است که اگر تقیه نمی کرد همین خدمت نیز از میان می رفت.
۳ . امر به معروف به صورت آشکار و مخالفت با نظام حاکم، در صورتی لازم است که مفید فایده باشد. بدیهی است در آن شرایط، جز به هم زدن نظم و ایجاد آشوب نتیجه ای نداشت.
________________________________________ ۱۱۱ ________________________________________
این افراد از تاریخ زندگانی شیعیان در عصر امامان کاملاً بی اطلاع هستند و لذا تصوّر می کنند که تقیه امام (علیه السلام) برای حفظ جان خود بوده است، در حالی که برای حفظ جان شیعیان و پیروان انجام می گرفت.
سلمة بن مُحرِز می گوید: به امام صادق (علیه السلام) گفتم: مردی مرا وصیّ خود نموده و یک دختر بیش ندارد، ترکه او را چگونه تقسیم کنم؟ امام (علیه السلام) فرمود: نیمی از آن را به دختر بده و نیم دیگر به بستگان پدری. من به کوفه برگشتم و گفتگوی خود با امام صادق (علیه السلام) را برای زراره نقل کردم. او گفت: امام این حکم را از روی تقیه بیان کرده است. حکم واقعی نزد امام این است که همه را به دختر بدهی.
سال دیگر برای حج به مدینه آمدم. جریان را به امام صادق (علیه السلام) عرض کردم. گفتم گویا در بیان حکم از من تقیه کردی. فرمود: نه، من از آن ترسیدم که تو همه را به دختر بدهی و بستگان پدری تو را به محکمه ببرند و نیمی از مال را از تو بخواهند.
آنگاه از من پرسید: نیمه دیگر را چه کردی؟ گفتم: نداده ام. گفت: کسی هم از این جریان آگاه است؟ گفتم: نه، فرمود همه را به دختر بده.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . وسائل الشیعه، ج۱۷، باب ۱۴ از میراث ابوین، حدیث۳، و باب۵، حدیث۴
________________________________________ ۱۱۲ ________________________________________
* پرسش ۲۸
نصب امام معصوم برای این است که ظلم و شر از جامعه برچیده شود، لیکن می بینیم که با نصب علی بن ابی طالب برای خلافت و یا فرزندان او، ظلم برچیده نشد.
پاسـخ
خداوند تمام پیامبران را برای چنین هدفی برانگیخته است، چنان که می فرماید:
} لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَیِّنَاتِ وَأَنْزَلْنَا مَعَهُمْ الْکِتَابَ وَالْمِیزَانَ لِیَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ...{ .
«ما پیامبران را با دلایل همراه با کتاب برانگیختیم تا مردم، عدالت را بر پا دارند.»
اکنون پرسش این است که آیا این هدف عملی شد و همه پیامبران الهی جور و ستم را از جهان برچیدند؟ شما درباره پیامبران چه پاسخی دارید، پاسخ ما درباره نصب امام معصوم نیز همان است.
هدف از نصب امام معصوم از جانب خدا، در مقابل مکتب دیگر، که گزینش امام غیر معصوم از طرف خدا را تجویز می کند، این است که
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . حدید : ۲۵
________________________________________ ۱۱۳ ________________________________________
امام علاوه بر گسترش عدالت، همه وظایف پیامبر را، جز پذیرش وحی، ادامه دهد; یعنی حکم حوادث نوظهور را بیان کند. شبهات معاندان را برطرف سازد و در حدّ امکان، احکام نورانی الهی را اجرا نماید. در هر حال، نصب امام از جانب خداوند، حجت را بر تمام مردم تمام می کند و جای عذری بر کسی باقی نمی گذارد.
امیر مؤمنان علی بن ابی طالب (علیه السلام) روزی که بر اریکه حاکمیت نشست به تمام این وظایف و دستورات عمل کرد.
در پایان یادآور می شویم کدام یک از این دو طرح می تواند امت را به کمال برساند؟
۱ . نصب امام معصوم از جانب پروردگار، به وسیله پیامبران، که از خطا و گناه و زر اندوزی و قبیله گرایی منزّه و پاک باشد؟
۲ . گزینش یکی از افراد عادی برای چنین منصب مهم که هیچ گونه تضمینی برای عدم لغزش او وجود ندارد.
________________________________________ ۱۱۴ ________________________________________
* پرسش ۲۹
در فقه شیعه، زنان از زمین ارث نمی برند، پس چرا فاطمه (علیها السلام) مطالبه فدک را کرد که زمین بود؟
پاسـخ
اوّلاً: آنچه اتفاق علمای شیعه است این است که فقط از زمین
خانه مسکونیِ شوهر ارث نمی برد، نه از خانه و املاک دیگر پدر و سایر بستگان. این سؤال کننده تا چه حد در اشتباه است! او تصور می کند در نظر شیعه زن مطلقاً از زمین ارث نمی برد، حتی از زمین های موروثی پدر و مادر!
ثانیاً: فدک ارث نبود، بلکه نحله بود. پیامبر خدا (صلی الله علیه وآله) فدک را که به وسیله صلح به دست آمده و به یک معنی انفال بود، به دختر خود بخشید، آن هم به دستور خدا بود که فرمود: } وَآتِ ذَا الْقُرْبَی حَقَّهُ...{ .
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . اسراء : ۲۶
________________________________________ ۱۱۵ ________________________________________
* پرسش ۳۰
ابوبکر با افراد مرتد جنگید ولی در نظر شیعه، علی بن ابی طالب برای این که مردم مرتد نشوند، قرآنی را که پیامبر (صلی الله علیه وآله) بر او املا کرده بود، بیرون نیاورد؟
پاسـخ
دو ادعا در اینجا مطرح گردیده و برای هیچ یک مدرکی ارائه نشده است.
اوّلاً: ابوبکر با مرتدها نجنگید، بلکه جنگ او با کسانی بود که از پرداخت زکات خودداری کرده بودند و دلیلشان این بود که: ما خلیفه برگزیده گروهی از مهاجرین و انصار را به رسمیت نمی شناسیم. البته
این جنگ ها در تاریخ به نام نبرد با مرتدان معروف شده و کوشش گردیده که آیه ۵۴ سوره مائده را ناظر به آن بدانند، در حالی که به قول طبری، شأن نزول آیه، ارتباطی به مسأله زمان ابوبکر ندارد. بنابراین، در حقیقت جنگ او با گروهی بود که به هر علتی، از پرداخت زکات خودداری می کردند و هرگز اصلی از اصول اسلام را منکر نشده بودند.
ثانیاً: کدام شیعه و در کدام کتاب گفته است که علی (علیه السلام) قرآنی را که پیامبر برای او املا کرد، به خاطر مرتد نشدنِ مردم بیرون نیاورد؟ اتفاقاً
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . تفسیر طبری، ج۴، صص ۲۸۵ و ۲۸۶
________________________________________ ۱۱۶ ________________________________________
علی (علیه السلام) قرآنی را که پس از پیامبر (صلی الله علیه وآله) ، طبق ترتیب نزول جمع کرده بود، ارائه کرد، وقتی استقبال نکردند، او هم آن را نزد خود محفوظ نگه داشت. گرد آورنده این پرسش ها اگر اهل دانش بود، هرگز این سخن را نمی گفت.
قرآن علی (علیه السلام) در کتاب تاریخ یعقوبی و مصابیح الأنوار به طور مفصل آمده است. هیچ تفاوتی با این قرآن جز در تقدیم و تأخیر سوره ها ندارد.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . تاریخ یعقوبی، ج۲، صص ۱۳۵ ـ ۱۳۶، چاپ بیروت، دار صادر ; طبقات کبری، ج۲، ص۳۳۸ ; الاستیعاب، بخش سوم، ص۹۷۶ وعبدالکریم اشعری شهرستانی در کتاب «مصابیح الأنوار»، ج۱، ص۱۲۵ در مورد قرآن امام سخن گفته است.
________________________________________ ۱۱۷ ________________________________________
* پرسش ۳۱
علی (علیه السلام) مرد شجاعی بود، اگر با خلافت خلفا موافق نبود، چرا به غصب خلافت خود اعتراض نکرد و چرا با خلفا نجنگید و با آنان بیعت کرد؟
پاسـخ
این پرسش به نوعی تکرار پرسش دوم و پنجم است که در آنجا گفته شد علی (علیه السلام) بیعت نکرد ولی به خاطر حفظ اسلام و ارشاد خلفا همکاری کرد و مورد مشورت آنان قرار گرفت و خود فرمود: من حفظ اسلام و نیز حفظ وحدت مسلمانان را بالاتر از آن می دانم که خلافت از دست من گرفته نشود.
در نامه ای به ابو موسی اشعری نوشت: هیچ کس به اندازه من علاقمند به وجود الفت میان مسلمانان نیست.
و امّا چرا انتقاد نکرد، گفتیم که مکرر انتقاد کرد و با حدیث غدیر بر خلافت خود احتجاج نمود ولی او اهل دنیا نبود که به خاطر مقام و منصب، هر چند به حق، همه پل ها را خراب و جامعه را گرفتار تفرقه کند یا اصل اسلام را متزلزل سازد.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . نهج البلاغه، بخش نامه ها، شماره ۷۸
________________________________________ ۱۱۸ ________________________________________
* پرسش ۳۲
حدیث کساء، چهارنفر ازخانواده پیامبر (صلی الله علیه وآله) را شامل می شود و آن ها را از گناه منزّه می داند، چه دلیلی بر عصمت بقیه امامان وجود دارد؟
پاسـخ
اوّلاً: این «حدیث کساء» نیست که آن ها را از گناه و خطا منزّه می شمارد بلکه «آیه تطهیر» است و در این که این آیه در حق این چهار نفر نازل شده، جای هیچ بحث نیست و روایات مربوط به آن، در حدّ تواتر است.
ثانیاً: عصمتِ دیگر پیشوایان، به وسیله امام پیشین ثابت شده است. هر امامی به امامت امام بعد از خود تصریح کرده و چون خود معصوم است و بر عصمت امام بعد از خود گواهی داده، سلسله عصمت حفظ می شود. البته این یکی از راه های ثبوت عصمت امامان است. در این جا راه های دیگری نیز هست که تفصیل آن را موکول به وقت دیگر می کنیم; مانند آن که «وجوب اطاعت اولی الأمر» در آیه مبارکه، بدون قید و شرط، نشانه عصمت این گروه است، حال این گروه معصوم کیست، باید گفت جز این دوازده تن، مصداق دیگری در خارج ندارد.
________________________________________ ۱۱۹ ________________________________________
* پرسش ۳۳
در یک سو امام صادق (علیه السلام) می گوید: «من از دو طریق نواده ابوبکر هستم» و در سوی دیگر، شیعیان روایاتی از او نقل می کنند که ابوبکر را مذمّت کرده است. چگونه می توان این دو را جمع کرد؟
پاسـخ
جمله «وَلَدَنِی أَبُو بَکْر مَرَّتَیْن» در کتاب کافی نیست که برخی به آن کتاب نسبت می دهند. مرحوم کلینی فقط یادآور می شود که مادر امام صادق (علیه السلام) «امّ فروه» دختر قاسم بن محمد است و مادر امّ فروه اسماء دختر عبد الرحمان بن ابی بکر. بدون این که عبارت یاد شده را بیاورد.
ابن عنبه در کتاب «عمدة الطالب»، جمله مزبور را از امام صادق (علیه السلام) نقل می کند که آن حضرت فرمود: «وَلَدَنِی أَبُو بَکْر مَرَّتَیْن» ولی هیچ سندی ارائه نمی کند.
با حدیث مرسل و بدون سند چگونه می توان بر مطلبی استدلال کرد؟ همچنین اربلی در کشف الغمه از کتاب عبدالعزیز الأخضر الجنابذی که از علمای اهل سنت است، نقل می کند و می گوید: «قَالَ
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . عمدة الطالب، ج۱۹۵ ، چاپ نجف اشرف.
۲ . عبدالعزیز بن محمد بن المبارک الأخضر، حنبلی جنابذی سپس ساکن بغداد شد. در سال ۵۲۴ متولد و در سال ۶۱۱ درگذشته است (شذرات الذهب، ج۵، ص۴۶).
________________________________________ ۱۲۰ ________________________________________
جَعْفَر (علیه السلام) : وَ لَقَدْ وَلَدَنِی أَبُو بَکْر مَرَّتَیْن». باید گفت:
اوّلاً: ناقل حدیث فردی سنی است و گفتار او در مقام «احتجاج»، برای شیعه حجت نیست.
ثانیاً: با فرضِ حجت بودن، روایت کاملاً بی سند و در اصطلاح، حدیث مرسل است و حدیث مرسل و فاقد سند، فاقد حجیت و غیر
قابل احتجاج است. آیا می توان با یک حدیث بی سند بر یک اصل عقیدتی استدلال کرد؟!
شما نبردهای خونین و کشمکش های روشن را که بعد از سقیفه رخ داد، نادیده می گیرید و به یک حدیث بی اصل و اساس استدلال می کنید و می خواهید بر این گذشته تلخ سرپوش بگذارید؟!
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . کشف الغمه، ص۳۷۴
________________________________________ ۱۲۱ ________________________________________
* پرسش ۳۴
عمر مسجد الاقصی را آزاد کرد و صلاح الدین ایوبی بار دیگر آن را پس گرفت. شیعیان چه دستاوردها وفتوحاتی داشته اند؟
پاسـخ
طراح پرسش از دو نفر یاد کرد; یکی از سلف به نام عمر بن خطاب و دیگری از خلف به نام صلاح الدین ایوبی.
ما نیز از جهاد شیعه در عصر سلف و خلف یاد می کنیم; در سلف و عصر پیامبر خدا (صلی الله علیه وآله) بیشترین بار جهاد در بر دوش علی (علیه السلام) بود و حدیث «لاَ سَیْفَ إِلاَّ ذُو الْفَقَارِ وَ لاَ فَتَی إِلاَّ عَلِیٌّ» در باره او شنیده شد و در جنگ خندق، ارزش جهاد او با عبادت ثقلین برابر خوانده شد و در فتح خیبر، پیامبر (صلی الله علیه وآله) در باره او فرمود: «کَرَّارٌ غَیْرُ فَرَّار» ; «او پیوسته حمله می کند و از میدان نبرد نمی گریزد»، در حالی که دو نفر پیش از او رفتند و از میدان نبرد گریختند.
علی (علیه السلام) علاوه بر جهاد با مشرکان، با سه گروه دیگر نیز جنگید:
«پیمان شکنان»، «ستمکاران» و «شورشگرانِ نافرمان» و نبرد او با این سه گروه، در حدیث پیامبر خدا (صلی الله علیه وآله) آمده است.
این از امامان و پیشوایان شیعه، امّا از خود شیعیان، کافی است یادآور شویم که در نوع فتوحات، شیعیان علی (علیه السلام) شرکتی تام داشته اند; یمنی ها از قبیله های مختلف، چون حمدان و کنده و... همگی شیعیان علی (علیه السلام) بودند و همین سبب شد که گروهی از آنان از یمن مهاجرت
________________________________________ ۱۲۲ ________________________________________
کرده، ساکن عراق شدند تا در فتوحات اسلامی شرکت داشته باشند.
فاتح شام و دیار بکر و آسیای صغیر ابو ایّوب انصاری، میهماندار ومیزبان پیامبر (صلی الله علیه وآله) ، شیعه خالص علی (علیه السلام) بود و هم اکنون قبرش در اسلامبول مزار همگان است.
محمدبن ابی بکر که از نظر روح و روان فرزند علی (علیه السلام) بود، به دستور آن حضرت برای ادامه گسترش اسلام به مصر رفت و به شهادت رسید و پس از وی مالک اشتر نخعی برای ادامه مأموریت به مصر اعزام شد که متأسفانه در نیمه راه با دسیسه معاویه مسموم گردید و هم اکنون قبرش مزار مردمان است.
در دوران خلفا، فاصله شیعه و سنی در حد امروز نبود، بلکه در فتوحات با داشتن گرایش های مختلف، همه شرکت می کردند.
این از سلف، امّا درباره خلف، کافی است بدانیم که مرابطه (مرزبانی) یکی از وظایف بزرگ مسلمانان بوده و بیشتر به وسیله دولت های شیعه صورت گرفته است.
حمدانیان در شام، فاطمیان در شمال آفریقا و علویان در طبرستان و دیلمان و گیلان، مرزبانان اسلام بودند. دولت های شیعه در هند در مبارزه با بت پرستی و تشکیل دولت اسلامی برای خود، سرگذشت مفصلی دارند و اکبرآباد در هند مرکز دولت های شیعی بود.
کسانی که علاقه مندند از جهاد نظامی شیعه در جهان آگاه شوند، به کتاب «جهاد الشیعه» نگارش خانم دکتر «سمیرة مختار اللیثی» چاپ دار الجیل مراجعه کنند.
نبرد صفویان در جنوب ایران با پرتغالی ها و نبرد ایرانیان با روس و انگلیس در شمال و جنوب ایران، از صفحات زرین جهاد شیعه با کافران
________________________________________ ۱۲۳ ________________________________________
است. وقتی پرتغالی ها، بندرعباس را اشغال کردند و نام آن را بندر گمبرون نهادند، شاه عباس صفوی با نیروی ایمان شیعیان آنجا را پس گرفت و نام آن را بندرعباس نهاد. جهاد نادرشاه با هندیان بت پرست، یکی از بزرگ ترین صفحات تاریخ جهاد اسلامی با بت پرستان است.
در قرن چهاردهم، آنگاه که انگلستان عراق را اشغال کرد، مرجعیت شیعه به پیشوایی آیت الله محمد تقی شیرازی توانست با بر پا کردن «ثورة العشرین» در سال ۱۹۲۰ میلادی این سرزمین اسلامی را از وجود زالو صفتان انگلیسی پاک گرداند و به این کشور استقلال ببخشد.
در این چند سال اخیر، بزرگ ترین ضربه را شیعیان لبنان بر پیکر
اسرائیل وارد ساخته اند و مقاومت اسلامی لبنان در چند مرحله اسرائیل را که تا پایتخت لبنان پیشروی کرده بود، به گونه ای خفت بار عقب راند و زهر چشمی به آنان نشان داد که تاکنون از مجموع دولت های عربی دریافت نکرده بودند.
در این جا جهاد نظامی شیعه را به صورت بسیار موجز و فشرده آوردیم، ولی حقیقت این است که گردآورنده این پرسش ها تصور کرده است که جهاد، تنها جهاد نظامی است و از عظمت جهاد علمی و فرهنگی غفلت کرده است.
اگر جهاد قلمی و فرهنگی نبود، هرگز سربازان فداکار و از خود گذشته در میدان نبرد، از جان گذشتگی نشان نمی دادند.
ائمه اهل بیت (علیهم السلام) از پیامبر خدا (صلی الله علیه وآله) نقل می کنند که فرمود:
«ثلاثة تخرق الحجب، و تنتهی إلی ما بین یدی الله; صریر أقلام العلماء، و وطیء أقدام المجاهدین، و صوت مغازل
________________________________________ ۱۲۴ ________________________________________
المحصنات».
«سه چیز است که پرده ها را می شکافد و به درگاه الهی می رسد: ۱. صدای قلم دانشمندان ۲. صدای پای جهادگران ۳. صدای ریسندگی زنان پرهیزکار.»
همچنین فرمود:
«أَفْضَلَ الْجِهَادِ کَلِمَةُ عَدْل عِنْدَ إِمَام جَائِر» .
«بالاترین جهاد، گفتن سخن حق نزدیک فرمانروای ستمگر است.»
و پیشوایان معصوم شیعه، که به شمشیر ظالمان و یا سمّ ستمگران جام شهادت نوشیدند، به خاطر سخنان حقی بود که نزد ظالمان می گفتند. در حالی که گروه های دیگر با خلفای اموی و عباسی سازش داشتند و با آن ها کنار می آمدند، به جز افراد نادر که نمی توان روی آن ها حساب کرد.
انسان تصور می کند که میدان جهاد، بستر نظامیان است، ولی تاریخ خلاف آن را گواهی می دهد.
علما و دانشمندان شیعه، به خاطر جهاد فرهنگی و نشر اسلام ناب محمدی، به وسیله ستمگران جام شهادت نوشیدند و یا با شمشیر کشته شدند و یا بر سر دار رفتند و احیاناً بدن هایشان سوزانده شد.
در هر حال، شیعه مفتخر است که با جهاد قلمی و فرهنگی خود، تفکّر اسلام ناب محمدی را که در تعالیم اهل بیت ـ همتای قرآن ـ متجلی است، به جهانیان معرفی کرده است.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . الشهاب فی الحکم والآداب، ص۲۲ ; الأمثل فی تفسیر کتاب الله المنزل، ج۱۸، ص۵۲۳
۲ . شهداء الفضیله، تألیف علاّمه امینی.







۱۲۵ ________________________________________
* پرسش ۳۵
عمر بن خطاب وقتی برای تحویل گرفتن کلیدهای بیت المقدس رفت، علی را به عنوان جانشین خود در مدینه گذاشت، این رخداد را چگونه تفسیر می کنید؟
پاسـخ
راوی این مطلب که از کتاب یاد شده آورده، «سیف بن عمر» از کذّابان و جعّالان تاریخ است و همه نویسندگان رجال، او را تضعیف کرده اند. چگونه با چنین سند باطلی بر مدّعای خود استدلال می کند؟!
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . البدایة والنهایه، ج۷، ص۵۷
۲ . تهذیب التهذیب، نگارش ابن حجر عسقلانی، ج۴، شماره ۵۰۶
________________________________________ ۱۲۶ ________________________________________
* پرسش ۳۶
شیعه می گوید: حضرت مهدی (علیه السلام) پس از ظهور، طبق حکم آل داود قضاوت می کند. در این صورت شریعت حضرت محمد (صلی الله علیه وآله) که نسخ کننده همه شریعت هاست، چه می شود؟
پاسـخ
شیوه قضاوت حضرت داود این بود که با ذکاوت و هوش سرشار خدادادی، حقیقت نزاع را کشف و طبق علم خود عمل می کرد و نیازی به شاهد و بیّنه نداشت.
از برخی روایات استفاده می شود که حضرت مهدی (علیه السلام) نیز در مقام داوری، از همین راه وارد می شود; چنان که آمده است:
«إِذَا قَامَ قَائِمُ آلِ مُحَمَّد (صلی الله علیه وآله) حَکَمَ بِحُکْمِ دَاوُدَ وَ سُلَیْمَانَ لاَ یَسْأَلُ النَّاسُ بَیِّنَةً».
اکنون پرسش این است: آیا عمل قاضی به علم خود، مغایر با شریعت اسلام است یا یکی از طرق قضاوت در اسلام همین است؟
کسانی که معتقدند قاضی پاکدامن می تواند در مقام داوری، به علم خود عمل کند، منکر این نیستند که یکی از ابزارهای قضاوت، بیّنه است، که عبارت است از دو شاهد عادل. نویسنده تصور کرده است عمل به
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . بحارالأنوار، ج۵۲، ص۳۲۰، حدیث شماره ۲۴
________________________________________ ۱۲۷ ________________________________________
علم، به معنای طرد دیگر ابزارهای قضاوت است، در حالی که این شیوه، توسعه ابزار قضاوت است.
از حسن اتفاق، گروهی از فقهای اهل سنّت معتقدند قاضی در مواردی می تواند به علم خود عمل کند. ربیع می گوید: مذهب شافعی بر این عقیده است که قاضی به علم خود عمل می کند و اگر در این فتوا توقف کرد، به خاطر فساد دستگاه قضاوت است.
ابو یوسف شاگرد ابوحنیفه و مُزَنی پیرو مکتب شافعی برهمین نظریه فتوا داده اند. حتی می گویند: شافعی در کتاب «امّ» و در «رساله» خود، در حجّیت اصول، بر این مسأله تصریح کرده است.
ابوحنیفه و محمدبن حسن شیبانی می گویند: اگر پیش از انتصاب به قضاوت، از جریان آگاه گردد و موضوع نزاع مربوط به قلمرو قضاوت باشد، می تواند به علم خود عمل کند.
هیچ کس تصور نکرده است که اگر کسی گفت قاضی می تواند به علم خود عمل کند، این به معنای ترک شریعت اسلام و عمل به شریعت منسوخ است.
مشکل ما باگردآورنده پرسش ها این است که ایشان فاقد آگاهی های علمی و فقهی است و گرنه با او به گونه ای دیگر سخن می گفتیم.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . خلاف، شیخ طوسی، کتاب قضا، مسأله ۴۱، و در این مسأله به مغنی ابن قدامه، ج۱۰، صص۱۴۰ و ۱۴۱ مراجعه شود.
________________________________________ ۱۲۸ ________________________________________
* پرسش ۳۷
چرا وقتی حضرت مهدی ظهور می کند، با یهودیان و مسیحیان از در صلح و آشتی درمی آید و عرب ها و قریش را به قتل می رساند؟
پاسـخ
این مطلب تهمتی بیش نیست. حضرت مهدی (علیه السلام) نه با تمام یهودیان از در صلح وارد می شود و نه همه اعراب و قریش را می کشد. آن حضرت حکومتی جهانی تشکیل می دهد که بر پایه عدل و قسط استوار است و اسلام واقعی که جد بزرگوارش آورده و با مرور زمان وصله ها به آن چسبیده و اختلاف ها چهره آن را پوشانده، به وسیله او حیاتی دوباره می یابد.
در این هنگام گروهی از پاک سرشتان یهود ونصاری به وی می گروند و گروهی از عرب ها و به ظاهر مسلمانان، با او به
مخالفت بر می خیزند. آنگاه با گروه نخست از در صلح در می آید و با گروه دوم جهاد می کند.
ظهور او همانند ظهور پیامبر خدا (صلی الله علیه وآله) است که برخی بستگانش با او مخالفت کردند و برخی از یهود و نصاری به وی گرویدند.
مسأله، مسأله ای کلی نیست، نه در طرف اهل کتاب و نه در طرف عرب و قریش. اگر کسی مجموع روایات وارد شده را مطالعه کند، قضاوت خواهد کرد که جریان، یک جریان طبیعی است; چه بسا خواصی
________________________________________ ۱۲۹ ________________________________________
که منافعشان به خطر می افتد، با او از در مخالفت وارد می شوند و دور افتادگان که به هر دلیلی توفیق الهی شامل حال آنان می شود، به او می گروند.
ابوسفیان و ابوجهل و ابولهب و حکم بن عاص از بستگان پیامبر با او جنگیدند ولی صهیب رومی و بلال حبشی و سلمان فارسی از مخلصان آن حضرت شدند.
________________________________________ ۱۳۰ ________________________________________
* پرسش ۳۸
گفته می شود که شیعیه معتقد است: ائمه در پهلوی مادرانشان هستند و از ران راست متولد می شوند!؟
پاسـخ
نخستین دروغ در این پرسش آن است که می گوید: «شیعه معتقد
است...» در حالی که این جزو اعتقادات شیعه نیست. تنها در کتابی چنین خبری وارد شده و در کتاب اثبات الوصیه مسعودی، در صفحه ای که او نشانی داده، جز این جمله چیزی نیست: «وکانت ولادته علی صفة ولادة آبائه ونشأ منشأهم»; «ولادت امام رضا (علیه السلام) به سان ولادت نیاکانش بود و رشد و پرورش او نیز مانند آن ها بود.» و مقصود از این جمله آن است که او در محیطی پاک، روحانی و نورانی پرورش یافت; چنانکه پدران بزرگوار او نیز در چنین محیطی رشد یافتند.
فرض کنیم چنین جمله ای در آن کتاب هست، ولی هرچه که در کتاب ها آمده، عقیده شیعه نیست، عقیده شیعه بر کتاب خدا و سنت قطعی پیامبر و روایات متواتر از ائمه استوار است نه یک روایت ناشناخته.
گرد آورنده این پرسش ها ما را با مبانی خود مقایسه می کند. پایه گذاران مذاهب او کسانی هستند که خبر واحد را در عقاید حجت می دانند، در حالی که شیعه به شدت آن را نفی می کند.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . اثبات الوصیه مسعودی، ص۱۹۶
________________________________________ ۱۳۱ ________________________________________
* پرسش ۳۹
از امام صادق نقل می کنند: هرکس نام مهدی را ببرد کافر است و از امام عسکری نقل می کنندکه او به مادر حضرت مهدی گفت: به همین زودی فرزندی می یابی و نام او را «م ـ ح ـ م ـ د» می گذاری؟!
پاسـخ
بنا به روایت دوم، حضرت عسکری (علیه السلام) مادر آن حضرت را از نام فرزندش آگاه ساخته بود، ولی این، یک جریان خصوصی بود. البته در از زمان امام صادق به بعد، از بردن نام آن حضرت جلوگیری می شد. امام عسکری (علیه السلام) فرمود: اگر نام او را ببرید، رازش را آشکار ساخته اید و اگر راز او را آشکار کنید، او را نشان داده اید و اگر دیگران از جای او آگاه شوند، بر او دست می یابند.
بنابراین، اگر امام صادق (علیه السلام) می فرماید: «کسی جز کافران نام او را نمی برند»، مقصود از این حدیث آن است که هرکس نام او را در این شرایط حساس، که خلافت عباسی به دنبال او هستند، ببرد می خواهد از این طریق به او صدمه ای برساند.
بنابراین، دو روایت یاد شده منافاتی با هم ندارند. اصولاً آگاهی پدر و مادر از نام، با نهی دیگران از بردن نام، هیچ تعارضی ندارد.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . اصول کافی، ج۱، ص۳۳۳
________________________________________ ۱۳۲ ________________________________________
* پرسش ۴۰
کلینی روایتی نقل می کند که سیاه پوشیدن مکروه است، مگر در سه چیز: چکمه، عمامه و عبا.
و پس از دو صفحه و نیم می پرسد: چرا شیعه سیاه می پوشد؟ و لباس سیاه را لباس سیدها قرار داده اند؟
پاسـخ
شگفتا! که این کتاب می خواهد عقاید شیعه را بیان کند، اما سراغ اعمال و رفتارها آمده و به مکروهات رسیده است. فرض کنید که سیاه پوشیدن مکروه باشد، مگر ارتکاب مکروه حرام است؟ چه بسا به دلایلی ارتکاب مکروه راجح باشد.
درباره مکروه بودن پوشش لباس سیاه، می گوییم: روایاتی که از پوشیدن لباس سیاه نهی کرده، (هر چند آن را تحریم نمی کند، بلکه مکروه می شمارد)، مقصودش کسی است که در میان رنگ های مختلف، رنگ سیاه را اختیار می کند و پیوسته لباس سیاه می پوشد.
امّا اگر به صورت موقت و چند روزی آن را به عنوان لباس عزا بر تن کند; به گونه ای که وقتی دوران عزا سپری شد، او نیز لباس عزا را از تن درآورد و لباس دیگر بپوشد، هرگز حدیث یاد شده ناظر به چنین مواردی نیست.
و اصلاً مگر تنها شیعه است که برای عزا، لباس سیاه به تن می کند؟ به قول نویسنده دائرة المعارف بستانی «در میان ملّت های متمدن، در میان
________________________________________ ۱۳۳ ________________________________________
طبقات مختلف لباس عزا یکسان است و آنان رنگ سیاه را برای عزا مناسب تر از رنگ های دیگر می دانند.»
از شاهنامه فردوسی استفاده می شود که در اعصار دیرین نیز لباس سیاه نشانه عزاداری بوده است. او می گوید:
در کاخ ها را سیه کرد پاک ز کاخ و ز ایوان بر آورد خاک
بپوشید پس جامه نیلگون همان نیلگون غرق کرده به خون
شواهد تاریخی بر این که لباس سیاه شعاری جهانی بوده و به هنگام عزا بر تن می کردند، فراوان است و اگر شیعه هم در ایام عزا پیراهن مشکی بر تن می کند، تبعیت از یک عرف جهانی است که اسلام از آن نهی نکرده است.
خلاصه این که: شیعه سیاه پوش نیست; یعنی هرگز ۰۰۰ ۰۰۰ ۳۰۰ شیعه در جهان، همگی و همیشه سیاه نمی پوشند و مرتکب این مکروه نمی شوند.
معلوم است که در مواقع شهادت اهل بیت (علیهم السلام) ، به طور موقت سیاه پوشیدن، رمز حزن و عزاداری است و امیرمؤمنان، علی (علیه السلام) فرمود: شیعیان ما کسانی هستند که در شادی و حزن ما شرکت دارند. و هم اکنون در جهان پوشیدن سیاه در ایام مصیبت، رمز عزاداری است و این ربطی به شریعت و دین ندارد و یک عادت و از آداب و رسوم ملّی و قومی است.
جای تأسف است که گردآورنده این پرسش ها، نتوانسته است تفاوت میان عادات و رسوم ملی و مسائل دینی را متوجه شود!
در پاسخ پرسش دوم، گفتنی است برخی از سادات، عمامه مشکی می پوشند و در روایات عمامه مشکی استثنا شده است.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . بحارالأنوار، ج۴، ص۲۸۷
________________________________________ ۱۳۴ ________________________________________
* پرسش ۴۱
شیعه به گروه های امامیه، اسماعیلیه، نصیریه، زیدیه و دروز تقسیم می شود. کسی که می خواهد آیین شیعه را اختیار کند، باید کدام یک از موارد پیش گفته را برگزیند؟
پاسـخ
فرض کنید کسی می خواهد با خواندن پرسش های شما، هدایت! شود و مذهب سنی را اختیار کند; از میان ده ها گروه و فرقه، کدام را اختیار کند؟ اهل حدیث را یا سلفی، اشاعره، معتزله، ماتریدیه، ظاهریه و ... را؟ و در مذاهب فقهی کدامین را برگزیند; حنفی را یا شافعی، مالکی و بالأخره حنبلی را؟ شما هر چه پاسخ دادید، پاسخ ما هم همان است.
ولی برای این که او را با حقیقت آشنا کنیم، می گوییم: هرکس که می خواهد شیعه شود، باید با مطالعه کتاب های فرقه های شیعی، حق را پیدا کند. بالأخره این فرقه ها مشترکاتی دارند و متمیزاتی. در مشترکات، سخنی نیست، درباره مسائل اختلافی آن ها باید تحقیق کند و پیروی نسنجیده در عقاید جایز نیست.
________________________________________ ۱۳۵ ________________________________________
* پرسش ۴۲
آیا غیر از قرآن کریم، کتاب های دیگری بر پیامبر نازل شد؟ آیا تنها علی (علیه السلام) از آن آگاه بود؟ آیا کتاب های الجامعه، صحیفه ناموس، صحیفه عبیطه ، صحیفه ذؤابة السیف، صحیفه علی، جفر، مصحف فاطمه، تورات و انجیل و زبور را ائمه حفظ کرده اند؟
پاسـخ
مسلمانان پس از درگذشت پیامبر خدا (صلی الله علیه وآله) دو مرجع در اختیار داشتند: الف) قرآن مجید ب) سخنان پیامبر گرامی به نام سنّت. این دو رکن اساسی است که اسلام را به پا داشته است و احادیث امامان معصوم نیز منعکس کننده سنّت پیامبر (صلی الله علیه وآله) است; زیرا آنچه که می گویند، به نقل از او ست.
حضرت رسول (صلی الله علیه وآله) برای حفظ سنت، گاهی امر به نوشتن آن می کرد.
از باب نمونه:
۱ . پیامبر گرامی در فتح مکه خطبه ای ایراد کرد و پس از آن، مردی از یمن حضور آن حضرت رسید و درخواست کرد که این خطبه را برای او بنویسد. پیامبر (صلی الله علیه وآله) به یارانش فرمود: این خطبه را برای او بنویسید.
۲ . در دوران پایانی عمر خود فرمود: قلم و دواتی بیاورید تا برای شما چیزی بنویسم که بعد از من گمراه نشوید، لیکن متأسفانه عمر مانع از
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . صحیح بخاری، باب کتاب العلم، حدیث ۱۱۲
________________________________________ ۱۳۶ ________________________________________
نگارش آن شد و گفت: بیماری بر پیامبر چیره شده و کتاب خدا برای ما کافی است.
۳ . مردی از انصار، در محضر پیامبر خدا (صلی الله علیه وآله) می نشست و سخنان او را گوش می داد ولی در خاطرش نمی ماند. در محضر پیامبر از ضعف حافظه اش شکایت کرد. حضرت فرمود: «اسْتَعِنْ بِیَمِینِکَ»; «از نوشتن کمک بگیر.»
عمرو بن شعیب، از جدّ خود نقل می کند که به پیامبر گرامی گفت: آنچه را که از تو می شنوم بنویسم؟ فرمود: بنویس.
جایی که قرآن دستور می دهد اگر کسی به کسی وامی داد بنویسد.آیا احادیث رسول خدا که لنگه و همتای قرآن است، چنین جایگاهی ندارد؟
به خاطر اهمیتی که سنّت پیامبر دارد، علی بن ابی طالب (علیه السلام) و فرزندان آن حضرت به ضبط احادیث پیامبر (صلی الله علیه وآله) در دوران حیات و پس از رحلتش همت گماردند.
امیرمؤمنان (علیه السلام) می فرماید:
«کُنْتُ إِذَا سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه وآله) أَعْطَانِی وَ إِذَا سَکَتُّ ابْتَدَأَنِی».
«هرگاه از پیامبر (صلی الله علیه وآله) می پرسیدم پاسخ می گفت و هرگاه خاموش
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . بخاری، باب کتاب العلم، حدیث ۱۱۴
۲ . سنن ترمذی، ج۵، ص۳۹
۳ . سنن دارمی، ج۵، ص۱۲۵
۴ . بقره : ۲۸۲
________________________________________ ۱۳۷ ________________________________________
می شدم، او سخن آغاز می کرد.»
بنابراین، کتاب های مربوط به امیرمؤمنان (علیه السلام) ، همگی احادیث پیامبر (صلی الله علیه وآله) است که از زبان او شنیده و ضبط کرده است و این کتاب ها به نام های مختلف در میان فرزندان او محفوظ بوده و حتی حضرت باقر و حضرت صادق(علیهما السلام)گاهی از روی آن کتاب ها حکم شرعی را بیان می کردند.
امیر مؤمنان نه تنها به ضبط احادیث پیامبر (صلی الله علیه وآله) اهتمام میورزید، بلکه نخستین کسی بود که اقدام به نوشتن قرآن کرد و همه آن را به تدریج ـ در مدت بیست و سه سال نزول آیات ـ نوشت و خود فرمود: به خدا سوگند آیه ای در قرآن نیست، مگر آن که می دانم برای چه، درکجا و در حق چه کسی نازل شده است. خدایم به من دلی دانا و زبانی گویا عطا کرده است.
بنابراین، کتاب هایی که نام برده، اکثر آن ها احادیث رسول خداست درباره مصحف فاطمه نیز در گذشته سخن گفتیم.
برخی از آن کتاب ها، که او نام می برد، بخاری آن ها را در باب کتابة العلم آورده است.
شگفت اینجاست که این نقطه قوت (گردآوری سنت پیامبر) که در
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . طبقات الکبری، ابن سعد، ج۲، ص۲۸۳، چاپ بیروت ; سنن ترمذی، ج۵ ، ص۶۳۷، حدیث۳۷۲۲ و ص۴۰، شماره۳۷۲۹ ; تاریخ الخلفای سیوطی، ص۱۷۰
۲ . وسائل الشیعه، ج۴، چاپ آل البیت.
۳ . طبقات الکبری، ابن سعد، ج۲، ص۳۳۸، چاپ بیروت ; کنز العمال، ج۱۵، ص۱۳۵
۴ . صحیح بخاری، باب کتابة العلم، حدیث۱
________________________________________ ۱۳۸ ________________________________________
تاریخ اهل بیت (علیهم السلام) وجود دارد، در دید این گردآورنده پرسش ها، نقطه ضعف تلقی شده است. کتاب های یاد شده، هر چند ممکن است برخی دو نام داشته باشد، نشانه اهمیت دادن اهل بیت (علیهم السلام) به فرهنگ اسلامی و علوم نبوی است.
البته چنین فردی حق دارد به این عمل فرهنگیِ بزرگ، از دیده منفی بنگرد; زیرا خلفا، پس از درگذشت پیامبر خدا (صلی الله علیه وآله) هر نوع کتابت حدیث را ممنوع کردند.
عایشه می گوید: شبی دیدم پدرم خوابش نمی برد، علت را از وی پرسیدم. وقتی صبح شد، گفت: دخترم! احادیثی که نزد تو است بیاور، مجموعاً ۵۰۰ حدیث از پیامبر جمع کرده بود،همه را آتش زد و سوزاند.
وقتی عمربن خطاب به قدرت رسید، بخشنامه ای را به تمام نقاط فرستاد و در آن اینگونه نوشت:
«مَنْ کَتَبَ عَنِّی شَیْئاً غَیْرَ الْقُرْآن فَلْیُمْحِهِ». «هرکس از من چیزی غیر از قرآن نوشت، آن را محو کند و از میان ببرد.»
و به خاطر همین بخشنامه، نگارش حدیث ممنوع شد و نوشتن حدیث پیامبر، حالت ضدّ ارزش به خود گرفت. وقتی خلیفه اموی، عمربن عبد العزیز در دوران خلافت خود (۱۰۱ ـ ۹۹) احساس کرد که ترک نگارش حدیث موجب از میان رفتن علوم نبوی است، در نامه ای از «ابوبکر بن حزم» (عالم مدینه) خواست احادیث پیامبر خدا را بنویسد;
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . تذکرة الحفاظ ذهبی، ج۱، ص۵
۲ . مسند احمد، ج۳، صص۱۲ و ۱۴
________________________________________ ۱۳۹ ________________________________________
زیرا بیم آن می رفت که احادیث آن حضرت از میان برود و علم هنگامی نابود می شود که حالت پنهانی به خود بگیرد. ولی باز هم این بخشنامه به خاطر ذهنیتی که از قبل وجود داشت، چندان اثر نبخشید، تا این که در دوران منصور دوانیقی، در سال ۱۴۳; یعنی پس از یک قرن و نیم، نوشتن حدیث به صورت رسمی رایج شد.
وضعیت حدیثی که حدود یک قرن و نیم نوشته نشود و مذاکره و نوشتن آن ضد ارزش تلقی گردد، معلوم است. تو خود حدیث مفصل بخوان از این مجمل.
در این مدت، چقدر بازرگانان حدیث، از جعل حدیث استفاده کرده و سره را با ناسره مخلوط کردند.
باز شگفت اینجاست که گرد آورنده پرسش ها که آگاهی امامان ما را از تورات و انجیل و زبور نقطه ضعف تلقی کرده، می گوید: اسلام تنها یک کتاب دارد و آن قرآن کریم است...
آری، اسلام یک کتاب دارد و آن هم قرآن کریم است، ولی در عین حال، همه ما مأموریم انبیای پیشین و کتاب های آنان را تصدق کنیم.
قرآن می فرماید:
} آمَنَ الرَّسُولُ بِمَا أُنزِلَ إِلَیْهِ مِنْ رَبِّهِ وَالْمُؤْمِنُونَ کُلٌّ آمَنَ بِاللهِ وَمَلاَئِکَتِهِ وَکُتُبِهِ وَرُسُلِهِ لاَ نُفَرِّقُ بَیْنَ أَحَد مِنْ رُسُلِهِ وَقَالُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَکَ رَبَّنَا وَإِلَیْکَ الْمَصِیرُ{ .
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . صحیح بخاری، باب کیف یفیض العلم، حدیث۴
۲ . تاریخ الخلفا، ص۲۶۱
۳ . بقره : ۲۸۵
________________________________________ ۱۴۰ ________________________________________
«پیامبر (صلی الله علیه وآله) به آنچه از سوی پروردگارش بر او نازل شده، ایمان آورده است و همه مؤمنان هم به خدا و فرشتگان او و کتاب ها و پیامبرانش ایمان آورده اند و می گویند: میان هیچ یک از پیامبران او فرقی نمی گذاریم و می گوید: شنیدیم و فرمان برداریم. پروردگارا! آمرزش تو را انتظار داریم و بازگشت ما به سوی توست.»
آگاهی پیشوایان از کتب آسمانی، سبب پیروزی اسلام و مسلمانان بر دانشمندان اهل کتاب بوده است; زیرا در این کتاب ها نام و اوصاف مبارک پیامبر خدا وارد نشده است; چنان که می فرماید: } الَّذِینَ آتَیْنَاهُمْ الْکِتَابَ یَعْرِفُونَهُ کَمَا یَعْرِفُونَ أَبْنَاءَهُمْ...{ ; «پیامبر اسلام را می شناسند همچنان که فرزندان خود را می شناسند...» و تفصیل آن در مناظره امام رضا (علیه السلام) با علمای اهل کتاب در مجلس مأمون، آمده است.
* پرسش ۴۳
چراپیامبر (صلی الله علیه وآله) وقتی فرزندش ابراهیم وفات یافت به سر وصورتش نزد؟
پاسـخ
این پرسش تکراری است و پاسخ آن را در پرسش یازدهم آوردیم.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . بقره : ۱۴۶
۲ . احتجاج طبرسی، ج۲، باب مناظرات امام رضا (علیه السلام) ، صص۴۲۲ ـ ۴۰۱ و در کتاب «تحف العقول» حرّانی نمونه هایی از علم امامان به زبور داود و صحیفه ابراهیم و تورات وارد شده است.
________________________________________ ۱۴۱ ________________________________________
* پرسش ۴۴
بسیاری از علمای شیعه به خصوص در ایران، زبان عربی نمی دانند؟!
پاسـخ
گویی طراح پرسش ها کشور ایران را درنوردیده و فهمیده است که علمای شیعه زبانی نمی دانند! در حالی که در تمام حوزه های علمیه، همه کتاب های درسی به زبان عربی است و بیشترین منشورات حوزه، کتاب های فقهی، اصولی، حدیثی و تاریخی است که به زبان عربی می باشد.
سوگند به خدا که وقتی به چنین پرسشهایی برخورد می کنم، از صرف وقت برای پاسخ گویی به آن ها، احساس خسارت می کنم!
________________________________________ ۱۴۲ ________________________________________
* پرسش ۴۵
شیعه معتقد است که بیشتر صحابه، به جز تعداد بسیار اندک، منافق و کافر بوده اند؟!
پاسـخ
این پرسش نیز تکراری است و پاسخ آن را در پرسش۲۲ آوردیم. در آنجا یادآور شدیم که «صحیح بخاری» و دیگر نویسندگان صحاح، به ویژه «جامع الأصول» ابن اثیر، که همه صحاح و سنن را یک جا گرد آورده، در ضمن ۱۰ حدیث، یادآور ارتداد بسیاری از صحابه هستند و نجات یافتگان را بسیار اندک می دانند و به تعبیر آنان «هَمَلِ النَّعَم».
پاسخ شما درباره این احادیث چیست؟ پاسخ ما هم درباره احادیث شیعه همان است.
________________________________________ ۱۴۳ ________________________________________
* پرسش ۴۶
در میان روایات شیعه تناقض و تضاد وجود دارد; به طوری که برخی از علما کتابی در باره رفع تناقض نوشته اند؟!
پاسـخ
طراح پرسش خار را در چشم دیگران دیده، لیکن شاخه را در چشم خود نمی بیند.
محدّثان اهل سنت نقل کرده اند که پیامبر خدا (صلی الله علیه وآله) پیوسته از وجود دروغگویان و جاعلان حدیث از زبان خود خبر می داد و پیوسته آنان را با آتش دوزخ تهدید می کرد. گاهی می فرمود:
«لاَ تَکْذِبُوا عَلَیَّ فَإِنَّهُ مَنْ کَذَبَ عَلَیَّ فَلْیَلِجُ النَّارَ».
در حدیث دیگر فرمود:
«مَنْ کَذَبَ عَلَیَّ فَلْیَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنَ النَّارِ».
«هر کس بر من دروغ ببندد، جایگاه خود را در آتش آماده بداند».
این احادیث حاکی از آن است که در عصر پیامبر (صلی الله علیه وآله) همان صحابه ای که از نظر اهل سنت همگان عادل اند، گاه و بیگاه از زبان
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . صحیح بخاری، حدیث ۱۰۶
۲ . صحیح بخاری، حدیث ۱۰۷
________________________________________ ۱۴۴ ________________________________________
پیامبر (صلی الله علیه وآله) دروغ می گفتند و او نسبت به این کار هشدار می داد.
پس از رحلت حضرت رسول (صلی الله علیه وآله) جلوگیری از نقل حدیث، سبب شد که جعل حدیث برای کسب مقام و تقرّب به قدرت ها آسان شود و در این مورد، دانشمندان یهود و نصاری که تظاهر به اسلام کرده بودند، نقش عظیمی در جعل حدیث در اسلام را داشتند; مانند کعب الأحبار و وهب بن منبه و تمیم داری و....
جعل این احادیث مایه ظهور تعارض در احادیث نبوی گردید.
ابن ابی العوجاء در خانه حماد بن مسلم، محدّث نامی اهل سنت پرورش یافت و او در کتاب های حمّاد دست می برد و احادیثی را جعل می کرد.
در این مورد کافی است بدانیم بخاری ۲۷۶۱ حدیث خود را از ۰۰۰ ۶۰۰ حدیث برگزیده است.
صحیح مسلم ۴۰۰۰ حدیث خود را از ۰۰۰ ۳۰۰ حدیث برگزیده است.
مسند احمد قریب ۰۰۰ ۳۰ روایت خود را از ۰۰۰ ۷۵۰ حدیث انتخاب کرد و یک میلیون حدیث را حفظ داشت.
همه این ها حاکی از آن است که بازار جعل حدیث در قرن دوم و سوم، برای کسب مقام و ثروت، به قدری داغ بود که محدّثان میلیونی در
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . مقدمه ابن خلدون، ص۴۳۹
۲ . میزان الاعتدال، ج۱، ص۵۹۳
۳ . این شماره با حذف مکررات صحیح بخاری به دست می آید: ارشاد الساری، ج۱، ص۲۸ ; شرح صحیح مسلم، نگارش نووی، ج۱، ص۳۲
________________________________________ ۱۴۵ ________________________________________
میان راویان دیده می شد.
اگر ساعات عمر پیامبر (صلی الله علیه وآله) را برای امور مختلف تقسیم کنید، به دست می آید که هرگز آن حضرت وقتی برای گفتن یک دهم این احادیث را نداشته است! از این جهت نویسندگان صحاح با تلاش فراوان توانستند معدودی از احادیث را به نام صحیح ضبط کنند.
مسلماً در جعل حدیث، تناقض و تعارض فراوانی به چشم خواهد خورد و لذا در همین صحاح، روایات حاکی از «جسم بودن خدا» و «مجبور بودن انسان» فروان است که صد در صد با روایات
تنزیه در تعارض هستند.
اکنون به برخی از علل تعارض در حدیث شیعه اشاره می کنیم:
۱ . تقطیع روایات
گاهی برخی از راویان، بخش مورد نظر خود را از روایت نقل کرده و بخش دیگر را حذف نموده اند; به گونه ای که روایت در صورت ضمیمه کردن هر دو بخش، معنایی دارد و در تفکیک معنایی دیگر.
یکی از عوامل ظهور تعارض در روایات شیعه، تقطیع یک روایت به دو قسمت است.
۲ . نقل به معنی
برخی از راویان، لفظ امام را نقل نکرده اند. بلکه مضمون و معنای آن را آورده اند و همین سبب اختلاف در اخبار و روایات شده است.
۳ . جعل حدیث
جعل احادیث ازطریق غلاة; مانند مغیرة بن سعید و ابو زینب اسدی،
________________________________________ ۱۴۶ ________________________________________
معروف به ابوالخطاب است و امام صادق (علیه السلام) انگشت روی روایات این افراد نهاد و گفت: اینان بر من و پدرم دروغ می بندند.
از این جهت علمای شیعه به روایات اینان اعتنا نکرده و برای آن ها ارزش قائل نشده اند. بنابراین، اگر تعارضی به نظر می رسد، برخی جنبه طبیعی و برخی دیگر جنبه تخریبی داشته است. امّا آیا این تعارض برای ابد باقی می ماند یا علما و دانشمندان با موازین، همه این ها را از هم جدا کرده و تعارض را برداشته اند؟ و نویسندگان کتب اربعه پس از تلاش و تهذیب، به جمع احادیث دست زده اند و در این کتاب ها از روایت این جاعلان خبری نیست.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . رجال کشی، ص۱۹۶، شماره ۱۰۳
________________________________________ ۱۴۷ ________________________________________
* پرسش ۴۷
با این که شیعیان معتقدند علی بن ابی طالب از فرزندش حسین افضل و برتر است، ولی در سال روز شهادت آن حضرت، مانند روز عاشورا گریه نمی کنند، چرا؟
پاسـخ
در افضل و برتر بودن علی (علیه السلام) نسبت به فرزندانش و همچنین برتر بودن پیامبر (صلی الله علیه وآله) نسبت به همگان حرفی نیست و فضیلت علی (علیه السلام) و دیگر امامان معصوم شعاعی از فضیلت پیامبر خداست، ولی در سالروز شهادت حسین بن علی(علیهما السلام) جهاتی است که در سالروز شهادت دیگران نیست:
۱ . شهادت امام حسین (علیه السلام) یک فاجعه هولناک و دلخراش بود که ۷۲ تن، حتی کودک شیرخوار به دست گروهی که بویی از ایمان و انسانیت به مشام آن ها نرسیده بود، به شهادت رسیدند.
۲ . خود پیامبر (صلی الله علیه وآله) و امیرمؤمنان (علیه السلام) هرگاه از شهادت امام حسین (علیه السلام) یاد می کردند، اشکشان جاری می شد و در پاسخ پرسش۲۱ به بخشی از روایات آن اشاره کردیم و حتی امام مجتبی (علیه السلام) به حسین بن علی(علیهما السلام)فرمود: «لا یَوْمَ کَیَوْمِکَ یا أَبا عَبْدِ اللهِ» و پیامبر گرامی (صلی الله علیه وآله) در دوران زندگی خود، گاهی مجلس عزا به صورت خصوصی تشکیل می داد و این یکی از رویدادهای تاریخی است که غالباً از آن غفلت شده است.
مرحوم علامه امینی در کتاب «سیرتنا و سنتنا» فصلی از این مجالس را
________________________________________ ۱۴۸ ________________________________________
که به وسیله پیامبرخدا (صلی الله علیه وآله) و دیگران در محیط خانواده تشکیل می شد، گزارش کرده است.
۳ . شهادت حسین بن علی(علیهما السلام) مسیر تاریخ را عوض کرد; زیرا اسلام به وسیله امویان قدرت طلب و پیروان آیین جاهلیت از مسیر اصلی خارج و راه دیگری را می پیمود که امام حسین بن علی(علیهما السلام) این سرنوشت را در سخنان خود به فرماندار معاویه فرمود:
«وَعَلَی الإِسْلامِ السَّلامُ، إِذْ قَدْ بُلِیَتِ الأُمَّةُ بِراع مِثْلِ یَزید...».
«اثری از اسلام باقی نمی ماند اگر امت اسلامی، گرفتار زمامداری مانند یزید می شد.»
از این روست که تظاهرات شیعه برای حفظ مکتب اهل بیت (علیهم السلام) در عاشورا نسبت به روزهای دیگر شدیدتر است و این هرگز به معنای برتر بودن امام حسین (علیه السلام) از جد بزرگوارش نیست.
۴ . یکی از ابعاد این فاجعه آن است که: مردمی به ظاهر مسلمان و نمازگزار، فرزند پیامبر گرامی (صلی الله علیه وآله) را با لب تشنه، در کنار فرات کشتند و سر او و ۱۸ تن از یاران او را بر نیزه زدند و به عنوان بزرگترین تحفه، به دربار یزید بن معاویه بردند!
آنان می خواستند دختران رسول الله (صلی الله علیه وآله) را به عنوان اسیران جنگی به کنیزی ببرند! آیا این سخت ترین مصیبت بر خاندان رسالت نیست؟
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . سیرتنا و سنتنا، صص ۴۱ و ۹۸ ; اللهوف، ص۹۹، چاپ دارالاسوه.
________________________________________ ۱۴۹ ________________________________________
* پرسش ۴۸
ولایت علی بن ابی طالب (علیه السلام) و فرزندانش، رکنی از ایمان است، چرا این رکن در قرآن با صراحت بیان نشده؟ در حالی که نماز و زکات، که پایین تر از ولایت است، در قرآن آمده است؟
پاسـخ
«دست حق دیدی ولی نشناختی!» اگر آیات قرآن را با دقت می خواندی و خود را از عقاید موروثی، به ویژه در لباس وهابیّت آزاد می کردی، به یقین آیات ولایت بر تو مخفی نمی ماند.
قرآن مجید، ولایت علی (علیه السلام) را در این آیه بیان کرده است:
}إِنَّمَا وَلِیُّکُمْ اللهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِینَ آمَنُوا الَّذِینَ یُقِیمُونَ الصَّلاَةَ وَیُؤْتُونَ الزَّکَاةَ وَهُمْ رَاکِعُونَ{
خوشبختانه نزول این آیه را بسیاری از محدثان و محقّقان اهل سنت، درباره علی (علیه السلام) نقل کرده اند که تعداد آنان به ۶۶ نفر می رسد و در میان آنان، نُه نفر از صحابه، نزول آیه را در حق امام نقل کرده اند.
و چون هدف در اینجا اختصار است، در این مورد شما را به کتاب شریف «الغدیر» ارجاع می دهم.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . مائده : ۵۵
۲ . الغدیر، ج۳، صص۱۵۶ و ۱۶۲
________________________________________ ۱۵۰ ________________________________________
از این گذشته، چرا احادیث متواتر و متضافر پیامبر (صلی الله علیه وآله) را درباره ولایت علی (علیه السلام) نادیده می گیرید; مانند: ۱ . حدیث غدیر ۲ . حدیث منزلت ۳ . حدیث «إِنَّ عَلِیّاً مِنِّی وَ أَنَا مِنْهُ وَ هُوَ وَلِیُّ کُلِّ مُؤْمِن بَعْدِی».
و نمونه های دیگر که فراوان است.
گذشته از این، به چه دلیل هرچه رکن باشد باید در قرآن بیاید؟ شما می گویید «قرآن قدیم» است و هرکس بگوید «قرآن حادث» است کافر می شود، پس چرا این رکن در قرآن نیامده است؟
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . سنن ترمذی، ج۵، ص۶۳۲، حدیث ۳۷۱۲ ; مستدرک حاکم، ج۳، ص۱۱۰ ; مصنف ابن ابی شیبه، ج۶، ص۳۷۱، حدیث ۳۲۰۸۲ و ص۳۷۵، حدیث۳۲۱۱۰









۱۵۱ ________________________________________
* پرسش ۴۹
اگر آن گونه که شیعه می گوید، اصحاب دشمن یکدیگر بودند، چگونه آن ها در کنار هم و همراه هم، مناطق زیادی از جهان را فتح کردند؟
پاسـخ
پاسخ این پرسش را در پرسش شماره ۳۴ آوردیم. در ضمن، آنچه به شیعه نسبت می دهد که معتقدند صحابه دشمن یکدیگر بودند، کاملاً بی پایه است. شیعه معتقد است بخشی از صحابه پیشگامان تشیع بودند و بخش های دیگر، که اکثریت را تشکیل می دهند از نظر فکری و عقیدتی یکسان نبودند و چنین نبود که در همه مسائل با هم یکسان باشند، ولی به حکم «الحُکْمُ لِمَنْ غَلَبَ» با حفظ اختلاف در فکر و نظر، از نظر عملی، برای حفظ انسجام جامعه اسلامی با حاکمان وقت و خلفای زمان مخالفت عملی نمی کردند و حتی کسانی که اظهار مخالفت می کردند، سرکوب می شدند; مانند سعد بن عباده که در شام ترور شد و به قول آن ها با تیر غیبی کشته شد و عبدالله بن مسعود، که مورد ضرب و شتم قرار گرفت و جناب ابوذر به ربذه تبعید شد و...
ما به گردآورنده این پرسش ها توصیه می کنیم تاریخ را با ذهنی صاف و شفاف و دور از هر نوع پیشداوری، از نو بخواند.
________________________________________ ۱۵۲ ________________________________________
* پرسش ۵۰
چرا بسیاری از شیعیان نماز جمعه نمی خوانند؟
پاسـخ
نماز جمعه یک نماز عادی و مانند نماز ظهر و عصر نیست که با هر وضعیتی و پشت سر هر امامی خوانده شود، بلکه نمازی عبادی ـ سیاسی است و امام در دو خطبه خود، وضعیت حاکم بر جامعه اسلامی و وظیفه مسلمانان را بیان می کند و این زمانی میسّر است که حکومتی تشکیل شود و به عالمان شیعی چنین اجازه ای بدهد و این شرایط قبل از انقلاب اسلامی در بسیاری از نقاط وجود نداشت ولی در عین حال، با نبودن وضعیت مساعد، در غالب شهرها نماز جمعه برپا می شد ولی پس از انقلاب اسلامی در ایران و آماده شدن شرایط، نماز جمعه حالتی رسمی و گسترده به خود گرفته است.
________________________________________ ۱۵۳ ________________________________________
* پرسش ۵۱
چرا شیعیان معتقدند آیاتی از قرآن حذف شده و آیاتی را ابوبکر و عمر تغییر داده اند؟
پاسـخ
نویسنده می گوید: «شیعیان معتقدند که آیاتی از قرآن حذف شده است».
او که این مطلب را به شیعیان نسبت می دهد، باید دلیلی از کتب عقاید شیعه برای این سخنش بیاورد. در حالی که در کتب عقاید شیعه چنین مطلبی وجود ندارد. قدیمی ترین کتاب عقاید ما، «عقائد الإمامیه» شیخ صدوق است و در آن، به خلاف این سخن تصریح شده است.
پیش از آن، فضل بن شاذان (متوفای ۲۶۰ق.) اعتقاد به تحریف را به مخالفان شیعه نسبت می دهد و تصریح می کند که قرآن مصون از تحریف است و چیزی از آن کاسته نشده است.
گرد آورنده سؤالات، با نقل روایاتی، تحریف را به شیعه نسبت می دهد. اکنون ما، نظر خوانندگان را به دو نکته جلب می کنیم:
الف) وجود روایت در کتب حدیثی، دلیل بر عقیده نیست. عقیده را باید از کتاب های عقاید جست که عصاره قرآن و احادیث متواتر و عقل قطعی است و چنین مطلبی، در هیچ یک از کتب اعتقادی شیعه نیامده است.
________________________________________ ۱۵۴ ________________________________________
ب) روایاتی که او ادعایش را بر آن ها مستند ساخته، حاکی از کم یا زیاد شدن آیات قرآن نیست، بلکه نوعی تفسیر و اشاره به مصداق بارز آیات است و این اشتباه اختصاص به ایشان ندارد. آنان که با لسان روایات اهل بیت (علیهم السلام) آشنا نیستند، این تفاسیر را جزئی از آیات دانسته اند، در حالی که این روایات ربطی به جملات و کلمات قرآن ندارد و تنها تفسیر آیات است.
اکنون به روایاتی که تمسک جسته اشاره می شود:
۱ . می گوید: در اصول کافی، در تفسیر آیه ذرّ آمده است:
« } ...وَ أَشْهَدَهُمْ عَلی أَنْفُسِهِمْ أَ لَسْتُ بِرَبِّکُمْ{ وَ أَنَّ مُحَمَّداً رَسُولِی وَ أَنَّ عَلِیّاً أَمِیرُ الْمُؤْمِنِیی».
پاسـخ:
این حدیث، به فرض صحت، در صدد بیان آن نیست که این کلمات جزء آیه است، بلکه می خواهد بگوید در «عالم ذرّ» از چیزهایی که از انسان پیمان گرفته شده، رسالت پیامبر (صلی الله علیه وآله) و وصایت علی (علیه السلام) است.
بهترین شاهد این است که پس از آیه می گوید: «وَ أَنَّ مُحَمَّداً رَسُولِی وَ أَنَّ عَلِیّاً أَمِیرُ الْمُؤْمِنِین». و این نوع تفسیر، بیان مصداق است نه بیان اجزای آیه، و جمله به گونه ای است که اصلاً در دل آیه نمی گنجد.
۲ . در حدیثی، آیه مربوط به پیامبر چنین آمده است:
«وَ أَنَّ الَّذِینَ آمَنُوا بِهِ ـ یعنی بالإمام ـ وَ عَزَّرُوهُ وَ نَصَرُوهُ...».
پاسـخ:
اگر کسی حدیث را از اول تا آخر مطالعه کند، به یقین می رسد پیامبر
________________________________________ ۱۵۵ ________________________________________
خدا (صلی الله علیه وآله) در مقام بیان موقعیت امامی است که باید پس از رحلت خودش بیاید و تکالیف پیامبر (غیر از تلقی وحی و تشریع)، بر دوش او است.
آنگاه یادآور می شود: مردان مؤمن کسانی هستند که به پیامبر ایمان می آورند و او را تقویت و یاری می کنند.
ایمان به پیامبر (صلی الله علیه وآله) ، ایمان به همه چیزهایی است که بر او نازل می شود و یکی از آن ها امامت امیرمؤمنان و دیگر جانشینان اوست.
در حقیقت امام در مقام بیان تفسیر و تبیین حدود و قلمرو ایمان به پیامبر (صلی الله علیه وآله) است; که از آن ها است ایمان به پیامبر (صلی الله علیه وآله) یعنی ایمان به عصمت و اعجاز او و این که خاتم و آخرینِ پیامبران است و جانشینش علی بن ابی طالب است. اگر می گویند: «یعنی بالإمام»، این جمله ناظر به یکی از اموری است که باید بدان ایمان آورد.
۳ . حدیث سوم که می گوید: امام «کظلمات...» را به فلان و فلان تفسیر کرده است. از تفسیر علی بن ابراهیم نقل کرده که از نظر سند بسیار مخدوش است و اصولاً این کتاب نگارش علی بن ابراهیم نیست بلکه فردی به نام عباس بن محمد است که کاملاً مجهول و ناشناخته بوده و مطالب آن را از دو نفر گردآوری کرده است که این دو، عبارت اند از: علی بن ابراهیم و زیادبن منذر، معروف به «ابی الجارود».
آنچه که از علی بن ابراهیم نقل کرده مربوط به سوره فاتحه و بقره و بخشی از سوره آل عمران است و از آیه ۴۵ سوره آل عمران تا آخر کتاب را از زیاد بن منذر، معروف به «ابی الجارود» نقل می کند و اتفاقاً این آیه که در سوره نور آمده، مربوط به بخشی است که راوی آن زیادبن منذر است.
________________________________________ ۱۵۶ ________________________________________
بنابراین، پشتوانه احتجاج، حدیثی است از کتابی که:
۱ . مؤلف آن مجهول و ناشناخته است.
۲. سند آن به جابر بن زید جعفی می رسد که نجاشی درباره او گفت: «کَانَ مُخْتَلِطاً» ; «صحیح و سقیم را به هم مخلوط می کرد.»
آیا صحیح است با چنین روایتی شیعه را متهم کرد؟
و نیز در ضمن همین سؤال می گوید: امام در تفسیر آیه } ...فَالَّذِینَ آمَنُوا بِهِ وَعَزَّرُوهُ وَنَصَرُوهُ وَاتَّبَعُوا النُّورَ الَّذِی أُنزِلَ مَعَهُ أُوْلَئِکَ هُمْ الْمُفْلِحُونَ{، رستگاران را چنین تفسیر کرده است:
«الَّذِینَ اجْتَنَبُوا الْجِبْتَ وَ الطَّاغُوتَ أَنْ یَعْبُدُوهَا وَ الْجِبْتُ وَ الطَّاغُوتُ فُلاَنٌ وَ فُلاَنٌ وَ فُلاَنٌ».
در این جا حضرت مصداق را بیان می کند. جبت و طاغوت هزاران مصداق دارد. حضرت در این آیه به سه مصداق آن اشاره می کند. آیا این تحریف آیه است؟
تحریف به معنای کم و زیاد کردن است، نه تفسیر کردن.
احادیثی که در این مورد آورده، همگی جنبه تفسیری دارد و او تصوّر کرده که تفسیرها جزو آیه هستند; مثلاً: آیه } وَمَنْ یُطِعْ اللهَ وَرَسُولَهُ یُدْخِلْهُ جَنَّات تَجْرِی مِنْ تَحْتِهَا الاَْنْهَارُ خَالِدِینَ فِیهَا وَذَلِکَ الْفَوْزُ الْعَظِیمُ{که از امام صادق (علیه السلام) نقل شده، او تصور کرده آنچه در میان دو خط از امام
صادق (علیه السلام) نقل شده، جزو آیه است، در حالی که تفسیر آیه است نه آیه.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . الذریعه إلی تصانیف الشیعه، ح۴، ماده تفسیر علی بن ابراهیم، کلیات فی علم الرجال، صص۳۴۰ ـ ۲۲۷
________________________________________ ۱۵۷ ________________________________________
اطاعت خدا و رسول قلمرو گسترده ای دارد; یکی از موارد آن، اطاعت خدا و رسول درباره اوصیایی است که او معیّن کرده است; نظیر چنین تفسیری را بدون آن که ملازم با تحریف قرآن باشد، در صحیح مسلم از عایشه نقل می کند: « } حَافِظُوا عَلَی الصَّلَوَاتِ وَالصَّلاَةِ الْوُسْطَی...{ ـ وَ صَلاةُ الْعَصْر». «صلاة العصر» جزو آیه نیست بلکه تفسیر آن است. تو خود حدیث مفصل بخوان از این مجمل.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . صحیح مسلم، باب الدلیل لمن قال الصلاة الوسطی هی صلاة العصر، ج۱، صص۳۷ـ۴۴۸
________________________________________ ۱۵۸ ________________________________________
* پرسش ۵۲
شیعه در مورد آیه کریمه } یُرِیدُونَ لِیُطْفِئُوا نُورَ اللهِ بِأَفْوَاهِهِمْ وَاللهُ مُتِمُّ نُورِهِ...{ می گوید: خداوند امامت را کامل می کند و «نور» در این آیه، امامت است.
و آیا خداوند نور خودش را با نشر اسلام کامل گردانید یا با دادن ولایت و خلافت به اهل بیت (علیهم السلام) ؟
پاسـخ
این حدیث در کتاب کافی ج۱، ص۱۹۵ و بحارالأنوار، ج۲۳، ص۳۱۸ آمده و معنای آن معلوم است. مقصود نشر اسلام است ولی اسلام اصولی دارد و فروعی و خلافت اوصیای الهی، از اصول اسلام است. و وظایف پیامبر (صلی الله علیه وآله) با امامت اوصیا تکمیل می شود; زیرا اگر نظامی را پدید بیاورد، امّا برای ادامه آن طرحی نریزد، مسلّماً وظایف به نحو اکمل صورت نگرفته است و لذا در روز غدیر، پس از نصب
امیرمؤمنان به خلافت و به تعبیر امروز تعیین معمار اسلام پس از خویش، آیه } ...أَکْمَلْتُ لَکُمْ دِینَکُمْ...{ فرود آمد. بنابراین امامت اهل بیت (علیهم السلام) بخشی از آن نوری است که خداوند اکمال آن را وعده داده است.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . نزول آیه «اکمال» را در غدیر خم، از ۱۶ محدث و مفسر سنی نقل کرده است. به الغدیر، ج۱، صص۲۳۸ ـ ۲۳۰ مراجعه فرمایید.
________________________________________ ۱۵۹ ________________________________________
* پرسش ۵۳
دو نفر از ائمه زمام خلافت را به دست گرفتند، پس خلافت و فرمانروایی ده نفر بقیه کجاست؟
پاسـخ
گرد آورنده یا طراحان پرسش ها تصور کرده اند مراد از خلافت، خلافت انتخابی است، از این رو است که می گویند: خلافت آن ده نفر دیگر کجاست؟ ایشان از مکتب استادان خود پیروی می کنند و امامت را مقامی دنیایی و قدرتی ظاهری تلقی می کنند و چون آن ده نفر دیگر انتخاب نشدند و قدرت ظاهری نداشتند، پس فاقد خلافت بودند! در حالی که امامت به سان نبوت، یک منصب الهی است با این تفاوت که پیامبر، پذیرای وحی و پایه گذار دین است و امام بیانگر شریعت و ادامه دهنده راه پیامبر; خواه مردم بپذیرند و خواه نپذیرند. مشروعیت امامت از آن ها گرفته نشده است.
در اینجا سرزنش متوجه مردم است که چرا حجت خدا را نشناختند و او پیروی نکردند، نه متوجه آن امام و حجت خدا که چرا قدرت نداشته است؟
________________________________________ ۱۶۰ ________________________________________
* پرسش ۵۴
امام صادق (علیه السلام) در پاسخ زنی که پرسید: آیا ابوبکر و عمر را دوست بدارم؟ فرمود: آن ها را دوست بدار...» و نیز امام باقر (علیه السلام) ابوبکر را صدیق نامید، امّا شما...؟
پاسـخ
در باره حدیث نخست، به نظر می رسد گرد آورنده پرسش ها چون به اصل کتاب مراجعه نکرده و فقط به سایت های مخالفان شیعه و همفکرانش سر زده، در نقل حدیث خیانت کرده است. بخشی از حدیث را نقل و بخشی را حذف کرده است.
خلاصه حدیث چنین است: زنی به نام امّ خالد که فرماندار مدینه به نام یوسف بن عمر، زمینی را به او بخشیده بود، به درِ خانه امام صادق (علیه السلام) آمد و اجازه ورود خواست. ابوبصیر می گوید: امام صادق (علیه السلام) به من فرمود: دوست داری سخن او را بشنوی؟ گفتم: آری. گفت: اکنون که چنین است اجازه ورود به او بده. آنگاه به ابوبصیر فرمود: بر روی فرشی که من نشسته ام بنشین به نشانه این که تو از نزدیکان من هستی. زن وارد شد و سخن گفت. او زنی سخنور بود. از امام صادق (علیه السلام) درباره دو نفر
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . روضه کافی، ج۸، ص۲۳۷
۲ . کشف الغمة، ج۲، ص۳۶۰
________________________________________ ۱۶۱ ________________________________________
پرسید. امام فرمود: آنان را دوست بدار. زن گفت: من هرگاه به سوی خدا رفتم بگویم که تو مرا به دوستی آن ها امر کردی؟ حضرت فرمود: بلی.
آنگاه زن گفت: این مردی که در کنار شما بر روی فرش مخصوص نشسته، به من می گوید از آن ها بیزاری بجویم ولی کثیر نوّاء (که زیدی مذهب بوده) مرا به دوستی آن ها دعوت می کند. کدام یک از آن ها نزد تو عزیزترند و آن ها را بیشتر دوست داری؟ حضرت فرمود: ابوبصیر نزد من عزیزتر از کثیر نوّاء و یاران اوست.
ذیل حدیث می تواند صدر آن را معنا کند و حاکی از آن است که حضرت روی مصالحی آن زن را به دوست داشتن آن دو نفر دعوت کرده است و اگر مطلبی جدی بود، هرگز ابو بصیر را، که از نظر فکری صد در صد با این مطلب مخالف بود، روی بساط خود نمی نشاند و او را محبوبتر از مخالف وی (کثیر نوّاء) معرفی نمی کرد; به خصوص که آن زن با فرماندار مدینه (یوسف بن عمر) در ارتباط بود و هر نوع سخن خلاف سیاست روز را به گوش او می رساند و برای حضرت مشکلاتی به وجود می آورد.
کسانی که با روایات اهل بیت (علیهم السلام) آشنا هستند، منطق آن ها را درک می کنند.
امّا روایت دوم، حدیثی است بی سر و ته. علی بن عیسای اربلی، (متوفای ۶۹۳) از عروة بن عبدالله، که از رجال قرن دوم است، حدیثی را نقل می کند. این حدیث از دو جهت قابل احتجاج نیست:
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . روضه کافی، ج۸، ص۱۹
________________________________________ ۱۶۲ ________________________________________
۱ . از نظر سند; ناقل آن علی بن عیسای اربلی است که در سال ۶۹۳، از فردی به نام عروة بن عبدالله نقل می کند که در عصر امام باقر (۱۱۴ـ۵۷) می زیسته است. آیا چنین حدیث بی سندی قابل استناد است؟
در رجال شیعه، تنها یک عروة بن عبدالله بن قشیر جُعفی است که شیخ طوسی او را از اصحاب امام صادق (علیه السلام) شمرده ولی وی کاملاً مجهول است.
و در رجال سنی، وی به نام عروة بن عبدالله بن قشیر جعفی، مکنی به «ابوسهل» آمده است، که حدیث را از عبدالله بن زبیر نقل می کند و مردی که نزد عبدالله بن زبیر تلمّذ کرده و از او حدیث نقل می کند، از نظر روحیه باید با او نزدیک باشد و این خاندان کاملاً از امیرمؤمنان منحرف بودند و قطعاً قول چنین فردی نمی تواند سند باشد.
از این گذشته، دقت در مضمون حدیث می رساند که کاملاً از زبان وی دروغ گفته شده; زیرا می گوید: من از ابی جعفر (علیه السلام) در باره زینت کردن شمشیر سؤال کردم. ایشان فرمود: ابوبکرِ صدیق شمشیر خود را می آراست. پرسیدم: او را صدیق می نامی؟ از جای خود پرید و رو به قبله ایستاد و فرمود: آری صدیق! آری صدیق! آری صدیق! هرکس نگوید او صدیق است خداوند سخنش را در دنیا و آخرت نپذیرد!
این عملِ غیر متناسب با وقار امام باقر (علیه السلام) و مبالغه بیش از حد در این مورد، نشانه آن است که عروة بن عبدالله شاگرد عبدالله بن زبیر این حدیث را از زبان حضرت جعل کرده است.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . تنقیح المقال، ج۲، ص۲۵۱، شماره ۷۸۸
۲ . تهذیب الکمال فی أسماء الرجال، ج۱۰، ص۲۷، شماره ۳۹۰۹
________________________________________ ۱۶۳ ________________________________________
* پرسش ۵۵
طبق نقل ابوالفرج اصفهانی و اربلی در کشف الغمّه، علی (علیه السلام) یکی از فرزندان خود را ابوبکر کنیه داد و او همراه برادرش در کربلا کشته شدند. چرا شیعه این قضیه را پنهان نموده و تنها بر کشته شدن حسین (علیه السلام) تکیه می کند؟
پاسـخ
در شگفتم که چگونه می گوید شیعه این قضیه را پنهان می کند! در حالی که این مطلب را از کتاب های شیعه آورده و از اربلی شیعی و او از شیخ مفید نقل کرده است!
مسأله نامگذاری فرزندان، به نام های خلفا در پرسش سوم آمد و پاسخش همانجا گفته شد و ثابت گردید که این اسامی اختصاصی به خلفا نداشته، بلکه از نام های بسیار رایج میان اعراب قبل و بعد از اسلام است.
گذشته از این، این اعمال نوعی سپر بلا بود که در سؤال سوم بیان گردید.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . کشف الغمه، ج۲، ص۶۷. نویسنده به جای صفحه واقعی ص۳۶۰ را آدرس داده و این حاکی از آن است که خود به کتاب مراجعه نکرده است. ما گرفتار چنین محقق های بی مایه ای هستیم که با دستپاچگی خود را به آب و آتش می زنند.
________________________________________ ۱۶۴ ________________________________________
* پرسش ۵۶
اگر ملاک رستگاری در آخرت و به تعبیر روشن تر، رفتن به بهشت در گرو اطاعت از امامان معصوم شیعه است، پس چرا قرآن تنها اطاعت خدا و رسول را بیان می کند؟
۱ . } وَمَنْ یُطِعْ اللهَ وَالرَّسُولَ فَأُوْلَئِکَ مَعَ الَّذِینَ أَنْعَمَ اللهُ عَلَیْهِمْ مِنْ النَّبِیِّینَ وَالصِّدِّیقِینَ وَالشُّهَدَاءِ وَالصَّالِحِینَ وَحَسُنَ أُوْلَئِکَ رَفِیقاً{ .
«و هرکس که از خدا و پیامبرش اطاعت کند، در روز رستاخیز همنشین کسانی خواهد بود که خدا نعمت خود را بر آنان تمام کرد و از پیامبران و صدیقان و شهیدان و صالحان و آنان دوستان خوبی هستند.»
۲ . } ...وَمَنْ یُطِعْ اللهَ وَرَسُولَهُ یُدْخِلْهُ جَنَّات تَجْرِی مِنْ تَحْتِهَا الاَْنْهَارُ خَالِدِینَ فِیهَا وَذَلِکَ الْفَوْزُ الْعَظِیمُ{ .
«و هرکس از خدا و پیامبرش اطاعت کند ـ و قوانین او را محترم بشمارد ـ خداوند وی را به باغ هایی از بهشت وارد می کند که همواره آب از زیر درختانش جاری است، جاودانه در آن می ماند.»
پاسـخ
اطاعت از خدا و رسول، از ارکان اسلام است ولی این آیه ها در مقام بیان تمام ارکان ایمان نیست، به این دلیل که در آیات دیگر، اطاعت «اولی
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . نساء : ۶۹
۲ . نساء : ۱۳
________________________________________ ۱۶۵ ________________________________________
الأمر» را نیز واجب می شمارد، آنجا که می فرماید:
} یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَطِیعُوا اللهَ وَأَطِیعُوا الرَّسُولَ وَأُوْلِی الاَْمْرِ مِنْکُمْ...{ .
«ای کسانی که ایمان آورده اید! از خدا و پیامبر و فرمانروایان خویش، فرمان ببرید...»
در این جا بر دو مقام پیشین، اولی الأمر نیز افزوده شده و در این استدلال تفاوتی نیست که اولی الامر را چگونه تفسیر کنیم.
در آیه دیگر، خداوند دستور می دهد که اسرار مسائل حساس را نزد همگان بازگو نکنند، بلکه آن را به «اولی الامر» ارجاع دهند.
خداوند امر کرد که رسول را اطاعت کنیم و او نیز به اطاعت از ثقلین فرمان داده است.
احمد بن حنبل می گوید: اطاعت پیشوایان و زمامداران; خواه نیکوکار باشند خواه بدکار، از واجبات است. هرکس ردای خلافت بر دوش کند و مردم گرد او جمع شوند و یا کسی که با شمشیر به این مقام برسد و خود را امیرمؤمنان بخواند، اطاعت او لازم است.
ابوجعفر طحاوی، در رساله خود به نام «بیان السنة والجماعه» که امروزه در دانشگاه مدینه، از کتب درسی است، می نویسد: سرپیچی از فرامین سلاطین و امیران، هر چند ستمگر باشند، جایز نیست و ما هرگز دست از اطاعت آنان برنمی داریم و اطاعت آنان، اطاعت خداست، تا
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . نساء : ۸۳
۲ . تاریخ المذاهب الإسلامیه، محمد ابوزهره، ج۲، ص۳۲۲
________________________________________ ۱۶۶ ________________________________________
زمانی که امر به معصیت نکنند.
طراحان این پرسش ها حتی از مقام امامت در مکتب خود آگاه نیستند; زیرا در احادیث آمده است:
«مَن مَاتَ وَ لَمْ یَکُن فِی عُنُقِه بَیعَةَ إَمَام فَقَدْ مَاتَ مِیتَةً جَاهِلِیَّة».
«هر کس بمیرد در حالی که بیعت امامی را به گردن نداشته باشد، بی ایمان مرده است.»
اگر واقعاً تنها اطاعت خدا و رسول واجب است، دیگر بیعت با امام در هر زمان چه معنی دارد؟
و به خاطر همین مقام برتر امامت پس از رسالت است که امامان معصوم (علیهم السلام) در تفسیر برخی از آیات، به مقام امام و وظایف او اشاره
کرده اند تا این افراد تنها به قاضی نروند و دو آیه یاد شده در سوره نساء را سپر قرار ندهند و بدانند که علاوه بر اطاعت از این دو مقام، اطاعت دیگران نیز مطرح است و خداوند تعیین مصداق از دیگران را برعهده پیامبرش گذاشت، پیامبر هم در حدیث ثِقْلَیْن یا ثَقَلَیْن و مانند آن، اطاعت از اهل بیت را تنها راه نجات شمردند.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . شرح العقیدة الطحاویه، صص۱۱۱ ـ ۱۱۰
۲ . مسند احمد، ج۲، ص۹۶
________________________________________ ۱۶۷ ________________________________________
* پرسش ۵۷
در دوران پیامبر (صلی الله علیه وآله) افرادی به حضورش می رسیدند وفقط یک بار او را می دیدند و به مناطق و شهرهای خود بازمی گشتند. بدون تردید آن ها چیزی درباره ولایت علی نشنیده بودند، آیا اسلام آن ها ناقص است؟
پاسـخ
در پاسخ نقضی می توان پرسید:
اوّلاً: گروهی به حضور پیامبر (صلی الله علیه وآله) می آمدند و با گفتن شهادتین و آموزش برخی از احکام، به دیار خود باز می گشتند و چیزی درباره خلافت خلفای اربعه نمی شنیدند و چه بسا از دنیا می رفتند، آیا اسلام آن ها ناقص است؟ در حالی که احمدبن حنبل و ابوجعفر طحاوی، ایمان به خلافت خلفا را جزئی از عقیده اسلامی شمرده اند.
ثانیاً: شکی نیست که در آغاز هجرت، گروهی می آمدند و با آموزش های بسیط و ساده باز می گشتند ولی پس از برگشتن آن ها تا روزی که پیامبر (صلی الله علیه وآله) جان به جان آفرین سپرد، احکامی فرود آمد و معارفی بیان گردید، در حالی که به سمع مسلمانان گذشته نرسید. آیا اسلام آن ها ناقص است؟
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . کتاب السنة، احمد بن حنبل، و عقیده طحاویه، صص۴۷۱ و ۴۷۸ ; مقالات الاسلامیین، ص۳۲۳
________________________________________ ۱۶۸ ________________________________________
در پاسخ حلّی هم می گوییم: آن ها با پیامبر خدا (صلی الله علیه وآله) بیعت اجمالی می کردند. آنچه بر او فرود آمده یا بعداً فرود خواهد آمد، از صمیم دل پذیرفته و هرگاه به آنان رسید، اطاعت می کنند.
خلافت علی (علیه السلام) هر چند در سال سوم بعثت در «یوم الدار» مطرح شد ولی جنبه رسمی نداشت و در روز غدیر، با یک اعلام عمومی رسمیت یافت. بنابراین، کسانی که قبل از روز غدیر درگذشته بودند، تکلیفی نسبت به امامت علی (علیه السلام) نداشته و اقرار اجمالی آنان به تصدیق «مَا جَاءَ بِهِ النَّبِیّ (صلی الله علیه وآله) » کافی بود.
________________________________________ ۱۶۹ ________________________________________
* پرسش ۵۸
امیر مؤمنان در نامه خود به معاویه می نویسد: «کسانی با من بیعت کردند که با ابوبکر، عمر و عثمان دست بیعت دادند و با من بر اساس همان چیزهایی بیعت کردند که با آن ها کرده بودند. پس مردی که در بیعت حاضر بوده حق ندارد، انتخاب دیگری کند.»
بنابر این نتیجه می گیریم:
۱ . امام را مهاجر و انصار انتخاب می کنند.
۲ . به همان صورتی که با ابوبکر، عمر و عثمان بیعت شد، همان گونه با علی (علیه السلام) بیعت شد.
۳ . شورا از آنِ مهاجرین و انصار است و این نشانه مقام والای آن هاست.
۴ . کسی را که مهاجرین و انصار قبول کنند و با او بیعت نمایند، خداوند او را می پسندد.
۵ . شیعیان معاویه را لعنت می کنند، امّا علی (علیه السلام) در نامه هایش او را لعنت نمی کند.
پاسـخ
قرآن مجید به مسلمانان آموزش می دهد که با افراد مخالف به یکی از سه شیوه سخن بگویید:
________________________________________ ۱۷۰ ________________________________________
الف) با برهان و دلیل علمی
ب) با هدف پند، اندرز و نصیحت
ج) جدل; یعنی با مسلّمات خودِ او برایش دلیل بیاورید.
بنابراین، امیر مؤمنان با دشمنِ لجوج از راه سوم وارد می شود و لحن سخن گفتن او حاکی است که راه جدل و محکوم کردنِ طرف، با منطقِ خودِ او را در پیش گرفته است و لذا می گوید: آنان که با آن سه نفر بیعت کرده اند، همان ها نیز با من بیعت کرده اند، پس چگونه است
که بیعت آن ها را با آن سه نفر پذیرفتی لیکن درباره من نپذیرفتی؟
در نامه ای دیگر می نویسد: «برادرت (یزید) امیر ابوبکر در شام بود و به بیعت عمر در مدینه گردن نهاد. تو امیر عمر بودی و به بیعت عثمان در مدینه گردن نهادی، اکنون نیز باید بر بیعت من گردن نهی; زیرا این سه همه از یک مقوله اند.»
این گونه سخن گفتن، دلیل بر این نیست که امام (علیه السلام) این منطق را پذیرفته است.
اکنون مطلب را کمی باز کنیم و ببینیم ریشه اختلاف کجاست؟
علی (علیه السلام) با بیعت مهاجران و انصار زمام خلافت را به دست گرفت ـ آن هم پس از اصرار فراوان ـ و از آنجا که معاویه را فرد صالحی نمی دانست، از استانداری شام عزلش کرد. هر چه به امام گفتند: کمی صبر کنید تا بر امور کشور مسلّط شوید، آنگاه وی را عزل کنید، فرمود: به خدا
سوگند یک روز هم نمی توانم او را در این مسند بپذیرم. در این هنگام
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . } ادْعُ إِلَی سَبِیلِ رَبِّکَ بِالْحِکْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِی هِیَ أَحْسَنُ إِنَّ رَبَّکَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَبِیلِهِ وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِینَ{ (نحل : ۱۲۵).
________________________________________ ۱۷۱ ________________________________________
معاویه دنیا طلب، سر به شورش نهاد و خونخواهی عثمان را بهانه کرد و علی را متهم به دست داشتن در خون عثمان نمود. در چنین وضعیتی است که امیرمؤمنان این نامه را می نویسد و حاصل نامه آن است که:
ای معاویه، چرا سر به شورش نهاده ای؟ آنچه که می تواند عذر و بهانه برای تو باشد، یکی از این دو مورد است:
الف) خلافت من نا مشروع باشد; در حالی که خلافت من با خلافت پیشینیان، از نظر کم و کیف و چند و چونِ آن یکسان است، همان ها که با آن سه دست بیعت دادند با من نیز بیعت کردند.
ب) نقشی در قتل عثمان داشته باشم; در حالی که اگر به عقلت رجوع کنی و هوا و هوس را کناری نهی، مرا بی گناه ترین فرد در خون عثمان می یابی.
با این توضیح معلوم می شود که امام (علیه السلام) در مقام بیانِ مسأله کلامی و عقیدتی نیست، بلکه در مقام قطع و رد عذر انسان شورشگری است که می خواهد اوضاع مسلمین را به هم بریزد و امام بنا دارد او را با منطق، از مرکب شرّ و افساد پایین بیاورد; چنان که همین کار را با طلحه و زبیر و نیز با خوارج انجام داد تا بتواند از جنگ و خونریزی پیش گیری کند.
پس به این نتیجه می رسیم که طراح پرسش ها، نتایج و موارد پنجگانه ای را که آورده، همه اش بی پایه است.
امّا این که چرا علی (علیه السلام) در نامه خود معاویه را لعن نکرده، معلوم است، چون حضرت می خواست با نگاشتن چنین نامه ای، معاویه را جلب کند نه طرد. بنابر این، لعن کردن با چنین هدفی سازگار نیست و با بلاغت، که سراپای کلام امام را احاطه کرده، ناسازگار است.
________________________________________ ۱۷۲ ________________________________________
* پرسش ۵۹
شیعه منکر بیعت کردن ابوبکر، عمر و عثمان با پیامبر (صلی الله علیه وآله) در زیر درخت «بیعت رضوان» است و در حالی که خداوند خبر داد او از کسانی است که زیر درخت با پیامبر بیعت کرد.
پاسـخ
۱ . هرگاه از جمعیتی انبوه تمجید کنند و آنان را به نیکی بستایند، این ستایش، مربوط به مجموع آنان است، نه فرد فرد ایشان. وقتی می گویند دانشجویان این دانشگاه بسیار جدی و کوشا هستند، این تعریف مربوط به غالب آن ها است، نه فرد فرد آنان و این نوع تعریف های گروهی، دلیل بر شایستگی تک تک افراد نیست. بنابراین، نمی توان با این آیه بر فضیلت شخص معینی استدلال کرد، بهترین دلیل این است که عبدالله بن ابیّ، رهبر منافقان و نیز دار و دسته او در بیعت رضوان حضور داشتند و با پیامبر بیعت کردند و اگر کناره گیری می کردند، تاریخ آن را ذکر می کرد; چنان که در «اُحد» یادآوری نموده است و این که فرزند اُبیّ با دار و دسته خود، که حدود هفتصد نفر بودند، از رزمندگان اسلام جدا شدند. آیا می توان با این آیه بر فضیلت عبدالله بن ابی و دار و دسته او استدلال کرد؟
۲ . از دقت در الفاظ آیه می فهمیم که این رضایت مخصوص همان
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . فتح : ۱۵
________________________________________ ۱۷۳ ________________________________________
زمان بوده; چنان که می فرماید: } لَقَدْ رَضِیَ اللهُ عَنْ الْمُؤْمِنِینَ إِذْ یُبَایِعُونَکَ...{ ; «آنگاه که با تو بیعت کردند، خداوند از ایشان راضی شد.» روشن است که این دلیل بر بقای رضایت تا پایان عمر نیست. هر گاه دلیل قاطعی اقامه شود که یکی از آنان بعد از ماجرای بیعت، کاری بر
خلاف موازین اسلام انجام داده، با مضمون این آیه منافاتی نخواهد داشت و به یک معنا، رضای الهی، که از صفات فعل او است نه از اوصاف ذات او، به سخط تبدیل می شود. لذا در همین سوره یادآور می شود که این بیعت باید پایدار باشد و اگر پیمان شکنی کنند، به ضرر خود آن ها است; چنان که می فرماید:
} إِنَّ الَّذِینَ یُبَایِعُونَکَ إِنَّمَا یُبَایِعُونَ اللهَ یَدُ اللهِ فَوْقَ أَیْدِیهِمْ فَمَنْ نَکَثَ فَإِنَّمَا یَنْکُثُ عَلَی نَفْسِهِ...{ .
«آنان که با تو بیعت می کنند، مانند آن است که با خدا بیعت می کنند، دست خدا بالای دست آن ها است، هرکس این پیمان را بشکند، به ضرر خود شکسته است...»
در اسلام اصلی است به نام «إِنَّمَا اْلأَعْمَالُ بِالْخَواتِیم» و از روایتی که بخاری نقل می کند، به دست می آید که روزهای نخستینِ زندگی انسان معیار قضاوت نیست، بلکه آخرین روزهای زندگانی، معیار قضاوت درباره کلّ زندگی او است. آنگاه پیامبر (صلی الله علیه وآله) فرمود: «إِنَّمَا اْلأَعْمَالُ بِالْخَواتِیم».
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . فتح : ۱۰
۲ . صحیح بخاری، ج۴، ص۲۳۳، کتاب قدر، باب۵، حدیث ۷ ـ ۶۶
________________________________________ ۱۷۴ ________________________________________
چه انسان هایی که در نخستین روزهای زندگانی خود، عابدانی نیک اندیش و زاهدانی خوش عمل بودند; به گونه ای که قلوب آنان، مورد نزول آیات خدا بود، لیکن شیطانِ نفس بر آنان چیره شد و از
صراط مستقیم بیرونشان راند. نمونه واضح آن بلعم باعُور و قارون بنی اسرائیل است.
بنابراین، باید دید آیا همه صحابه در پایان زندگی نمره خوبی داشتند یا برخی از آنان، که به عنوان نمونه از جیش اسامه تخلّف کردند و مورد لعن قرار گرفتند.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . اعراف : ۱۷۵
۲ . قصص : ۸۱







۱۷۵ ________________________________________
* پرسش ۶۰
با این که هیچ سنّی به اهل بیت (علیهم السلام) ناسزا نمی گوید، چرا شیعه ناسزا گفتن به بزرگان اصحاب، به خصوص خلفا را عبادت می شمارد؟
پاسـخ
شیعه پیرو امیرمؤمنان علی (علیه السلام) است که پیوسته به یاران و پیروان خود دستور می داد:
«من خوش ندارم که شما دشنام دهنده باشید. ای کاش (به جای سبّ و دشنام)، کردارشان را یادآور می شدید و حالات آنان را بیان می کردید».
بنابراین، فحش و دشنام و به تعبیر طراح پرسش ها، «سبّ» کار افراد بی فرهنگ است و خود پیامبر فرمود: «سِبَابُ الْمُؤْمِنِ فُسُوقٌ». بنابراین، آنچه از شیعه در این مورد می بینید یا می شنوید:
اوّلاً: مربوط به همه صحابه نیست. مجموع صحابه پیامبر، حدود یکصد هزار نفر بوده اند که نام حدود پانزده هزار نفر از آنان ثبت شده و بقیه از هر نظر مجهول و ناشناخته اند. چگونه می شود فرد خردمند، تیر به تاریکی اندازد و افراد ناشناخته را دشنام دهد؟
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . نهج البلاغه، کلمات قصار، ۲۰۶
________________________________________ ۱۷۶ ________________________________________
ثانیاً: در میان پانزده هزار صحابی که نام و خصوصیات آنان آمده، گروه زیادی از آن ها در مصائب و رنج هایی که به اهل بیت رسیده، نقشی نداشته اند و گروهی پیشگامان تشیع بودند و علی (علیه السلام) را از آغاز به عنوان خلافت و امامت شناختند و بر این فکر پایدار بودند. چگونه می توان به افرادی که هیچ جرم و خطایی ندارند، دشنام داد؟ فقط آنان که نسبت به حقوق اهل بیت (علیهم السلام) تجاوز کرده و مقام و منزلت ایشان را رعایت نکردند، مورد انتقاد هستند و اعمال آن ها با موازین اسلام سنجیده می شود و این کاری است که خود خداوند در قرآن انجام داده است. ولید بن عقبه را فاسق می خواند و گروهی را که پیامبر را در خطبه نماز جمعه تنها گذاشتند و به سوی تجارت و لهو رفتند، نکوهش می کند.
متأسفانه برخی از سلفی ها لباسی از قداست بر آنان پوشانده اند که گویا انتقاد از آن ها به معنای خروج از دین است! این قداستی که اکنون خلفا و صحابه در جامعه سلفی ها به خود گرفته اند، در دوران خلافتشان نداشتند، بلکه به مرور زمان، آن هم به عنوان مقابله با اهل بیت (علیهم السلام) این قداست را برای آن ها ایجاد کردند.
اگر صحیح بخاری را ورق بزنید و در تفسیر سوره نور، حدیث۴۷۲۰ را بررسی کنید، خواهید دید که دو صحابی بزرگ; به نام های «سعدبن معاذ» و «سعد بن عباده»، در مسجد، در محضر پیامبر با همدیگر درگیر شدند. سعدبن عباده به سعدبن معاذ گفت: به خدا سوگند دروغ می گویی!
اُسید بن حضیر، به سعد بن عباده گفت: به خدا سوگند تو از دروغ گویان و
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . حجرات : ۶
۲ . جمعه : ۱۱
________________________________________ ۱۷۷ ________________________________________
منافقان هستی که از منافقان دفاع می کنی! حتی درگیری عمار یاسر با خالدبن ولید در محضر پیامبر معروف و مشهور است.
پیامبر هرگز نفرمود: چون شما یاران مرا دروغگو و منافق خواندید، از اسلام خارج شدید!
پیامبر (صلی الله علیه وآله) بخشی از همین یاران را به عنوان «فئه باغیه» (گروه سرکش) معرفی می کند. هنگامی که پیامبر عمار بن یاسر را دید گرد و خاک بر چهره اش نشسته، گفت: خوشا به حال عمار! گروه سرکش او را می کشند. عمار آنان را به بهشت دعوت می کند و آنان او را به دوزخ فرا می خوانند.
افزون بر آن، بر اساس مذهب اشعری، تکفیر و لعن مایه خروج از مذهب نیست.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . مستدرک حاکم، ج۳، ص۲۹
۲ . صحیح مسلم، ج۴، ص۲۲۳۴، شماره حدیث ۲۹۱۶ و طبقات ابن سعد، ج۳، ص۲۵۲ ; مستدرک حاکم، ج۳، ص۱۴۹ ; جامع الاصول، ج۹، ص۴۴، حدیث ۶۵۸۳
۳ . الفصل ابن حزم، ج۴، ص۲۰۴
________________________________________ ۱۷۸ ________________________________________
* پرسش ۶۱
اگر ائمه از غیب آگاهند، چرا حسین (علیه السلام) مقداری آب برای خود و یارانش تهیه نکرد تا در اثنای جنگ بی آب نمانند؟ آیا او نمی دانست که به آب نیاز خواهند داشت؟
پاسـخ
مثلی است معروف که می گوید: «دروغگو کم حافظه است!» در پرسش پیشین (پرسش ۶۰) مدعی شدید: هیچ سنّی به اهل بیت ناسزا نمی گوید. ما هم می گوییم که هیچ سنّی به اهل بیت ناسزا نمی گوید، امّا این فرد سلفی، هنوز مرکب روی کاغذش خشک نشده، به حسین بن علی(علیهما السلام)ناسزا می گوید و او را متهم می کند که آیه } وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّة...{ را نادیده گرفته است.
اگر او تاریخ کربلا را درست می خواند و از شهامت و ایثار حسین بن علی(علیهما السلام) آگاه بود متوجه می شد که امام (علیه السلام) به اندازه کافی آب به همراه داشت، ولی آنگاه که با سپاه حرّ بن یزید ریاحی روبه رو گردید و آنان را تشنه کام یافت، به گونه ای که نزدیک بود از پا درآیند، دستور داد مشک های آب را در اختیار آنان بگذارند و همه را سیراب کنند، حتی به فردی که از فرط خستگی قادر به نوشیدن آب نبود، کمک کرد تا آب بنوشد.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . انفال : ۶۰
________________________________________ ۱۷۹ ________________________________________
حسین، فرزند علی بن ابی طالب است، همو که وقتی معاویه شریعه فرات را بر روی سپاهش بست و آنان گرفتار تشنگی شدند و با یک هجوم شریعه را از تصرف معاویه در آورد، اجازه داد هر دو طرف از آن آب استفاده کنند.
امام حسین (علیه السلام) و یارانش روز دوم محرم به سرزمین کربلا رسیدند و در بیابانی خشک و دور از آبادی محاصره شدند و در روز دهم به شهادت رسیدند. آنان برای چند روز می توانستند ذخیره داشته باشند؟
در پایان باید یادآور شویم که شیوه اهل بیت (علیهم السلام) شیوه انسانی است. آنان هرگز دشمن را با تشنگی و عطش از پا درنمی آوردند. این شیوه اموی ها بودکه از این راه وارد می شدند.
در ضمن پیش تر گفتیم که امامان (علیهم السلام) ـ به اذن الهی ـ از غیب آگاه می شدند، ولی موظف بودند، طبق شیوه معمول و مانند دیگران زندگی کنند.
________________________________________ ۱۸۰ ________________________________________
* پرسش ۶۲
مسلم است که دین در دوران پیامبر (صلی الله علیه وآله) کامل شد; زیرا خداوند می فرماید: } ...الْیَوْمَ أَکْمَلْتُ لَکُمْ دِینَکُمْ...{ اما مذهب شیعه بعد از وفات پیامبر پدید آمد؟
پاسـخ
تشیع به معنای پیروی از پیامبر است; پیروی در تمام آنچه که آورده است; از جمله، ولایت علی و فرزندان او.
روشن است که تشیع به این معنا، عین اسلام است، نه جدا از اسلام. تشیع و اسلام، دو روی یک سکه اند. تشیع یک مکتب سیاسی یا کلامی نیست که پس از پیامبر پدید آمده باشد و اصلاً خود پیامبر (صلی الله علیه وآله) نام شیعه را بر پیروان علی نهاد.
در تفسیر آیه } إِنَّ الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أُوْلَئِکَ هُمْ خَیْرُ الْبَرِیَّةِ{ ، روایاتی در این مورد وارد شده است.
خداوند، در مورد پاکدامنی و بی گناهی عایشه، در قضیه معروف «إفک» آیه نازل کرد، امّا بعضی از شیعیان هنوز هم او را متهم به خیانت می کنند، آنگاه در پاورقی به تفسیر علی بن ابراهیم و تفسیرهایی استناد می جوید.
پاسـخ
طراح پرسش ها اگر فردی واقع گراست، چرا به تفاسیر معتبر شیعه مراجعه نکرده است؟ مفسران شیعه در مسأله افک، عایشه را تنزیه می کنند. شما می توانید این مطلب را در تفاسیر معتبر شیعه، ملاحظه کنید.
مرحوم علامه طباطبایی، روایاتی از اهل سنت را که حاکی است پیامبر (صلی الله علیه وآله) به همسر خود سوء ظن پیدا کرده بود، باطل خوانده و آن ها را رد می کند; یعنی در این گامی فراتر از اهل سنت برمی دارد!
اختلافی که برخی از مفسّران شیعه با مفسران سنّی دارند این است که می گویند: مسأله افک مربوط به عایشه نبوده بلکه مربوط به ماریه قبطیه بوده است و در تاریخ نیز شواهدی بر دوّمی هست. در هر حال آنچه که
مورد اتفاق است این که آن همسر پیامبر، خواه عایشه باشد خواه ماریه از
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . بیّنه : ۷
۲ . تفسیر طبری و تفسیر الدر المنثور، تفسیر سوره بیّنه.
در مورد نامگذاری پیروان علی به شیعه از سوی پیامبر، چهل روایت در منابع اهل سنت وارد شده است. طبرسی و سیوطی فقط برخی از آن ها را نقل کرده اند.
و اصلا آیه } ...الْیَوْمَ أَکْمَلْتُ لَکُمْ دِینَکُمْ...{ در روز غدیر فرود آمد;
همان روز که پیامبر (صلی الله علیه وآله) با تعیین معمار آینده اسلام، دین را به حد کمال رساند. مقصود از تکمیل، تکمیل فروع نیست; زیرا پس از این آیه، آیات و روایاتی درباره احکام و فروع آمده است. بلکه مراد تکمیل در اصول و ارکان بوده است.
در مورد تفسیر آیه } ...الْیَوْمَ أَکْمَلْتُ لَکُمْ دِینَکُمْ...{ به کتاب «المیزان فی تفسیر القرآن» و کتاب شریف «الغدیر» مراجعه فرمایید.
* پرسش ۶۳
۱ . نور : ۱۱
۲ . مجمع البیان، ج۴، ص۱۲۰، تفسیر آیه } ا لذِینَ جَاؤُوا بِالاِْفْکِ...{; المیزان فی تفسیر القرآن، ج۱۵، صص۱۰۵ و ۱۱۶
________________________________________ ۱۸۳ ________________________________________
چنین اتهامی پیراسته است.
شگفت این جا است، دو تفسیری که در پاورقی از آن ها یاد می کند، با صراحت گفته اند: همسران پیامبران، ممکن است مرتکب گناه شوند ولی هرگز در مسائل زناشویی خیانت نمی کنند و این را به صورت یک ضابطه کلّی مطرح می کنند که شامل حال همسران پیامبر اسلام نیز می باشد.
آنان این نظریه را در تفسیر آیه ۱۰ سوره تحریم، که درباره همسران نوح و لوط می فرماید: «فَخَانَتَاهُمَا» مطرح کرده اند. با این وصف گردآورنده پرسش ها، از این کتاب نقل می کند که آن ها عایشه را به خیانت متهم کرده اند! خوب است لااقل اندکی تقوا و امانتداریِ علمی در تبلیغ مذهب خود و تخریب چهره دیگران رعایت شود.
در ضمن پیش تر (پرسش ۵۱) گفتیم که تفسیر قمی ارزش علمی ندارد; زیرا این کتاب را فردی مجهول و ناشناخته به علی بن ابراهیم نسبت می دهد و قسمتی از آن را از زیاد بن منذر، معروف به ابی الجارود، که ضعیف شمرده شده، نقل می کند. با این وضع چگونه این کتاب را سند قرار می دهد. دیگرانی مانند سید بحرانی نیز از آن تفسیر نقل کرده اند.
البته این دفاع از عایشه به معنای دفاع از همه کارهای او نیست. شکی نیست که شورش مسلحانه او بر ضد امام زمان خود; یعنی علی (علیه السلام) خلاف شرع آشکار و بر خلاف دستور صریح قرآن است که به زنان پیامبر (صلی الله علیه وآله) می فرماید: } ...وَقَرْنَ فِی بُیُوتِکُنَّ...{ ; «در خانه های خود آرام
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . احزاب : ۳۳
________________________________________ ۱۸۴ ________________________________________
گیرید.»
این چیزی نیست که شیعه بگوید همه مفسران و تاریخ نگاران در این مسأله هماهنگ اند ولی برخی از هواداران عایشه عذر می آورند که او اجتهاد کرده; یعنی در مقابل آیه قرآن نظر داده است و کسانی که با موازین اسلام آشنا هستند، می دانند که این کار به هیچ وجه جایز نیست و هیچ مسلمانی حق ندارد بر خلاف دستور صریح خدا و رسول، اجتهاد کند.
________________________________________ ۱۸۵ ________________________________________
* پرسش ۶۴
اگر علی و دو فرزندش، حسن و حسین (علیهم السلام) دارای قدرت خارق العاده در مواجهه با دشواری ها بودند، چرا حسن بن علی ناگزیر به صلح با معاویه شد و حسین بن علی در سختی قرار گرفت و کشته شد و به هدف خود نرسید؟
پاسـخ
از نظر قرآن، پیامبر خدا (صلی الله علیه وآله) دارای قدرت فوق العاده بود. معراج و شقّ القمر و دیگر معجزات و کرامات او، که در کتاب های حدیث به صورت متواتر نقل شده، براین مطلب گواه اند. اما با این قدرتِ فوق العاده، دندانش در جنگ احد با تیر یا سنگ دشمن شکست و چهره اش خونین شد و هفتاد نفر از یارانش به شهادت رسیدند. در جنگ خندق از گرسنگی سنگ بر شکم می بست. در حدیبیه ناگزیر شد با مشرکان مکه صلح کند. در جنگ هوازن آرایش نظامی او به هم ریخت و نیروهایش گریختند. در محاصره طائف پیروزی به دست نیاورد و پس از درگذشت او، قبایل زیادی در جزیرة العرب شورش کردند. به نظر شما چرا پیامبر (صلی الله علیه وآله) با آن قدرت خارق العاده، با همه این مشکل روبه رو شد؟!
پاسخ همه این ها یک جمله است و آن این که: انبیا از طریق وسایل عمومی و روش های عادی به تبلیغ پرداخته و با دشمنان می جنگیدند و تنها در مواردی خاص، که اثبات نبوت نیاز به اعمال قدرت فوق العاده داشت و یا وضعیت ایجاب می کرد که از نیروی غیبی کمک بگیرند، چنین می کردند.
________________________________________ ۱۸۶ ________________________________________
امیرمؤمنان درست همین شیوه را در پیش گرفت و فرزندانش حسن و حسین(علیهما السلام) نیز مأمور به اداره کشور از طریق وسائل عادی بودند.
این نویسنده ناآگاه به حسین بن علی(علیهما السلام) توهین می کند و می گوید: حسین به هدفش نرسید. ما می گوییم او به هدف خود رسید. روشن است که هدف او بیدارگری و برانگیختن همت و حس شهادت طلبی و امر به معروف و نهی از منکر در مسلمانان بود که از چنگال حاکمان بی ایمان و ستمگر اموی رهایی یابند و او به فضل الهی به همین هدف رسید و همه قیام هایی که پس از حسین بن علی(علیهما السلام) صورت گرفت، استمرار قیام حسینی بود.
طراح پرسش ها تصوّر کرده است که امام حسین (علیه السلام) نیز مانند خلفا، حکومت و قدرت سیاسی را جستجو می کرد; از این رو می گوید: او به هدف خود نرسید!
حسین بن علی با شهادت خود تولّدی جدید یافت و با از دست دادن حیات مادی، حیات اجتماعی دائمی در جامعه به دست آورد و حیاتی برزخی نزد خدا بدان افزوده شد; چنان که می گوید:
پایان زندگانی هر کس به مرگ اوست جز مرد حق که مرگ وی آغاز دفتر است
آغاز شد حیات حسینی به مرگ او این قصه، رمز آب حیات است و کوثر است
سربازی حسین و سرافرازی حسن امروز زینت هر تاج و افسر است
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . این اشعار از آیه } وَلاَ تَحْسَبَنَّ الَّذِینَ قُتِلُوا فِی سَبِیلِ اللهِ أَمْوَاتاً بَلْ أَحْیَاءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ یُرْزَقُونَ{(آل عمران : ۱۶۹) الهام گرفته است.
________________________________________ ۱۸۷ ________________________________________
* پرسش ۶۵
شیعیان فضایل علی (علیه السلام) را از اصحاب پیامبر (صلی الله علیه وآله) نقل می کنند و در عین حال معتقدند بیشتر اصحابِ پیامبر راه ارتداد را در پیش گرفتند. بر چنین روایاتی چگونه اعتماد می کنید؟
پاسـخ
بارها گفته ایم که این نسبت ها به شیعه، اتهامی بیش نیست; اتهاماتی که طراحان پرسش ها، بدون ذکر مدرک، مرتب تکرار می کنند. شگفت اینجاست خود صحاح بر ارتداد اکثریت صحابه گواهی می دهند و در این مورد به کتاب جامع الأصول، جلد دهم، قسمت حوض کوثر مراجعه شود.
در آن کتاب ۱۰ روایت از صحاح و سنن نقل می کند که پیامبر گروهی از یاران خود را کنار حوض کوثر می بیند و می خواهد به آن ها اجازه ورود دهد، ولی همه آن ها رانده می شوند و خطاب می رسد: تو نمی دانی که آن ها پس از درگذشت تو چه کردند! آن ها به قهقرا برگشته و مرتد شده اند. گفتنی است، قسمتی از آن احادیث را در مقدمه کتاب آوردیم.
آیا این درست است که آنچه در کتاب های خودشان هست به ما نسبت دهند؟ از این گذشته، بارها گفته ایم که تعداد عمده ای از صحابه
________________________________________ ۱۸۸ ________________________________________
پیشگامان تشیع بودند و اسامی آن ها در کتاب ها آمده است و اگر مسأله ارتداد برخی از صحابه در برخی از کتاب های رجالی یا حدیثی شیعه، مطرح شده، اخبار آحادی است که ارزش علمی ندارد و در صورت صحت، مقصود نادیده گرفتن وصایت و امامت علی (علیه السلام) است.
از این گذشته، به اتفاق دانشمندان حدیث در روایات متواتر، اسلام و ایمان و تقوا شرط نیست، بلکه همین که جمعی خبر دهند که اتفاق آنان بر کذب محال عادی باشد، خبر آنان پذیرفته می شود. حدیث غدیر را ۱۲۰ نفر از صحابه نقل کرده اند، اکنون آیا می شود این حدیث را نادیده گرفت، در صورتی که همه راویان از نظر اهل سنت عادل اند؟
________________________________________ ۱۸۹ ________________________________________
* پرسش ۶۶
شیعه مدعی است هدف ابوبکر، عمر و عثمان، پادشاهی و ریاست بود، آنگاه دلیل می آورد که آن ها با انسان های مرتد و کافر جنگیدند، اگر چنین است، پس هدفشان ریاست نبود.
و درباره عثمان می پذیرند که وقتی شورشیان او را محاصره کردند تا بکشند، او کسی را نکشت!؟
پاسـخ
از نیت هر فردی تنها خدا آگاه است ولی گاهی می توان از اعمال افراد، به نیت آن ها پی برد. ابوبکر به هر صورتی بود به خلافت رسید و عمر در تحکیم خلافت او کوشید. ابوبکر به هنگام مرگ، بدون در نظر گرفتن شورای مهاجر و انصار، عمر را به خلافت برگزید. عمر نیز هنگام مرگ شورای شش نفره تشکیل داد و ترکیب اعضای شورا را به گونه ای چید که محرومیت علی قطعی بود و علی در آن، دو رأی بیشتر نداشت و چهار رأی از آن مخالفان او بود، به ویژه آن که عبدالرحمان بن عوف عضو شورا، دو شرط برای خلیفه قرار داد:
الف) عمل به کتاب خدا و سنت.
ب) عمل به سیره ابوبکر و عمر.
او می دانست امام علی شرط دوم را نخواهد پذیرفت و همین هم بود. حضرت در برابر او پیشنهاد کرد: تنها به کتاب خدا و سنت رسول
________________________________________ ۱۹۰ ________________________________________
عمل خواهم کرد... آیا با این شرایط می توان گفت آنان برای خدا خلافت را پذیرفتند.
و امّا این که عثمان کسی را نکشت، او به تنهایی در محاصره بود و قدرتی نداشت تا به کسی فرمان کشتن بدهد و آن روزی که قدرت داشت، از ضرب و شتم یاران رسول خدا مانند ابوذر، عمّار، عبدالله بن مسعود و... دریغ نکرد و دستور به کشتن مصریان داد.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، ج۱، ص۱۸۸ و ۱۹۴ ; تاریخ یعقوبی، ج۱، ص۱۶۲
________________________________________ ۱۹۱ ________________________________________
* پرسش ۶۷
فرقه قادیانی، به خاطر ادعای نبوت برای رهبرشان، کافر هستند، پس آن ها با شیعیان، که می گویند ائمه دارای ویژگی های پیامبران هستند، چه تفاوتی دارند؟
پاسـخ
بایک مرتبه مراجعه به کتاب های عقیدتیِ شیعه، تفاوت این دو گروه به خوبی معلوم می شود. شیعه معتقد است که نبوت با پیامبر (صلی الله علیه وآله) ختم شده و بر احدی پس از وی وحی نازل نمی شود و دیگر پیامبری تا روز رستاخیز نخواهد آمد، ولی این مانع از آن نیست که افراد پاکدامنی در دامان پیامبر تربیت شوند و مورد لطف الهی قرار گیرند که کلیه وظایف پیامبر را در رهبری امت، به جز تلقی وحی، برعهده گیرند. و این مطلب از حدیث پیامبر (صلی الله علیه وآله) که مسلم آن را در صحیح خود نقل کرده، گرفته شده است: «أَنْتَ مِنِّی بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَی إِلاَّ أَنَّهُ لاَ نَبِیَّ بَعْدِی» به دست می آید.
گردآورنده پرسش ها تصور کرده است اگر فردی معصوم از گناه باشد، حتماً باید پیامبر باشد. او نمی داند که مریم معصوم از گناه بود ولی پیامبر نبود و تصور کرده که اگر فردی از غیب خبر داد، باید پیامبر باشد،
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . صحیح مسلم، به شماره ۲۴۰۴
________________________________________ ۱۹۲ ________________________________________
در حالی که مصاحب موسی کارهای خارق العاده انجام داد و آگاهی از غیب نیز داشت; ولی پیامبر نبود.
یوسف که هنوز به مقام نبوت نرسیده بود، در زندان از سرنوشت دو زندانی خبر داد!
* پرسش ۶۸
پیامبر (صلی الله علیه وآله) در حجره عایشه دفن می شود، در حالی که شما او را به کفر و نفاق متهم می کنید. آیا دفن شدن پیامبر (صلی الله علیه وآله) در حجره عایشه نشانه علاقه اش به وی نبود؟
پاسـخ
گرد آورنده پرسش ها، آگاهی تاریخی ندارد. مورّخان اهل سنت می نویسند: نخستین اختلاف پس از مرگ پیامبرخدا (صلی الله علیه وآله) در محل دفن او بود.
ابوبکر از منطقه ای به نام «سُنْح» که در آنجا سکونت داشت آمد
و اختلاف را حل کرد و گفت: من از پیامبر شنیده ام: پیامبران در هر نقطه ای که بمیرند، باید در همانجا دفن شوند، بنابراین، دفن پیامبر
در حجره عایشه، دلیل بر دوستی و علاقه او نسبت به عایشه و یا چیز دیگر نبود.
________________________________________ ۱۹۳ ________________________________________
* پرسش ۶۹
آیا چنین نیست که ابوبکر و عمر به خاطر جایگاهی که نزد خدا و پیامبرش داشتند، افتخار دفن شدن در کنار پیامبر (صلی الله علیه وآله) را یافتند؟
پاسـخ
۱ . سلفی ها می گویند کسی که مرد، کارش تمام است و هرگز به دیگران سود و زیانی نمی رساند و در این مطلب میان انبیا و غیر انبیا، فرقی نیست.
بنابراین، از نظر طراح پرسش ها که بلندگوی سلفی ها است، نباید دفن این دو نفر در کنار مرقد رسول خدا فضیلتی به حساب آید.
۲. حجره ای که رسول خدا (صلی الله علیه وآله) در آن به خاک سپرده شده، مربوط به عایشه دختر ابی بکر بوده است، بنابراین، دختر اجازه داد که پدر در آن حجره به خاک سپرده شود. پس از او، هنگامی که عمر مجروح شد، پیامی فرستاد و از عایشه درخواست کرد که او هم در همان حجره به خاک سپرده شود.
بنابراین، دفن آن ها در آن حجره نتیجه اجازه زنی است که به ظاهر مالک آن حجره بود، ولی اجازه دفن حسن بن علی(علیهما السلام)را نداد و از
این جهت در بقیع مدفون شد و اگر به دیگران اجازه می داد آنان
نیز دفن می شدند. بنابراین، مسأله ای جز اجازه یک زن، در میان
نبود.
________________________________________ ۱۹۴ ________________________________________
* پرسش ۷۰
شیعیان ادعا می کنند که امامت علی بن ابی طالب در قرآن با صراحت بیان شده، ولی اصحاب آن را پنهان کرده اند. پس چرا اصحاب، روایاتی را که با آن ها بر امامت علی (علیه السلام) استدلال می شود، مانند حدیث منزلت «أَنْتَ مِنِّی بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَی إِلاَّ أَنَّهُ لاَ نَبِیَّ بَعْدِی»پنهان نکرده اند؟
پاسـخ
در این پرسش، شیعه متهم شده که می گوید: آیاتی از قرآن ـ که به صراحت در آن ها امامت علی (علیه السلام) بیان شده ـ پنهان گردیده است.
اکنون از آنان می پرسیم: کدام شیعه گفته است: آیاتی در قرآن بوده و اصحاب پنهان کرده اند؟ پیداست که هدف شبهه افکنی است و گرنه هیچ مدرکی برای این ادعا ارائه نمی کند.
در کتب عقایدی شیعه کسی چنین ادعایی نکرده است. آری، آیاتی در قرآن وارد شده که شأن نزول آن ها، امامت علی (علیه السلام) است، نه آن که نام علی در آیه بوده و حذف گردیده است! اکنون به رؤوس آن آیات اشاره می کنیم:
۱ . } إِنَّمَا وَلِیُّکُمْ اللهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِینَ آمَنُوا الَّذِینَ یُقِیمُونَ الصَّلاَةَ
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . صحیح مسلم، ح۳۴۰۴
________________________________________ ۱۹۵ ________________________________________
وَیُؤْتُونَ الزَّکَاةَ وَهُمْ رَاکِعُونَ{.
۲. } یَا أَیُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنزِلَ إِلَیْکَ مِنْ رَبِّکَ وَإِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ وَاللهُ یَعْصِمُکَ مِنْ النَّاسِ...{.
۳. } الْیَوْمَ أَکْمَلْتُ لَکُمْ دِینَکُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَیْکُمْ نِعْمَتِی وَرَضِیتُ لَکُمْ الاِْسْلاَمَ دِیناً{ .
۴. در باره عصمت علی و فرزندانش آیاتی مانند: } إِنَّمَا یُرِیدُ اللهُ لِیُذْهِبَ عَنْکُمْ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَیْتِ وَیُطَهِّرَکُمْ تَطْهِیراً{ .
۵. } فَقُلْ تَعَالَوْا نَدْعُ أَبْنَاءَنَا وَأَبْنَاءَکُمْ وَنِسَاءَنَا وَنِسَاءَکُمْ وَأَنْفُسَنَا وَأَنْفُسَکُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَةَ اللهِ عَلَی الْکَاذِبِینَ{ .
خوشبختانه آفتاب حقیقت، هیچگاه در پس ابرهای تیره و تار پنهان نمی ماند و شأن نزول این آیات را انبوهی از محدّثان و مفسّران درباره خاندان رسالت نوشته اند.
البته ممکن است گروهی، این شأن نزول ها را انکار کنند، ولی هرگز نمی توانند به طور کامل حقیقت را پنهان سازند.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . مائده : ۵۵
۲ . مائده : ۶۷
۳ . مائده : ۳
۴ . احزاب : ۳۳
۵ . آل عمران : ۶۱
________________________________________ ۱۹۶ ________________________________________
* پرسش ۷۱
به دو دلیل می توان گفت پس از پیامبر (صلی الله علیه وآله) ، ابوبکر خلیفه به حق بود:
۱ . اصحاب خلافت او را پذیرفتند و اگر خلیفه به حق نبود مخالفت می کردند.
۲ . علی (علیه السلام) با ابوبکر مخالفت نکرد و با او نجنگید!؟
پاسـخ
ادعای نخست، که: اصحاب خلافت ابوبکر را پذیرفتند، ادعایی بیش نیست وگوینده این سخن از سرگذشت سقیفه آگاهی ندارد و یا پنهان کاری می کند. مخالفت با خلافت ابوبکر در آغاز کار، بیش از آن است که در این برگ ها بیاید، تنها به چند مورد بسنده می شود:
۱ . خزرجیان، که نیمی از انصار بودند، با ابو بکر بیعت نکردند; زیرا آنان مصمّم بودند که زمام خلافت را به سعد بن عباده بسپارند، چون سعدبن عباده در سقیفه زیر دست و پا له شد، همگی گفتند: «لاَ نُبَایَعُ إِلاَّ عَلِیّاً» و سرانجام رییس خزرجیان به خاطر ترس از حکومت وقت، مدینه را به عزم شام ترک کرد، ولی متأسفانه در آنجا ترور شد و خون او آن چنان لوث گردید که قاتلش هم مشخص نشد و قتل او را به جن ها نسبت دادند!
شاعری گفت:
قد قتلنا سیّد الخزرج سعد بن عبادة فرمیناه بسهمین فلم نخط فؤاده
________________________________________ ۱۹۷ ________________________________________
۲ . بنی هاشم و گروهی از اصحاب در خانه امیر مؤمنان (علیه السلام) تحصن کردند و حاضر به بیعت نشدند. آن ها را تهدید کردند و گفتند خانه را با شما به آتش می کشیم و این مسأله ای نیست که بتوان آن را انکار کرد.
عمر با گروهی به در خانه علی (علیه السلام) آمدند و با دخت گرامی پیامبر برخورد کرد و گفت با همین قبیله خانه شما را به آتش می کشم. باید این گروه از خانه بیرون بیایند و بیعت کنند. مدارک این حادثه را در پاورقی ببینید.
و امّا این که چرا علی (علیه السلام) با مخالف خود نجنگید؟ بارها در این باره سخن گفته ایم و خود امیرمؤمنان (علیه السلام) در یکی از سخنانش علت سکوتش را بیان کرده است و آن این که موقعیت پس از پیامبر (صلی الله علیه وآله) آنچنان نگران کننده بود که قیام حضرت برای گرفتن حق خود، به قیمت نابودی اصل اسلام تمام می شد. مسلّماً در این وضعیت، علی (علیه السلام) ترجیح می داد اصل اسلام باقی بماند، هر چند خلافت او از دست برود و گذشته از این، کار امیرمؤمنان (علیه السلام) طبق وصیت پیامبر (صلی الله علیه وآله) بود. پیامبر او را در این مورد امر به سکوت کرده بود، ولی درباره قاسطین و ناکثین و مارقین مأمور به جنگ بود. ازآن روکه دراین مورد، پیش تر سخن گفته ایم، نیازی به تکرار نیست.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . المصنف ابن شیبه، ج۸، ص۵۷۲ ; انساب الاشراف، بلاذری، ج۱، ص۵۸۶، چاپ دارالمعارف ، قاهره ; الإمامة والسیاسه، ابن قتیبه، ج۱، صص۱۲ و ۱۳، چاپ مصر ; طبری، ج۲، ص۴۴۳، چاپ بیروت : العقد الفرید، ابن عبد البر، ج۴، ص۸۷، تحقیق خلیل شرف الدین ; الاستیعاب، ج۳، ص۹۷۹، تحقیق علی محمد بجاوی و ...
۲ . نهج البلاغه، خطبه۵۶
________________________________________ ۱۹۸ ________________________________________
* پرسش ۷۲
شیعیان می گویند معاویه مرتد بوده است، چرا حسن بن علی(علیهما السلام)زمامداری مسلمانان را به شخص مرتد سپرد؟
پاسـخ
فقهای اسلام; اعم از سنی و شیعه، معاویه را فردی «باغی» می دانند; کسی که بر امام مفترض الطاعه خروج کرد و جزو ظالمان و ستمگران قرار گرفت. امام احمدبن حنبل می گوید: اگر امیرمؤمنان علی (علیه السلام) نبود و جنگ های او با این باغیان انجام نمی گرفت، هرگز فقهای اسلام از احکام بغاة آگاه نمی شدند و او به امر پیامبرگرامی (صلی الله علیه وآله) با سه گروه جنگید:
الف) ناکثین (پیمان شکنان، اصحاب جمل)
ب) قاسطین (ستمگران و باغیان)
ج) مارقین; کسانی که از اطاعت امام خود بیرون رفتند (خوارج).
و امیرمؤمنان در نبرد خود هرگز شکست نخورد. او به وظیفه خود عمل کرد و مشمول آیه مبارکه «إِحْدَی الْحُسْنَیَیْن» شد.
پیامبر گرامی (صلی الله علیه وآله) در جنگ احد و یا نبرد حُنین به ظاهر شکست خورد، لیکن پیروزی از آن پیامبر بود; چون عمل به وظیفه کرد.
امّا حسن بن علی(علیهما السلام) صلح نکرد تا بگویند کشور را به باغیان و ظالمان سپرد، بلکه صلح بر او تحمیل گردید و در پاسخ به پرسش های مکرر به علل صلح امام حسن (علیه السلام) اشاره شده است.
________________________________________ ۱۹۹ ________________________________________
اگر حسن بن علی(علیهما السلام) ، به عقیده شما، با صلح با معاویه، امور را به دست یک فرد مرتد سپرد، پس باید بگویید پیامبر اسلام که در حدیبیه، با مشرکان مکه صلح کرد خانه توحید خدا و مسلمانانِ در بند مکه را به دست مشرکان سپرد! پاسخ هر دو یکی است و آن این که صلح بر هر دو تحمیل شد و مصالح نیز آن را ایجاب می کرد.









۲۰۰ ________________________________________
* پرسش ۷۳
تا فردی سنی نشود، نمی تواند ایمان وعدالت علی را ثابت کند; زیرا مسلمانان سه گروه اند: شیعه، اهل سنّت و خوارج.
اگر شیعه عدالت علی را از طریق صحابه ثابت می کند، همان صحابه روایات بیشتری درباره شیخین دارند و خوارج هم که علی را منکرند!
پاسـخ
خداوند گواه است که وقتی به این پرسش رسیدم، خواستم چیزی بنویسم، لیکن خجل و شرمنده شدم! آیا در ایمان و تقوا، جهاد و ایثارگری و عدالت و دادگریِ شخصی مانند علی (علیه السلام) ، جای شک و تردید هست تا فردی سنی نشود نتواند آن را ثابت کند. چه سخن سخیف و کودکانه ای است! «آفتاب آمد دلیل آفتاب». امروز جهانیان; از مسلمان و غیر مسلمان، امیر مؤمنان علی (علیه السلام) را انسانی والا می دانند که باید الگوی خردمندان جهان گردد. آیا صحیح است که بگوییم تا فردی سنی نشود نمی تواند ایمان علی را ثابت کند؟! فردی مادی، مانند «شبلی شُمَیِّل» که پیوند ایمانی با امام ندارد، مع الوصف در برابر عظمت امام خضوع می کند و او را اینگونه می ستاید:
«الإمام علیُّ بن أبی طالب عظیمُ العظماء، نسخة مفردة لم یر لها الشرقُ ولا الغربُ صورةً طبقَ الأصل لا قدیماً ولا حدیثاً».
________________________________________ ۲۰۱ ________________________________________
«امام و پیشوای انسان ها علی بن ابی طالب، بزرگ بزرگان، و یگانه نسخه ای است که در شرق و غرب، نه در گذشته و نه در نزدیک، برای آن نظیر و همتایی دیده نشده است.»
مایه شرمندگی نیست که فردی سلفی بگوید تا کسی سنی نشود نمی تواند ایمان علی را ثابت کند؟!
گردآورندگان این پرسش ها هرگز ازقواعدحدیث برگی نخوانده اند; زیرا در خبر متواتر، نه اسلام شرط است نه عدالت تا چه رسد، سنی بودن. لجوج ترین دشمنان علی (علیه السلام) که خوارج باشند، او را پیش از مسأله تحکیم، برترین انسان ها و شریف ترین اصحاب پیامبر می دانستند.
________________________________________ ۲۰۲ ________________________________________
* پرسش ۷۴
می پذیریم که علی (علیه السلام) در پذیرفتن اسلام و جهاد، همراه پیامبر (صلی الله علیه وآله) بود و دانش و زهدش بر دیگران برتری داشت، ولی آیا شیعه می تواند چنین فضایلی را برای حسن و حسین در برابر سعد بن ابی وقاص و عبدالرحمان بن عوف و عبدالله بن عمر ثابت کند؟
پاسـخ
روشن است پرسشگر، فضایل علی (علیه السلام) را پذیرفت تا فضایل و مناقب سروران جوانان اهل بهشت و دو ریحانه پیامبر (صلی الله علیه وآله) را نشانه بگیرد.
ما با دلایل استوار، که مورد پذیرش دانشمندان اهل سنت است، برتری دو امام و پیشوا را بر آن سه نفر که نام برد ثابت می کنیم، بلکه بر این باوریم این نوع مفاضله و مقایسه، نوعی پایین آوردن مقام این دو امام معصوم است. اما دلایل ما:
۱ . آیا آیه تطهیر در حق حسن و حسین(علیهما السلام) فرود آمده یا در حق آن سه نفر؟ مسلم در صحیح از عایشه نقل می کند: پیامبر گرامی روزی صبح عبایی بر سر کشید، ناگهان حسن بن علی(علیهما السلام) آمد و حضرت او را به زیر عبا راه داد، پس از وی حسین (علیه السلام) آمد، حضرت او را نیز به زیر عبا برد. آنگاه فاطمه (علیها السلام) و سپس علی (علیه السلام) آمدند، همگان را زیر عبا جای داد. آنگاه این آیه را خواند:
________________________________________ ۲۰۳ ________________________________________
} إِنَّمَا یُرِیدُ اللهُ لِیُذْهِبَ عَنْکُمْ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَیْتِ وَیُطَهِّرَکُمْ تَطْهِیراً{
آیه مباهله در حق حسن وحسین(علیهما السلام) و دخت گرامی پیامبر (صلی الله علیه وآله) وپسر عموی عزیزش فرود آمده یا درباره آن سه نفر؟ آیا بردن آنان به میدان مباهله، نشانه آن نیست که در میان تمام مسلمانانِ آن روز، جز این چهار نفر، کسی نبود که صلاحیت آمین گفتن بر دعای پیامبر (صلی الله علیه وآله) داشته باشد؟
مسلم در صحیح خود نقل می کند: معاویه به سعدبن أبی وقاص گفت: چرا به علی ناسزا نمی گویی گفت چگونه علی را دشنام دهم در حالی که وقتی آیه } فَقُلْ تَعَالَوْا نَدْعُ أَبْنَاءَنَا وَأَبْنَاءَکُمْ...{ . فرود آمد، پیامبر علی و فاطمه و حسن و حسین (علیهم السلام) را خواست و گفت: «اللّهمّ هَؤلاَءِ أَهْلِی...».
آیا چنین فضیلتی درباره آن سه نفر نقل شده است؟
یکی از وظایف مسلمانان این است که به خاندان رسالت مهر ورزند تا از این طریق به کمالات آنان پی برده و خود نیز صاحب کمال شوند و آیه مودّة ذی القربی درباره همین خاندان فرود آمده است: } قُلْ لاَ أَسْأَلُکُمْ عَلَیْهِ أَجْراً إِلاَّ الْمَوَدَّةَ فِی الْقُرْبَی{ . و
ما، درباره «سعد بن ابی وقاص» سخن نمی گوییم با این که مهاجر و انصار با علی (علیه السلام) بیعت کردند، وی از بیعت با علی (علیه السلام) سرباز زد، عبدالرحمان بن عوف زُهْری بر اثر انتخاب عثمان برای خلافت در شورای شش نفره، ثروتی به هم زد که در تاریخ بی سابقه است; به طوری که وقتی یک هشتم ثروت او را میان چهار زنش تقسیم کردند، به هر یک هشتاد هزار دینار رسید! تو خود حدیث مفصل بخوان از این مجمل. طلاهای شمشی که از او به ارث ماند، به اندازه ای زیاد بود که آن ها را با تبر شکستند تا آنجا که دست های آنان تاول زد. و این در حالی بود که در مدینه و اطراف آن، گروهی به نان شب محتاج بودند!
درباره عبدالله بن عمر سخن نمی گویم. او از دوستان واقعی اهل بیت (علیهم السلام) بود، هر چند از نظر مدیریت، به تصدیق پدرش، توانمند نبود. وقتی به عمر گفتند: عبدالله فرزندت را برای خلافت انتخاب کن، گفت: او در طلاق همسرش عاجز و ناتوان است، چگونه می تواند کشوری را اداره کند. در عین حال ما بر همه صحابه پیامبر رحمت می فرستیم، مگر آنان که به خاندان رسالت بی مهری کردند. هرچند گردآورنده این پرسش ها می خواهد از مقام اهل بیت بکاهد و مقام اموی ها را بالا ببرد.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . صحیح مسلم، باب فضائل اهل بیت النبی، شماره ۲۴۲۴
۲ . آل عمران : ۶۱
۳ . صحیح مسلم، کتاب فضائل الصحابه، باب فضائل علی، حدیث ۲۴۰۴
۴ . شوری : ۲۳
۵ . تفسیر طبری، ج۲۵، ص۱۴ ; مستدرک حاکم، ج۳، ص۱۷۲ و...
آیا مودّت این سه نفر نیز جزو اجر رسالت شمرده شده است.
بخاری از اسامة بن زید نقل می کند که پیامبر (صلی الله علیه وآله) حسن و حسین را در آغوش می گرفت و می فرمود: «خدایا! من آن دو را دوست دارم، تو نیز آن ها را دوست بدار.»
۱ . صحیح بخاری، حدیث شماره ۳۷۴۷ ; و صحیح مسلم، حدیث شماره ۲۴۲۱
۲ . طبقات ابن سعد، ج۳، ص۹۶، چاپ لیدن ; صفة الصفوة ابن جوزی، ج۱، ص۱۳۸ ; الریاض النضرة، ج۲، ص۲۹۱ ; تاریخ الیعقوبی، ج۲، ص۱۴۶
۳ . سنن کبرای بیهقی، ج۷، صص۳۲۴ و ۳۲۵
________________________________________ ۲۰۵ ________________________________________
* پرسش ۷۵
خلیفه دوم نسبت به علی (علیه السلام) علاقه مند بود، به گواه این که او را جزو افراد شوری قرار داد. اگر او را از شورا بیرون می کرد، چنانکه سعید بن زید را بیرون کرد، یا کسی دیگر، غیر از او را تعیین می کرد، کسی می توانست اعتراض کند؟
پاسـخ
اوّلاً: خلیفه می خواهد شورایی تشکیل دهد که دارای وزن و ارزش باشد، تا نتیجه آن را مهاجر و انصار بپذیرند. او ناگزیر بود که علی (علیه السلام) را عضو این شورا قرار دهد. او با این کار در حقیقت، خدمتی به علی (علیه السلام) نکرد، بلکه خدمت به هدف خود کرد.
ثانیاً: آنان که بینش تاریخی دارند، می دانند ترکیب شورا به گونه ای بود که انتخاب نشدن علی (علیه السلام) امری قطعی به نظر می رسید; زیرا در آن شورای شش نفره علی (علیه السلام) دو رأی داشت; رأی خود و رأی پسر عمه اش زبیر بن عوام و لذا زبیر به نفع علی کنار رفت و علی با دو رأی در شورا حاضر بود. امّا چهار نفر دیگر; یعنی سعد بن ابی وقاص، طلحة بن عبیدالله،عبد الرحمان بن عوف و عثمان، همگی در صف مخالف امام (علیه السلام) بودند. طبیعی بود که علی (علیه السلام) رأیی نداشته باشد و دیگران برگزیده شوند.
بنابراین، ماجرای شوری، یک نوع شگرد سیاسی بود که در عین جلب نظر مهاجر و انصار، نتیجه به نفع دیگران تمام شد. چنان که عبدالرحمان بن عوف برای علی شرطی قرار داد که می دانست آن حضرت نخواهد پذیرفت; زیرا آن شرط در کتاب و سنت نبود.
________________________________________ ۲۰۶ ________________________________________
* پرسش ۷۶
آنچه مسلم است این که علی (علیه السلام) در خانه نشست... انصار ابتدا با ابوبکر مخالفت کردند و همدیگر را به بیعت با سعدبن عباده فرا خواندند و سپس همگی با ابوبکر دست بیعت دادند. بیعت آن ها می تواند به یکی از سه دلیل زیر باشد:
۱ . به زور از آن ها بیعت گرفته شد.
۲. برای ایشان مشخص شد که ابوبکر به خلافت شایسته تر است.
۳. بدون هدف این کار را کردند.
چون اولی و سوم باطل است و احتمال چهارمی در کار نیست، پس ناگزیر باید بگوییم فرض دوم درست است!؟
پاسـخ
معروف است که می گویند: دروغگو کم حافظه است! در پرسش ۷۱ گفتند: همه با خلیفه اوّل بیعت کردند، ولی در اینجا اعتراف می کنند که انصار از بیعت سرباز زدند و عجیب این که در همین جا، در آغاز سخن می گوید: انصار با ابوبکر مخالفت کردند، بعد از آن می گوید: سپس انصار همه با ابوبکر بیعت کردند.
تاریخ می گوید: در سقیفه تنها رییس «اوسیان» با ابوبکر بیعت کرد; زیرا طایفه اوس معتقد بودند: «اگر خزرجیان فرمانروایی را به دست گیرند، این کار برای آن ها فضیلتی به شمار می رود و برای اوسیان در
________________________________________ ۲۰۷ ________________________________________
فرمانروایی بهره ای نمی گذارند. از این جهت رهبر آنان برخاست و با ابوبکر بیعت کرد و از خزرجیان یک نفر، آن هم به نام بشیر بن سعد، پسر عموی سعد بن عباده، که رابطه اش با وی تیره بود، بیعت کرد.
با این وصف، چگونه می گوید: همه انصار بیعت کردند؟
لحن گفتار طرح کنندگان این پرسش ها این است که سقیفه یک محیط آرام برای پیاده کردن دموکراسی غربی بوده و واقعاً حاضران در آن مجلس، با آرامش کامل و با کمال میل، بدون کوچکترین درگیری، ابوبکر را برای خلافت انتخاب کرده اند، در حالی که گوینده این سخن یک برگ از تاریخ سقیفه را نخوانده است.
اکنون در اینجا به صورت فشرده، فضای حاکم بر سقیفه و رویدادهای خشن و تندی را که در آن رخ داده است، برای خوانندگان ترسیم می کنیم:
در سقیفه از مهاجران سه نفر بیش نبودند; ابوبکر، عمر و ابی عبیده جرّاح.
طبری می نویسد: مهاجران، آماده تجهیز پیامبرخدا (صلی الله علیه وآله) و تغسیل و تکفین او بودند. در حالی که انصار در سقیفه بنی ساعده به صورت حزب واحد، تشکیل جلسه دادند تا در غیاب مهاجران، خلیفه را انتخاب کنند. آنان مشغول گفتگو بودند که ناگهان دو نفر از مخالفان سعدبن عباده (نامزد طایفه انصار برای خلافت) به نام های «معن بن عدی» و «عویم بن ساعده» از راه رسیدند و به ابی بکر گفتند: نطفه فتنه در حال انعقاد است!
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . تاریخ طبری، ج۲، ص۴۵۸، چاپ اعلمی بیروت.
۲ . العقد الفرید، ج۴، ص۲۵۷ و ۲۵۸ ; سیره ابن هشام، ج۲، ص۶۶۰
________________________________________ ۲۰۸ ________________________________________
انصار در سقیفه بنی ساعده گرد آمده اند تا با سعد بیعت کنند. ابوبکر بدون این که مهاجران حاضر را آگاه کند، بی درنگ به همراه عمر و ابوعبیده از جا برخاستند و خود را به سقیفه رساندند و مراسم غسل و کفن و نماز و دفن جسد پیامبر (صلی الله علیه وآله) به فراموشی سپرده شد.
آن ها وارد سقیفه شدند در حالی که سعد بن عباده، مشغول سخنرانی بود و در خطابه خود چنین می گفت:
ای گروه انصار، شما پیش از دیگران به آیین اسلام گرویدید. از این جهت برای شما فضیلتی هست که برای دیگران نیست... برخیزید و زمام امور را به دست گیرید. ابوبکر گفت: خداوند محمد (صلی الله علیه وآله) را برای پیامبری به سوی مردم فرستاد و مهاجران نخستین کسانی بودند که به او ایمان آوردند. سپس در سخنان خود دو قبیله انصار را علیه یکدیگر تحریک کرد و گفت: هرگاه خلافت و زمامداری را خزرجیان به دست گیرند، اوسیان از آن ها کمتر نیستند و اگر اوسیان گردن به سوی آن دراز کنند، خزرجیان از آن ها دست کم ندارند. میان این دو قبیله خونهایی ریخته شده و افرادی کشته شده اند.
وقتی سخنان ابوبکر به پایان رسید، «حباب بن منذر» صحابی بدری از انصار، برخاست و گفت: ای انصار، برخیزید و زمام خلافت را به دست گیرید. مخالفان شما در سرزمین شما و در زیر سایه شما، زندگی می کنند و هرگز جرأت آن را ندارند که با شما مخالفت نمایند. سپس
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . آفرین بر این دیپلماسی که برای رسیدن به هدف خویش آیه } إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ{ را به دست فراموشی سپرده و در این وضعیت حساس، هر یک از دو قبیله را بر ضدّ یکدیگر می شوراند!
________________________________________ ۲۰۹ ________________________________________
شمشیر خود را از نیام برکشید و رو به ابوبکر گفت: به خدا سوگند کسی سخن مرا رد نمی کند، مگر آن که بینی او را با این شمشیر می کوبم. من مرد این کار و شیر بیشه ها هستم.
عمر به او گفت: خدا تو را بکشد.
و او در پاسخ گفت: خداوند تو را بکشد.
دراین هنگام بر سرش ریختند و شمشیر را از دستش گرفتند.
سخنرانی عمر
عمر با شدیدترین لحن، در ردّ پیشنهاد حباب بن منذر گفت: هرگز عرب زیر بار شما نمی رود و شما را برای خلافت نمی پذیرد. در حالی که پیامبر (صلی الله علیه وآله) از غیر انصار است.
در این موقعیت سکوت بر مجلس حکم فرما شد. ناگهان شخصیتی از خزرج، به نام بشیر بن سعد، که پسر عموی سعد بن عباده بود و نسبت به او حسد میورزید، برای شکستن سکوت گفت: پیامبر از قریش است و خویشاوندان پیامبر برای زمامداری از ما شایسته ترند.
سخن او کفه مهاجران را سنگین تر ساخت. ابوبکر از فرصت استفاده کرد و گامی به پیش نهاد و گفت: با یکی از دو نفر یا عمر یا ابوعبیده بیعت کنید. این پیشنهاد جدّی نبود و مقدّمه آن بود که آن دو نفر ابوبکر را مطرح کنند. در این هنگام هر دو نفر با وی بیعت کردند. ابوبکر این بار بی آن که تعارف کند، دست خود را برای بیعت دراز کرد و بشیر بن سعد که از این جریان خوشحال شده بود، با ابوبکر بیعت کرد.
حباب بن منذر بدری انصاری گفت: تو فزرند عاق خزرج و فردی نمک نشناس و حسودی! با این وصف، رییس اوسیان که از عقب نشینی
________________________________________ ۲۱۰ ________________________________________
خزرجیان خوشحال شده بود، با برخی از اعضای قبیله به گفتگو پرداخت و آن ها گفتند: اگر خزرجیان گوی خلافت را بربایند، نوعی امتیاز برای آن ها است، پس چه بهتر که با ابوبکر بیعت کنیم.
پس از بیعت رییس اوسیان، درگیری و گلاویز شدن افراد آغاز شد، و سعدبن عباده، که بیمار بود، زیر دست وپا رفت ونزدیک بود کشته شود.
عمر فریاد زد سعد را بکشید! خدا اورا بکشد. او منافق وفتنه گر است. فرزند سعد به نام قیس بن سعد از جسارت عمر سخت برآشفت و ریش عمر را گرفت و گفت: به خدا سوگند اگر یک مو از سر پدرم کم شود، دندانی برای تو باقی نمی گذارم.
مهاجرانِ حاضر در سقیفه به همین بیعت اکتفا کرده، از سقیفه بیرون آمدند و به سوی مسجد رفتند. به تدریج از افراد بیعت گرفته می شد، ولی در مقابل این پیروزی، مشکل دیگر، اجتماع گروه ۱۸ نفره از بنی هاشم در خانه فاطمه (علیها السلام) بود که حاضر نبودند جز با علی (علیه السلام) بیعت کنند. برای بیرون راندن این گروه از خانه و شکستن تحصن، یورش به خانه وحی آوردند و آنچه نباید بشود شد و مسائلی پیش آمد که تاریخ متذکر آن است و ما در اینجا بازگویش نمی کنیم.
از این بیان چند نکته روشن می شود:
۱ . آنچه که در سقیفه مطرح نبود، مصالح اسلام و مسلمانان بود، بلکه هر گروهی برای مصالح و منافع خود تلاش می کرد و می خواست
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . مدارک مطالب پیش، فزون از آن است که در اینجا آورده شود: تاریخ طبری، ج۲، حوادث سال ۱۱، ص۴۵۶ به بعد ; تاریخ ابن اثیر، ج۲، ص۱۳۷ ; عقد الفرید، ج۲، ص۲۴۹ و...
________________________________________ ۲۱۱ ________________________________________
شتر خلافت بر در خانه او زانو زند. انصار بر خدمات خود نسبت به پیامبر افتخار می کردند. مهاجر به انتساب خود با پیامبر. در این میان، آنچه مطرح نبود، خواست خدا و رسول و مصالح اسلام بود.
۲ . در واقع از جماعت سقیفه چهار نفر با ابوبکر بیعت کردند; دو نفر از مهاجران; عمر و ابوعبیده و دو نفر از انصار; با نام های بشیربن سعد از خزرج، اُسید بن خضیر رییس اوسیان. بقیه افراد اصلاً مطرح نبودند; زیرا رأی شیخ قبیله جانشین رأی همگان بود.
۳ . جریان سقیفه (که ما از آن به صورت کم رنگ، بدون اشاره به گوشه های سهمگین آن، یاد کردیم)، حاکی از آن است که این بیعت در فضای بسیار متشنج صورت پذیرفت و تهدید و ارعاب، بدنه اخذ بیعت را تشکیل می داد.
گردآورنده این پرسش ها اگر برگی از تاریخ سقیفه را خوانده بود، درباره آن این همه رجز خوانی نمی کرد.
سرانجام بیعتی صورت پذیرفت که سعدبن عباده رییس خزرجیان، بهوسیله جن! در بیابان کشته شد و لقب «قتیل الجن» به خود گرفت.
بود»، حتی خود عمربن خطاب بعدها بر آن تصریح کرد: «کانت بیعة أبی بکر فلتة، وقی الله شرّها...»; بیعت ابی بکر کاری نسنجیده بود، خدا شر آن را از ما دور گرداند.»
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . تاریخ طبری، ج۲، ص۴۵۹
۲ . تاریخ طبری، ج۲، ص۴۴۶
________________________________________ ۲۱۲ ________________________________________
* پرسش ۷۷
شیعه معتقد است: شیخین در کنار زدن علی بن ابی طالب از خلافت موفق شدند. از آن ها می پرسیم: خلافت چه دستاوردهایی برای خودشان داشت؟ آنان فرزندان خود را جانشین خود نکردند. در حالی که علی (علیه السلام) فرزندش حسین! را جانشین خود قرار کرد؟
پاسـخ
طرح کنندگان پرسش ها تصور می کنند جوانان شیعه، صحرانشینان چشم وگوش بسته اند؟! چه دستاورد مادّی بالاتر از آن که قدرت سیاسی و حاکمیت سراسر جزیرة العرب را به دست گیرند و اختیار جان و مال مسلمانان با آنان باشد؟ و رقیبان خود را از صحنه حذف کنند؟ و بر غنایم و مالیات های اسلامی دست یابند؟ و فرزند هند جگرخوار را بر این امت مسلط کنند!
و امّا این که چرا فرزندان خود را در این مقام نصب نکردند؟ به خاطر این که هیچ زمینه ای برای این کار نبود. شگفت این که می گوید: علی فرزندش حسین را جانشین خود کرد، در حالی که حسین نبود و حسن بود آن هم به امر الهی بود نه به دستور خود حضرت. سخن اینان مانند گفتار آن گوینده است که گفت: گرگ شیخ یعقوب را بالای مناره خورد. در حالی که شیخ نبود و پیامبر بود، یعقوب نبود و یوسف بود و منار هم نبود و چاه بود و گرگی هم در کار نبود و اصل واقعه دروغ بود!
________________________________________ ۲۱۳ ________________________________________
آری این روش را (خلافت موروثی) بنی امیّه پدید آوردند، معاویه بر خلاف تعهدی که به امام حسن (علیه السلام) در صلح خود داده بود، با زور شمشیر از مهاجر و انصار برای فرزند فاسق و بی لیاقت خود یزید بیعت گرفت و حسین (علیه السلام) سرور جوانان بهشت به خاطر این که حاضر نشد با چنین فرد نالایق و بی ایمانی بیعت کند، پذیرای شهادت شد.
________________________________________ ۲۱۴ ________________________________________
* پرسش ۷۸
عبدالله بن عمرو بن عثمان بن عفان با دختر حسین بن علی(علیهما السلام) به نام فاطمه ازدواج کرد و از او فرزندی به نام محمد متولد شد. آیا ممکن است فاطمه نوه ملعون داشته باشد؟ اگر پاسخ منفی است، چگونه است که شما می گویید شجره ملعونه در قرآن بنی امیه هستند؟
پاسـخ
اولاً: ما نمی گوییم بلکه احادیث شما می گوید: مقصود از شجره ملعونه در قرآن بنی امیه است. عبدالله بن عمر می گوید: پیامبر گفت: در رؤیا دیدم فرزندان حکم بن ابی العاص (بنی امیه) چون میمون هایی بر منبرها نشسته اند، خداوند این آیه را فرستاد:
}...وَمَا جَعَلْنَا الرُّؤْیَا الَّتِی أَرَیْنَاکَ إِلاَّ فِتْنَةً لِلنَّاسِ وَالشَّجَرَةَ الْمَلْعُونَةَ فِی الْقُرْآنِ وَنُخَوِّفُهُمْ فَمَا یَزِیدُهُمْ إِلاَّ طُغْیَاناً کَبِیراً{ .
«...و ما آن خواب را به تو نمودیم تا تنها آزمایشی برای مردم و نیز درخت نفرین شده در قرآن باشد. ما آن ها را بیم می دهیم، ولی جز سرکشی بزرگ برای آن ها چیزی به بار نمی آورد.»
یعلی بن مرّة می گوید: پیامبر خدا (صلی الله علیه وآله) فرمود: فرزندان امیه را بر منابر
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . اسراء : ۶۰
________________________________________ ۲۱۵ ________________________________________
روی زمین دیدم که بر شما فرمان می رانند و آن ها را فرمانروایانی ناشایست خواهید یافت. پیامبر به خاطر این رؤیا غمگین شد و آیه یاد شده نازل گردید.
ولی در عین حال، اگر شاخه ای از این شجره راه پرهیزگاری و صلاح را پیش بگیرد، مسلّماً مورد لعن نخواهد بود; به حکم } یُخْرِجُ الْحَیَّ مِنْ الْمَیِّتِ وَیُخْرِجُ الْمَیِّتَ مِنْ الْحَیِّ{و به حکم } ...وَلاَ تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَی...{.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . الدّر المنثور، ج۵، تفسیر آیه۶۰ سوره اسراء و روایات دیگر.
________________________________________ ۲۱۶ ________________________________________
* پرسش ۷۹
شیعیان از سویی می گویند ائمه معصوم اند و از سوی دیگر می گویند که آن ها تقیه می کنند. این دو با هم تناقض دارد; زیرا وقتی شما صحت آنچه را که امامانتان می گویند نمی دانید، معصوم بودنشان چه سودی دارد؟
پاسـخ
در این سؤال دو اشکال مطرح گردیده است:
۱ . تناقض میان «اعتقاد به عصمت» و «اعتقاد بر عمل ائمه به تقیه».
۲. اگر امامان در گفتار خود تقیه می کردند، دیگر به گفتار آنان در موارد دیگر نمی توان اعتماد کرد; زیرا ممکن است، تقیه کرده باشند.
در پاسخ اشکال نخست می گوییم: تناقض این است که دو گزاره با موضوع و محمول واحد، دو حکم غیر قابل جمع داشته باشند; مانند این که بگوییم زید دانشمند است و زید دانشمند نیست. در حالی که در اینجا دو گزاره داریم که از نظر موضوع و محمول متفاوت اند و از نظر حکم هم هر دو ایجابی هستند، گویا گرد آورنده پرسش ها برگی از مسائل عقلی نخوانده است.
پاسخ پرسش دوم این است که: اوّلاً: امامان در همه جا تقیه نمی کردند. در موردی که فتوای حاکم زمان و فقیهان رسمی و مورد تأییدِ حکومت، بر خلاف نظر ائمه بود، در این مورد برای دفع ضرر و خطر از
________________________________________ ۲۱۷ ________________________________________
شیعیان، متوسل به تقیه شده و موافق مفتی زمان حکم کرده اند و در مواردی که اصلاً این ملاک نبود، تقیه نمی کردند و بنابراین، تقیه در موارد مخصوص، مایه سلب اعتماد به طور کلی نمی شود، حتی در مواردی که تقیه می کردند لحن گفتگو به گونه ای بود که آگاهان از اصحاب ائمه می دانستند که این پاسخ به عنوان تقیه صادر شده است.
کسانی که با روایات امامان معصوم آشنا هستد، احادیثی را که از روی تقیه وارد شده، می شناسند و قرائن در خود حدیث بر تقیه بودن گواهی می دهد.
* پرسش ۸۰
اگر کسی بر ثقل اصغر (اهل بیت) طعنه زند، تکفیرش می کنید، امّا اگر بر قرآن طعنه زند، در صدد توجیه کار او بر می آیید. چرا؟
پاسـخ
افترا کار آسانی است، امّا اثبات آن بسیار مشکل. در کدام کتاب و رساله ای این دو قضیه آمده است؟ گردآورنده پرسش ها، از روی دستپاچگی، فراموش کرده که در بسیاری از موارد ادّعاهای بی مدرکی را به صورت سؤال مطرح ساخته است.
________________________________________ ۲۱۸ ________________________________________
* پرسش ۸۱
شیعه معتقد است همه اصحاب مرتد شدند، جز تعداد اندکی که هفت نفر بیشتر نیستند. حال پرسش این است: بقیه اهل بیت مانند فرزندان جعفر و علی چه شدند؟ آیا آنان نیز مرتد شدند؟
پاسـخ
این سؤال نیز چندین بار تکرار شده است. پیشتر (در پرسش ۶۰) گفتیم که پیامبر صد هزار یا بیشتر صحابی داشته است. حدود پانزده هزار نفر از آنان، با نام مشخص شده و بقیه اصلاً شناسایی نشده اند. بنابراین، کجا شیعه این هشتاد و پنج هزار نفر را مرتد می انگارد؟ و از آن پانزده هزار نفر بخشی پیشگامان تشیع بوده اند. تاریخ حدود ۲۰۰ نفر از صحابه را شیعه علی (علیه السلام) می داند و اسامی آن ها در کتاب های رجال ثبت شده است. چگونه می توان گفت این همه جز هفت نفر مرتد شده اند؟
برخی از روایاتی که در این مورد در برخی از کتب شیعه وارد شده خبر واحدند و هرگز نمی توان به آن ها اعتماد کرد، ولی در صحیح بخاری و مسلم حدود ۱۰ روایت در ارتداد صحابه وارد شده، شما برای آن ها چه پاسخی دارید؟ لطفاً به کتاب جامع الأصول، مراجعه فرمایید.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . جامع الاصول، ج۱۰، بحث حوض کوثر.
________________________________________ ۲۱۹ ________________________________________
* پرسش ۸۲
ابو داود در سنن خود نقل کرده است: اگر از عمر دنیا تنها یک روز باقی بماند، خداوند آن روز را طولانی می کند تا آن که در آن روز مردی از اهل بیت برمی خیزد که اسم او اسم من است و اسم پدرش اسم پدر من است.
مشخص است که اسم پیامبر محمد بن عبدالله است و حال آن که مهدی اسمش محمد بن الحسن است، چگونه این روایت را بر فرزند امام حسن عسکری (علیه السلام) تطبیق می دهید؟
پاسـخ
اوّلاً: این روایت را ابوداود نقل کرده و ارتباطی به شیعه ندارد و ما هرگز ملزم به پاسخگویی و دفاع از روایات او نیستیم، هر چند بخشی از این روایت مورد قبول ماست.
ثانیاً: ابو داود روایت یاد شده را به این صورت نقل کرده ولی دیگران جمله آخر را نقل نکرده اند; مثلاً ترمذی در سنن خود در باب «ما جاء فی المهدی» آورده است: «لا تذهب الدنیا حتی یملک العرب رجل من أهل بیتی یواطی اسمه اسمی». سنن ترمذی در همان بخش نقل
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . سنن ابوداود، ج۴، ص۱۶۰
________________________________________ ۲۲۰ ________________________________________
می کند: «یلی رجل من أهل بیتی یواطیء اسمه اسمی».
احمد در مسند نقل می کند که: «لا تقوم الساعة حتّی یلی رجل من أهل بیتی ویواطیء اسمه اسمی».
بنابراین، بخشی از این حدیث، متفق علیه است و آن بخش دیگر که ابوداود نقل کرده، اختصاص به خود او دارد. و سؤال کننده از میان آن همه روایت مورد اتفاق، این یکی را برگزیده، که اختصاصیِ ابوداود است!
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . سنن ترمذی، ج۴، کتاب الفتن، باب ۵۲، حدیث۲۲۳۰
۲ . همان، ج۴، کتاب الفتن، باب۵۲، حدیث ۲۲۳۱
________________________________________ ۲۲۱ ________________________________________
* پرسش ۸۳
روایات مختلفی درباره نام مادر، زمان تولّد و سن حضرت مهدی در هنگام ظهور، محل آن حضرت و مدت غیبت و مدت حکومتش وجود دارد، کدام یک از آن ها صحیح است؟
پاسـخ
مسأله حضرت مهدی ـ عجّل الله تعالی فرجه الشریف ـ و این که در برهه ای از زمان، فردی از خاندان پیامبر (صلی الله علیه وآله) ، از نسل حسین (علیه السلام) ظهور خواهد نمود و جهان را پر از عدل و داد خواهد کرد، از مسلّمات عقاید اسلامی است. خوشبختانه محدثان اهل سنت کتاب های ارزنده ای درباره حضرت مهدی به نگارش درآورده اند و در این سال های واپسین، در عربستان سعودی کتابی با نام «بین یدی الساعه» منتشر شده و حق مطلب را ادا کرده است.
از نظر شیعه و نیز از نظر بیش از چهل تن علمای بزرگ اهل سنت، مهدی فرزند امام عسکری (علیه السلام) دیده به جهان گشوده و مدتی در دامان آن حضرت پرورش یافته و پس از رحلت حضرت، در غیبت به سر برده است.
خصوصیات زندگی آن حضرت، که جنبه اعتقادی ندارد، چندان مهم نیست; و نام مادرش نرجس باشد یا ریحانه و یا سوسن، در این اعتقاد تزلزلی ایجاد نمی کند و همچنین بقیه پرسش ها که مطرح شده
________________________________________ ۲۲۲ ________________________________________
است.
آنچه قطعی است این که حضرت در همین جهان زندگی می کند. جایگاه خاصی ندارد و اگر هم باشد، زندگی او در آنجا پیوسته نیست و اگر در برخی از ادعیه آمده است: کاش می دانستم کجا هستی؟ در کدام زمینی یا در کدام... آیا در رضوی هستی یا در ذی طوی یا غیر آن؟ همه این ها نوعی اظهار علاقه به آن حضرت است، نه این که حضرتش در این نقاط به سر ببرد.
شگفت اینجاست که گرد آورنده پرسش ها، دعای ندبه را تحریف کرده، چیزهایی هم بر آن افزوده است; مانند پس از جمله «أَ بِرَضْوَی أَوْ غَیْرِهَا أَمْ ذِی طُوًی» چند نقطه گذارده و این جمله ها را آورده است: «أم فی الیمن بوادی شمروخ أم فی الجزیرة الخضراء...!» باید بر این امانت در نقل آفرین گفت.
پس اصل عقیده، که مورد اتفاق تمام فرق و مذاهب و علمای شیعه است، مطلبی است و فروع و شاخه ها که جنبه اعتقادی ندارد، مطلب دیگر. باید موضوع نخست را از موضوع دوم جدا ساخت.
عین این مطلب در معراج پیامبر وجود دارد. اصل معراج مسلّم است و بخشی از روایات آن متواتر، امّا قسمت های دیگر آن، که به صورت اخبار آحاد نقل شده، ارتباطی به عقیده ندارند و نمی توان به خاطر مشکلات آن ها در اصل معراج تردید کرد.
________________________________________ ۲۲۳ ________________________________________
* پرسش ۸۴
در حدیثی آمده است که علی بن ابی طالب فرموده اند: زمانی می آید که حدود در آن جاری نمی شود. مال مردم را به ناحق می خورند. با دوستان خدا دشمنی می شود و با دشمنان خدا دوستی. پرسیدند: اگر ما در آن روزگار بودیم چه کنیم؟ فرمود: مانند یاران عیسی باشید که با ارّه ها آنان را تکه تکه کردند و بر دار رفتند; زیرا مرگ در اطاعت خدا بهتر از زندگی در گناه است.
اکنون این حدیث، با تقیه ای که شیعیان به آن معتقدند، چگونه سازگار است؟
پاسـخ
تقیه یک اصل قرآنی و عقلانی است که هیچ کس نمی تواند آن را انکار کند و دو آیه روشن درباره تقیه وارد شده است:
۱ . }...إِلاّ مَنْ أُکْرِهَ وَ قَلْبُهُ مُطْمَئِنٌّ بِالاِْیمانِ...{ .
«... جزکسی که ناچار شده و دلش به ایمان استوار است... .»
۲. }...إِلاّ أَنْ تَتَّقُوا مِنْهُمْ تُقاةً...{ .
«مگر آن که با آنان به نوعی با تقیه رفتار کنید.»
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . نحل : ۱۰۶
۲ . آل عمران : ۲۸
________________________________________ ۲۲۴ ________________________________________
ولی تقیه برای خود حدود و مرزهایی دارد. اگر کار به جایی رسید که اصل دین در معرض نابودی قرار گرفت یا پای گناهانی، مانند ریختن خون مؤمن و یا مبارزه با اولیای خدا در میان آمد، تقیه در این موارد حرام است. سخن حضرت در این حدیث ناظر به این موارد است که تقیه روا نیست.
جمله «...خَیْرٌ مِنْ حَیَاة فِی مَعْصِیَةِ اللهِ» اشاره به همین حدود است.
اتفاقاً معاویه شش ماه پس از این سخنرانی امام، بر سراسر کشورهای اسلامی مسلّط شد. باطل گرایان را مقرّب ساخت و به آنان اموال فراوانی بخشید و حق طلبان را در هرگوشه و کناری می جست و نابود می کرد.
حضرت درباره این زمان می گوید: مبادا با آن ها همراه شوید و در جنایات آن ها شرکت کنید.
از این رو است که شیعیان در این مورد با معاویه همراهی نکردند. هرچند بر چوبه دار آویخته، یا به صورت گروهی کشته شدند; مانند حجربن عدی.









۲۲۵ ________________________________________
* پرسش ۸۵
چه چیزی ابوبکر را مجبور کرد تا در سفر هجرت، همراه پیامبر (صلی الله علیه وآله) باشد؟
پاسـخ
شکی نیسـت که ابوبکر در این سفر مجبور نبود و به اختیار خودش سفر را برگزید. ولی در چگونگی سفر او مطالبی گفته اند:
۱ . پیامبر به خانه ابوبکر رفت و قضیه مهاجرت به مدینه را مطرح کرد. در این هنگام ابوبکر آمادگی خودش را برای همراهی پیامبر اعلام نمود. این حدیث را دخترش عایشه نقل می کند.
۲ . پس از آن که پیامبر (صلی الله علیه وآله) علی را در بستر خود خواباند، ابوبکر به خانه پیامبر (صلی الله علیه وآله) آمد و شخصی را در بستر آن حضرت دید. تصور کرد او پیامبر خداست. ناگهان دید علی (علیه السلام) در بستر او خوابیده است. درباره پیامبر (صلی الله علیه وآله) پرسید، علی (علیه السلام) گفت: پیامبر به سوی بئر میمونه رفت و ابوبکر راه افتاد و به پیامبر پیوست.
۳ . برخی معتقدند پیامبر به هنگام ترک مکه، او را در راه دید و همراه خود برد.
در هر حال، خدا از نیت ها آگاه است. اگر این سفر برای خدا بوده، نوعی فضیلت به شمار می رود، هر چند آیه ای که در این مورد نازل شده،
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . مسند احمد، ج۲، ص۳۷۶
۲ . تاریخ اسلام ذهبی، ج۱، ص۳۱۸ و سیره نبویه ابن هشام، ج۲، ص۹۸ و ۹۹
________________________________________ ۲۲۶ ________________________________________
یادآور می شود که سکینه و آرامش در غار فرود آمد آن هم نه بر هر دو بلکه تنها بر پیامبر چنان که فرمود:
} ...إِذْ هُما فِی الْغارِ إِذْ یَقُولُ لِصاحِبِهِ لا تَحْزَنْ إِنَّ اللهَ مَعَنا فَأَنْزَلَ اللهُ سَکِینَتَهُ عَلَیْهِ وَ أَیَّدَهُ بِجُنُود لَمْ تَرَوْها...{ .
«هنگامی که آن دو در غار بودند، او به همراه خود می گفت: غم مخور، خدا با ماست. در این هنگام خداوند آرامش خود را بر او فرستاد و او را با سپاهیانی که ندیدید یاری کرد....»
به یقین این نوع کمک های غیبی متوجه پیامبر (صلی الله علیه وآله) است، نه همراه او. بنابراین، آرامش فقط بر پیامبر فرود آمد و او را با لشکریان نادیدنی کمک کرد.
از این گذشته، اگر مصاحبت فضیلت است، چرا فداکاری علی (علیه السلام) در آن شب را کم رنگ می شمارید. پیامبر (صلی الله علیه وآله) ـ به امر الهی ـ از محل خطر به محل امن رفت ولی علی (علیه السلام) به امر پیامبر به کانون خطر شتافت. یار پیامبر از خطر به نقطه امن گریخت، حال کدام برتر و بالاتر است؟
فرض کنید این مصاحبت فضیلت است، ولی این سبب نمی شود که این فرد تا آخر عمر معصوم و عادل باشد و ما نتوانیم درباره کارهای او انتقادی داشته باشیم و با مدارک علمی و موازین شرعی درباره کارهای او داوری کنیم.
پرسشگر تصور کرده است که اگر فردی فضیلتی یافت، دیگر نباید درباره او سخنی بر زبان آورد.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . توبه : ۴۰
________________________________________ ۲۲۷ ________________________________________
* پرسش ۸۶
آیات زیادی هست که خداوند در آن، اصحاب را می ستاید ولی شیعیان می گویند: اصحاب در دوران حیات پیامبر (صلی الله علیه وآله) مؤمن بوده اند، امّا بعد از وفات او مرتد شده اند، این عجیب نیست؟
پاسـخ
برخی از آیات را که سند فضیلت برای اصحاب شمرده شده، اختصاص به آن ها ندارد، بلکه به صورت قضایای کلی است که صحابه و تابعین و تمام مسلمانانی را که در طول زمان می آیند و به پیامبر (صلی الله علیه وآله) ایمان می آورند، شامل می شود، مانند:
} الَّذِینَ یَتَّبِعُونَ الرَّسُولَ النَّبِیَّ اْلأُمِّیَّ الَّذِی یَجِدُونَهُ مَکْتُوباً عِنْدَهُمْ فِی التَّوْراةِ وَ اْلإِنْجِیلِ...{ .
«آنان که از فرستاده و پیامبرِ امّی پیروی می کنند، که او را در تورات و انجیل، که نزدشان هست، ثبت شده می یابند....»
اوّلاً: این آیه به قرینه «مَکْتُوباً عِنْدَهُمْ» مربوط به اهل کتاب است; کسانی از اهل کتاب که پیامبر را با نشانه هایش در آن کتاب ها می یابند و به او ایمان می آورند و یاری اش می کنند....
بنابراین، ارتباطی به غیر آن گروه ندارد و اگر هم کلی باشد، همه مسلمانان را در طول تاریخ در بر می گیرد.
________________________________________ ۲۲۸ ________________________________________
ثانیاً: همچنانکه بارها در پاسخ پرسش هایی یادآور شدیم، این تهمتی است به شیعه; چرا که ما هرگز عقیده به ارتداد صحابه نداریم و بارها گفته ایم قریب به دویست نفر از صحابه پیشگامان تشیع بودند و گروهی نیز ناشناخته اند و کسی درباره آن ها داوری نکرده است. اگر روایتی هم در این مورد وارد شده، خبر واحد و متشابه است.
تهیه کننده یا تنظیم کنندگان کتاب حاضر، طبق عادت خود در اغلب موارد، باز هم مدرک و شاهدی بر این تهمت ارئه نکرده اند و فقط به تکرار یک دروغ می پردازند تا آن را جا بیندازد.
در اینجا نیز خاطر نشان می کنیم که در مجموع صحاح شما، بیش از ۱۰ روایت بر ارتداد صحابه وارد شده که حتی این جمله را نقل می کند:
وقتی که پیامبر می بیند اجازه ورود به حوض را به آن ها نمی دهد و می گوید: «أُصَیْحَابِی أُصَیْحَابِی [أَصْحَابِی أَصْحَابِی ] » پاسخ می آید: «إِنَّکَ لاَ تَدْرِی مَا أَحْدَثُوا بَعْدَکَ، إِنَّهُمُ ارْتَدُّوا عَلی أَدْبارِهِمْ الْقَهْقَرَی». درباره این روایات به کتاب «جامع الاصول» ابن اثیر که مجموع صحاح را یک جا گرد آورده، مراجعه کنید. گفتنی است، در مقدمه به آن ها اشاره کرده ایم.
اگر آیات الهی را، که در مدح و ثنای کلی و عام برای صحابه و دیگران وارد شده، می پذیرید و سند قرار می دهید، باید آیاتی را که در نقد و مذمّت کارهای برخی از صحابه وارد شده است، نیز بپذیرید و ما برای اختصار می گوییم.
تنها کافی است آیات سوره توبه و یا آیه دهم سوره جمعه را مطالعه فرمایید.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . تاریخ طبری، ج۱، ص۴۵۰ و غیره.
________________________________________ ۲۲۹ ________________________________________
* پرسش ۸۷
شیعه می گوید اصحاب بعد از وفات پیامبر همه مرتد شدند، پس چگونه با مرتدانی چون اصحاب مسیلمه، طلیحه، اسود و سجاح پیکار کردند؟
پاسـخ
این پرسش تکراری است و بارها در این کتاب به صورت های مختلف آمده و ما نیز پاسخ آن را گفته ایم. طرح مکرر آن، از باب تکرار دروغ برای خدشه دار کردن اذهان است.
________________________________________ ۲۳۰ ________________________________________
* پرسش ۸۸
سنت های تکوینی و تشریعی شهادت می دهند که یاران هر پیامبری، بهترین افراد آن امت اند، پس چرا شیعیان یاران و اصحاب پیامبر ما را کافر می خوانند؟
پاسـخ
دروغ های خود ساخته به جای ارائه مدرک و سند، همچنان تکرار می شود و به اشکال گوناگون بازگو می گردد.
روشن است که ادعا کردن آسان و اقامه دلیل مشکل است! می گوید: اگر از پیروان تورات پرسیده شود بهترین افراد امت شما چه کسانی هستند؟ خواهند گفت: پیروان موسی. عجیب است که از پیروان تورات سؤال می کند و به رخ ما می کشد! و نمی پرسد که قرآن درباره پیروان موسی چه می گوید؟ مگر غالب آنان در غیاب موسی مرتد نشدند؟ و به جای خداپرستی گوساله نپرستیدند؟
حضرت موسی زبده ترین افراد بنی اسرائیل را همراه خود به میقات برد ولی به خاطر لجاجتشان، سفیهان امّت نامید و فرمود: } أَ تُهْلِکُنا بِما فَعَلَ السُّفَهاءُ مِنّا...{ قرآن درباره پیروان دست اوّل حضرت موسی فرموده است:
} وَ أُشْرِبُوا فِی قُلُوبِهِمُ الْعِجْلَ بِکُفْرِهِمْ...{
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . اعراف : ۱۵۵
۲ . بقره : ۹۳
________________________________________ ۲۳۱ ________________________________________
«دل های آنان بر اثر کفر و بی ایمانی با محبت گوساله آمیخته شد.»
شگفت اینجاست که خداوند همین پیروان دست اول را یکجا نکوهش می کند و می فرماید:
} وَ لَقَدْ جاءَکُمْ مُوسی بِالْبَیِّناتِ ثُمَّ اتَّخَذْتُمُ الْعِجْلَ مِنْ بَعْدِهِ وَ أَنْتُمْ ظالِمُونَ{ .
«موسی با آن همه معجزات به سوی شما آمد ولی شما در غیبت او گوساله را انتخاب کردید، در حالی که ستمگر بودید.»
برای ما روشن نیست که چرا این فرد سلفی از پیروان حضرت موسی جانبداری می کند!
او در ادامه می گوید: اگر از پیروان انجیل پرسیده شود که بهترین افراد امّت شما چه کسانی هستند، می گویند: یاران عیسی (علیه السلام) .
شگفتا! که پیروان انجیل، در انجیل می خوانند: یکی از همان حواریون عیسی «یهودای اسخریوطی» بود که جایگاه او را به دشمنان نشان داد تا دستگیر و مجازاتش کنند.
به هر حال، قانون تکوین بر خلاف ادعای او، گواهی می دهد; زیرا بشر پیوسته در حال تکامل بوده و شخصیت های والایی را در طول زمان در دامان خود پرورش می دهد. خداوند در این مورد می گوید:
} یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا مَنْ یَرْتَدَّ مِنْکُمْ عَنْ دِینِهِ فَسَوْفَ یَأْتِی اللهُ بِقَوْم یُحِبُّهُمْ وَ یُحِبُّونَهُ أَذِلَّة عَلَی الْمُؤْمِنِینَ أَعِزَّة عَلَی الْکافِرِینَ
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . بقره : ۹۲
۲ . اوائل المقالات فی المذاهب والمختارات، ص۴، ط تبریز.
________________________________________ ۲۳۲ ________________________________________
یُجاهِدُونَ فِی سَبِیلِ اللهِ وَ لا یَخافُونَ لَوْمَةَ لائِم ذلِکَ فَضْلُ اللهِ یُؤْتِیهِ مَنْ یَشاءُ وَ اللهُ واسِعٌ عَلِیمٌ{ .
«ای کسانی که ایمان آورده اید، هرکس از شما از آیین خود باز گردد، خداوند گروهی را می آورد که آن ها را دوست دارد و آنان نیز او را دوست دارند. در برابر مؤمنان متواضع و در برابر کافران سرسخت و نیرومندند. آن ها در راه خدا جهاد می کنند و از سرزنش هیچ ملامت گری هراس ندارند. این فضل خداست که به هرکس بخواهد می دهد.»
ما از ایشان درخواست می کنیم تفاسیر اهل سنت را در مورد این آیه مطالعه کنند تا روشن شود که آیندگان بهتر از یاران دست اوّل پیامبر بودند.
شگفت است که این آیه قرآن به نوعی با صراحت خبر از ارتداد گروهی از مؤمنان می دهد و آیات دیگری نیز بر زمینه ارتداد گواهی می دهند چنانکه می فرماید:
} وَ ما مُحَمَّدٌ إِلاّ رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ أَ فَإِنْ ماتَ أَوْ قُتِلَ انْقَلَبْتُمْ عَلی أَعْقابِکُمْ وَ مَنْ یَنْقَلِبْ عَلی عَقِبَیْهِ فَلَنْ یَضُرَّ اللهَ شَیْئاً وَ سَیَجْزِی اللهُ الشّاکِرِینَ{ .
«محمد تنها فرستاده خداست که پیش از او نیز فرستادگانی آمده اند. اگر او بمیرد یا کشته شود، آیا شما به گذشته خویش باز می گردید؟ و هرکس به عقب باز گردد به خدا زیانی نمی رساند و خداوند سپاسگزاران را پاداش می دهد.»
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . مائده : ۵۴
۲ . آل عمران : ۱۴۴
________________________________________ ۲۳۳ ________________________________________
* پرسش ۸۹
پیامبر در وضعیت سختی قرار گرفت با این حال تقیه نکرد، چگونه است امامان شیعه از تقیه استفاده کرده اند؟
پاسـخ
تقیه از «وقی، یقی» اشتقاق یافته; یعنی سپر شدن در برابر دشمن. عقل و خرد داوری می کنند که باید برای پیشبرد مقاصد، از ابزار مشروع بهره گرفت. اگر معنای تقیه این است، پس خود پیامبر سه سال از دعوت خود را در مکه با تقیه گذراند; یعنی تبلیغ زیرزمینی داشت، امّا به طور علنی تبلیغ نمی کرد، آنگاه که آیه: }فَاصْدَعْ بِما تُؤْمَرُ وَ أَعْرِضْ عَنِ الْمُشْرِکِینَ * إِنّا کَفَیْناکَ الْمُسْتَهْزِئِینَ{ . فرود آمد، تقیه ممنوع شد.
تقیّه سلاح انسان ناتوان است در مقابل دشمن ستمگر و بی رحم، که آزادی عمل و اظهار عقیده را از انسان سلب می کند. اگر در تقیه نکوهشی هست، مربوط به افرادی است که آزادی ها را از امامان شیعه سلب می کردند، نه بر آن ها که سعی در حفظ آرامش و وحدت مسلمین داشتند. به هر حال، این سؤال نیز تکراری است و در گذشته پاسخ آن را گفته ایم.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . حجر : ۹۵ ـ ۹۴
________________________________________ ۲۳۴ ________________________________________
* پرسش ۹۰
علی بن ابی طالب (علیه السلام) خوارج را کافر نمی داند، چرا شما بهترین یاران پیامبر و همسران او را کافر می خوانید؟
پاسـخ
این پرسش نیز تکراری است و ما هیچ گاه کسی را تکفیر نکرده ایم. تنها اعمال وکردار افراد را محک زده ایم واعمال بهترین گواه بر هویت فرد است. اگر به راستی تکفیر کاری ناپسند است (که بدون ملاک تکفیر کردن، زشت ترین کارهاست) شما سلفی ها گوی سبقت را ربوده، درتکفیر قهرمانید. پیشوای شما محمدبن عبدالوهاب درکتاب کشف الشبهات، جز پیروان خود، همه مسلمانان را تکفیر می کند و هر چه که بخواهید بر این مطلب او پرده پوشی کنید، عمل او بهترین گواه بر نظر او درباره مسلمانان است.
او با مسلمانان نجد و یمن و حجاز نبرد کرد و غارتگری نمود و همه آن ها را کافر و بت پرست خواند. امروز هم فرزندان این سلف! ابزار تکفیر را به دست گرفته و انسان های بی گناه و افراد معصوم وگویندگان لاإله إلاّ الله و کسانی که می گویند اللهُ رَبُّنا، محمّدٌ رسولنا، الکعبة قبلتُنا و القرآن کتابنا را با فریب دادن افرادی به نام عملیات شهادت طلبانه می کشند و هیچ کاری به کافران و مشرکان واقعی ندارند! و کتب فتوایی علمای وهّابی پر است از تکفیر مسلمانان که هیچ جای انکار نیست.
________________________________________ ۲۳۵ ________________________________________
* پرسش ۹۱
اجماع از دیدگاه شیعیان تنها زمانی حجت است که معصوم در آن وجود داشته باشد. چنین سخنی بی معنا است; زیرا وقتی معصوم در کار باشد، چه نیازی به اجماع است؟!
پاسـخ
حجیت اجماع، در حال ظهور امام معصوم ملاکی دارد و در زمان غیبت ملاکی دیگر.
زمانی که امام (علیه السلام) ظاهر و آشکار باشد، سخنی که از شخص او شنیده شود یا از او نقل کنند حجت است و دیگر نیازی به اجماع نیست.
اما اگر چیزی از او شنیده نشود و یا نقل نگردد، بلکه دو عادل نقل کنند که مثلاً همه علمای مدینه در عصر امام صادق (علیه السلام) بر این حکم اتفاق نظر داشتند و احدی را استثنا نکنند، در این صورت اتفاق علما، کاشف از قول معصوم بوده و طریقی است بر شناسایی دیدگاه او. در این صورت اجماع کاملاً مفید و وسیله ای است برای شناسایی قول معصوم.
در دوران غیبت حجیت اجماع ملاک دیگری داردکه در کتاب های اصول، آمده است.
پرسشگر تصور کرده است که امام (علیه السلام) در میان مجمعین مشخص است و می گوید با وجود چنین اجماعی نیاز به اجماع و اتفاق نیست; در حالی که جریان خلاف آن است.
________________________________________ ۲۳۶ ________________________________________
* پرسش ۹۲
چرا شیعیان زیدیه را کافر می دانند، با این که آنان دوستداران اهل بیت اند؟!
پاسـخ
این نیز یکی دیگر از تهمت ها است. شکی نیست که افترا زننده، در پیشگاه خدا به عنوان «مفتری» مجازات خواهد شد.
شیعیان برای امام زیدیه، به نام زید بن علی، احترام خاص قائل اند. وقتی شهادت زید را به امام صادق (علیه السلام) خبر دادند، اشک از دیدگانش جاری شد و به خانواده زید و خانواده های شهدای آن قیام کمک مالی کرد. تنها یک گروه معدود و غیر موجود به نام بتریه از این جمعیت مستثنی هستند.
شیخ مفید در اوائل المقالات می گوید: تنها دو گروه شایستگی نام شیعه دارند: ۱ . امامیه ۲ . زیدیه.
تنظیم کنندگان این کتابچه کوشیده اند بزرگترین انحراف و اشتباه خود و همفکرانشان را، که تکفیر مسلمانان بوده، با فرافکنی از خود سلب کنند و آن را به دامن شیعه بچسبانند. برای نمونه، کافی است، مجموعه فتاوای علمای بزرگ وهّابی را یک بار دیگر مرور کند و آنگاه به ما
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . توبه : ۴۸ و ۱۰۱
________________________________________ ۲۳۷ ________________________________________
بگوید که کدام فرقه را تکفیر نکرده اند؟ و جان و مال و ناموس کدام گروه از مسلمانان را بر خود حلال ندانسته اند؟ و چرا کافران واقعی را برادران خود می دانند و مسلمانان واقعی را کافر می خوانند؟ و با آلوده کردن کلمه مقدس «جهاد» به قتل عام بی گناهان می پردازند؟
* پرسش ۹۳
شیعیان می گویند علی بعد از پیامبر مستحق خلافت بود; زیرا پیامبر به او فرمود: «تو نسبت به من به منزله هارون نسبت به موسایی»، امّا می بینیم که هارون جانشین موسی نشد و پیش از او وفات یافت و جانشین موسی، یوشع بن نون بود؟!
پاسـخ
حدیث منزلت از فضایل اختصاصی امام علی (علیه السلام) است که با ده ها سند، در صحیحین و دیگر کتاب های معتبر نقل شده است، تا آنجا که گردآورنده پرسش ها اصل حدیث را پذیرفته، هر چند آن را کامل نقل نکرده است و متن کامل آن چنین است:
هنگامی که پیامبر (صلی الله علیه وآله) عازم تبوک بود، امیرمؤمنان را به جانشینی خود برگزید. منافقان شایعه ساز گفتند: رابطه پیامبر با علی به تیرگی گراییده است; به این دلیل که او را همراه خود نبرد. امیرمؤمنان به لشکرگاه پیامبر (صلی الله علیه وآله) شتافت و شایعه را به سمع آن حضرت رساند. پیامبر فرمود:
________________________________________ ۲۳۸ ________________________________________
«أَمَا تَرْضَی أَنْ تَکُونَ مِنِّی بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَی إِلاَّ أَنَّهُ لاَ نَبُوّةَ بَعْدِی».
هارون به نص قرآن کریم دارای چهار منصب بود:
۱ . در نبوت با موسی شریک بود; } وَ أَشْرِکْهُ فِی أَمْرِی{ .
۲. وزیر و یاور موسی بود; } وَ اجْعَلْ لِی وَزِیراً مِنْ أَهْلِی{ .
۳. بازوی قدرتمند موسی به شمار می رفت; }اشْدُدْ بِهِ أَزْرِی{ .
۴. جانشین موسی در غیاب او بود; } وَ قالَ مُوسی لاَِخِیهِ هارُونَ اخْلُفْنِی فِی قَوْمِی...{ .
شکی نیست که امیرمؤمنان علی (علیه السلام) به حکم استثنای نبوت، همه مقامات هارون را دارد; بنابراین، او خلیفه پیامبر خواهد بود; چه در حال حیات پیامبر و چه در حال مماتش.
طراحان پرسش ها، می گویند: هارون در حال حیات موسی، هر چهار مقام را داشت، ولی چون پیش از موسی فوت کرد، مقام خلافت و جانشینی را بعد از مرگ موسی به دست نیاورد. بنابراین، علی (علیه السلام) چگونه می تواند پس از پیامبر (صلی الله علیه وآله) جانشینی داشته باشد، در حالی که «مشبّه به» یعنی هارون چنین توفیقی نیافت؟
پاسخ آن روشن است و آن این که: جناب هارون، همه مقامات را، حتی جانشینی از موسی را تا زنده بود حفظ کرد و موسی او را از این مقام
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . مسلم، باب فضائل علی بن ابی طالب، حدیث شماره ۲۴۰۴ ; بخاری، کتاب ۲۴، باب۴، حدیث ۳۷۰۶ ; حاکم نیشابوری، مستدرک، ج۳ ص۱۰۹
۲ . طه : ص۲۹
۳ . اعراف : ۱۴۲
________________________________________ ۲۳۹ ________________________________________
عزل نکرد، ولی چون مرگ وی زودتر از موسی فرا رسید، مقام جانشینی را با وفات خود از دست داد، ولی امیرمؤمنان (علیه السلام) که به تقدیر الهی پس از درگذشت پیامبر خدا (صلی الله علیه وآله) ۳۰ سال زندگی کرد، طبعاً این مقام را تا زنده بود حفظ کرد.
به تعبیر دیگر، تشبیه علی (علیه السلام) به هارون، تنها از این نظر است که هر دو دارای این سه مقام هستند.
در پایان از نویسندگان وهابی می پرسیم: اگر این حدیث درباره یکی از خلفا وارد شده بود، با آن این گونه برخورد می کردید؟!
________________________________________ ۲۴۰ ________________________________________
* پرسش ۹۴
شیعیان به پیروان خود جرأت داده اند تا هر گونه گناهی را مرتکب شوند; آنان بر این باورند که: چون علی را دوست دارند، هر گناهی مرتکب شوند، اشکال ندارد!؟
پاسـخ
این نیز از افتراهای بی سند است که در حق شیعه گفته اند. ظاهراً شیعه را با «مرجئه» یکی گرفته اند! این مرجئه هستند که می گویند: ایمان برای نجات کافی است، هر چند همراه با عمل نباشد. شیعه درست نقطه مقابل آن ها است. نه تنها ایمان در نجات انسان کافی نیست، بلکه حبّ انبیا و اولیا و هر نوع تظاهر به محبّت آن ها، در صورتی مفید است که همراه با عمل باشد و شعار آنان این است: } ...إِنَّما یَتَقَبَّلُ اللهُ مِنَ الْمُتَّقِینَ{ .
امام باقر (علیه السلام) به یکی از پیروان و شیعیان خود می گوید:
«یَا جَابِرُ أَ یَکْتَفِی مَنِ انْتَحَلَ التَّشَیُّعَ أَنْ یَقُولَ بِحُبِّنَا أَهْلَ الْبَیْتِ فَوَ اللَّهِ مَا شِیعَتُنَا إِلاَّ مَنِ اتَّقَی اللَّهَ وَ أَطَاعَهُ...».
«ای جابر، آیا کافی است که کسی خود را شیعه بداند و ما اهل بیت را دوست بدارد؟! به خدا سوگند شیعیان ما کسانی هستند که از گناهان بپرهیزند و از خدا اطاعت کنند و نشانه های شیعه همان
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . امالی شیخ طوسی، ص۷۴۳ و کافی، ج۲، ص۷۳
________________________________________ ۲۴۱ ________________________________________
فروتنی و ترس از خدا و پیوسته به یاد خدا بودن و نماز و روزه و نیکوکاری است....»
این نمونه ای است از روایات مورد بحث. ده ها نمونه دیگر نیز از ائمه (علیهم السلام) در این موضوع وارد شده است. اگر به فرض روایتی بر خلاف این آمده باشد، چون مخالف قرآن و روایتِ قطعی است، نباید مورد توجه قرار گیرد و یا باید در پرتو روایت صحیح تفسیر شود.
اکنون به عنوان جوانی شیعی از طراح پرسش می خواهم فردی را نشان دهد که به خاطر این نوع روایات گناه کرده است!
مگر شما از پیامبر خدا (صلی الله علیه وآله) نقل نمی کنید که درباره اهل بدر فرمود:
«اعْمَلُوا مَا شِئْتُمْ فَقَدْ أَوْجَبْتُ لَکُمُ الْجَنَّةَ» .
«هر کاری خواستید، انجام دهید، بهشت را بر شما واجب کرده ام.»
شما سلفی ها با تربیت تروریست ها، تمام محرّمات الهی را زیر پا می گذارید، نه به خون پیر و جوان و کودک احترام می گذارید و نه به اموال مسلمانان و نه به عرض زنان آنان، همه مسلمانان جز مشتی پیروان محمدبن عبدالوهاب از نظر شما مشرک و مرتد هستند که باید آن ها را از دم تیغ گذراند و اموالشان را غارت و زنانشان را اسیر کرد و مردانشان را کشت؟! کدام یک از این دو فرقه نسبت به محرمات الهی جری ترند؟
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . صحیح بخاری نافع، کتاب مغازی، ۳۰۴، حدیث ۳۹۸۳
________________________________________ ۲۴۲ ________________________________________
* پرسش ۹۵
«بداء»، از باورها و عقاید شیعیان است و از سویی ادعا می کنند که امامان غیب می دانند. آیا امامان از خداوند بزرگتر و بالاترند؟
(اصول مذهب الشیعه قفاری)
پاسـخ
گرد آورنده پرسش ها می خواهد جوانان شیعه را هدایت کند و مدرک تهمت او، کتاب شیخ ناصر قفاری از همفکران خودِ اوست. آیا صحیح است از قول دشمن بر ضدّ گروهی از مسلمانان شاهد بیاوریم و درباره آنان قضاوت کنیم؟ قضاوتی که به حرمت جان، مال و ناموس آن ها، در گذشته و حال ارتباط دارد؟
کتاب شیخ قفاری پر است از هتاکی و ناسزاگویی به شیعه که آن را از پیشوایش ابن تیمیه آموخته است; چنان که سراسر تناقض و افترا است. اکنون نمونه ای از آن را نقل می کنم:
او می نویسد:
«(امام) خمینی در اذانِ ایران نام خود را وارد کرده و آن را قبل از شهادتین قرار داده است.»
کسی که با کمال وقاحت تا این حد دروغ و افترا می بندد، مدرک
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . اصول مذهب الشیعه، ج۳، ص۱۵۴
________________________________________ ۲۴۳ ________________________________________
گردآورنده این پرسش ها است!
گذشته از این، او دو مطلب را در اینجا آورده که به ظاهر بی ارتباط هستند:
۱ . شیعه به بدا عقیده دارد.
۲. شیعه مدعی است امامان از غیب آگاهی دارند.
و نتیجه گرفته است که امامان شیعه از خدا داناترند!
به خدا پناه می بریم از دروغ و افترا بر هر انسانی، تا چه رسد به متهم کردن مسلمانان!
اکنون هر دو را توضیح می دهیم:
۱ . «بداء» آن است که انسان با اعمال بدِ خود، سرنوشت نیکش را عوض می کند. همچنین با اعمال نیک خود، سرنوشت بدش را دگرگون می سازد و آیه: } یَمْحُوا اللهُ ما یَشاءُ وَ یُثْبِتُ وَ عِنْدَهُ أُمُّ الْکِتابِ{ ناظر به همین معنا است.
محدث بزرگ اهل سنت ، جلال الدین سیوطی در کتاب الدر المنثور، در تفسیر این آیه، روایاتی از پیامبر خدا آورده که انسان با اعمال نیک خود، مانند نیکوکاری به پدر و مادر و صدقه، قسمتی از تقدیر را عوض می کند و حدیث معروف «الصَّدَقَةُ تَدْفَعُ الْبَلاَءَ» ناظر به همین است.
«بداء» به این معنی، مورد پذیرش همه مسلمانان است و هرگز به معنای نسبت ناآگاهی دادن به خداوند نیست. برای نمونه، قوم یونس بر اثر نافرمانی، مستحق نزول عذاب شدند و پیامبرِ آنان (یونس) از نزول عذاب خبر داد و خود منطقه را ترک کرد و از آنجا دور شد. ولی آنان
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . رعد : ۳۹
۲ . الدر المنثور، ج۶، ص۶۶۱
________________________________________ ۲۴۴ ________________________________________
پشیمان شده، به پیروی از قول یک عابد، رو به صحرا نهادند و گریه و زاری کردند و خداوند توبه شان را پذیرفت و عذاب از ایشان برگشت. اینجا است که قرآن کریم می فرماید:
} فَلَوْ لا کانَتْ قَرْیَةٌ آمَنَتْ فَنَفَعَها إِیمانُها إِلاّ قَوْمَ یُونُسَ لَمّا آمَنُوا کَشَفْنا عَنْهُمْ عَذابَ الْخِزْیِ فِی الْحَیاةِ الدُّنْیا وَ مَتَّعْناهُمْ إِلی حِین{ .
«چرا هیچ یک از شهرها ایمان نیاوردند تا ایمانشان برای آن ها سودمند گردد؟ جز مردم یونس که چون ایمان آوردند، عذاب رسوا کننده را از آنان برداشتیم و تا پایان عمرشان آن ها را بهره مند ساختیم.»
گویند: قرار بود بر قوم یونس عذاب فرود آید، لیکن بدا رخ داد و به تعبیر عربی «بَدَا للهِِ أَنْ یُعَذِّبَهُم». به یقین این تعبیر، مجازی است; یعنی از دیدگاه مردم، که از گذشته و آینده آگاه نیستند، چنین به نظر آمد که نظر خدا برگشت و در اراده او ـ جلّ جلاله ـ دگرگونی رخ داد. در حالی که تغییری رخ نداده و به تعبیر علمی «ابداء» بوده; یعنی پرده برداشته شد و حقیقت آشکار گشت و در حقیقت «بداء» نیست بلکه «ابداء» و اظهار چیزی است که بر دیگران پنهان و برای خداوند روشن بوده است که آن ها توبه خواهند کرد و آنان را عذاب نخواهد فرستاد. حال چرا «بدا لله» می گویند این به خاطر پیروی از پیامبر گرامی است که در چنین موردی کلمه «بدا لله» به کار برده است. وبخاری آن را در صحیح خود نقل
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . یونس : ۹۸
________________________________________ ۲۴۵ ________________________________________
می کند.
و عجیب این است که وهابیان خود در باب توسل به عمل صالح حدیث «بدا لله» را نقل کرده اند که رسول الله فرمود:
«سه نفر از پیشینیان، برای فرار از باران به غار پناه بردند، ناگهان سنگی آمد و درِ غار را بست. آن ها به یکدیگر گفتند: به خدا سوگند، شما را جز راستگویی نجات نمی دهد. هرکس کار نیکو کرده، از خدا بخواهد که به خاطر آن کار، ما را از مرگ نجات دهد....»
تا اینجا روشن شد که اعتقاد به «بداء» نسبت جهل و ناآگاهی به خدا نیست; زیرا بر خدای عالمِ مطلق، جهل راه ندارد. این مردم اند که پدیده ای را می بینند ولی از پدیده های دیگر ناآگاهند و در مواردی که پیش بینی رخ ندهد، می گویند: «بَدَا للهِِ» و این نوعی استعمال مجازی و از دیدگاه خود انسان است و گرنه از جانب خداوند، جریان آگاه ساختن چیزی است که بر مردم مخفی بوده است.
بنابراین، اعتقاد به بدا، با علم خداوند منافات ندارد.
از اینجا روشن می شود: اگر بگوییم امامان غیب می دانند، نشانه برتریِ آن ها بر خالق آن ها نیست; زیرا اعتقاد به «بدا» مستلزم جهل خدا نیست تا چنین برتری تصور شود.
گذشته از این، علم غیب امام، با علم غیب خدا قابل قیاس نیست. آگاهی خدا از غیب، نامحدود و آگاهی امامان محدود است و نیز آگاهی خدا از غیب ذاتی و آگاهی امامان، اکتسابی و از خداست.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . صحیح بخاری، ج۴، ص۱۷۲، کتاب احادیث الأنبیاء، حدیث شماره ۳۴۶۵، وکتاب البیوع، حدیث شماره ۲۲۱۵
________________________________________ ۲۴۶ ________________________________________
* پرسش ۹۶
شیعه همواره یاور دشمنان اسلام; مانند یهودیان، نصاری و مشرکان بوده اند. آن ها با مغول ها همکاری کردند و بغداد سقوط کرد و به نصاری (مسیحیان) یاری دادند و قدس از دست مسلمانان گرفته شد. آیا مسلمان واقعی چنین کاری می کند. آیا قرآن از دوستی یهود و نصاری نهی نکرده و آیا علی و فرزندانش چنین کردند؟!
پاسـخ
شیعه، پیرو آن امامی است که ریشه یهود را در شبه جزیره عربستان کند و باب خیبر را به امر الهی از جای در آورد و قلعه را گشود و شکست قطعی یهود را در تاریخ رقم زد.
هیچ گاه شیعه با یهود و نصاری همراه نبوده است. پیش تر گفتیم که دولت های شیعی، مرزبانان کشور پهناور اسلامی بودند و این مرز و بوم را از هجوم دشمنان خارجی; مانند یهود و نصاری حفظ می کردند. امّا این که شیعه سبب سقوط بغداد شده باشد، حاکی از بی اطلاعی از تاریخ و یا لاابالیگری در ادعا و ناداوری است. در اینجا به یک قطعه تاریخی، که حاکی از پایه درایت خلافت عباسی است! اکتفا می کنیم:
دقت در این نقطه تاریخی، که خوشبختانه آن را ابن کثیر، شاگرد ابن
________________________________________ ۲۴۷ ________________________________________
تیمیه نقل کرده، می تواند درس آموز باشد.
دشمن بر دروازه و خلیفه مشغول...
ابن کثیر می نویسد:
«سربازان مهاجم مغول دارالخلافه بغداد را محاصره کردند و پیوسته با پرتاب تیر، ساکنان آن را هدف قرار می دادند، حتی تیری به یکی از کنیزان خلیفه، که مشغول رقص در برابر وی بود، اصابت کرد و او را کشت. این کنیز بسیار مورد علاقه خلیفه بود. وقتی کنیز درگذشت، خلیفه سخت ناراحت شد، و فریاد کشید...»
کشوری که زمامدار آن در سخت ترین لحظات، از دشمن غفلت بورزد و خود را با رقص کنیزی مشغول کند! جز سقوط سرنوشتی نخواهد داشت و منظور از این که سقوط خلافت عباسی یک سنت الهی بوده، این است که عوامل سقوط آن به دست خود افراد فراهم شده بود.
مطالعه تاریخ مسلمانان در قرون پیش از تسلّط مغول، نشان می دهد که پیوسته ترک تازی و غلبه امیری بر امیر دیگر، کشور را فرا گرفته بود; گویی امیران کشور و فرمانروایان تحت امر خلیفه، هدفی نداشتند جز این که مناصب و پست های کشور را از دست یکدیگر بربایند، بی آن که به فکر دشمن خارجی باشند، که یکی پس از دیگری در کمین اسلام نشسته بودند.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . علاقه مندان به شناخت علل سقوط بغداد به کتاب «راهنمای حقیقت»، ص۶۳ تا ۷۲ و «سقوط العباسیین» مراجعه فرمایند. متأسفانه کتاب اخیر به خاطر پرده برداری از یک رشته حقایق، در عربستان سوزانده شد و اجازه نشر پیدا نکرد.
۲ . البدایة والنهایة، ابن کثیر، ج۱۳، ص۲۰۰ به بعد.
________________________________________ ۲۴۸ ________________________________________
فراموش نکنید که مفتی سلفی «عبدالعزیز بن باز» منادی صلح با اسرائیل بود. او صلح با اسرائیل را بسان صلح پیامبر با قریش در حدیبیه می دانست; در حالی که پیامبر با مردم مکه از سر قدرت و عزّت صلح کرد، نه از سر ضعف و ذلّت و فرمود: به خدا سوگند اگر آنان از صلح دریغ ورزند با آنان می جنگیم و صفوفشان را درهم می ریزیم.
اکنون می پرسم: همان کشورهای به اصطلاح اسلامی که شما سنگ آن ها را به سینه می زنید، روابط بسیار نزدیک با صهیونیستها ندارند؟ و در طول ۶۰ سال گذشته، چه گام مهمی در راه جلوگیری از جنایت های اسرائیل و تجاوزات آن به کشورهای مسلمان اهل سنت برداشته اند؟
در اشغال افغانستان و عراق چه کسانی با متجاوزان همکاری کردند و پایگاه های هوایی خود را در اختیار بمب افکن های ویرانگر آن ها گذاشتند.
آیا در تاریخ مبارزه با صهیونیسم جز شیعه کسی توانست داغ شکست را بر پیشانی متجاوزان اسرائیلی بنشاند؟ آیا جز امام خمینی(قدس سره)کسی این نظریه را مطرح کرد که اسرائیل یک غدّه سرطانی است و باید از میان برود؟
و آیا جز او کسی جرأت داشت فتوای اعدام سلمان رشدی مرتد را صادر کند؟!
بزرگترین مفتی سلفی، بن باز، منادی صلح با اسرائیل بود و فتوای او
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . صحیح بخاری کتاب شهادات، باب ما یحرز من الشروط فی الإسلام، ج۳، ص۲۵۳ـ ۲۵۵ ; مسند احمد، ج۳۱، ص۲۴۳، حدیث ۱۸۹۲۸
________________________________________ ۲۴۹ ________________________________________
در این مورد منتشر شد و اما در مورد نویسنده مرتد کتاب آیات شیطانی مهر سکوت بر لب نهاد و دم بر نیاورد!
آری، مفتیان شما ـ که هم اکنون در قید حیات اند ـ حتی اعلام کرده اند: دعا کردن برای پیروزی رزمندگان شیعه حزب الله بر ضدّ اسرائیل متجاوز جایز نیست!
چشم باز و گوش باز و این عمی حیرتم از چشم بندیّ خدا!







۲۵۰ ________________________________________
* پرسش ۹۷
بسیاری از شیعیان به حسن بن علی(علیهما السلام) توهین و فرزندانش را مذمّت می کنند، مگر نه این که او یکی از اهل بیت است؟!
پاسـخ
در تاریخ شیعه، احدی لب به نکوهش حسن بن علی(علیهما السلام) نگشوده و او را امام دوم می دانند.
شگفت از دروغ پردازی این فرد است که می گوید: «بسیاری از شیعیان به حسن بن علی توهین می کنند». تو گویی هم اکنون هم بسیاری از شیعیان این کار را انجام می دهند. مدرکی که برای این ادعا ارائه می کند از کتاب سلیم بن قیس بوده که در سال ۹۰ درگذشته است. طبیعی است توهین کنندگان، کسانی بوده اند که با حسن بن علی(علیهما السلام) معاصر بوده اند و آنان مشتی خوارج بوده اند که به خاطر عداوت با علی (علیه السلام) می خواستند از فرزند او انتقام بگیرند و معروف است که خیمه آن حضرت به وسیله خوارج غارت شد و نیزه ای بر رانش زدند و به همین دلیل او را به ساباط بردند.
خوب است گردآورنده پرسش ها، روز جزا را در نظر بگیرد; چرا که خداوند او را در مقابل این دروغ ها بازخواست خواهد کرد و او پاسخی برای آن ها ندارد.
________________________________________ ۲۵۱ ________________________________________
* پرسش ۹۸
شیعیان به فرقه ها و گروه های زیادی تقسیم شده و با یکدیگر مخالف اند. هر فرقه ای، فرقه دیگر را کافر می داند. بخشی از آن ها که بهایی هستند، کافرند!
پاسـخ
شیعه برای خود تعریفی دارد و آن این که از آنچه پیامبر گرامی (صلی الله علیه وآله) از طریق وحی بیان کرده، و یا با گفتار و رفتار ارائه کرده، پیروی کند و هیچ یک از آن ها را انکار ننماید و رهبری را پس از رسول الله از آنِ علی بداند. این تعریف شیعه است. حالا اگر فردی یا گروهی، خاتمیت پیامبر را انکار کنند و مدعی نبوت شوند یا یکی از ضروریات اسلام را انکار کنند، نه تنها شیعه بلکه مسلمان نیستند.
برخی از فرقه ها را که او نام برده; مانند بابی و بهایی، از اسلام خارج بوده و از نظر شیعه، یک حزب و مسلک اند، نه یک دین و مذهب و ساخته استعمار به شمار می روند. اگر بنا باشد این نوع مسائل را درباره شیعه تصدیق کنیم، باید بگوییم اهل سنت به گروه هایی تقسیم شده اند وهریک،گروه دیگرراتکفیر می کنند. وهابیان دشمنان اشاعره هستند که اکثریت اهل سنت را تشکیل می دهند. اشاعره معتزله را جزو اهل سنت نمی دانند. سرانجام همگی، قادیانی ها را، که آن ها هم مانند بهائیان مدعیِ دین جدید می باشند، ازاسلام خارج می دانند.
خلاصه امروز بر اثر تبلیغات فراوانِ احزاب باطل و مکاتب الحادی،
________________________________________ ۲۵۲ ________________________________________
گروه هایی از فرزندان اسلام به مکتب هایی مانند ماتریالیسم، مارکسیسم، فراماسونری، شیطان پرستی، سکولاریسم، لیبرالیسم و... گرایش پیدا کرده اند. آیا می توانیم آن ها را از انشعابات اهل سنت به شمار آوریم؟!
* پرسش ۹۹
وقتی فتنه گران شورشی خانه عثمان بن عفان را محاصره کردند، علی از او دفاع کرد و فرزندانش حسن و حسین(علیهما السلام) و برادر زاده اش عبدالله بن جعفر را فرستاد تا از او دفاع کنند و این دلیل نیست که علی و عثمان با هم دوست بودند؟!
پاسـخ
کسانی که خانه عثمان را محاصره کردند، صحابه و تابعان بودند. نمی توانید آن ها را کافر و دور از اسلام بدانید. طبیعی است میان آنان و عثمان، درگیری و نزاع پیش آمده بود که بوی خونریزی از آن می آمد. امیرمؤمنان برای جلوگیری از خونریزی و اصلاح ذات البین، تمهیدات لازم را به عمل آورد و این نشانه روح والای امیرمؤمنان است که برای حفظ وحدت، فرزندانش را مأمور می کند که از هر نوع خونریزی پیش گیری نمایند.
اقدمات علی (علیه السلام) به خاطر شخص عثمان نبود.او مقام خلافت را، مقام والا و مقدسی می دانست که نباید مخدوش شود و خلیفه کشی باب گردد، لیکن متأسفانه عثمان از نصایح امام پیروی نکرد و آنچه نباید بشود شد.
________________________________________ ۲۵۳ ________________________________________
* پرسش ۱۰۰
به اتفاق شیعه و سنی، عمر در کارهای زیادی، با علی مشورت می کرد، این را چگونه توجیه می کند؟
پاسـخ
امیرمؤمنان، علی (علیه السلام) به اتفاق امّت یا اکثریت قاطع، اعلم امّت و آگاه ترین فرد به اصول و فروع اسلام بعد از پیامبر است و از نظر تدبیر و سیاست، زبانزد خاص و عام بود. عمر درباره نبرد مسلمانان با کافران مشورت کرد و امیرمؤمنان باید خلیفه را راهنمایی می کرد و او را در این مقصد یاری می داد. این فضیلتی است برای امام. طرف مشورت بودن نشانه همفکری کامل در همه مسائل نیست و مصالح اسلام بسی برتر و والاتر از هر چیز دیگر است. پس این نوع همکاری ها چیزی را که گرد آورنده پرسش به دنبال آن است، ثابت نمی کند.
________________________________________ ۲۵۴ ________________________________________
* پرسش ۱۰۱
در دوران خلافت عمر، سلمان فارسی فرماندار مدائن و عمار یاسر فرماندار کوفه بودند. این چگونه با اعتقادات شیعیان سازگار است؟
پاسـخ
همکاری این دو نفر و همچنین دیگر افراد وارسته با دستگاه خلافت، ناشی از اصلی است که امیرمؤمنان در یکی از نامه هایش به آن اشاره کرد و ما، پیش تر نیز از آن یاد کردیم و آن این است: امیرمؤمنان با دلایل قطعی از جانب پیامبر برای رهبری تعیین شده بود و اگر اکثریت امت، قدر این نعمت را می دانستند، به یقین وضع مسلمانان از نظر وحدت و یگانگی غیر از این بود.
ولی حوادث و رویدادها سبب شد که علی از صحنه کنار گذاشته شود. در این هنگام، اصل حفظ اسلام، قابل صرف نظر کردن نبود. بنابراین، گروه یاد شده، که از پاک ترین یاران پیامبر بودند و درباره آنان، ستایش های فراوانی از پیامبر رسیده است، به خاطر حفظ اصل اسلام، این منصب ها را پذیرفتند، که تا حد ممکن به وظیفه خود عمل کنند.
و منطق عقل و شرع این نوع همکاری را ایجاب کرد و با خود می گفتند: اکنون که آن وضع ایده آل اسلامی و آن رهبری والای مورد نظرِ خدا و رسول تحقق نیافته، باید از طرق دیگر به اسلام خدمت کنند.
باز هم می گوییم، این نوع همکاری ها آنچه را که مقصود گردآورنده است، ثابت نمی کند; زیرا بسان همکاری یوسف (علیه السلام) با دربار مصریان است.
________________________________________ ۲۵۵ ________________________________________
* پرسش ۱۰۲
شیعیان می گویند: امامان ما معصوم اند و مهدی آخرین آن هاست و زنده و حاضر است و وجود امام از جانب خداوند برای رفع اختلاف است. با این وضع، در میان آن ها همچنان اختلاف وجود دارد. و نیز می گویند ۳۰۰ نفر با مهدی در ارتباط هستند و از طرفی مدعی اند که هر کس ادعا کند امام را دیده است، دروغگو است. این ها چگونه قابل جمع اند؟!
پاسـخ
این تنها امام معصوم نیست که وجودش رافع اختلاف و مایه وحدت است، بلکه پیامبران نیز دارای چنین ویژگی هستند، تا آنجا که حضرت مسیح، یکی از علل برانگیخته شدن خود را این می داند که در مسائل مورد اختلاف بنی اسرائیل داوری کند و اختلاف را از میان بردارد; چنانکه می فرماید:
} قَدْ جِئْتُکُمْ بِالْحِکْمَةِ وَ لاُِبَیِّنَ لَکُمْ بَعْضَ الَّذِی تَخْتَلِفُونَ فِیهِ{ .
«من با دانش استوار به سوی شما آمده ام تا برخی از اختلافات شما را بیان کنم.»
ولی آنان که عاشق حق و حقیقت بودند، به عیسی گرویدند و حق را
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . زخرف : ۶۳
________________________________________ ۲۵۶ ________________________________________
پذیرا شدند. امّا آنان که از هوا و هوس پیروی کردند، بر اختلاف دامن زدند.
بنابراین، وجود حجت الهی، ملازم با رفع اختلاف نیست. افزون بر این، پیامبر فرمود: اهل بیت من امان امت از اختلاف اند با این حال وجود حجت ملازم بر رفع اختلاف به صورت گسترده نیست.
امامان شیعه هرکدام در عصر خود با بیانی استوار، راه را نشان می دادند. آنان که پذیرا شدند به سوی وحدت گرویدند و آنان که از اندیشه های نسنجیده خود پیروی کردند، به اختلاف دامن زدند. این بیان درباره امامانی است که مردم به آنان دسترسی داشتند ولی درباره حضرت مهدی مسأله به شکل دیگر است و آن این که اراده قطعی خدا بر آن تعلق گرفته است که آخرین وصی پیامبر را دور از گزند دشمنان، در پس پرده غیبت حفظ کند تا روزی که خود می داند، او را برای برافراشتن پرچم عدل، آشکار سازد.
مسلّماً عدم بهره گیری از امام و در نتیجه، وجود اختلاف، به خاطر این است که ظهور آن حضرت زمانی و در موقعیتی خواهد بود که جهان پذیرای او باشد و گرنه به سان دیگر پیشوایان خواهد بود که به شمشیر ظلم یا زهر جفا، شهید شدند.
و امّا این که می گویند سیصد نفر با او در ارتباط اند، سخنی است بی مدرک و بارها گفته ایم وجود یک مطلب در یک کتاب نشانه عقیده شیعه نیست. عقاید را از کتب کلامی مبرهن می گیرند.
آری، گاهی برخی از اوتاد که از کمالات بالایی برخوردارند، به حضورش تشرف یافته و چه بسا بهره های علمی و معنوی از وجودش برگیرند.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . مستدرک حاکم، ج۲، ص۴۴۸ و ج۳، ص۱۴۹ و ۴۵۷، ذخائر العقبی، ص۱۷
________________________________________ ۲۵۷ ________________________________________
* پرسش ۱۰۳
شیعه معتقد است: جهان از حجت الهی خالی نمی ماند و از سویی می گوید: تقیه نُه دهم (۱۰۹) دین است، پس امام شیعیان نه دهم دین را به مردم نگفته اند.
پاسـخ
طراحان پرسش ها تصور کرده اند: امامان شیعیان، بر اثر جور حاکمانِ وقت، در تمام ابواب و احکام فقه و معارف قرآن و سنت، تقیه می کردند. بنابراین، نُه قسمت از گفتار آنان را تقیه تشکیل داده و یک قسمتش واقعیت است. ولی اشتباه ایشان در همین نقطه است. تقیه موارد خاص دارد و مربوط به مواردی است که حاکمان ظالم بر اثر ناآگاهی از سنت رسول الله، احکامی را به رسمیت شناخته بودند یا فقیهانی را برای قضاوت نصب کرده بودند، که روش آنان رسمیت پیدا کرده بود. در چنین مواردی امام برای حفظ خون شیعیان تقیه می کرد وبه گونه ای سخن می گفت که مردم به همان فتوای معروف عمل کنند. ولی در دریای فقه و اقیانوس عقاید مسائلی است که حاکمان وقت و فقیهان درباری، در آن مورد نظر نداشتند. امام در چنین مواردی حقیقت را گفته و کوچکترین تقیه ای نکرده است و اگر می گوید نُه دهم دین تقیه است، کنایه از اهمیت حفظ خون های مؤمنان است; زیرا برخی از شیعیان بی پروا، آرا و نظریاتی راکه مخالف نظر حاکمان ظالم بود، پخش می کردند و خود را
________________________________________ ۲۵۸ ________________________________________
گرفتار می ساختند.
از این گذشته، پیش تر گفته شد، شاگردان واقعی امام، تقیه را از غیر تقیه باز می شناختند; زیرا با روایات واقعی ائمه اهل بیت (علیهم السلام) آشنا بودند، حتی لحن گفتار امام در مورد تقیه با لحن گفتارش در غیر مورد تقیه را کاملاً می شناختند.
________________________________________ ۲۵۹ ________________________________________
* پرسش ۱۰۴
شیعه بر این باور است که: شناخت ائمه، شرطی برای صحّت ایمان است. اکنون می پرسیم: کسانی که قبل از کامل شدن دوازده امام مرده اند چه خواهند کرد؟
پاسـخ
یاران پیامبر (صلی الله علیه وآله) که در مکه و مدینه، پیش از تکمیل احکام اسلام و قبل از خلافت خلفای چهارگانه مرده اند، از نظر شما چه حکمی دارند؟ شما که معتقدید خلافت خلفا جزو عقاید اسلام است و احمدبن حنبل و همچنین اشعری در تنظیم عقاید، ایمان به خلافت و حتی مراتب فضل آنان را به ترتیب زمان، جزو عقاید می دانند!
بنابراین، شهیدانی که در بدر و احد از دنیا رفته اند و از بهترین شهیدان اسلام بوده اند، ایمان ناقص داشتند؟
پاسخ شما درباره آنان، همان پاسخ ما در این مسأله است. علاوه براین، خود پیامبر گرامی (صلی الله علیه وآله) طبق روایاتی که مسلم در صحیح خود نقل کرده، یادآور دوازده خلیفه است که عزت اسلام به آنان بستگی دارد و حتی رسول الله (صلی الله علیه وآله) به وجود قائم آخرالزمان مهدی موعود، تصریح کرده است. بنابراین، شیعیان از روزهای نخست اسلام، اعتقاد به امامت دوازده گانه داشتند. هر چند برخی زمان، آن ها را درک نکرده بودند و این اعتقاد اجمالی جانشین اعتقاد تفصیلی بود.
________________________________________ ۲۶۰ ________________________________________
* پرسش ۱۰۵
شیعیان از علی بن ابی طالب نقل می کنند: وقتی به او خبر رسید که انصار می خواهند خلیفه از میان آن ها باشد، آن حضرت فرمود: چرا در پاسخ آن ها نگفتید پیامبر وصیت نمود با نیکو کارشان نیکویی کنید و از بدکار آن ها درگذرید. گفتند: این چه دلیلی علیه آن هاست؟ گفت: اگر امامت به آن ها تعلق داشت، پیامبر در حق آن ها سفارش نمی کرد. باید به شیعه گفت: پیامبر درباره اهل بیت خود سفارش کرد که با آن ها به نیکی رفتار شود و فرمود: «أُذَکِّرُکُمُ اللَّهَ فِی أَهْلِ بَیْتِی».
پاسـخ
منطق علی (علیه السلام) منطق استواری است; زیرا سفارش ترحّم بر گروهی و گذشت از بدی های آنان، نشانه زیردست بودن آن هاست، ولی آنچه درباره اهل بیت خود سفارش کرده، غیر از آن است که درباره انصار گفته است. سفارش درباره انصار این است که اگر بدی کردند عفو کنید، ولی آنچه که درباره اهل بیت خود سفارش کرده، پیروی از آن ها است نه عفو از بدی های آن ها! آنان انسان های پاک و منزه اند، کار بدی نمی کنند تا جایی برای عفو باشد.
جمله ای که از صحیح مسلم آورده، متأسفانه آن را بریده نقل کرده است.
مسلم در صحیح خود از زید بن ارقم نقل می کند: روزی پیامبر (صلی الله علیه وآله)
________________________________________ ۲۶۱ ________________________________________
در راه مکه و مدینه، در کنار آبی به نام «خم» خطابه ای خواند و از نزدیک بودن مرگ خود خبر داد، آنگاه فرمود: «إِنِّی تَارِکٌ فِیکُمُ الثَّقَلَیْنِ; أَوَّلُهُمَا کِتَابَ اللَّهِ...» سپس بیاناتی درباره اهمیت کتاب خدا می فرماید: «وَ أَهْلُ بَیْتِی أُذَکِّرُکُمُ اللَّهَ فِی أَهْلِ بَیْتِی»، سه بار این جمله را تکرار کرد.
در اینجا اهل بیت دومین «ثقل» هستند و گویا از صحیح مسلم کلمه «ثَانِیهِمَا» افتاده است و شاهد آن وجود حدیث ثقلین با سندهای فراوان و صحیح است که در آن ها جمله «فَإِنْ تَمَسَّکْتُمْ بِهِمَا» آمده است و در پرسش چهاردهم به برخی از مدارک اشاره شد.
بنابراین، سفارش درباره اهل بیت همان سفارش درباره کتاب خداست; یعنی سفارش به پیروی و اطاعت و فرمانبرداری.
این سفارش کجا و آن دیگر کجا؟ مَثَل این پرسشگر مَثَل انسانی است که می گفت: ماست و دروازه! گفتند چه ارتباطی است میان آن دو؟ گفت: ماست را می بندند و دروازه را هم می بندند، چه ارتباطی نزدیک تر از این؟!
________________________________________ ۲۶۲ ________________________________________
* پرسش ۱۰۶
به عقیده شیعه، پیامبر (صلی الله علیه وآله) رهبری بود که از افراد شایسته دوری می گزید و منافقان را از لحن گفتارشان می شناخت. برای پست های مهم و فرماندهی انتخاب می کرد وبا بعضی از آن ها وصلت وازدواج می نمود!
پاسـخ
این هم افترایی است از افتراهای بسیار که کوچکترین مدرکی برای آن ارائه نکرده، معلوم است اگر داشت ارائه می کرد. بلکه نوعی استنباط شخصی است.
در پرسش یاد شده دو مطلب آمده است:
۱ . پیامبر (صلی الله علیه وآله) همه منافقان را از شیوه گفتارشان می شناخت.
۲. پیامبر (صلی الله علیه وآله) از صالحان دوری می گزید و منافقان را به پست های مهم می گمارد.
درباره نظریه نخست اشتباهی مرتکب شده. او تصور کرده است که پیامبر (صلی الله علیه وآله) همه منافقان را از شیوه گفتارشان می شناخت در حالی که این مربوط به برخی از منافقان است، ولی برخی دیگر روی مصالحی برای او نیز ناشناخته بودند; چنان که قرآن می فرماید:
} وَ مِنْ أَهْلِ الْمَدِینَةِ مَرَدُوا عَلَی النِّفاقِ لا تَعْلَمُهُمْ نَحْنُ نَعْلَمُهُمْ...{ .
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . توبه : ۱۰۱
________________________________________ ۲۶۳ ________________________________________
«برخی از اهل مدینه با نفاق خود خو گرفته اند، تو آن ها را نمی شناسی و ما آنانا را می شناسیم.»
بنابراین، اگر منافقی در عصر رسول الله بر مصدر کار گذشته شده، به خاطر ناشناس ماندن بوده است و اگر هم پیامبر می شناخت آن را افشا نمی کرد و با آنان، بسان دیگران رفتار می نمود. به گواه این که در بازگشت پیامبر از تبوک، گروهی از منافقان نقشه قتل پیامبر را کشیدند و خداوند نقشه آنان را فاش ساخت. پیامبر خدا اسامی این منافقان را تنها به حذیفه گفت، بی آن که آنان را افشا کند و لذا او را صاحب سرّ پیامبر می دانند.
امّا درباره موضوع دوم آنچه به شیعه نسبت می دهد کذب محض و افترای خالص است.
پیامبر گرامی پیوسته بر صالحان احترام می کرد و از منافقان، تا آنجا که می شناخت دوری می جست و اگر هم با خانواده ای ازدواج کرده، یا دختر می داد، به خاطر آن بود که آنان در آن زمان جزئی از جامعه اسلامی بودند و هر فردی می تواند از خانواده مسلمان دختر بگیرد یا دختر بدهد. ولی داوری درباره افراد، با مطالعه یک برگ و دو برگ از زندگی آنان، به ویژه عصر پیامبر خدا (صلی الله علیه وآله) صحیح نیست، بلکه باید پرونده آنان به طور کامل خوانده شود تا بتوان آنان را به طور صحیح شناخت و شیعه همین کار را درباره افراد انجام می دهد و به یک برگ و دو برگ اکتفا نمی کند و «خواتیم عمل» را در نظر می گیرد; چنان که فرموده پیامبر است.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . فتح الباری، کتاب فضائل الصحابه، باب مناقب عمار و حذیفه به شماره ۳۷۴۳
۲ . صحیح بخاری، روایت ۶۴۹۳
________________________________________ ۲۶۴ ________________________________________
* پرسش ۱۰۷
مفسران شیعه، آیه: }...وَ لا تُمْسِکُوا بِعِصَمِ الْکَوافِرِ...{ را چنین تفسیر می کنند که با زنان کافر ازدواج نکنید، در حالی که پیامبر (صلی الله علیه وآله) با امّ المؤمنین عایشه، که شما او را کافر و مرتد می دانید، ازدواج کرد؟»
پاسـخ
این چندمین پرسشی است به صورت تکرار آمده و در همین پرسش پیشین بیان کردیم که پیامبر گرامی و همه یاران ا،و در آن زمان جزئی از خانواده های مسلمان بودند که ازدواج با آن ها به هر دو صورت صحیح بود و شیعه در باره عایشه، هرگز آن دو کلمه را بر زبان جاری نمی کند.
آنچه درباره او می گویند این است که: در عمل با نص قرآن ـ که در مورد زنان پیامبر آمده، مانند: } ...وَقَرْنَ فِی بُیُوتِکُنَّ...{ مخالفت کرد و با پیمان شکنانی مانند طلحه و زبیر همراه شد و جنگی را به راه انداخت که در آن ۱۴۰۰۰ نفر از فرزندانش کشته شدند. در حالی که پیامبر به او گفته بود: «کَیْفَ بِإِحْدَاکُنَّ إِذَا تَنْبَحَ عَلَیْهَا کِلاَبُ الْحَوْأَب».
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . ممتحنه : ۱۰
۲ . احزاب : ۳۳
۳ . مستدرک حاکم، ج۳، ص۱۲۰ ; صحیح ابن حبان، ج۱۵، ص۱۲۶ ; مسند احمد، ج۶، ص۵۲ و ۹۷
________________________________________ ۲۶۵ ________________________________________
* پرسش ۱۰۸
خطّابیه از فِرق شیعی است. آنان بر این باورند که بعد از امام جعفر صادق (علیه السلام) پسرش اسماعیل امام است. علمای شیعه در ردّ ایشان می گویند: اسماعیل پیش از امام صادق (علیه السلام) وفات کرده، مرده که نمی تواند جانشین زنده باشد.
به شیعه گفته می شود شما با حدیث منزلت، که پیامبر به علی فرمود: نسبت تو به من به منزله هارون نسبت به موسی است»، استدلال کرده اید، معلوم است که هارون پیش از موسی وفات یافت و طبق اقرار خودتان مرده نمی تواند جانشین زنده باشد؟!
پاسـخ
اوّلاً: خطابیه، اسماعیل را جانشین امام صادق (علیه السلام) نمی دانستند و فرقه اسماعیلیه غیر از فرقه خطابیه است. فرقه خطابیه پیروان ابو زینب اسدی کوفی، معروف به ابا اسماعیل و ابو الخطاب و ابو ذبیان هستند. او فردی بود که منکرات را مرتکب می شد و دعوی نبوت نمود. مردم به خاطر این اندیشه ها و گفتارهای زشتش با او درگیر شدند و در درگیری کشته شد. امام صادق (علیه السلام) از روز نخست از او تبرّی جست.
پس این فرقه هرگز ارتباطی به اسماعیل و اسماعیلیه ندارند.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . ملل و نحل شهرستانی، ج۱، ص۱۷۹
________________________________________ ۲۶۶ ________________________________________
ثانیاً: اگر شیعه می گوید: مرده نمی تواند جانشین زنده باشد، مطلب درستی است ولی علی (علیه السلام) پس از پیامبر خدا (صلی الله علیه وآله) ۳۰ سال تمام در قید حیات بود و جانشین رسمی و قانونی او بود و اگر نظر او نسبت به هارون است که قبل از موسی درگذشته، پاسخ آن را گفتیم که هارون مدت مدیدی در حال حیات او به حکم آیه } ...اخْلُفْنِی فِی قَوْمِی...{ جانشین موسی بود. هر چند این جانشینی استمرار پیدا نکرد; زیرا هارون، پیش از موسی از دنیا رفت و در گذشته گفتیم که تشبیه از آن نظر است که علی (علیه السلام) تمام مقامات سه گانه را نسبت به پیامبر داشت، به جز منزلت نبوت. وگرنه اگر علی هم قبل از پیامبر در می گذشت، جانشین پیامبر پس از او نبود. در ضمن این پرسش هم تکراری است و پیش تر گذشت.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . اعراف : ۱۴۲
________________________________________ ۲۶۷ ________________________________________
* پرسش ۱۰۹
شیعیان برای اثبات امامت امامان دوازده گانه، به این حدیث استناد و استدلال می کنند که پیامبر (صلی الله علیه وآله) فرمود: دوازده خلیفه خواهند آمد که همه از قریش اند.
در روایتی دیگر نیز آمده است: «لاَ یَزَالُ أَمْرُ النَّاسِ مَاضِیاً حَتَّی یَلِیَ عَلَیْهِمُ اثْنَا عَشَرَ رَجُلاً...» اکنون می پرسیم از ائمه شیعه، تنها دو نفر فرمانروایی کردند; یکی علی و دیگری فرزندش حسن، پس آن ده امامی که فرمانروایی کرده اند کیستند؟
پاسـخ
احادیث مربوط به خلافت دوازده را، مسلم در صحیح به صورت گسترده و بخاری به صورت مختصر و نیز بریده نقل کرده اند.
مسلم در کتاب الاماره در احادیثی به شماره ۱۸۲۱ به هفت سند و هفت لفظ این حدیث را نقل کرده که فقط در یک صورت آن کلمه «ما ولیهم» وجود دارد.
بخاری در کتاب الاحکام، باب استخلاف حدیث به این صورت نقل کرده است: «یَکُونُ اثْنَا عَشَرَ أَمِیراً».
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . «کار مردم ادامه خواهد یافت تا آن که آن دوازده نفر بر مردم فرمانروایی کنند.»
(بخاری و مسلم).
۲ . صحیح مسلم، کتاب الاماره، حدیث ۱۸۲۱ به بعد.
۳ . بخاری، کتاب الأحکام، باب استخلاف، حدیث ۷۲۲۴
________________________________________ ۲۶۸ ________________________________________
بنابراین، در هیچ یک از صورت ها و اشکال حدیث، کلمه «ما ولیهم» وجود ندارد جز در یک شکل.
و امّا مقصود از این احادیث، انشا است نه اِخبار; یعنی به مردم می گوید باید از این دوازده خلیفه اطاعت کنند که عزت اسلام و مسلمانان به این دوازده نفر بستگی دارد. نه این که خبر می دهد دوازده انسان پاک پس از او خلافت خواهند کرد.
بنابراین، نداشتن خلافت ظاهر، دلیل بر عدم خلافت آنان که احادیث «اثنا عشر» از آن خبر می دهد نیست.
لیکن متأسفانه مردم، از دو نفر از این گروه دوازده نفری تا حدی پیروی کرده و حکام ظالم به کمک سرسپردگان آنان، اجازه اعمال ولایت به بقیه آنان ندادند.
ما در اینجا می پرسیم: پیامبر خدا (صلی الله علیه وآله) به صریح این روایات می گوید: دوازده خلیفه، مایه عزت مسلمانان خواهند بود. بر طبق نظر شما از حکومت آنان خبر می دهد، ما فعلاً گفتگویی در مورد چهار خلیفه نخست نداریم. باید بگویند که این هشت نفر دیگر که مایه عزت و عظمت دین شدند، چه کسانی بودند؟ آیا معاویة بن ابی سفیان یا فرزند او یزید شرابخوار یا مروان بن حکم مطرود رسول الله و ملعون به زبان او یا فرزندان چهارگانه او; مانند عبدالملک و سه برادر او.
تنها یکی از جرایم عبدالملک این است که حجاج بن یوسف را بر مردم عراق مسلط کرد و خون های ناحق ریخت که تاریخ از آن یاد کرده است و این گویای آن است که این حدیث در مقام دعوت به پیروی است نه اِخبار از وقوع و الاّ صحیح نخواهد بود.
________________________________________ ۲۶۹ ________________________________________
* پرسش ۱۱۰
شیعیان ادعا می کنند بعد از وفات پیامبر، به جز چند نفر مرتد شدند؟!
پاسـخ
این پرسش نیز تکراری است و پاسخ آن را مکرر گفته ایم. باید گفت: این کتاب های صحاح اهل سنت است که ده روایت درباره ارتداد صحابه آورده اند و ابن اثیر در جامع الأصول همه این روایات را از بخاری و مسلم، در جلد دهم آورده است. این شمایید که باید از ارتداد صحابه سخن بگویید و پاسخ دهید نه شیعه! ما گفتیم برخی از روایات که در این مورد، در کتب شیعه وارد شده، خبر واحد است و نمی توان با آن ها در مورد اعتقاد استدلال کرد.
از این گذشته فزون از ۱۵۰ تن صحابه پیامبر پیشگامان تشیع بودند.
________________________________________ ۲۷۰ ________________________________________
* پرسش ۱۱۱
شیعیان معتقدند که اصحاب، درستکار و عادل نیستند، ولی در کتاب های شیعه روایاتی می بینیم که بر عدالت صحابه دلالت می کند; از آن جمله است کلام پیامبر (صلی الله علیه وآله) در حَجة الوداع که فرمود: «نَضَّرَ اللَّهُ عَبْداً سَمِعَ مَقَالَتِی فَوَعَاهَا ثُمَّ بَلَّغَهَا إِلَی مَنْ لَمْ یَسْمَعْهَا».
پاسـخ
اوّلاً: اگر شیعه این روایات را در کتاب های خود دارد و آن ها بر عدالت صحابه دلالت دارند، چرا شیعه را متهم می کنید که صحابه را مرتد می خواند؟!
ثانیاً: این روایت کوچکترین دلالتی بر عدالت صحابه ندارد، بلکه این قانون عمومی برای همه مسلمانان جهان است که وقتی سخن حقی را شنیدند، باید به دیگران منتقل کنند و در حقیقت، دعوت به این است که سراغ علم و دانش بروند; آن هم دانش های دینی و احادیث نبوی و آن را به دیگران تا روز قیامت برسانند. این چه ارتباطی به عدالت صحابه دارد.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . «خداوند شاداب نماید بنده ای را که سخن مرا شنید و آن را حفظ کرد و سپس به کسی که آن را نشنیده رساند.»
________________________________________ ۲۷۱ ________________________________________
* پرسش ۱۱۲
پیامبر دستور داده است امتش همسری شایسته اختیار کنند، چرا خودش ـ البته در نظر شیعه ـ با همسر شایسته ازدواج نکرد؟
پاسـخ
این پرسش نیز مکرر طرح گردیده و پاسخش را گفته ایم که شیعه درباره همسران پیامبر (صلی الله علیه وآله) جز آنچه که در قرآن و احادیث پیامبر (صلی الله علیه وآله) آمده، چیزی نمی گوید.
در آن زمان، جامعه اسلامی، جامعه ای واحد بود و افراد حق داشتند با یکدیگر ازدواج کنند. این دلیل بر آن نیست زنانی که پیامبر با آنان ازدواج کرده و یا خانواده آنان تا آخر با عدالت زیسته اند، بلکه از آغاز آیه تحریم استفاده می شود برخی از آنان دچار نافرمانی شدند; چنان که می فرماید:
} إِنْ تَتُوبا إِلَی اللهِ فَقَدْ صَغَتْ قُلُوبُکُما وَ إِنْ تَظاهَرا عَلَیْهِ فَإِنَّ اللهَ هُوَ مَوْلاهُ وَ جِبْرِیلُ وَ صالِحُ الْمُؤْمِنِینَ وَ الْمَلائِکَةُ بَعْدَ ذلِکَ ظَهِیرٌ{ .
«(ای همسران پیامبر) اگر شما دو تن از عمل خود توبه کنید، به نفع خودتان است. دلهایتان از حق منحرف گشته، اگر برضدّ پیامبر
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . تحریم : ۴
________________________________________ ۲۷۲ ________________________________________
تبانی و همدستی کنید، بدانید که پشیمان شوید. پس بدانید که خدا و جبرئیل و مؤمنانِ شایسته و فرشتگان پشتیبان او خواهند بود.»
شأن نزول این آیه و آیات قبل، مربوط به عایشه و حفصه است.
از آیات سوره تحریم استفاده می شود که زنان پیامبر، بهترین زنان دوران خود نبودند; زیرا درباره آنان می گوید:
} عَسی رَبُّهُ إِنْ طَلَّقَکُنَّ أَنْ یُبْدِلَهُ أَزْواجاً خَیْراً مِنْکُنَّ مُسْلِمات مُؤْمِنات قانِتات...{ .
«امید است اگر پیامبر شما را طلاق دهد، خداوند زنانی بهتر از شما به جایتان با او همسر کند; زنانی مسلمان، مؤمن، مطیع و...»
این که قرآن می فرماید: خداوند زنانی بهتر از شما از نظر ایمان، اسلام، اطاعت و... نصیب پیامبر می کند، صریح در این است که زنان پیامبر جزو بهترین ها نبوده اند. لازم است این نکته را هم در همین جا یادآور شویم که اگر آیه تطهیر شامل زنان پیامبر می شد، آنان به حکم تطهیر الهی جزو بهترین زنان می بودند، امّا چون در این آیه سوره تحریم می فرماید: «آنان بهترین نیستند.» پس آیه تطهیر شامل حال زنان پیامبر نمی شود البته روایات بسیاری نیز بر این امر دلالت دارد.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . الدرّ المنثور.
۲ . تحریم : ۵
________________________________________ ۲۷۳ ________________________________________
* پرسش ۱۱۳
اگر منافق در میان اصحاب زیاد بود، چگونه فارس و روم و بیت المقدس را فتح کردند؟
پاسـخ
این پرسش نیز تکراری است و پاسخش پیش تر آمد.
اوّلاً: پیروزی مسلمانان بر فارس و روم عللی داشت:
۱ . خستگی جهان آن روز روم و فارس بر اثر جنگ های پیاپی و نداشتن برنامه ریزی صحیح، که طبقات مختلف کشور را سعادتمند سازد و عدالت را در میان آنان گسترش دهد و این خود زمینه پیدایش این حالت بود که وقتی ندای عدالت را بشنوند، همگی به آن پاسخ مثبت دهند.
۲ . برنامه نورانی اسلام، که تعالیم آن مانند نوری درخشید، دل ها ناخود آگاه پذیرای آن شدند و در نتیجه دروازه های شهرها را در برابر لشکر اسلام گشودند.
۳ . ما هرگز معتقد به ارتداد صحابه به معنای کفر نبوده ایم و اصولاً صحابه پیامبر در مسأله خلافت، به چند گروه تقسیم می شوند:
الف) اکثریت عظیم و قریب به اتفاق آن ها خاموش و از این مسائل به دور بودند و در مقابلِ عمل انجام شده قرار گرفتند.
ب) گروهی نیز پیشگامان تشیع بودند و به پیروی از علی (علیه السلام) سکوت نموده، با نظام همکاری کردند.
ج) گروهی حاشیه نشینان خلافت بودند که زمام امور را به دست گرفتند.
________________________________________ ۲۷۴ ________________________________________
* پرسش ۱۱۴
عالم بزرگ شیعه، محمدحسین آل کاشف الغطاء در مورد علی (علیه السلام) می گوید: وقتی علی (علیه السلام) دید که دو خلیفه قبل از او، نهایت تلاش خود را در گسترش اسلام مبذول داشتند با آن ها بیعت کرد و راه صلح در پیش گرفت، بنابراین، می پذیرید علی (علیه السلام) با دو خلیفه قبل از خود بیعت کرد؟!
پاسـخ
سخنی که مرحوم کاشف الغطاء فرموده، برگرفته از سخنان امیرمؤمنان (علیه السلام) در نهج البلاغه است و مکرر به آن اشاره کرده ایم که سکوت امام به خاطر برخی مصالح بود; زیرا اگر خلافت خود را مطرح می کرد، نه تنها نتیجه نمی گرفت بلکه پیشرفت اسلام هم متوقف می شد و امّا این که می گوید: امام با آن ها بیعت کرد، مقصود او این است که راه مسالمت پیش گرفت; زیرا می فرماید: «بایع و سالم».
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . اصل الشیعه، ص۸۲ ، چاپ صیدا.







۲۷۵ ________________________________________
* پرسش ۱۱۵
شیعیان برای اثبات این مطلب که اصحاب بعد از پیامبر (صلی الله علیه وآله) مرتد شدند، به این حدیث پیامبر استدلال می کنند که فرمود:
«یَرِدُ عَلَیَّ رِجَالٌ أَعْرِفُهُمْ وَ یَعْرِفُونَنِی فَیذادُونَ عَنِ الْحَوضِ فَأَقُولُ: أَصْحَابِی أَصْحَابِی فَیُقَالُ إِنَّکَ لاَ تَدْرِی مَا أَحْدَثُوا بَعْدَکَ».
«مردانی بر من وارد می شوند که آن ها را می شناسم و آنان مرا می شناسند و آن ها از حوض من بازداشته می شوند و آنگاه من می گویم: چرا آن ها را برمی گردانید، آنان اصحاب من، اصحاب من هستند. گفته می شود: تو نمی دانی که چه چیزهایی بعد از تو پدید آوردند.»
معلوم است که همه اصحاب در این حدیث داخل اند، حتی علی (علیه السلام) ، عمار، مقداد، ابوذر و سلمان فارسی. شیعه با این حدیث چگونه برخورد می کند؟
پاسـخ
سپاس خدای را که پرسشگر، حدیثی را از صحیح ترین کتاب نزد خود نقل کرد که حاکی از ارتداد گروهی از صحابه پس از پیامبر است. البته باید توجه داشت که حدیث، از نظر دلالت، عام نبوده و در برگیرنده تمام صحابه نیست، بلکه به صورت قضیه جزئیه است; چنان که می فرماید:
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . بخاری.
________________________________________ ۲۷۶ ________________________________________
«یَرِدُ عَلَیَّ رِجَالٌ أَعْرِفُهُمْ...»; یعنی گروهی از افراد بر من وارد می شوند که
من آن ها را می شناسم و آن ها هم مرا می شناسند. بنابراین، مانع ندارد که گروه انبوهی از یاران پیامبر (صلی الله علیه وآله) ـ به حکم این حدیث و نظیر آن ـ مرتد شوند ولی گروه انبوه دیگری در ایمان و تقوای خود استوار بمانند. پس حدیث دلیل بر ارتداد شخصیت هایی مانند سلمان و ابوذر نیست که امّت بر طهارت و پاکی آنان گواهی می دهند.
* پرسش ۱۱۶
مالک اشتر در خطبه ای می گوید: خداوند محمد (صلی الله علیه وآله) را به عنوان بشارت و بیم دهنده برانگیخـت... ثُمَّ اسْتَخْلَفَ عَلَی النَّاسِ أَبَا بَکْر فَسَارَ بِسِیرَتِهِ، وَاسْتَنَّ بِسُنَّتِهِ، وَاسْتَخْلَفَ أَبُو بَکْر عُمَر فَاستنّ بِمِثْلِ تِلْکَ السّنّة» یعنی پیامبر (صلی الله علیه وآله) ابو بکر را خلیفه خود ساخت و ابوبکر به شیوه پیامبر رفتار کرد و ابوبکر عمر را به خلافت برگزید و او به شیوه پیشین عمل کرد. مالک اشتر ابوبکر را می ستاید ولی شیعیان از او انتقاد می کنند؟!
پاسـخ
روشن ترین گواه بر ساختگی بودن این خطبه آن است که: هیچ کس نگفته است پیامبر (صلی الله علیه وآله) ابوبکر را خلیفه کرد; زیرا شیعیان می گویند پیامبر علی را به خلافت برگزید و اهل سنت می گویند: پیامبر پس از خود، کسی را تعیین نکرد. پس جناب مالک اشتر چگونه در انظار عمومی چنین
________________________________________ ۲۷۷ ________________________________________
اندیشه دروغی را که از احدی نقل نشده، مطرح می کند! گذشته ازاین، اگر این خطبه را بپذیریم، یکی از اصول اهل سنت فرو می ریزد که می گویند خلافت بر اساس انتخاب اهل حل و عقد است. در حالی که ابوبکر به وسیله پیامبر و عمر به وسیله ابوبکر انتخاب شدند.
ضمن آن که اگر واقعاً ابوبکر و عمر طبق سنت پیامبر خدا رفتار کرده اند (همان گونه که در پاسخ سؤال ۶۶ گفتیم) چرا امام علی پیشنهاد عبدالرحمان بن عوف را در شورای شش نفره برای خلافت نپذیرفت; آنجا که گفت: اگر طبق کتاب خدا و سنت رسول و سیره ابوبکر و عمر عمل کنی خلافت از آن تو است. و فرمود تنها طبق کتاب خدا و سنت رسول عمل خواهم کرد؟! و اگر سیره آنان طبق سیره پیامبر بود، چرا عبدالرحمان چنین شرطی را افزود.
________________________________________ ۲۷۸ ________________________________________
* پرسش ۱۱۷
ابن حزم از شیعیان می پرسد: چرا علی بعد از شش ماه با ابوبکر بیعت کرد؟ اگر بیعت کردن کار درستی بود، چرا با شش ماه تأخیر و اگر درست نبود، چرا بعد از شش ماه بیعت کرد؟
پاسـخ
اوّلاً: شیعه معتقد است که امیرمؤمنان هیچ گاه بیعت نکرد; زیرا خلیفه به مرور زمان، زمام امور را به دست گرفت به طوری که دیگر به بیعت علی نیازی نبود و این شما سلفی ها هستید که می گویید علی بیعت کرد. حال فرض کنیم که علی بیعت کرد، باید ببینیم چگونه بیعت کرد؟ آیا از روی اختیار و رغبت بود یا از روی اکراه؟ در اینجا ما به گفتار معاویه که بر او درود می فرستید استناد می کنیم. او در نامه ای به علی (علیه السلام) می نویسد: به یادآر هنگامی را که مانند شتر سرکش طنابی به گردنت افکندند و برای بیعت به مسجد بردند. امیرمؤمنان در پاسخ نامه او می نویسد: خواستی مرا نکوهش کنی، امّا ستودی، برای مؤمن مشکلی نیست که مظلوم و ستمدیده باشد.
ثانیاً: شما با نقل گفتار ابن حزم، از علی (علیه السلام) انتقاد کرده اید نه از شیعه. علی که نزد شما از خلفای راشدین است و شما همه کارهای آنان را
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . نهج البلاغه، نامه ۲۸
________________________________________ ۲۷۹ ________________________________________
توجیه می کنید، پس چه شد که در این مورد از توجیه کار او باز ماندید؟
تو می دانی ابن حزم کیست؟ ابن حزم کسی است که کار عبدالرحمان ابن ملجم را توجیه می کند و می گوید: او در کشتن امیرمؤمنان علی (علیه السلام) اجتهاد کرد و راه درست رفت. همان علی (علیه السلام) که پیامبر (صلی الله علیه وآله) درباره او فرمود:
«یَا عَلِی قَاتَلُکَ أَشْقَی اْلآخِرِینَ».
ثالثاً: ما از همه این مطالب می گذریم، آیا امکان ندارد چیزی در آغاز کار مصلحت نباشد ولی پس از گذشت زمانی دارای مصلحت گردد؟
در هر حال، این پرسش اصلاً متوجه شیعه نیست; زیرا آنان چنین عقیده ای ندارند.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . المحلّی، ج۱۰، ص۴۸۲
۲ . مسند احمد، ج۵، ص۳۲۶، برقم ۱۷۸۵۷ ; مستدرک حاکم، ج۳، ص۱۵۱ و غیره.
________________________________________ ۲۸۰ ________________________________________
* پرسش ۱۱۸
شیعیان می گویند: پیامبر (صلی الله علیه وآله) علی را به سکوت بعد از خویش دعوت کرد و آن حضرت به کشمکش و درگیری نپرداخت، ولی در مورد اهل جمل و صفین نبرد کرد; یعنی در روز نخست نجنگید، بلکه پس از گزینش به خلافت درگیر جنگ شد؟!
پاسـخ
امیرمؤمنان پاسخ این سخن را در یکی از سخنان خود بیان کرده است و آن این که چرا روز نخست اقدام به اخذ حق خود نکرد و پس از گزینش به امامت و داشتن و یار و یاور، با مخالفان در افتاد؟
پس از درگذشت پیامبر (صلی الله علیه وآله) وضعیت چنان حساس بود که زمینه فروپاشی اصل اسلام وجود داشت و در آن موقعیت صحیح نبود علم مخالفت برافرازد. امام (علیه السلام) در یکی از نامه های خود در نهج البلاغه (نامه بیست و ششم) بر آن تصریح کرده است.
از این گذشته، پس از رحلت پیامبر (صلی الله علیه وآله) یار و یاور امام برای قیام کافی نبود، در حالی که پس از قتل عثمان، خون غیرت در عروق انصار و مهاجر و تابعان به جوش آمد و با چشم خود، دیدند که اسلام از مسیر واقعی اش درآمده و تنها کسی که می تواند آب رفته را به جوی باز گرداند، همان امیرمؤمنان است.
در این وضعیت، حجت بر امام تمام شد و برای وحدت کلمه و
________________________________________ ۲۸۱ ________________________________________
اجرای عدالت قیام کرد و در مدت خلافت خود، توانست حکومت نبوی را بازسازی کند و لذا در یکی از خطبه های خود چنین می گوید:
«لَوْ لاَ حُضُورُ الْحَاضِرِ وَ قِیَامُ الْحُجَّةِ بِوُجُودِ النَّاصِرِ، وَ مَا أَخَذَ اللَّهُ عَلَی الْعُلَمَاءِ أَنْ لاَ یَقَارُّوا عَلَی کِظَّةِ ظَالِم وَ لاَ سَغَبِ مَظْلُوم...».
«اگر گرد هم آمدن افراد و پیدا شدن یار و یاور، که حجت به وجود آن ها تمام شد و عهدی که خدا از علما و دانشمندان گرفته تا بر سیری ظالم و گرسنگی مظلوم راضی نشوند... من ریسمان خلافت را بر گردن آن می افکندم و...».
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . نهج البلاغه، خطبه ۳
________________________________________ ۲۸۲ ________________________________________
* پرسش ۱۱۹
شیعیان فرق زیادی میان پیامبران و امامان قائل نیستند. مجلسی می گوید: ما دلیلی برای متصف نبودن ائمه به نبوّت نمی بینیم، جز آن که خاتم الأنبیا رعایت شود، نبوت و امامت فرقی ندارند؟!
پاسـخ
تهیه کنندگان جزوه، یک مشکل اساسی دارند و آن این که در بیشتر موارد، ادعاهای خود را به صورت اشکال مطرح می کنند و مدرکی برایش نمی آورند و آنجا که مدرک نشان می دهد در اغلب موارد، شماره صفحات و مجلدات با واقعیت تطبیق نمی کند، و در مواردی از عبارت علمای شیعه برداشت نادرست دارد.
ما اکنون عبارت مرحوم مجلسی را می آوریم تا روشن شود که خلاف آنچه به او نسبت داده شده، درست است. عبارت مرحوم مجلسی چنین است:
«لعلّ الفرق بین الأئمة (علیهم السلام) و غیر أولی العزم من الأنبیاء أنّ الأئمة (علیهم السلام) نوّاب للرسول (صلی الله علیه وآله) لاَ یبلغون إلاّ بالنیابة و أمّا الأنبیاء و إن کانوا تابعین لشریعة غیرهم لکنّهم مبعوثون بالأصالة و إن کانت تلک النیابة أشرف من تلک».
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . بحارالانوار، ج۲۶، ص۸۲(که در کتاب به اشتباه ۲۸ آمده است).
________________________________________ ۲۸۳ ________________________________________
«شاید فرق امامت با نبوت پیامبرانِ غیر اولی العزم این است که امامان، جانشینان پیامبرند. احکام را به عنوان نایب پیامبر بیان می کنند، ولی آن پیامبران هر چند تابعان شریعت پیامبران پیش اند، ولی به طور مستقیم از جانب خدا برانگیخته شده اند، چه بسا نیابت از پیامبر (صلی الله علیه وآله) می تواند اشرف از کسانی باشد که به طور مستقیم مبعوث گردیده اند.»
سپس جمله ای را که وی نقل کرده، یادآور شده ولی در ذیل می گوید: «و لا یصل عقولنا إلی فرق بیّن بین النبوة و الإمامة».
با این بیان چگونه می گوید شیعیان فرق زیادی میان پیامبران و امامان قائل نیستند; چه فرقی روشن تر از این که در نبوت واسطه نیست ولی در امامت واسطه هست.
در پایان یادآور می شویم: گرد آورنده سؤالات چون دستش از بحث های قرآنی و کلامی کوتاه است و مقام امامت را یک منصب انتخابی از سوی مردم می شمارد، نمی تواند تصور کند که مقام امامت ـ احیاناً ـ بالاتر از مقام نبوت و رسالت باشد، در حالی که واقعیت غیر این است. ابراهیم خلیل پس از طی مقام نبوت و رسالت و خلّت (دوستی)، در پایان عمر به مقام امامت رسید و خطاب آمد: } إِنِّی جاعِلُکَ لِلنّاسِ إِماماً{ ، و اگر در روایات مقام امامت از نظر شرف، مانند نبوت یا برتر از آن معرفی شده، به خاطر این آیه مبارکه است که امامت برای ابراهیم خلیل پس از نبوت واگذار شد و بسیار دور از فهم قرآنی است که امامت را در این آیه به معنای نبوّت بگیریم; زیرا در این آیه، خلیل الرحمان مقام امامت را برای ذرّیّه خود می طلبد و می گوید: } قالَ وَ مِنْ ذُرِّیَّتِی قالَ
________________________________________ ۲۸۴ ________________________________________
لا یَنالُ عَهْدِی الظّالِمِینَ{ و این جمله حاکی است او، هنگامی این درخواست را کرد که دارای ذریه و فرزند بود و دوران پیری و کهنسالی اش را می گذراند، پیامبر بود. بنابر این، مقام امامت چیزی فراتر از پیامبری است که بعد از آن به او داده شده است، ولی در عین حال، چه بسا ممکن است فردی نبوت را داشته باشد ولی امام نباشد; مانند بیشتر انبیای بنی اسرائیل، یا امام باشد و نبوت نداشته باشد; مانند ائمه اهل بیت (علیهم السلام) و گاهی هر دو مقام در یک نفر جمع شود; مانند پیامبران اولوا العزم از ابراهیم تا پیامبر خاتم (صلی الله علیه وآله) .
در هر حال، این مسائل دقیق قرآنی و اعتقادی، جزو عقاید ضروری نیست بلکه بحث های علمی است که نظرها در آن ها می تواند متفاوت باشد.
گذشته از این ها، به خاطر وجود مطلبی در «بحارالأنوار» نسبت دادن آن به تمام شیعیان چیزی جز غرض ورزی نیست.
________________________________________ ۲۸۵ ________________________________________
* پرسش ۱۲۰
شیعه می گوید: تعیین امام از جانب خدا لطف الهی است. اکنون که امام دوازدهم غایب است، چه لطفی نسبت به مسلمانان دارد؟
پاسـخ
اوّلاً: چنین پرسشی پیشتر مطرح شد و پاسخ آن را گفتیم و از این همه پرسش تکراری در شگفتیم که چرا می خواهند شمار پرسش ها را بالا ببرند و چه بسا یک پرسش را به انواع گوناگون، بیست و پنج بار و شاید بیشتر تکرار کنند!
ثانیاً: لطف الهی، که یکی از مظاهر آن برانگیختن انبیا و اولیاست، زمینه مساعد لازم دارد. در صورت وجود زمینه، لطف الهی شامل حال مردم می شود و خداوند فردی را به عنوان پیامبر اعزام یا به عنوان حجت خود معرفی می کند. امّا اگر اصلاً زمینه پذیرش وجود نداشته باشد یا کم باشد، آشکار کردن امام و حجت خدا بر خلاف مصالح است و جریان در اظهار حضرت مهدی از این قرار است، تا زمینه امکان تشکیل حکومت واحد جهانی برای گسترش عدل الهی نباشد، حجت خدا آشکار نخواهد شد.
گذشته از این، در قرآن مجید دو نوع حجت معرفی شده; یکی
________________________________________ ۲۸۶ ________________________________________
واضح و آشکار مانند موسی بن عمران، دومی پنهان و ناشناس; مانند مصاحب موسی که در برخی روایات خضر نامیده شده است. او حجت خدا بود و لطفش به مردم می رسید ولی مردم هرگز او را ژنمی شناختند و خدا سه نمونه از لطف او را به موسی بن عمران ارائه کرد که داستان آن در سوره کهف به تفصیل آمده است.
بنابراین، ناشناس ماندن حجت خدا، دلیلی بر فقدان لطف نیست. چه بسا در لباس ناشناخته به فریاد مساکین و گرفتاران برسد و مشکلات بزرگ امّت را با سرانگشت تدبیر و دانش خود حل کند; چنان که مصاحب موسی چنین کرد.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . کهف : ۲۰ و ۸۲
________________________________________ ۲۸۷ ________________________________________
* پرسش ۱۲۱
شیعیان، امامان خود را معصوم می دانند، آیا کارها و رفتارهایی مانند موارد زیر منافات با عصمت ندارد:
۱ . حسن بن علی(علیهما السلام) در رفتن به جنگ قاتلان عثمان و انتقام خون او، با پدرش علی (علیه السلام) مخالف بود.
۲. حسین بن علی مخالف صلح برادرش حسن با معاویه بود.
۳. علی (علیه السلام) می گوید: از گفتن حق به من و ارائه مشورت عادلانه خودداری نکنید.
پاسـخ
پرسشگر تنها برای مطلب سوم مدرک ارائه کرده و دو مطلب نخست را مانند بیشتر ادعاهایش بی مدرک آورده است.
هیچ جوان شیعی با این سخنان بی سر و ته، که هیچ مدرک تاریخی ندارد، هدایت! نمی شود.
ـ امّا درباره نادرستی مطلب نخست: کافی است به تاریخ طبری و غیره مراجعه شود. علی (علیه السلام) وقتی آگاه شد که ابوموسی اشعری در اعزام نیرو از کوفه به بصره کوتاهی می کند و مردم را به قعود به جای قیام فرا می خواند، فرزندش حسن را همراه عماربن یاسر به کوفه فرستاد و حسن (علیه السلام) در اجتماع مردم خطابه پرشوری ایراد کرد و مردم را به کمک
________________________________________ ۲۸۸ ________________________________________
امام زمان خود، دعوت نمود و مشروح این قسمت در همه تواریخ هست. واقعاً جای تأسف است که فردی، به این آشکاری، دروغی را به امام حسن (علیه السلام) نسبت دهد.
حسن بن علی(علیهما السلام) همراه پدر، در صفّین مشغول نبرد و جنگ بود وقتی امام از مشارکت وی آگاه شد، فرمود: این جوان را از جنگ دور نگه دارید، مبادا نسل پیامبر خدا با کشته شدن وی قطع شود.
ـ درباره مطلب دوم، جز این که بگویم کذب و دروغ است، چیزی نمی توان گفت. چون امام حسین (علیه السلام) در دوران امامت برادرش، اطاعت کامل داشت و پیرو امام زمان خود بود. تا زمانی که حسن بن علی(علیهما السلام)زنده بود، کوچکترین اعتراضی به صلح نکرد; زیرا وظیفه ای جز پیروی از راه و روش امام خود نداشت. حتی پس از درگذشت حسن بن علی در سال ۵۰ قمری تا فوت معاویه در سال ۶۰ هجری، حرکتی بر خلاف صلح انجام نداد.
درست زمانی که معاویه پیمان شکنی کرد و بر خلاف تعهدش، فرزند خود یزید را خلیفه مسلمانان معرفی کرد، امام مخالفت خود را با معاویه آغاز و از بیعت با یزید، به عنوان جانشین معاویه خودداری نمود و نامه تندی به معاویه نوشت که در تاریخ منعکس است و در آن جرایم ده گانه معاویه را، که دل ها را تکان می دهد، منعکس ساخت.
ـ درباره سخن امیرمؤمنان (علیه السلام) که می گوید: «از گفتن حق و ارائه
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . تاریخ طبری، ج۳، صص۴۹۹ و ۵۰۰، و نیز الفتوح، ص۴۲۱، ترجمه مستوفی.
۲ . نهج البلاغه، خطبه ۲۰۷
۳ . نامه حضرت در «الامامة والسیاسه» ابن قتیبه، و بحارالأنوار آمده است.
________________________________________ ۲۸۹ ________________________________________
مشورت دریغ نورزید»، یادآور می شویم که مشورت خواهی هرگز گواه بر عدم عصمت نیست. به این دلیل که خداوند پیامبر را مأمور می کند که با مردم مشورت کند و می فرماید: } ...وَ شاوِرْهُمْ فِی اْلأَمْرِ...{ . از این گذشته، این گونه مشورت ها، نوعی احترام گذاشتن و شخصیت دادن به کسانی است که پیامبر را در اهدافش یاری می کردند و به تعبیر دیگر، درسی برای ماست که در کارهای خود مشورت کنیم. نه این که پیامبر و علی، نیازی به مشورت داشتند.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . آل عمران : ۸۱۵۹
________________________________________ ۲۹۰ ________________________________________
* پرسش ۱۲۲
علمای اهل سنت حرمین فتوا داده اند که کمک گرفتن از کافران در مقابل بعثی های مرتد، در حال ضرورت، جایز است. شیعیان چنین فتوایی را تقبیح کردند، در حالی که علاّمه حلی در کتاب «منتهی المطلب فی تحقیق المذهب»، نقل می کند که شیعیان، به جز طوسی، همه اجماع کرده اند که کمک گرفتن از ذمی ها برای جنگیدن با شورشیان جایز است. این تناقض را چگونه حل می کنید؟
پاسـخ
نظر طراح پرسش ها به اشغال سرزمین حرمین به وسیله نیروهای ائتلاف غربی و در رأس آن ها آمریکا، به بهانه سرکوب کردن صدام و بعثی های متجاوز به کویت است.
در این مورد برخی از علمای شیعه از این فتوا انتقاد کرده، گفتند: نمی توان از کافران برای سرکوب شورشیان کمک گرفت و این مطلب یک نظریه فقهی است که برخی از معترضان شیعه گفته اند و این مطلب کوچکترین منافاتی با گفتار علاّمه حلّی ندارد.
این فقیه بزرگ، کمک گرفتن از کافران ذمّی را تجویز کرده، نه هر کافری.
و به اصطلاح کمک گرفتن از کافرانی که تحت سلطه حکومت
________________________________________ ۲۹۱ ________________________________________
اسلامی هستند و جزیه می پردازند جایز دانسته است. پس می توان از آن ها برای سرکوب شورشیان کمک گرفت، نه از کافران حربی و نه هر کافری که کوچکترین اطاعتی از حاکم اسلامی ندارد. کجای این دو حکم با هم متناقض است که نویسنده مدعی شده است.
ـ گذشته از نظریه فقهی و قطع نظر از این مسأله، علمای حرمین، که همان سلفی های تکفیری (وهابیان) باشند، در عمل دچار تناقض شده اند. آنان در گذشته بعثی ها را مرتد و خارج از اسلام خواندند و در زمان اعدام همین صدام، اشک تمساح ریختند که چرا رییس مسلمان یک کشور عربی را شب عید قربان به قتل رساندند؟!
به نظر شما چه کسی مرتکب تناقض شده است؟!
گذشته از این، وی حتی اسم کتاب را به جای «منتهی المطلب فی تحقیق المذهب»، «منتهی الطلب» نوشته که نشانه عدم مراجعه به خود کتاب است و شاید اصلاً نمی داند این کتاب در کجا چاپ شده و چند جلد است؟!
البته عذر او واضح است. او تنها سایت ها را جستجو کرده و این سؤال ها را گرد آورده و ادعا دارد این پرسش ها مایه هدایت جوانان شیعه شده است!
________________________________________ ۲۹۲ ________________________________________
* پرسش ۱۲۳
هریک از اهل بیت پیامبر (صلی الله علیه وآله) ادعای امامت نماید و چیزهای خارق العاده ای که نشانگر صدق و راستگویی او است، ارائه کند، امامتش در نزد شیعیان ثابت می شود. اما زید بن علی با این که ادعای امامت کرد، شیعان امامتش را نپذیرفتند و در مقابل، امامت را از آنِ مهدی غایب، که ادعای امامت نکرد، دانستند؟!
پاسـخ
اوّلاً: گرد آورنده پرسش ها شیعه شناس نیست; زیرا او شیعه امامیه را با شیعه زیدی اشتباه گرفته است. در مکتب شیعه امامی، امامت با تنصیص امام پیشین بر امام بعدی ثابت می شود و چون امام سجاد (علیه السلام) بر امامت فرزندش امام باقر تنصیص کرده بود، پذیرفته شد، و هرگز جناب زید، دعوت به خویشتن نکرد. دعوت او به «الرضا من آل محمد» بوده و هرگز آن را بر خود تطبیق نکرد.
ثانیاً: در مکتب شیعه زیدی، شرط امامت، نشان دادن اعجاز نیست، بلکه شرط امامت فاطمی بودن و علم و شجاعت و دعوت به نفس است. بنابراین، آنچه که به شیعیان نسبت می دهد، با هیچ یک از دو فرقه تطبیق نمی کند.
________________________________________ ۲۹۳ ________________________________________
* پرسش ۱۲۴
وقتی آیه }إِنَّ اللهَ یَأْمُرُکُمْ أَنْ تُؤَدُّوا اْلأَماناتِ إِلی أَهْلِها...{ نازل شد، پیامبر بنی شیبه را فرا خواند و کلید کعبه را به آن ها داد. چرا در مورد خلافت علی (علیه السلام) که برای همه مسلمانان مهم بود، چنین نکرد؟
پاسـخ
این پرسش نیز تکراری است. اما در این مورد می توان گفت که پیامبر (صلی الله علیه وآله) در طول رسالت ۲۳ ساله خود، به معرفی امیرمؤمنان به عنوان خلیفه پس از خویش پرداخت و در مواقع مختلف، او را ولیّ مؤمنان و وصیّ خود شناساند و همان گونه که در پاسخ پرسش چهل ونهم گفتیم، یکی از القاب آن حضرت «وصیّ» است و آخرین سفارش او درباره امام، در روز غدیر انجام گرفت که در یک جمع بیش از صد هزار نفری رسماً ولایت و وصایت او را اعلام کرد و از مردم خواست که با وی بیعت کنند تا آنجا که شیخین نیز با او بیعت کردند و این جمله را گفتند: «بَخ بَخ لَکَ یَا عَلِیُّ، أَصْبَحْتَ مَوْلاَیَ وَ مَوْلَی کُلِّ مُؤْمِن وَ مُؤْمِنَة»; «خوش به حال تو علی جان که سرور و مولای هر مرد و زن با ایمان شده ای.»
و چون در این مورد در گذشته سخن گفته ایم، به همین مختصر بسنده می کنیم.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . نساء : ۵۸
۲ . المصنف نگارش ابن ابی شیبه، ج۱۲، ص۷۸، شماره حدیث ۱۲۱۶۷
________________________________________ ۲۹۴ ________________________________________
* پرسش ۱۲۵
شیعیان حدیثی ساخته اند که در آن آمده است: لعنت خدا بر کسی که به لشکر اسامه نپیوندد و از آن باز ماند. آن ها با ساختن این حدیث، می خواهند بر خلفا لعنت کنند ولی فراموش کرده اند که:
۱ . علی (علیه السلام) یا در لشکر اسامه شرکت کرده، که در این صورت به امامت ابوبکر اعتراف کرده است. چون سربازِ فرماندهی شده که ابوبکر او را تعیین کرده است.
۲. یا شرکت نکرده که در این صورت، مشمول همان دروغی می شود که ساخته اند.
پاسـخ
اولاً: باید گفت شیعیان این حدیث را نساخته اند، بلکه آن را علمای اهل سنت نقل کرده اند و شیعه به نقل آن ها اعتماد نموده و سخن گفته اند. حدیث یاد شده را ابوبکر احمدبن عبدالعزیز جویری در کتاب «السقیفة والفدک» و شهرستانی در ملل و نحل و ایجی در «مواقف» آورده اند و غیر از او، ابن ابی الحدید و دیگران نیز آن را روایت کرده اند.
ثانیاً: پیامبر گرامی به اسامه مأموریت داد و بزرگان صحابه را زیر فرماندهی او قرار داد. در این هنگام زمزمه شکایت و اعتراض به
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . ملل و نحل، ج۱، مقدمه چهارم، ص۲۳ ; شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج۲، ص۲۰ ; المواقف، ج۳، ص۶۵۰
________________________________________ ۲۹۵ ________________________________________
پیامبر (صلی الله علیه وآله)
بلند شد که چرا یک جوان را سرپرست بزرگسالان کرده است. پیامبر در پاسخ گفت: این مطلب تازگی ندارد. در جنگ موته وقتی پدر او را فرمانده ساختم نیز اعتراض کردید. بالأخره به اسامه مأموریت داد هرچه زودتر مدینه را ترک کند و فرمود: لعنت خدا بر کسانی که از رفتن تخلف کنند. حال ببینید چه کسانی تخلف کردند. همین قدر یادآور می شویم که امیرمؤمنان پرستار پیامبر (صلی الله علیه وآله) و مراقب درون خانه آن حضرت بود. او مأموریتی برای رفتن نداشت.
احمدبن عبدالعزیز جوهری در کتاب «السقیفه» با سند خود چنین نقل می کند که: پیامبر (صلی الله علیه وآله) اسامه را مأمور جهاد با رومیان کرد. وی و یارانش در حال آماده شدن برای حرکت بودند که پیامبر (صلی الله علیه وآله) از هوش رفت. سپس به هوش آمد و از حرکت اسامه سؤال کرد. گفتند در حال آماده شدن هستند. فرمود: هر چه زودتر سپاه را اعزام کنید. خداوند لعنت کند کسانی را که از سپاه اسامه عقب بمانند.
وی با پرچمی که یاران پامبر (صلی الله علیه وآله) پیش روی او بودند، از مدینه خارج شد و در لشکرگاه مدینه به نام «جرف» فرود آمد، در حالی که ابوبکر و عمر و اکثر مهاجران و برخی سران انصار; مانند اسیدبن حضیر و بشیر بن سعد در رکاب او بودند. ناگهان مردی از مدینه خود را به لشگرگاه رساند و گفت: پیامبر خدا در حال مرگ است. آنان بی درنگ به مدینه بازگشتند و اسامه را تنها گذاشتند.
حال چه کسانی مشمول این حدیث هستند؟
این که می گوید: شیعیان این حدیث را درست کرده اند تا خلفا را
________________________________________ ۲۹۶ ________________________________________
لعن کنند، جریان درست به عکس است، بلکه حدیث بهترین دلیل بر بیزاری از کسانی است که از دستور پیامبر (صلی الله علیه وآله) تخلف کردند، متخلف هرکه می خواهد باشد.
دستور پیامبر (صلی الله علیه وآله) برای این بود که به هنگام رحلت وی، مدینه خلوت باشد و افرادی که می توانند در مدینه وصیت پیامبر خدا را نادیده بگیرند از مدینه دور باشند و لذا می بینیم شخصیت هایی را که در سقیفه، بازیگر و صحنه گردان بودند، در سپاه اسامه قرار داد. از مهاجر ابوبکر و عمر، و از انصار اسید بن حضیر و بشیر بن سعد، که هر چهار نفر در سقیفه زمام خلافت را به دست ابوبکر سپردند.
________________________________________ ۲۹۷ ________________________________________
* پرسش ۱۲۶
شیعیان معتقدند نسخه ای از قرآن، به همان صورت که نازل شده، نزد علی (علیه السلام) بوده است. اکنون پرسش این است که چرا علی آن گاه که به خلافت رسید آن قرآن را بیرون نیاورد؟
پاسـخ
این پرسش هم تکراری است و پیش از این گفتیم که قرآن امیرمؤمنان با قرآن موجود کوچکترین اختلافی ندارد، جز در ترتیب سور. یعقوبی در تاریخ خود و شهرستانی در تفسیر «مفاتیح الاسرار»، ترتیب سوره های قرآنی که نزد امام علی است را آورده اند.
امّا این که چرا علی آن را بیرون نیاورد، به خاطر این بود که قرآن موجود در تمام سرزمین اسلامی منتشر شده بود و شایسته نبود قرآن دیگری که تنها از نظر ترتیب سوره ها اختلاف دارد، در معرض مردم قرار گیرد.
________________________________________ ۲۹۸ ________________________________________
* پرسش ۱۲۷
شیعیان ادعا می کنند که اهل بیت پیامبر را دوست دارند. امّا نسب برخی از خاندان اهل بیت را انکار کرده اند; مانند دختران پیامبر; رقیه و امّ کلثوم، عباس عموی پیامبر و فرزندانش را از اهل بیت بیرون کرده اند و همچنین زبیر را از خاندان پیامبر نمی دانند و بسیاری از فرزندان فاطمه; مانند زیدبن علی و فرزندش یحیی و ابراهیم و جعفر فرزندان موسی کاظم را دوست نمی دارند، چرا؟
پاسـخ
طرح کنندگان پرسش میان «اهل بیت» وارد در قرآن و «بنی هاشم» خلط کرده اند. اهل بیت پیامبر، که قرآن از طهارت آن ها از گناه و نافرمانی خبر داده، طبق نقل مسلم در صحیح خود منحصر به چهار نفر است و خود گرد آورنده پرسش ها در پرسش شماره ۳۲ نیز به این حقیقت اعتراف کرده است.
بنابراین، تقصیر از شیعه نیست، بلکه نتیجه گفتار پیامبر است.
و در مورد بنی هاشم باید گفت: همه کسانی که در آنجا نامشان آمده، از بنی هاشم هستند و همه آن ها حقوقی خاص دارند که یکی از آن ها تحریم صدقه بر آن ها است.
امّا اینکه می گوید: شیعه برخی از فرزندان فاطمه را دوست نمی دارد! گفتاری نسنجیده است. تمام فرزندان فاطمه; چه آنان که اسم
________________________________________ ۲۹۹ ________________________________________
برده و چه آنان که اسم نبرده، همگی ذرّیه فاطمه به شمار می آیند ولی ذریه بودن برای نجات یافتن کفیات نمی کند. هرگاه یکی از فرزندان فاطمه (علیها السلام) از صراط مستقیم جدا شود، انتساب آنان به فاطمه (علیها السلام) سودی نخواهد داشت. خداوند در پاسخ درخواست حضرت نوح که برای نجات فرزندش از غرق شدن گفت: } رَبِّ إِنَّ ابْنِی مِنْ أَهْلِی... {می فرماید: } یا نُوحُ إِنَّهُ لَیْسَ مِنْ أَهْلِکَ إِنَّهُ عَمَلٌ غَیْرُ صالِح...{ .
و امّا آیا رقیه و زینب، دختران پیامبر بودند یا ربیبه آن حضرت؟ این یک مسأله تاریخی است و ارتباطی به عقاید ندارد و در این مورد محققان بررسی هایی انجام داده اند.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . هود : ۴۶









۳۰۰ ________________________________________
* پرسش ۱۲۸
شیعیان همه اهل بیت در قرن نخست را کافر می دانند; زیرا در روایات آن ها آمده است: پس از پیامبر، جز سه نفر، مرتد شدند.
پاسـخ
این پرسش نیز مانند پرسش های دیگر تکراری است و پاسخ آن را مکرر گفته ایم و در اینجا به پاسخی مختصر و فشرده بسنده می کنیم:
تنها شیعه نیست که می گوید همه مسلمانان جز اندکی از آنان، مرتد شدند بلکه روایات اهل سنت که تعداد آن ها بیش از ده مورد است، می گوید: پس از پیامبر (صلی الله علیه وآله) انبوهی از اصحاب مرتد شدند و جز افراد انگشت شمار، از آن ها در راه راست باقی نماند و ما در آغاز کتاب همه این روایات را با ترجمه آورده ایم. اکنون باید پرسید: کدام یک از دو گروه باید پاسخگوی این پرسش باشند؟!
ما همه صحابه پیامبر را، که برخی از آن ها پیشگامان تشیع بودند، محترم می شماریم، چه بشناسیم و چه نشناسیم; زیرا نور الهی را مشاهده کرده اند، مگر آن که دلیل قاطع بر انحراف و خلاف کاری آنان اقامه شود و این یک حکم عادلانه است که قرآن ما را به آن دعوت کرده است.
________________________________________ ۳۰۱ ________________________________________
* پرسش ۱۲۹
حسن بن علی(علیهما السلام) با این که یاوران و لشکر فراوان داشت با معاویه صلح کرد ولی برادرش حسین بن علی با این که افرادش کم بودند و می توانست صلح کند، جنگید. لابد کار یکی از این دو اشتباه بوده و شیعیان بعضی از افراد برجسته اهل بیت (علیهم السلام) را کافر می دانند; مانند عباس و پسرش عبدالله و شیعیان با دختران پیامبر غیر از فاطمه کینه میورزند و می گویند آن ها دختران پیامبر نیستند، پس کجاست آن محبت اهل بیت (علیهم السلام) که ادعا می کنند؟
پاسـخ
گردآورنده پرسش ها چنان دست پاچه بوده که دو سؤال غیر مربوط به هم را یک جا آورده است:
۱ . چرا حسن بن علی صلح را برگزید و امام حسین جنگ را؟ آیا یکی از این دو اشتباه نبود؟
۲. شیعیان برخی از اهل بیت را دوست نمی دارند و می گویند: } وَ مَنْ کانَ فِی هذِهِ أَعْمی فَهُوَ فِی الاْخِرَةِ أَعْمی وَ أَضَلُّ سَبِیلاً{ در باره عباس نازل شده است... و عبدالله پسر عباس را کافر می دانند و در کتاب کافی جمله ای آمده است که او را جاهل و بی خرد می شمارد.
در رجال کشی نیز به دو فرزند عباس; با نام های عبدالله و عبیدالله لعن شده است.
درباره پرسش نخست، که تکراری نیز هست، بارها پاسخ گفتیم، و
________________________________________ ۳۰۲ ________________________________________
اکنون یادآور شدیم که ممکن است شرایط در اختلاف روش مؤثر باشد; چنان که پیامبر (صلی الله علیه وآله) در حدیبیه صلح کرد و حتی حاضر شد لقب رسول الله از کنار نامش پاک شود ولی همان پیامبر صلح بود که سال بعد مکه را با قدرت نظامی فتح کرد.
گرد آورنده پرسش ها خود را سلفی معرفی می کند. سلفی ها صحابه را عادل و پاکدامن می دانند که گردی بر دامان آن ها نمی نشیند. آیا صحیح است که همین سلفی ها دو فرزند محبوب پیامبر را و دو گل خوشبوی ایشان و سرور جوانان اهل بهشت و مطهر از هر نوع رجس را که در رأس صحابه قرار دارند، به خطا متهم کنند؟!
درباره مطلب دوم که آیه } وَ مَنْ کانَ فِی هذِهِ أَعْمی فَهُوَ فِی الاْخِرَةِ أَعْمی... {را در حق عباس، از رجال کشی(ص۵۳)، و اصول کافی نقل کرده، یادآور می شویم: رجال کشی این مطلب را به سندی که در رأس آن «جعفر بن معروف» قرار دارد، نقل کرده و جعفربن معروف به اتفاق علمای رجال توثیق نشده است.
و روایتی که از کافی نقل کرده، راویِ آن حسن بن عباس بن حریش است که به اتفاق علمای رجال، ضعیف است و روایات او کاملاً بی ارزش می باشد.
شگفت اینجاست که محقّق کتاب کافی درپاورقی روایت حسن بن عباس را تضعیف کرده است، لیکن طراح سؤال اصلاً به پاورقی توجه ننموده و یا عمداً چشم پوشی کرده است.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . فتح الباری، ج۷، ص۹۴، حدیث۳۷۴۹ ; مستدرک حاکم، ج۲، ص۱۶۶ ; مسند احمد، ج۳۶، ص۱۱۱، حدیث ۲۱۷۷۷
۲ . ج۱، ص۲۴۷
۳ . معجم رجال الحدیث، ج۱۰، ص۲۳۵
________________________________________ ۳۰۳ ________________________________________
حال چگونه می توان با روایتی که به وسیله دو نفر ضعیف و غیر موثق نقل شده، بر شیعیان خرده گرفت؟
و نیز می گوید: کشی گفته است امیرمؤمنان در دعای خود می گفت: «اللهمّ العن ابنَی فلان» و مقصود از آن، عبدالله بن عباس و عبیدالله بن عباس است! گفتنی است این حدیث به وسیله محمدبن سنان نقل شده که علمای رجال او را تضعیف کرده اند.
کسانی که این پرسش ها را مطرح می کنند، قصد تحقیق و واقع گرایی ندارند. دنبال روایات ضعیف می گردند که خود علمای شیعه آن ها را رد کرده اند و آن ها را دستاویز خود قرار می دهند و به گفته مَثَل معروف نیمه خالی لیوان را می نگرد و از نیمه پر آن چشم می پوشد; مثلاً اگر رجال کشی روایاتی در ذمّ عبدالله بن عباس نقل کرده، روایات مدح و ستایش را نیز آورده است. چگونه است که فقط به بخش ذمّ آن توجه کرده و از بخش مدح چشم پوشی شده است؟
بالاتر از آن، علمای شیعه در کتاب های رجالیِ خود، به بزرگواری و جلالت و اخلاص عبدالله بن عباس نسبت به امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب تصریح کرده اند. علاقه مندان می توانند در این مورد به معجم رجال الحدیث مراجعه کنند.
و امّا این که رقیه و زینب، دختران واقعی پیامبر بودند یا ربیبه او، بحثی است تاریخی و در مورد آن مفصل بحث گردیده که ارتباط به عقاید شیعه و وهابیت ندارد.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . رجال کشی، ص۵۲
۲ . معجم رجال الحدیث، ج۱، ص۲۳۵
________________________________________ ۳۰۴ ________________________________________
* پرسش ۱۳۰
در زمان ابوبکر، علی (علیه السلام) در جنگ با مرتدان شرکت نمود و کنیزی از افراد اسیر شده بنی حنیفه بهره او شد که بعدها از او صاحب فرزندی به نام محمدبن حنفیه شد. از این مطلب برمی آید که از دیدگاه علی، خلافت ابوبکر به حق بوده، اگر نبود، علی (علیه السلام) در آن شرکت نمی کرد؟!
پاسـخ
دراین سخن، دروغی قطعی و اشکالی تاریخی وجود دارد:
۱. مشارکت علی در جنگ هایی که در دوران خلفا صورت گرفت، در هیچ تاریخی نیامده و این دروغ قطعی است که علی در جنگ با مرتدان شرکت کرد.
موقعیت او بالاتر از آن بود که به صورت یک سرباز معمولی در نبردها حضور یابد. اگر از وجود او استفاده می شد، همان جنبه مشاورت بود.
۲. و امّا اشکال تاریخی در این قضیه آن است که می گوید:
«کنیزی از افراد اسیر شده بنی حنیفه بهره او شد!»
در نقل های تاریخی، در باره این مسأله سه قول است:
* مادر محمد بن حنفیه، زنی بود به نام «خوله» دختر جعفربن قبیس. او سهم ابوبکر بود که به علی داد.
* مداینی می نویسد: پیامبر خدا امیر مؤمنان را برای جهاد به یمن فرستاد و آن حضرت بر بخشی از کنیزان دست یافت، که «خوله» در میان آن ها بود و سهم آن حضرت شد.
________________________________________ ۳۰۵ ________________________________________
* بلاذری می نویسد: بنی اسد در دوران خلافت ابوبکر بر بنی حنیفه یورش بردند و خوله را اسیر کردند و به مدینه آوردند و علی او را خرید. وقتی خبر به خویشان او رسید، به مدینه آمدند و علی آن ها را شناخت و از مظلومیت آن ها آگاه شد و خوله را آزاد کرد و آنگاه با وی تزویج نمود.
باید گفت این پرسش جدیدی نیست. آن را از امام باقر (علیه السلام) نیز پرسیده اند، که چگونه جد بزرگوارتان امامت شیخین را قبول نداشت، امّا با اسیری از اسیران آنان به نام خوله ازدواج کرد؟! امام باقر (علیه السلام) فرمود: من پاسخ شما را نمی گویم این موضوع را از جابر بن عبدالله انصاری بپرسید که خود او در واقعه حاضر بوده است. آنان سراغ جابر رفتند. او گفت: من فکر می کردم که می میرم و کسی این حقیقت را از من نمی پرسد. بشنوید و فرا گیرید: اسیران را حاضر کردند و خوله حنفیه وارد شد. به مردم نگریست، آنگاه به سوی قبر پیامبر رفت و نالید و آه کشید و با صدای بلند گریست و گفت: سلام من بر تو ای پیامبر خدا و بر اهل بیت تو. این امت تو ما را مانند اهل «نوبه» و «دیلم» اسیر کردند. ما گناهی جز این نداشتیم که دوستان اهل بیت تو بودیم. وقتی بر سر ما ریختند، گفتیم چرا ما را اسیر می کنید؟ ماکه شهادتین می گوییم؟ گفتند: زکات نداده اید. گفتیم: مردان ما زکات نداده اند، زنان چه تقصری دارند؟ در اینجا ساکت شدند گویی سنگ در دهان دارند.
حال چگونه می توان به وسیله این ماجرای تاریخی، با داشتن اقوال مختلف، بر یک مطلب اعتقادی استدلال کرد؟
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج۱، صص۲۴۶ ـ ۲۴۳ ; بحارالانوار، ج۴۲،
صص۸۷ ـ ۸۴ ; تنقیح المقال، جزء دوم، شرح حال محمد بن حنفیه ; قاموس الرجال، ج۹، ص۲۴۶
۲ . خرایج راوندی، صص۹۲ ـ ۹۰ ; بحارالأنوار، ج۴۲، صص۸۵ ـ ۸۲
________________________________________ ۳۰۶ ________________________________________
* پرسش ۱۳۱
از امام صادق (علیه السلام) اقوال متعارضی نقل گردیده است; مثلاً در مورد چاه آبی که در آن نجاست بیفتد; یک بار گفته است: چاه آب چون دریاست، نجس نمی شود. بار دیگر فرموده: همه آب چاه باید کشیده شود. بار دیگر گفته است: هفت یا شش دلو از آبِ آن بکشید.
این روایات متعارض را چگونه می توان جمع کرد؟
پاسـخ
اوّلاً: روایت از امام صادق (علیه السلام) نیست بلکه از امام رضا (علیه السلام) است.
ثانیاً: نفرمود آب چاه مانند آب دریاست، بلکه فرمود: آب چاه آب فراوان است و چیزی آن را فاسد نمی کند. مگر این که رنگ و بو و مزه آن تغییر کند.
ولی در عین حال، اگر در برخی از روایات آمده است: «در صورتی که در میان چاه موشی افتاد چند دلو از آن کشیده شود»، از باب استحباب و پاکیزگی بیشتر است. چه بسا چیزی از نظر شرع پاک باشد ولی دلنشین تر آن است که چند دلوی از آن بیرون کشیده شود.
و امّا این که در برخی از موارد، به شش دلو و در برخی هفت و در برخی کمتر اشاره شده، به خاطر تنوع آلودگی ها است. مسلماً جایی که موش در چاه بمیرد، آلودگی آن غیر از گنجشگ مرده است. و آلودگی حیوان کوچک غیر از آلودگی حیوان بزرگ است و آلودگی حیوان
________________________________________ ۳۰۷ ________________________________________
نجس العین غیر از آلودگی حیوان حلال گوشت و پاک است.
در هر حال این یک مسأله فقهی است. تا انسان فقیه نباشد، از مفاد روایات و کیفیت جمع آنان آگاه نمی شود.
شگفت این که در پایان می گوید: «بر اثر اختلاف روایات، مذهب امام صادق از میان می رود».
یادآور می شویم که امام صادق (علیه السلام) در فقه مذهب خاصی ندارد. او بازگو کننده احکام الهی است، بدون آن که در احکام اجتهاد کند، اگر اختلاف در نقل، مایه نابودی مذهب امام صادق (علیه السلام) است، پس مذهب شافعی باید از بیخ و بن از میان رفته باشد; زیرا شافعی پیش از آن که به مصر رود آرایی دارد و بعد از آن آرایی دیگر. از خود ابوحنیفه در یک مسأله آرای مختلف نقل شده است. پس مذهب امام شافعی و مذهب ابوحنیفه از بین رفته است؟!
این هوچی گری ها و رجز خوانی ها برای مراکز غیر علمی است، نه مراکز فقهی که با ضوابط دقیق، حکم شرع را از روایات استخراج می کنند. افزون بر آن، این امور را نمی توان مدرک اعتقادی قرار داد.
________________________________________ ۳۰۸ ________________________________________
* پرسش ۱۳۲
کتاب های مورد اعتماد نزد شیعه، وسائل شیخ حرّ عاملی(متوفای ۱۱۰۴) و بحارالأنوار مجلسی(متوفای ۱۱۱۱) و مستدرک الوسائل طبرسی (متوفای ۱۳۲۰) هستند. تمام این کتاب ها متأخرند. اگر این احادیث را از طریق سند جمع کرده اند، پس تا آن زمان نوشته نشده بود؟ عاقل چگونه به روایاتی اعتماد می کند که طی ۱۱ تا ۱۳ قرن نوشته شده بودند؟
پاسـخ
اوّلاً: کتاب های معتبر، چهار کتاب زیر است:
۱ . کافی، تألیف شیخ کلینی (متوفای ۳۲۹).
۲. کتاب من لایحضره الفقیه، تألیف شیخ صدوق (متوفای ۳۸۱).
۳. تهذیب الأخبار، تألیف شیخ طوسی(متوفای ۴۶۰).
۴. الاستبصار فی ما اختلف فیه الأخبار، تألیف شیخ طوسی (متوفای ۴۶۰).
البته این چهار کتاب، جزو جوامع دست دوم شیعه است و مؤلفان این کتاب ها روایات آن ها را از جوامع اولیه شیعه با اسانید صحیح و قطعی جمع کرده اند که در قرن دوم و سوم هجری نوشته شده اند، مانند:
۱ . الجامع نوشته احمد بن محمد بن ابی نصر بزنطی(متوفای ۲۲۱).
۲. المحاسن، نوشته احمد بن محمد بن خالد برقی (متوفای ۲۷۲)
________________________________________ ۳۰۹ ________________________________________
۳. نوادرالحکمه، نوشته محمدبن احمدبن عمران اشعری (متوفای ۲۹۳).
از این گذشته، ۴۰۰ رساله که اصل نامیده می شده، به وسیله شاگردان امام باقر و امام صادق و امام کاظم (علیهم السلام) نوشته شده که از مدارک دست اول جوامع حدیثی در شیعه است.
بنابراین، کتاب هایی که او نام برده، هر چند جزو کتب معتبر هستند، ولی اساس آن ها را کتاب های پیشین تشکیل می دهد و کتاب هایی که او نام برده، در مقابل این کتاب ها، مانند جامع الأصول ابن اثیر جزری یا کنزالعمال متقی هندی در برابر کتاب هایی، مانند صحاح شش گانه در جهان اهل سنّت است که در حقیقت کتاب های متأخر نوعی دسته بندی و گردآوری جدید از کتاب های پیشین است.
* پرسش ۱۳۳
روایاتی در کتاب های شیعه هست که با روایات اهل سنت در زمینه عقاید و نپذیرفتن بدعت ها مطابق است، ولی شیعیان آنها را به بهانه این که از روی تقیه صادر شده، کنار می گذارند، چرا؟
پاسـخ
ادّعا کاری است آسان و ارائه دلیل امری است مشکل. کدام روایت در کتب شیعه، در مورد عقاید و بدعت ها وارد شده و هماهنگ با روایات اهل سنت بوده، ولی علما آن را بدون دلیل کنار گذاشته اند؟!
________________________________________ ۳۱۰ ________________________________________
* پرسش ۱۳۴
صاحب نهج البلاغه نقل می کند: علی (علیه السلام) ابوبکر و عمر را ستوده است; چنان که از علی بن ابی طالب نقل می کند که درباره ابوبکر گفت: او در حالی که پاک بود و عیب اندکی داشت از دنیا رفت. خیر دنیا را به دست آورد و پیش از آن که گرفتار شرّ آن شود از دنیا رفت. او اطاعت الهی را به جا آورد و به گونه ای شایسته تقوای الهی را رعایت کرد. (نهج البلاغه، ص ۳۵۰، تحقیق صبحی صالح).
پس چرا شیعیان اصحاب را عیب جویی می کنند آیا علی (علیه السلام) جز آنچه در دلش بود اظهار می کرد؟
پاسـخ
گرد آورنده پرسش ها به خطبه ۲۲۳ نهج البلاغه نظر دارد که با جمله «لِلَّهِ بِلاَدُ فُلاَن» آغاز شده است و در آنجا نه اسمی از ابوبکر آمده و نه اسمی از عمر، بلکه کلمه «فلان» ذکر شده است.
اوّلاً: این خطبه را مغیرة بن شعبه که از دشمنان خاندان علی است نقل کرده و نمی تواند معتبر باشد.
ثانیاً: شارحان نهج البلاغه در بیان مقصود از «فلان» نظرات مختلفی دارند:
۱ . قطب الدین راوندی می گوید: حضرت در مقام ستایش بعضی از بزرگان از اصحاب خود است که بعد از پیامبر خدا آلوده فتنه نشدند.
________________________________________ ۳۱۱ ________________________________________
۲. ابن ابی الحدید می گوید: مقصود عمر بن خطاب است.
۳. طبری می گوید: این جمله ها مربوط به دختر «ابی حثمه» نوحه گر مدینه است، نه علی بن ابی طالب.
وقتی عمر درگذشت، دختر ابی حثمه این جمله ها را در رثای وی گفت و گریست. مغیره می گوید: وقتی عمر را به خاک سپردند، به خانه علی آمدم تا از او درباره عمر چیزی بشنوم. علی از خانه بیرون آمد، در حالی که غسل کرده و آب غسل را از سر و روی خود می گرفت. فرمود: خدا ابن خطاب را رحمت کند.
دختر ابی حثمه راست گفت: او خیر خلافت را با خود برد و از شر آن نجات یافت، به خدا سوگند این گفتار مال او نیست، بلکه به او گفته اند که این ها را بگوید. مقصود از شرّ خلافت، اوضاع ناگواری است که در دوران عثمان پیدا شد.
۴. ابن شبّه از عبدالله بن مالک نقل می کند که ما با علی (علیه السلام) از دفن عمر برگشتیم، امام وارد خانه شد. غسل کرد. سپس از خانه خارج شد و قدری سکوت نمود. سپس گفت: خدا به نوحه گر عمر خیر دهد که گفت: «وَا عُمَراه! أَقَامَ اْلأَوَد، وا عمراه! ذهبَ نَقِیَّ الثَّوبِ قَلِیلَ الْعَیبِ»; به خدا سوگند او از این جمله ها خبر نداشت، بلکه به او آموختند که چنین بگوید. به خدا سوگند عمر خیر خلافت را درک کرد و شر را بعد از خود بر جای نهاد.
نتیجه می گیریم که اولاً موصوف به این کلمات در کلام علی (علیه السلام)
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . تاریخ المدینة المنوره، ج۳، ص۹۴۱، تحقیق فهیم محمد شلتوت.
________________________________________ ۳۱۲ ________________________________________
مشخص نیست و در نهج البلاغه تنها کلمه «فلان» آمده است.
از آن گذشته، طبق نقل طبری و ابن شبّه، روشن شد که تمام این جمله ها ساخته و پرداخته رجال سیاسی بود که به نوحه گر آموخته بودند درباره مرگ عمر چنین بگوید.
دقت در مجموع الفاظ نهج البلاغه حکایت می کند که حضرت از آینده ای تاریک، که دامنگیر عثمان شد، خبر می دهد و چندان نظری به ستایش فرد مورد نظر ندارد.
________________________________________ ۳۱۳ ________________________________________
* پرسش ۱۳۵
شیعیان امامان خود را معصوم می دانند، ولی روایات زیادی درباره سهو و خطای ائمه رسیده است.
علاّمه مجلسی می گوید: مسأله خیلی مشکل است چون اخبار و نشانه های زیادی بر این دلالت می کند که سهو و فراموشی از آن ها سر می زده است!
پاسـخ
مسأله سهو امامان، به سان سهو پیامبر (صلی الله علیه وآله) قرن هاست مورد بحث و گفتگو است. رأی مشهور در میان امامیه این است که فرد معصوم همان طور که از گناه مصون است، از خطا و اشتباه نیز به دور است; زیرا اشتباه و خطا در امور زندگی، کم کم سبب می شود که مردم به عصمت آنان در تبلیغ احکام نیز شک و تردید کنند.
اهل سنّت نقل می کنند که پیامبر نماز چهار رکعتی را دو رکعت خواند. پس از فراغ از نماز، یکی از اصحاب به نام ذوالیدین به حضرتش عرض کرد: آیا نماز را شکسته خواندی یا دچار فراموشی شدی؟ پیامبر در پاسخ گفت: هیچ یک از این دو در کار نبود.
از این جهت،گروهی از اهل سنت معتقدند که پیامبر (صلی الله علیه وآله) در غیر امور دینی سهو و اشتباه می کند عین این سؤال در مورد امامان، مطرح است. بزرگان شیعه; مانند شیخ مفید، از شخصیت هایی است که هر نوع سهو و
________________________________________ ۳۱۴ ________________________________________
خطا را از امامان نفی می کند و روایاتی را که در این مورد وارد شده، خبر واحد می داند که نمی توانند مدرک عقیده باشند و افرادی از امامیّه که درباره پیامبر و امام، معتقد به سهو هستند، به شدت مورد انتقاد قرار می گیرند.
مرحوم مجلسی نیز یادآور می شود که مشهور در میان امامیه این است که از آن حضرات سهوی صادر نشده و دلایل آن ها را نقل می کند; بهویژه یادآور می شود که امام پیوسته به وسیله روح القدس یاری می شود و او بازدارنده از سهو و خطا است.
سپس در آخر می گوید: من در این مسأله چیزی نمی گویم; زیرا هر دو طرف برای خود دلایلی دارند.
در پایان یادآور می شویم که عصمت انبیا و اولیا در مسائل مربوط به تبلیغ رسالت و بیان احکام الهی و معارف، جای بحث و گفتگو نیست و اگر سخنی هست، درباره امور جزئی زندگی است که ارتباط به دین و تربیت ندارد.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . شرح عقاید صدوق، ص۶۶
________________________________________ ۳۱۵ ________________________________________
* پرسش ۱۳۶
امام یازدهم شیعیان، بدون داشتن فرزند درگذشته است. بنابراین، به خاطر این که پایه های مذهب امامی درهم شکسته نشود، فردی به نام عثمان، به دروغ گفت که امام عسکری فرزندی داشته که در چهار سالگی پنهان شده است، چگونه شیعیان سخن او را قبول می کنند؟
پاسـخ
به یاد سخن حافظ افتادم که می گوید:
«خود می کشی و خود تعزیه می خوانی حافظ !»
این فرد هم مدعی است و هم دادستان و هم قاضی!
ادعا می کند که امام عسکری فرزندی نداشت (به چه دلیل؟) دلیلش جز ادعای خود او چیزی نیست.
ادعا می کند: جناب عثمان بن سعید، راوی این داستان است که امام عسکری فرزندی داشته و در چهار سالگی غیبت نموده است و او دروغ گفته است (به چه دلیل؟) ادعای خود او دلیل آن است.
این سؤال هم تکراری است و ما در سؤال های۸۲ و ۸۳ به آن پاسخ گفتیم.
قاطبه علمای شیعه و متجاوز از ۴۰ تن از محدثان و محققان اهل سنت، تولد حضرت را از امام عسکری با نام و نشان نقل کرده اند و حتی گروهی از شیعیان در حیات حضرت امام عسکری (علیه السلام) فرزند بزرگوار
________________________________________ ۳۱۶ ________________________________________
ایشان را ملاقات کرده و گزارش داده اند و مشروح این ملاقات ها در کتاب های زندگی ائمه مذکور است. عثمان بن سعید نیز فقیه وارسته ای است که اگر بالاتر از عدالت مقامی برای غیر امام متصوّر بود، ما نیز برای او قائل می شدیم ولی اثبات ولادت امام مهدی (علیه السلام) تنها به روایت او بستگی ندارد.
به هر حال چون از این پرسش در گذشته پاسخ گفته ایم، به همین مقدار بسنده می کنیم.
________________________________________ ۳۱۷ ________________________________________
* پرسش ۱۳۷
شیعیان همیشه به مروان بن حکم حمله می کنند و هر زشتی را به او نسبت می دهند، سپس در کتابهایشان روایت می کنند که حسن و حسین پشت سر مروان نماز می خوانده اند!
پاسـخ
این شیعه نیست که مروان بن حکم را لعن می کند، بلکه پیامبر است که او و پدر او را لعن کرده است. ابن عساکر نقل می کند: عبدالله بن زبیر بالای منبر، در کنار مسجدالحرام گفت: به خدای این خانه و بلد حرام، حَکَم بن عاص و فرزندش (مروان)، از زبان محمد (صلی الله علیه وآله) لعنت شده اند.
آن گاه که مروان با یزید فرزند معاویه بیعت کرد و گفت: این سنت ابی بکر و عمر است. عبدالرحمان گفت. این سنت هرقل و قیصرهای مردم است که سلطنت موروثی بنا نهادند. تو هم خلافت را موروثی پی ریزی کردی.
سرانجام عایشه از سخن مروان آگاه شد و گفت: پیامبر خدا بر پدر او، آن گاه که در پشت پدرش بود، لعنت کرد.
حاکم در مستدرک نقل می کند هرکس که دارای فرزندی می شد، به حضور پیامبر می آوردند. وقتی مروان متولد شد، او را حضور رسول خدا آوردند، فرمود: «الْوَزَغُ بْنُ الْوَزَغِ الْمَلْعُونُ بْنُ الْمَلْعُونِ» ; «این، قورباغه ای
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . مستدرک حاکم، ج۴، ص۴۸۱ ; تفسر قرطبی، ج۱۸، ص۱۹۷، و منابع دیگر.
________________________________________ ۳۱۸ ________________________________________
فرزند قورباغه دیگر و ملعونی زاده ملعون دیگر است».
و نیز ابن اثیر در اسد الغابه نقل می کند: روزی چشم پیامبر خدا بر حَکَم بن عاص افتاد. گفت: وای بر امت محمد از تو و از فرزندانت.
بنابراین، شیعه از پیامبر پیروی می کند و روایات او را نقل و به آنها عمل می کند و با دوستان او دوست و با دشمنانش، دشمن است. ولی شما از اموی ها حمایت می کنید که دشمنان پیامبر و اهل بیت پیامبر بودند. حال کدام یک از ما اهل سنّت و کدام یک اهل بدعت هستیم؟
و امّااینکه می گوید: حسنین پشت سر مروان نماز خوانده اند و آن را به بحارالأنوار نسبت می دهند، نسبتش کاملاً بی اساس است و در کتاب مذکور در آن قسمت که وی ذکر کرده چنین مطلبی نیست.
و امّا این که فرزندان علی با نوه ها و ذریه مروان ازدواج کرده اند، پاسخ آن را بارها گفتیم.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . مستدرک حاکم، ج۴، ص۴۷۹
۲ . اسدالغابه، ج۴، ص۳۴۸
۱. اصول کافی، ج۱، ص۳۵، باب روایة الکتب، حدیث۱۴
۱. در کتب حدیث، خصائص نسائی، ص۸۴، حدیث ۷۳ و سنن ترمذی، ج۵، ص۲۷۵، حدیث۳۰۹۰ ; مستدرک حاکم، ج۴، ص۱۷۸ وغیره این مطلب را آورده۳اند.
۱. الفقیه، ج۲، باب نوادر الحج، ص۵۱۹، شماره ۳۱۱۲
۱. الغدیر، ج۱، ص۴۱ـ ۳۱۱
۱. تاریخ دمشق ابن عساکر، ج۳، ص۸۳، چاپ دوم ; مستدرک حاکم۳، ص۱۰۷ ; الریاض النضرة، ج۳، ص۱۶۵
۱. النجم : ۳۸
________________________________________ ۳۱۹ ________________________________________
* پرسش ۱۳۸
شیعیان در داستان های زیادی می گویند: وقتی مهدی به دنیا آمد، پرندگانی از آسمان بر او فرود آمدند که بالهایشان را بر سر و صورت و بدن او می مالیدند، سپس پرواز می کردند. پدرش آن ها را فرشتگان آسمانی معرفی کرد، سپس نتیجه می گیرد وقتی فرشتگان یاوران او هستند چرا می ترسد و در سرداب پنهان شده است؟
پاسـخ
اولاً: این حدیث اگر هم در کتاب روایی باشد با واقعیت تطبیق نمی کند; زیرا پدرش اصرار میورزید که تولد وی پنهانی باشد و جز خودش و مادر و عمه اش حکیمه خاتون در هنگام تولد نبود، فرود آمدن پرندگان با کتمان ولادت سازگار نیست.
ثانیاً: این مطلب شدیدتر از چیزی نیست که شما درباره پیامبر اسلام نقل می کنید که رسول گرامی در دوران کودکی، در خانه حلیمه بود که فرشتگان سینه او را شکافتند و قلب او را به آسمان بردند و پس از مدتی باز گرداندند. مهم این عبارات جاهلانه است که در آخر می گوید: «اگر چنین یاورانی دارد، چرا در سرداب پنهان شده است؟»
بدیهی است، ظهور آن حضرت شرایطی لازم دارد; از جمله آمادگی جهان برای پذیرش یک ندای الهی و حکومت واحد جهانی است و تا این آمادگی نباشد، ظهوری تحقق نخواهد یافت.
________________________________________ ۳۲۰ ________________________________________
از این گذشته، حضرتش در سرداب پنهان نشده بود بلکه سرداب معبد آن حضرت بوده و سپس حضرت در سرداب دیده نشد و همان طور که مسیح از میان مردم برگرفته شد، حضرتش نیز از میان مردم برگرفته شد ولی در میان مردم زندگی می کند و او را نمی شناسند.
یاری رساندن فرشتگان برای حضرت مهدی بالاتر از یاری رساندن فرشتگان در جنگ بدر بر پیامبر اسلام نیست. آیا تنها همین یاری رساندن کافی بود که پیامبر دیگر شرایط و تاکتیک ها را رعایت نکند؟! و عجیب این که با داشتن چنین یاورانی، در جنگ احد هفتاد کشته داد و فرمود: } وَ مَا النَّصْرُ إِلاّ مِنْ عِنْدِ اللهِ الْعَزِیزِ الْحَکِیمِ{ .
________________________________________ ۳۲۱ ________________________________________
* پرسش ۱۳۹
شیعیان چند شرط برای امام گذاشته اند; یکی آن که از میان پسران پدر، بزرگترین باشد و او را کسی جز امام غسل ندهد و زره پیامبر بر او درست درآید. باید از همه مردم عالم تر باشد و جنب نشود و غیب بداند امّا این شرایط آن ها را در مضیقه قرار می دهد...!
پاسـخ
شرایطی که از زبان شیعیان برای امام شمرده شد، برخی را از پیش خود اضافه کرده، آنگاه به عقیده برای شیعه اشکال تراشی کرده است. باید شرایط امام را از کتابهای عقاید شیعه گرفت.
مهم ترین شرایط امام عبارت است از: ۱. وجود نصّ بر امامت او از پیامبر یا امام پیشین ۲. داناترین مردم زمان خود باشد ۳. معصوم از گناه و خطا باشد.
و این شرایط را عقل و شرع لازم می دانند و امّا این که از همه پسران پدرش بزرگتر باشد یا زره پیامبر بر او درست درآید، یا جنب نشود همگی ساخته خیال خود گردآورنده است و اگر هم در کتابی مطالبی با این مضامین وارد باشد، نظر شخصی و یا مضمون روایتی است که در صدد بیان عقاید شیعه نیست.
________________________________________ ۳۲۲ ________________________________________
دانستن غیب شرط امامت نیست، ولی امامان شیعه در مواردی، از غیب خبر داده اند و قرآن هم چنین علمی را ردّ نکرده است. در گذشته گفتم علم غیب بر دو نوع است:
۱ . ذاتی و نامحدود، که ویژه خداوند است.
۲. اکتسابی و محدود که با آموزش الهی در مواردی به اولیا داده شده است و قرآن مملو از خبرهای غیبی پیامبران و غیر پیامبران است و کسی منکر آن نشده است و تنها در سوره یوسف چند خبر غیبی است که یعقوب و یوسف از آن گزارش داده اند.
________________________________________ ۳۲۳ ________________________________________
* پرسش ۱۴۰
شیعیان ادعا می کنند که امام باید با نص تعیین شود، اگر چنین بود فرقه های شیعه چرا این همه در مورد امامت دچار اختلاف شده اند؟!
پاسـخ
از طرق تعیین نبیّ، تنصیص پیامبر پیشین بر پیامبر پسین است و قرآن یادآور می شود که پیامبر پیشین به نام عیسی بر نبوت پیامبر خاتم تنصیص کرده است، چنان که می فرماید: } ...وَ مُبَشِّراً بِرَسُول یَأْتِی مِنْ بَعْدِی اسْمُهُ أَحْمَدُ...{ با این حال، مسیحیان درباره پیامبر اسلام، دچار اختلاف شده اند.
قرآن در موردی دیگر می فرماید: اهل کتاب پیامبر خاتم را مانند فرزندان خود می شناسند، آنجا که می فرماید: }یَعْرِفُونَهُ کَما یَعْرِفُونَ أَبْناءَهُمْ...{ «او را مانند فرزندان خود می شناسند» با این حال، پس از آمدن پیامبر، گروه بسیار اندکی به وی گرویدند و اکثریت روی گردان شدند. نتیجه می گیریم وجود نصّ می تواند گروهی را به سوی حق رهبری کند، امّا این دلیل نمی شود که همه افراد تن به نصّ بدهند.
بنابراین، اگر غیر از امامیه که اکثریت تشیع را تشکل می دهد، وجود
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . صف : ۶
۲ . بقره : ۱۴۶
________________________________________ ۳۲۴ ________________________________________
دو فرقه دیگر به نام زیدیه و اسماعیلیه در نیمه راه توقف کرده اند، چندان دور از انتظار نیست.
در زمان خود پیامبر اسلام که حجت بالغه خدا بود، گاهی دو دستگی رخ می داد. در صلح حدیبیه صدای اعتراض عمربن خطاب و دیگران بلند شد و صلح با قریش را نوعی ذلت دانستند. او به دوستش گفت: من در دین خود، تن به خواری نمی دهیم (لا نعطی الدنیّة فی دیننا؟؟؟). از نظر تاریخ حدود ۶۰ مورد، صحابه پیامبر با نص او مخالفت کرده اند و رأی و اجتهاد خود را بر نص مقدم داشته اند. برای آگاهی از این موارد هفت گانه، به کتاب النص والاجتهاد مرحوم شرف الدین مراجعه فرمایید.
بنابراین، نباید تصور کرد که وجود نص، انگیزه های گوناگون مخالفت را از میان می برد، بلکه چه بسا انگیزه ها بر نص غلبه می کند. پس آن اختلافات به خاطر عدم پیروی از نص بوده، نه به خاطر وجود نصّ یا بی اثر بودن آن.






۳۵۰ ________________________________________
* پرسش ۱۶۲
علمای شیعه می گویند: انصار دوستان علی بودند و در جنگ صفین در لشکر علی قرار داشتند. می گوییم اگر چنین است چرا خلافت را به علی ندادند و به ابوبکر سپردند؟
پاسـخ
با طرح این پرسش می خواهند القا کنند که نصی برخلافت علی (علیه السلام) وجود ندارد. یادآور می شویم زمانی که در سقیفه، رییس اوس به رغم میل قبیله خزرج، به ابوبکر رأی داد، سر وصدای زیادی در میان انصار برخاست و خزرجیان همگی گفتند:
«لاَ نُبایعُ إِلاَّ عَلِیّاً»; «جز با علی با کسی بیعت نمی کنیم.»
اگر نصی در کار نبود، چرا آنان از میان همه مهاجران علی را برگزیدند؟
و امّا این که چرا با چنین عقیده ای به علی رأی ندادند، علت آن به صورت فشرده چنین است:
اوّلاً: گروهی از همین مهاجر و انصار، پیشگامان تشیع بودند و بر اراده خود باقی ماندند و لذا آنگاه که امام به خلافت رسید، تا پای جان در رکاب حضرت جنگیدند.
ثانیاً: گروهی هر چند لب به اعتراض نگشودند، ولی همراهی آن ها با خلافت، به معنای اعتقاد به آن نبود، بلکه مخالفت در آن شرایط را مصلحت نمی دیدند; زیرا پیرو امام علی بودند که برای حفظ اسلام و رفع فتنه سکوت کردند.
________________________________________ ۳۵۱ ________________________________________
حاصل آن که با این اشکالات کودکانه، نص صریح غدیر را که ۱۱۰ صحابی و ۸۴ تابعی نقل کرده نمی توان نادیده گرفت.
* پرسش ۱۶۳
ما همواره با دو گروه مواجهیم:
الف) گروهی که ادعا می کنند قرآن تحریف شده و به این کتاب آسمانی طعنه می زنند.
ب) افرادی که گناهشان این است به جای علی، ابوبکر را برگزیده اند و به این صورت، به اهل بیت طعنه می زنند. اکنون پرسش این است که چرا شیعه در مقابل گروه نخست ساکت و در برابر گروه دوم سرسخت است؟
پاسـخ
پیش تر در باره تحریف قرآن مطالبی آوردیم و گفتیم که شیعه هرگز قائل به تحریف کتاب خدا نبوده و نیست و عقاید را نباید از کتاب های روایی و حدیثی گرفت و گرنه صحیحین و کتاب های سنن، دارای روایاتی است که حاکی از تحریف قرآن است. عقیده را باید از کتب مخصوص به بیان عقاید گرفت که در آنجا روایات تحقیق و بررسی شده و نظر نهایی استخراج گردیده است و در مذهب شیعه، در مورد عقاید، روایات متواتر پذیرفته می شود نه اخبار آحاد و نه روایاتی که با قرآن در تضاد است وروایات تحریف از انسان های نادرست و فاسد نقل شده که ما در گذشته اسامی آن ها را آوردیم و یکی از آن ها احمد سیّاری است که از نظر شیعه و سنی به فساد عقیده معروف اند. شیعه همان طور که نسبت به اهانت به اهل بیت (علیه السلام) حساسیت نشان می دهد، در مورد کسانی که به قرآن طعنه
________________________________________ ۳۵۲ ________________________________________
زنند، حساس است و نشانه آن کتاب های تحقیقی است که در مورد عدم تحریف قرآن نوشته شده مانند: «آلاء الرحمن» نوشته مرحوم بلاغی و «البیان فی تفسیر القرآن» نوشته آیة الله خویی، «صیانة القرآن من التحریف» نوشته مرحوم معرفت و «التحقیق فی نفی التحریف» نوشته آقای سید علی میلانی و بسیاری کتب دیگر.
شما یا از این کتاب ها خبر ندارید و یا اگر دارید، توان دیدن آن ها را ندارید و حاضر به پذیرفتن حقایق نیستید!
________________________________________ ۳۵۳ ________________________________________
* پرسش ۱۶۴
خداوند متعال می فرماید: } اتَّبِعُوا ما أُنْزِلَ إِلَیْکُمْ مِنْ رَبِّکُمْ وَ لا تَتَّبِعُوا مِنْ دُونِهِ أَوْلِیاءَ قَلِیلاً ما تَذَکَّرُونَ{ . در این آیه تصریح می کند که جز از خدا و پیامبر پیروی نکنید و امامت برای آن است که امام فرمان های الهی را که به ما رسیده اجرا کند، نه این که دین جدیدی برای مردم بیاورد.
پاسـخ
پیامبر در مدّت رسالت ۲۳ ساله خود، بر اثر گرفتاری ها و خفقانِ ۱۳ ساله مکّه و نبردهای فراوان در اقامت ده ساله اش در مدینه، از بیان جزئیات احکام باز ماند. قسمتی را بیان کرد و قسمت دیگر را بر عترت که هم سنگ قرآنند، واگذاشت.
دین اسلام، دین جاودانه است و شرایط زمان و مکان، مسائل جدیدی پدید می آورد که در زمان پیامبر خدا مطرح نبود. پاسخ درست به این سؤال چیست؟ شیعه می گوید: چه مانعی دارد که خدا برای رساندن احکام شریعت، گروهی را در مکتب غیبی پرورش دهد تا همگان بازگو کنندگان چیزی باشند که بر پیامبر نازل شده و تفصیل آن به عترت موکول
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . اعراف : ۳. «آنچه که از سوی پروردگار شما به سوی شما فرود آمده پیروی کنید و از سرپرستان دیگری پیروی نکنید.»
________________________________________ ۳۵۴ ________________________________________
گردیده است.
دور نرویم، پس از پیامبر (صلی الله علیه وآله) ، تابعان و بعد فقها، هزاران فرع را مطرح کرده و آن را با یک رشته ادلّه قطعی و ظنّی بیان کردند، در حالی که این احکام از زبان پیامبر شنیده نشده، بلکه بر اثر یک رشته قیاس ها و ظنون و استحسان ها به دست آمده است. شما درباره این استنباط ها چه می گویید؟ آیا همه آن ها را پیامبر گفته است؟ به طور مسلّم نه، امّا آن فقیهان به گمان خود توانسته اند آنچه که بر پیامبر نازل شده را از قرآن و سنت و موازین فقهی استخراج کنند. حال اگر این کار را عترت با آموزش های غیبی انجام دهند و در اختیار بگذارند، همگی جزئی است از آنچه که به پیامبر نازل شده است.
اگر واقعاً مقابله به مثل در اینجا صحیح باشد، این سؤال به خودِ شما متوجه است. شما دربرابر سنت پیامبر، سنت های دیگری را مطرح کردید و در ابواب فقه، سنتی به نام سنت ابوبکر و سنتی به نام عمر درست کردید، آیا این ها همان گفته های پیامبر است؟ پس چرا نام شیخین را بر آن سنّت ها نهادید؟ و اگر غیر از آن است، چرا از آن پیروی می کنید؟
________________________________________ ۳۵۵ ________________________________________
* پرسش ۱۶۵
مذهب شیعه به وسیله راویانی مانند زراره و دیگران به آن ها رسیده است. در عین حال، امامان شیعه این افراد را مذمّت کرده اند اما شیعیان با اعتماد به قول افرادِ مذمّت شده، نظر امام خود را ردّ می کنند! این چگونه است؟
پاسـخ
اوّلاً: شیعه در مورد معارف و احکام، تقریباً از ۱۵۰۰۰ راوی بهره گرفته و از این طریق احادیث اهل بیت (علیهم السلام) را نگهداری کرده است. چنین نیست که معارف و احکام را از چند فرد اندک گرفته باشند که مذمّت شده اند و در صورت ثبوت مذمّت، آیین تشیع فرو ریزد.
نگاهی کوتاه به کتاب «تنقیح المقال» علاّمه مامقانی و کتاب «معجم رجال الحدیث» آیة الله خویی، عظمت راویان و کثرت حافظان حدیث روشن می شود.
ثانیاً: اگر مذمّتی درباره «زراره» وارد شده، روایاتی هم در مدح او رسیده است و خود حضرات ائمه در روایات مدح یادآور می شوند که ما با نکوهش این افراد، می خواهیم جان و مال آن ها را حفظ کنیم; زیرا زرارة بن اعین، از رجال سرشناس کوفه و کاملاً شناخته شده بود، ارتباط نزدیک او با امام صادق (علیه السلام) جای گفتگو نبود، ولی در عین حال، خلافت اموی و عباسی درباره آن ها حساسیت داشت; زیرا شیخ قبیله و در عین
________________________________________ ۳۵۶ ________________________________________
حال عالم و دانشمند بود. ائمه در برخی مجالس که مأموران اطلاعاتی نظام حضور داشتند، به نکوهش او و دو تن از یارانش پرداخت تا جان و مال او را در شرایط خفقان حفظ کنند. هرکس شرایط خفقان و ترس و قتل و وحشت آن دوران را به خاطر آورد، متوجه خواهد شد چرا ائمه اهل بیت برخی از شیعیان نزدیک به خود را نکوهش می کردند. آنان می خواستند جان شیعیان را حفظ کنند و دستگاه حکومت نفهمد آنان به اهل بیت منسوب و شیعه اند. ابوبصیر به امام صادق (علیه السلام) می گوید: «فدایت شوم! ما را لقبی می دهند که پشت ما را می شکند. دل های ما را می میراند و حاکمان بر اثر همین لقب خون ما را حلال می دانند... امام می فرماید: لقب رافضه را می گویی؟ می گوید: آری...». این گوشه ای از شرایط وحشتناک آن زمان است.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . روضه کافی، ص۳۴ ; فضائل الشیعه، مرحوم صدوق، ص۲۱
________________________________________ ۳۵۷ ________________________________________
* پرسش ۱۶۶
اگر شیخین انسان های خوبی نبودند، پس به نظر شما پیامبر در تربیت یارانش شکست خورده است؟ روشن است این بزرگترین توهین به پیامبر است.
پاسـخ
اگر یاران پیامبر (صلی الله علیه وآله) منحصر به این دو نفر و همفکران آنان بودند، سؤال شما جای طرح داشت، ولی پیامبر خدا (صلی الله علیه وآله) قریب یکصد هزار صحابی داشت که پانزده هزار آن ها با نام و نشان در کتاب ها ثبت شده اند، و در گذشته گفتیم یاران پیامبر (صلی الله علیه وآله) از نظر عقیده و رفتار یکدست نبودند و چنین نبود که همگان محکوم این اقلیتی باشند که نظر شما را به خود جلب کرده است. این اقلیت خلافت را قبضه کردند و برخی هم از آنان پیروی نمودند ولی برخی دیگر مخالفت کردند و اکثریتی نیز خاموش ماندند و اظهار نظر را به مصلحت ندانستند.
اصولاً تکیه بر خلفا و نادیده گرفتن دیگر یاران پیامبر (صلی الله علیه وآله) نوعی اهانت به دیگران است. حال فرض کنید چند نفر انگشت شمار از یاران پیامبر نمره خوبی نگرفته باشند; این دلیل بر دیگران نیست. از این گذشته خواص یاران پیامبر منحصر به خلفا نبود. چرا شما از ابو ایویب انصاری فاتح روم، عمار یاسر، ابوذر غفاری، ابن تیهان، سلمان، عبدالله بن مسعود، عثمان بن مظعون و ده ها انسان وارسته دیگر که در غزوات بدر، اُحد،
________________________________________ ۳۵۸ ________________________________________
خندق، خیبر و حنین جان باختند و با خون خود درخت اسلام را سیراب کردند، یاد نمی کنید؟!
پیامبر گرامی (صلی الله علیه وآله) انقلاب عظیمی در جهان به وجود آورد و مسیر تاریخ را دگرگون ساخت و عظمت انقلاب او در گرو نیک و بد بودن چند فرد معدود نیست که اگر تاریخ درباره آنان قضاوت کند، اهانت به پیامبر باشد.
فرض کنید معلمی در کلاسی زحمت بکشد، ولی در میان شاگردان، چند نفر معدود موفق به کسب امتیاز نشوند، آیا این اهانت به آن معلم بزرگوار است؟
اگر بد بودن برخی از یاران، نشانه عدم موفقیت پیامبر است، پس مسأله جنگ با مرتدان عرب را چگونه توجیه می کنید؟! بالأخره همه آن ها مسلمان بودند ولی بعداً به عقیده شما از اسلام برگشتند. پس به عقیده شما پیامبر در تربیت خود موفق نبوده است؟!
________________________________________ ۳۵۹ ________________________________________
* پرسش ۱۶۷
شیعیان می گویند امامت واجب است، چون امام از شریعت اسلامی حفاظت می کند و مسلمانان را به راه راست سوق می دهد و احکام را از کم و زیاد شدن پاسداری می کند. باید از آنان پرسید: کدام یک از امامان دوازده گانه شما به ریاست و حکومت رسید تا چنین کاری را انجام دهد؟
پاسـخ
گرد آورنده پرسش ها تصور می کند امامان شیعه در طول ۲۵۰ سال، دست روی دست گذارده و هیچ کاری را انجام نداده اند و اگر در رأس قدرت نبودند، هیچ نوع تأثیری در هدایت جامعه و بازداری ظالمان از ظلم نداشته اند، در حالی که ائمه اهل بیت از طرق مختلف توانستند در هدایت جامعه اثرگذار باشند:
۱ . دانشگاه اسلامی که در مدینه با کف با کفایت امام باقر و امام صادق پی ریزی شد ومتجاوز از ۴۰۰۰ محدث و فقیه تربیت کرد و تحویل جهان اسلام داد، خود این تأثر عظیمی در رهبری امّت داشته است.
حسن بن علی الوشاء می گوید: من در مسجد کوفه نهصد استاد حدیث دیدم که همگان می گفتند: حدثنی جعفر بن محمد.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . رجال نجاشی، ترجمه حسن بن علی الوشاء، شماره ۷۹
________________________________________ ۳۶۰ ________________________________________
همچنین دیگر امامان شیعه، اگر چه بر مسند قدرت نبودند، اما از نظر آموزش و تعلیم دین و بازداری جامعه از انحراف، اثر بارزی داشتند.
۲ . از نظر مبارزه با ظلم و ستم، هر چند کمتر تظاهر می کردند، امّا به طور معقول، مسلمانان را به بی لیاقتی حکام اموی و عباسی توجه می دادند و از همین طریق خوفی در دل حکام انداختند و توانستند از خودکامگی آنان تا حدی بکاهند و اگر امامان شیعه دست روی دست می گذاشتند و با ظالمان هم دست و هم سو بودند، به شمشیر و زهر جفا کشته نمی شدند.
۳ . از این گذشته، اگر درباره خدمات امامان شیعه لب فرو بندیم و هیچ نگوییم، این حقیقت را نمی توانیم منکر شویم که امامت از جانب خدا لطفی است بر جامعه و می تواند در هر درجه اثر گذار باشد. حال اگر بر اثر مساعد نبودن شرایط ، حاکمیت سیاسی را به دست نگرفتند، این تقصیر و کوتاهی مردم است، نه گناه قانون و یا امام. عین همین مطلب درباره پیامبران الهی جاری است. بنی اسرائیل پیامبران را از دم تیغ می گذراندند; چنان که قرآن می فرماید: } ...وَ قَتْلَهُمُ اْلأَنْبِیاءَ بِغَیْرِ حَقّ...{ و با این حال خدا فیض نبوت را قطع نکرد و پیاپی پیامبران خود را برای آن ها فرستاد.
پیامبر و امام حتی با نداشتن حاکمیت سیاسی، می توانند احکام را بیان کنند و حجّت را بر مردم اقامه نمایند و از تحریف جلوگیری کنند.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . نساء : ۱۵۵
________________________________________ ۳۶۱ ________________________________________
* پرسش ۱۶۸
در کتاب نهج البلاغه آمده است: علی با پروردگارش مناجات می کرد و این دعا را می گفت: «اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِی مَا أَنْتَ أَعْلَمُ بِهِ مِنِّی» اگر او معصوم بود، این چگونه استغفار است؟
پاسـخ
پیامبر اسلام، به اتفاق مسلمانان، معصوم از گناه بود; به خصوص پس از بعثت، کسی در عصمت او خدشه نکرد، ولی با این حال روزی هفتاد بار استغفار می کرد و می فرمود:
«إِنَّهُ لَیُغَانُ عَلَی قَلْبِی وَ إِنِّی لَأَسْتَغْفِرُ اللَّهَ فِی کُلِّ یَوْم سَبْعِینَ مَرَّةً».
«من دلم زنگار می گیرد و روزی هفتاد بار استغفار می کنم.»
خداوند در قرآن به پیامبرش دستور استغفار می دهد، آیا معنای آن این است که پیامبر معصوم نیست؟ بزرگان تفسیر و عقاید در مورد این نوع استغفارها بحث های جالب و شیرینی دارند به خصوص در مورد کلمات امام در دعایی که به کمیل بن زیاد آموخت، از همه این ها بگذریم، سخن امام جنبه آموزشی دارد.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . غافر : ۵۵ و محمد : ۱۹
________________________________________ ۳۶۲ ________________________________________
* پرسش ۱۶۹
شیعیان معتقدند هیچ پیامبری نبوده مگر آن که به ولایت دعوت کرده است. به شیعه گفته می شود که پیامبران به توحید و اخلاص دعوت می کردند نه به ولایت علی و اگر چنین ولایتی هست چرا تنها شیعیان آن را نقل کرده اند؟
پاسـخ
از دیر باز گفته اند: اثبات یک چیز، چیزهای دیگر را نفی نمی کند. درست است که پیامبران به توحید و یکتاپرستی دعوت می کردند، ولی دعوت آن ها منحصر به این نبود. آن ها به ده ها چیز دعوت می کردند و یکی از آن ها توحید بود. چنین نیست که تنها به توحید دعوت کنند.
به گواه این که حضرت مسیح در عین دعوت به توحید، به نبوت پیامبر اسلام نیز بشارت داد و دعوت کرد.
و امّا این که چرا فقط شیعه آن را نقل کرده است، این را باید از خود شما پرسید که چرا با وجود اسامی ائمه اهل بیت در کتب پیشینیان، تنها شیعه آن را نقل می کند و شما نقل نمی کنید. شما هرگاه به فضایل اهل بیت می رسید، دست و دلتان می لرزد و می کوشید آن ها را تضعیف کنید یا معارضی برای آن ها بسازید.
از این گذشته، مقصود دعوت به ولایت آن ها نیست، مقصود بشارت از ولایت آن هاست و این مسأله درباره پیامبر (صلی الله علیه وآله) کاملاً صادق است و خداوند به پیامبران پیشین دستور داد که از نبوت پیامبر خاتم گزارش دهند. در این مورد به سوره احزاب آیه ۷ مراجعه شود.
________________________________________ ۳۶۳ ________________________________________
* پرسش ۱۷۰
آیا ائمه ازدواج موقت کرده اند یا نه؟
پاسـخ
در مشروعیت ازدواج موقت کافی است که قرآن آن را در سوره مبارکه نساء، آیه ۲۴ آورده است و فرموده است: } ...فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ بِهِ مِنْهُنَّ فَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ فَرِیضَةً...{ و نیز کافی است بدانیم که تا زمان عمر بن خطاب صحابه عادل از آن بهره می گرفتند و اگر امری نامشروع بود، صحابه پیامبر گرد حرام نمی گشتند تا این که عمر از آن نهی کرد. حالا خواه ائمه شیعه انجام داده باشند یا نه، این کار تأثیری در حکم خدا ندارد. با وجود تصریح قرآنی و روایات متواتر در مشروعیت ازدواج موقت در زمان پیامبر نیازی به مسأله دیگر نیست.
________________________________________ ۳۶۴ ________________________________________
* پرسش ۱۷۱
امام علی بن ابی طالب دروازه علم است، پس چگونه حکم مذی را نمی داند و کسی را نزد پیامبر می فرستد تا احکام متعلق به مذی را به او بیاموزد؟
پاسـخ
حدیث «أَنَا مَدِینَةُ الْعِلْمِ وَ أَنْتَ بَابُهَا» را متجاوز از صد و چهل و سه محدث سنی در کتاب های خود نقل کرده اند که ذکر نام و شماره صفحه کتاب ها به درازا می انجامد. در این مورد به کتاب الغدیر مراجعه کنید تا از صحت خبر آگاه شود. اگر اعتراضی دارید بر گفتار پیامبر متوجه است نه علی. از این گذشته علی از روز نخست عالم و آگاه آفریده نشده، و از روز نخست حضور در محضر پیامبر به تدریج چیزهایی از او آموخته تا این که به مقام محدَّثی رسیده است. و اعزام فردی به نزد رسول خدا برای سؤال این مسأله می تواند توجیه های گوناگونی داشته باشد و شاید یکی از وجوه این باشد که به مردم بفهماند: آنچه می گوید، در سنت و اسلام از شخص پیامبر است.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . الغدیر: ج۶، صص۱۱۱ ـ ۸۶
________________________________________ ۳۶۵ ________________________________________
* پرسش ۱۷۲
خلافی که اصحاب پیامبر مرتکب شده اند این است که از ولایت علی منحرف شدند. پس چرا شیعیان در مورد فرقه های دیگر مانند فطحیه و واقفیه که امامت بعضی را قبول نمی کنند، روایت نقل کرده اند؟
پاسـخ
این پرسش تکراری است و پیش از این (پرسش ۱۵۰) به پاسخ آن پرداختیم و نیز یادآور می شویم انحراف از حق، از سوی هر کس که باشد مذموم و نکوهیده است، ولی میان دو انحراف فرق است. برخی از اصحاب (نه همه) چون ولایت علی را نپذیرفته اند و طبعاً بقیه را نیز نمی پذیرند، در حالی که آن دو گروه تا نیمه راه آمده اند و ولایت ائمه را تا امام هفتم پذیرفته اند، قیاس این دو قیاس مع الفارق و نادرست است. افزون بر آن احراز صدق در گفتار برای نقل روایت کفایت می کند.
در ضمن یادآور می شویم انحراف همه اصحاب از علی (علیه السلام) تهمتی است که او به شیعه می زند، در حالی که صحابه پیامبر به گروه های مختلف تقسیم می شدند.
________________________________________ ۳۶۶ ________________________________________
* پرسش ۱۷۳
منابع شیعه می گویند: ائمه تقیه می کنند، پس چگونه معصوم انند؟
پاسـخ
این پرسش هم تکراری است و بارها گفته ایم که ائمه در مسائل محدودی از روی اضطرار و ناچاری در مجالس عمومی با حاکمان وقت همسویی نشان می دادند و اضطرار مجوز این همسویی بود و اگر اعتراضی در این زمینه هست، باید به قرآن متوجه شود که تقیه را تجویز کرده است زیرا وقتی این آیه: } إِلاَّ مَنْ أُکْرِهَ وَقَلْبُهُ مُطْمَئِنٌّ بِالاِْیمَانِ...{ در مورد تقیه عمار نازل گردید پیامبر به عمار فرمود: «إِنْ عَادُوا لَکَ بِمِثْل ذَلِکَ فَعُدْ لَهُم».
قرآن صریحاً به مسلمانان دستور می دهد که در مواردی از در تقیه وارد شوند چنان که می فرماید: }...إِلاّ أَنْ تَتَّقُوا مِنْهُمْ تُقاةً...{ .
امام شافعی می گوید: هرگاه حاکم جائر مسلمان از نظر شرایط با حاکم کافر یکسان شد، تقیه لازم است، بنابراین تقیه در این صورت، یک امر حیاتی است که خلاف آن مایه قتل و نابودی جمعیت مؤمنین است.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . نحل : ۱۰۶
۲ . به تفاسیر فریقین مراجعه شود.
۳ . آل عمران : ۲۸
۴ . مفاتیح الغیب، ج۸، ص۱۳
________________________________________ ۳۶۷ ________________________________________
احمد بن حنبل پیشوای سلفی ها در مسأله خلق قرآن و همچنین یاران او تقیه کردند هر چند تقیه احمد با آنان به نوعی فرق داشت. این تنها امامان شیعه نیستند که تقیه کرده اند، بلکه حضرت ابراهم قهرمان توحید ـ در نظر مفسران تقیه کرد، آنگاه که به مشرکان عصر خود می گوید: }فَقَالَ إِنِّی سَقِیمٌ{، «من بیمارم»(صافات/۸۹)، حضرت در این جا تقیه کرده است تا آنان حضرت را وادار به بیرون رفتن از شهر نکنند و ایشان پس از آن که آنان شهر را ترک کردند به سراغ بت ها رود و آنها را درهم شکند. هر چند متأسفانه صحیح بخاری ابراهیم (علیه السلام) را در این جا دروغگو معرفی می کند.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . صحیح بخاری، ج۴، ۱۱۲، کتاب بدء الخلق.
________________________________________ ۳۶۸ ________________________________________
* پرسش ۱۷۴
کلینی نقل می کند که از امام علی خواستند که بدعت های خلفای سه گانه را اصلاح کند امّا علی نپذیرفت وگفت: این مایه تفرقه است و بدعت های خلفا از نظر شیعه مخالف با قرآن و سنت بود، چرا علی انکار نکرد؟
پاسـخ
امر به معروف و نهی از منکر شرایطی دارد که فقها در کتابهای فقهی آن را بیان کرده اند و یکی از شرایط این است که دفع «فاسد» به «افسد» نشود. در چنین شرایطی مطرح کردن این مسائل نه تنها تأثیری نداشت، بلکه اثر سوء می گذاشت، لذا در اثنای جنگ صفین مردی از بنی اسد از اصحاب علی از آن حضرت پرسید: چطور شد که قوم شما، شما را از خلافت بازداشتند و حال آن که شما شایسته تر بودید؟
او این سؤال را در وقت غیر مناسب مطرح کرد، یعنی موقعی مطرح کرد که علی با معاویه درگیر بوده است.
امام به صورت ملامت گونه ای قبل از جواب به او گفت: که آخر هر پرسشی جایی دارد، حالا وقت این گفتگوها نیست مسأله روز ما، مسأله معاویه است «هَلُمَّ الْخَطْبَ فِی ابْنِ أَبِی سُفْیَان».
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ . صحیح بخاری، ج۴، ص۱۱۲، کتاب بدء الخلق.
________________________________________ ۳۶۹ ________________________________________
امام علی (علیه السلام) خواست با یکی از «بدعتها» به نام صلاة تراویح مبارزه کند، صدای گروهی بلند شد و گفتند : واعمراه، با این شرایط چگونه می توانست با بدعتها مبارزه کند.
* پرسش ۱۷۵
عمر علی را در شورای شش نفره قرار داد، چرا علی با وجود نص بر خلافت خود، حاضر شد در این شورا عضو شود؟ و چرا نگفت که درباره او نصّی وارد شده است؟
پاسـخ
این سؤال تکراری است و در گذشته از آن پاسخ گفتیم. اگر کسی شرح حال شورای شش نفره را بخواند می فهمد که مشارکت آن حضرت از روی اکراه بود و عمویش عباس از آن حضرت پرسید: چرا شرکت کردی؟ فرمود: می خواهم از اختلاف پرهیز کنم.
این گزینش با ارعاب و تهدید انجام گرفت، خلیفه پس از انتخاب شش نفر، به محمد بن مسلمه دستور داد: اگر اقلیت با اکثریت توافق نکردند، فوراً اعدام شوند.
اگر جناح مساوی شورا با جناحی که عبدالرحمان در آن قرار دارد، موافقت نکردند فوراً کشته شوند.
اگر کاندیدها در ظرف سه روز در تعیین جانشین به توافق نرسیدند همگی از دم تیغ بگذرند و...
________________________________________ ۳۷۰ ________________________________________
در چنین محیط ارعاب و تهدید نمی توان موافقت امام را یک موافقت اختیاری اندیشید.
گذشته از این اگر شورای شش نفره امام را انتخاب می کرد، امام می پذیرفت به همان دلیلی که پس از قتل عثمان پذیرفت. و این به معنی نادیده گرفتن نص بر خلافت نیست، که اکثریت آن را پذیرفته باشند.
* پرسش ۱۷۶
شیعه روایاتی را جعل کرده اند که متضمن اسامی ائمه دوازده گانه است، ولی یکی از علمای آنها گفته: ذکر سلسله وار این دوازده تن در آن روایات موجود نیست.
پاسـخ
این چه اشکال و پرسشی است که مطرح می کند؟! این عالم درباره ترتیب اسامی امامان می گوید: اسامی امامان در آن روایات ذکر شده امّا ترتب ولایت آن ها در آن احادیث نیامده است. این چه ربطی به جعل روایت و دروغگویی پرسشگر دارد.
________________________________________ ۳۷۱ ________________________________________
* پرسش ۱۷۷
شیعه ادعا می کند که بیشتر صحابه بعد از وفات پیامبر مرتد شدند (یعنی امامت علی را نپذیرفتند) پس چرا می گویید علی (علیه السلام) از ترس مرتد شدن، با آن ها به وجودِ نص احتجاج نکرد و با آن ها نجنگید؟
پاسـخ
این سؤال تکراری است و ما نیز مکرر به آن پاسخ گفته ایم. بنابراین، نیازی به تکرار نمی بینیم.
* پرسش ۱۷۸
شیعه گمان می کند نصی درباره امامانشان وجود دارد ولی استاد فیصل نور در کتاب «الإمامة والنص» این روایات را نقد کرده است.
پاسـخ
در اینجا چون کفگیر به ته دیگ خورده، پناه به کتاب دیگری می برد و بدون این که مطالب او را نقل کند، مدعی می شود که این پرسش ها باعث هدایت گروهی از جوانان شده است.
به هر حال نصوصی که درباره امامان یکی پس از دیگری وارد
________________________________________ ۳۷۲ ________________________________________
شده، در کتاب های فراوانی از محدثان تنظیم شده که برخی از آن ها را نام می بریم:
۱ . کلینی در کافی در کتاب الحجه.
۲. شیخ حر عاملی در کتاب اثبات الهداة بالنصوص و المعجزات.
* * *
اینجانب به عنوان یک جوان شیعه که عقاید خود را از قرآن و سنت پیامبر و روایات متواتر از ائمه معصومین (علیهم السلام) گرفته ام پس از خواندن این کتابچه به غرض ورزی طراحان پرسش ها پی بردم و با نگاشتن این رساله، به وظیفه دینی خود، عمل کردم.
ولی در دفتر دیگری پرسش هایی را از سلفی ها می پرسم که خوشبختانه واقعاً مایه هدایت هزاران جوان فریب خورده شده و در گوشه و کنار جهان آثار ارزشمندی از خود به جای نهاده است و ده ها هزار جوان را به روشن بینی رهنمون گردیده که شما می توانید در هر کشور نمونه های فراوانی از آن ها بیابید و همین مایه وحشت و دستپاچگی این گروه شده و به این اقدام ها دست زده اند. یادآور می شوم مذهب اهل بیت (علیهم السلام) همچنان در حال پیشروی و گسترش است و حتی وهابیان را در پایگاه خود; یعنی نجد به وحشت افکنده است; زیرا می بینند که گروهی آشکارا وبی ترس و بیم و با دلیل و برهان پذیرفتن مذهب اهل بیت (علیهم السلام) را اعلام می کنند.
۲۷ رجب ۱۴۲۸هـ .ق.
روز مبعث حضرت رسول (صلی الله علیه وآله)










ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق این صفحه اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.