چه کنم گناه نکنم؟! ۱۳۸۴/۹/۲۰ - ۲۴۲۸۶ بازدید

چه کنم گناه نکنم؟!
 

سوال: چرا
بعضى اوقات دچار اشتباه و گناه مى شوم؟


علماى اخلاق مى
گویند: منشا و انگیزه ى گناهان ، سه قوه است : قوه شهویّه، قوه غضبیّه، قوه وهمیّه
.

قوه شهویّه ،
انسان را به افراط در لذت خواهى نفسانى ، مى کشاند، که سرانجامش ، غرق شدن در فحشا
و زشتى ها است .

قوهّ غضبیّه ،
انسان را به ظلم، طغیان، آزار رسانى و تجاوز، وادار مى کند.

قوهّ وهمیّه ،
برترى طلبى، انحصار جویى، تکبر و روح خودخواهى را در انسان زنده مى کند و او را به
گناهان بزرگى وارد مى نماید.

به این مثال توجه
کنید: آب ، در عین حال که مایه ى حیات تمامی جانداران از انسان، حیوان و گیاه مى
باشد، اگر مهار نشود به صورت سیلابی جریان می یابد و باعث نابودی حیات بشر می شود ؛
بنابراین حتی این پدیده حیات بخش نیز نیاز به سد سازی و مهار دارد و در صورتی برای
بشد مفید خواهد بود که به هنگام نیاز در کانال کنترل شده خاصی قرار گیرد و از دریچه
مخصوصی، به مقدار نیاز، جریان یابد، در غیر این صورت طغیان می کند و دیوانه وار به
باغ ها و کشتزارها و خانه ها سرازیر شده و همه را ویران خواهد ساخت.

در مورد انسان
نیز، نیروى غضب براى دفاع و شهوت براى بقاى نسل لازم است ، ولى اگر این دو غریزه بر
اثر افسار گسیختگى طغیان کنند، موجب بروز جنایات ویرانگر و انحرافات جنسى و بى عفتى
خواهند شد.

در نتیجه اگر
بخواهیم جامعه را از لوث گناه پاک سازیم ، و یا وجود خویش را از آلودگى گناه ، حفظ
کنیم ، راهی جز کنترل و تعدیل غرایز و تمایلات نفسانى نداریم .

 


حل مشکل:


۱- گناه
شناسی:
مبارزه مستقیم با گناه از طریق شناخت گناهان و تفکر در آثار و عواقب
دنیوی و اخروی آنها.

۲- گناه
زدایی:
مبارزه اساسی وغیر مستقیم با گناه از طریق مبارزه با زمینه های گناه و
تقویت زمینه های صلاح.

در یک نگرش کلی و
کلان می توان به این نتیجه رسید که زمینه گناه در انسان چیزی جز ضعف شناخت و اراده
نیست.

اینک با طرح سوال
های کوتاه و پاسخ آنها به گشودن راه کمک می نماییم.

۱. چرا باید
خودمان را بشناسیم؟ چون اگر استعداد بی نهایت و ارزش های وجودی خود را نشناسیم،
هرگز حرکتی نخواهیم کرد، تمام حرکت تکاملی انسان بسته به نوع و عمق شناخت انسان
نسبت به ارزشهای وجودی خود است.

۲. چرا باید هستی
را شناسایی نماییم؟ چون انسان خلاصه هستی است و با هماهنگ و همراه شدن با هستی و
قرب به خدای هستی و رنگ خدایی گرفتن به کمال می رسد ، اگر هستی را نشناسد نمی داند
چه باید کند به عبارت دیگر انسان قانون کمال را از هستی فرا می گیرد.

۳.  نقش دین در
زندگی انسان چیست؟ آدمی با زبان هستی آشنا نیست و نیاز به مترجم دارد. دین ترجمان
هستی است و به نحو بسیار ظریفی انسان را به رنگ هستی در می آورد. تمام دین در جهت
به خدا رسیدن و قرب الهی برنامه ریزی شده است.

۴. در نهایت
دانستن سرنوشت انسان در حیات اخروی و معاد چه کمکی به انسان می کند؟ معاد و قیامت
فردای زندگی انسان است ، فردایی که باید آن را بسازد و تا ابدیت در آن بماند، باید
بداند ره سپار کدام وادی و مسافر کدام اقلیم وجود است ، باید برای فردای خود چه
توشه ای فراهم کند و چه مقدار به کار و کوشش بپردازد. ببیند با چه کسی می خواهد
همراه و همنشین شود از همین نشئه با او آشنا و همراه شود تا در قیامت با مشکل روبرو
نگردد.  

یکی از مهمترین
مراحل خود سازی، رفع زمینه های گرایش به گناه است.

 

نقش ذکر و یاد
خدا:


ذکر خدا آثار
مثبت فراوانی دارد. «ذکر» از آن جهت که با ذاکر اتحاد وجودی می یابد و باعث حضور
خداوند در دل و جان مومن است، موجب می شود که ذاکر خود را در محضر خدا حاضر ببیند،
و از کمال قرب او بهره مند شود. در نتیجه بر محور حیا از بسیاری از افکار پلید و
اخلاق زشت و اعمال نکوهیده احتراز می کند.

 


دستور العمل
:

۱- ترک زمینه
گناه
:

۱-۱.
 کنترل چشم:
امام صادق(ع) فرمود: نظر دوختن تیرى مسموم از تیرهاى ابلیس است و چه بسا نگاهى که
حسرت درازمدتى را (در دل) به ارث بگذارد» (سفینة البحار،
شیخ عباسى قمى، ماده نظر) تا حد امکان انسان از حضور در مجالس مختلط یا
برخورد با نامحرم پرهیز نماید.

۲-۱.
کنترل گوش: باید از شنیدنى هایى که ممکن است به حرام منجر شوند و زمینه ساز
حرام هستند پرهیز شود. مانند موسیقى حرام، صداى شهوت انگیز نامحرم و... .

۳-۱. ترک هم
نشینی با دوستان ناباب
:
دوستانى که باعث مى شوند انسان گناه را مزمزه کند، در واقع دشمن هستند و باید از
آنها پرهیز کرد.

از امام سجاد(ع)
نقل شده: حضرت از همراهى و سخن گفتن و رفیق بودن با پنج کس را نهى فرموده: کذاب،
گناهکار، بخیل، احمق و کسى که قطع رحم کرده است. (سفینة
البحار، شیخ عباسى قمى، ماده صحب)

 

۲- ترک فکر
گناه
:
ترک زمینه گناه سهم به سزایى در ترک فکر گناه دارد. سعی نمایید فکر گناه را به یاد
خدای تبدیل نمایید.

۳- اشتغال به
برنامه شبانه روزى
:
حتما باید شبانه روز خود را با برنامه ریزى صحیح و متناسب وضع روحى و جسمى خود پر
کنید و هیچ ساعت بیکارى نداشته باشید تا نفس شما را مشغول کند. در اوقات بیکارى
وسوسه هاى نفس و شیطان به سراغ انسان مى آید و او را به فکر گناه و سپس به خود گناه
مى کشاند امیرالمؤمنین على(ع) فرمود: براستى و حقیقت که این نفس (انسانى) پیوسته و
مرتب به بدى امر مى کند در نتیجه هر کس آن را به خود واگذارد (و به کارى نگمارد)
نفس او را به سمت گناهان مى کشاند». (الغرر والدرر، باب
النفس به نقل از سرالاسراء، استاد على سعادت پرور، ج ۱، ص ۵۴۴، ح ۴).

۴- روزه گرفتن:
روزه گرفتن قواى حیوانى و شهوانى انسان را تضعیف مى کند اگر قواى شهوانى ضعیف گشت
قهرا فکر گناه هم کم رنگ مى شود. امام جعفر صادق (ع) فرمودند: هرگاه شکم پر شود
طغیان مى کند. (المحجة البیضاء، ملا محسن فیض کاشانى، ج
۵، ص ۱۵۰). مفهومش این است اگر شکم بر نشود طغیان نمى کند و بهترین قسم جوع
و گرسنگى همان روزه گرفتن است.

تذکر این نکته
بسیار ضرورى است که اولاً: روزه نباید براى بدن ضررى داشته باشد وگرنه شرعا حرام
است. ثانیا: براى کارهاى روزمره مخل نباشد. ثالثا: اگر نه مضر بود ونه مخل فقط
روزهاى دوشنبه و پنج شنبه باشد نه بیشتر، ولى در هر صورت اگر براى روزه گرفتن عذرى
است مورد بعدى یعنى ورزش دو برابر شود.

۵- ورزش:
هر روز ورزش لازم است البته آن ورزش هایى باشد که براى بدن ضررى ندارد مثل نرم
دویدن و نرم طناب زدن و انجام حرکت هاى کششى و اگر براى روزه گرفتن عذرى هست زمان
ورزشى دوبرابر شود مثلاً از بیست دقیقه به چهل دقیقه افزایش یابد.

 


چند توصیه:


یک) هیچ گناهی را
کوچک نشمارید.

دو) در ابتدای
روز با خدای متعال شرط کنید که گناه نکنید و در طول روز مراقب اعمال و رفتار خود
باشید و در پایان روز از خویش حساب بکشید. اگر از عملکرد خویش راضی بودید، خدای را
شکر گویید و در صورتی که راضی نبودید، بر خویش سخت بگیرید.

سه). بدانید که
همواره در محضر خدای بزرگ هستید ، او بر شراشر وجود شما اشراف دارد و از ظاهر و
باطن شما آگاه است.

چهار) از خداوند
با دعا و نیایش استعانت و استمداد بجویید، زیرا که خود فرمود: اگر فضل و رحمت خدا
بر شما نبود هیچ کدام به فضیلت و تزکیه روی نمی آوردید.
(نور، آیه ۲۱)

پنج) اعمال و
عادات نیکو را جایگزین رفتار ناپسند نمایید; مانند شرکت دائمی در نماز جماعت، نماز
شب و

دعا.

قرآن کریم می
فرماید: خوبی ها سرانجام میدان را بر بدی ها تنگ خواهد کرد و
آنها را از بین خواهد برد. (هود، آیه ۱۱۴)

 شش) مطالعه
پیرامون زندگی پارسایان و زاهدان و مطالعه کتب اخلاقی ر فراموش نکنید.

 

در این زمینه
ر.ک:

۱-گناه شناسی/
محسن قرائتی.

۲-گناهان کبیره/
شهید دستغیب.

۳- شهید دستغیب،
قیامت و قرآن (تفسیر سوره طور).


نویسنده:
سید مصطفی علم
خواه
Elmkhah@porseman.org

 

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

میهمان
مطالب بسیار عالی بودند.
ممنون.
میهمان
ممنون سپاسگذارم امیدوارم خداوند همه گناهکاران را هدایت کند
میهمان
عالی بود.من الله توفیق
میهمان
تشکرعالی بودنسخه اندرویرونیزدرسایت حل کنیدتاباموبایل نیزپیگیرجواب باشیم خیلی عالی بود
پرسمان
سلام و تشکر بابت ارتباطتان با این سایت و درج نظرتان، برنامه مختصری با عنوان پرسمان همراه (نسخه۳) حاوی بیش از ۶۰۰۰ پرسش و پاسخ دانشجویی تولید شده که می توانید از این نشانی به طور رایگان دریافت کنید: http://porseman.org/porseman۳/Porseman.apk
خوشحال می شویم از نظراتتان استفاده کنیم. در صورت تمایل در ساعات اداری با این شماره تماس بگیرید: ۳۲۱۱۰۵۵۴ و ۳۲۹۰۷۷۹۷ (۰۲۵)
میهمان
به نظرم اگر بدانیم بعضی از گناهان بازتابی در همین دنیا هم دارند دیگر به سمت گناه نمی رویم
میهمان
فک کنید که واسه یه کنکوری هزار ارزو دار چقدر سخته خدایا کمکمون کن
میهمان
ممنون از نظراتتون
میهمان
برای ترک گناه اگر فقط به عواقب شوم دنیوی انهم فکر کنید کافیست
میهمان
سلام مطالبتون خیلی خوب بودت.اگه همیشه وجودخدارو توی زندگی حس کنیم به سمت گناه نمیریم.التماس دعا.
میهمان
لیلی:ممنون ،خیلی مطلب جالبی بود.به دوستان یک توصیه می کنم من چندسال پیش دوباره متولد شدم وسعی کردم خودمو از گناه پاک کنم اینکه بدونی فقط خدارو داری خیلی لذتبخش هست. ولی متاسفانه چندماهی دوباره به گناه آلوده شدم ولی این بار هم دوباره شروع به تطهیر روحم خواهم کرد.این روبدانید که هیچ وقت برای ترک گناه دیر نیست.درتوبه همیشه به روی بندگان باز هست.خداجون خیلی خیلی دوستت دارم.
میهمان
فقط امام رضا با مادرش فاطمه زهرا دستمونا بگیرند
میهمان
با سلام
از مطلب کاربردی و مفیدتون متشکرم. خدا جنان کن سرانجام کار که تو خشنود باشی و ما رستگار
یا علی
میهمان
بسیار عالی بود خداوند شما را موفق بدارد و مارا بیامرزد . . .
میهمان
همه انسانها گناه کرده اند و از جلال خدا قاصرند- اگر بخواهیم با اجرای شریعت بخدا برسیم همیه نتیجه اش این میشود که زیر لعنت گناه هستیم ، برای همین مسیح کفاره گناه شد تا آدمیان با ایمان به کفاره خون او بخدا برسند .
پرسمان
پاسخی برای این نظر آماده شده است که می توانید آن را با استفاده از شناسه ۵۳۰۲۲۷ و گذرواژه dwcks در صفحه https://www.porseman.com/search/qwich.aspx همین سایت مشاهده فرمایید.
میهمان
باسلام
خیلی مطالب ارزنده ای بود از شما سپاسگذارم
میهمان
خوبه . کاش درباره رابطه دانشجو با استاد متأهل هم بنویسید.
میهمان
عالی
ساده، روان ،کوتاه و مفید
میهمان
سلام خیلی مطلب جالب وکاربردی بود
میهمان
این یکی هم مثل همه عالی بود شاید اگه سایت شما نبود من الان جای دیگه داشتم از انسان بودن بیرون می امدم به سوی لذت های حیوانی می رفتم خدا حفظتون کنه
پرسمان
همراهی باشما درعبور از ابهامات وناملایمات زندگی را شاکر و قدردانیم. چشم براه سوالهای شما در زمینه های دینی مشاوره ای و سیاسی در صفحه ویژه درج سوال در سایت پرسمان: https://www.porseman.com/search/newq.aspx هستیم.
میهمان
خوبا واسه من دعا کنن پکه از پاکان باشم....
میهمان
با تشکر-ان شاءالله ما جوانان بتوانیم از این زندان که واقعا زندان بزرگی برای ما جوانان شده است پیروز و سربلند وبا لبیک گفتن به خدا بیرون آییم.
میهمان
. دراین شب های دراز بی عبادت چه کنم... طبعم به گنه کرده عادت چه کنم ... گویند کریم است و گنه می بخشد گیرم که ببخشد ز خجالت چه کنم. عالی بود خدا قوت
میهمان
ممنونم مطلب ارزشمندی بود.
میهمان
سلام ممنون از این مطالب ولی لطفا بیشترش کنید من به همه ی دوستان برای درک بهتر قیامت کتاب "سرای دیگر" از شهیددستغیب رو پیشنهاد میکنم واقعا انسان رو به یاد مرگ و قیامت میاندازه و تاثیر زیادی در مسیر ترک گناه روی من گذاشت التماس دعا
میهمان
سلام تشکر از شما مطالبتون واقعه خوب و عالی بود
ا
میهمان
مرسی ازمطالبتون ولی اگه ممکنه طراحی سایتتون رواز این که هست جالب تر کنید
پرسمان
ضمن تشکر از اظهار نظرتان به خواست خدا در آینده اقدام خواهیم کرد.
میهمان
ممنونم، خیلی استفاده کردم دعا کنید که بتوانیم عمل کنیم .
میهمان
خیلی خوب بود ؛ استفاده بردیم . خداقوت
میهمان
سلام خسته نباشی جالب بود و باتشکر که این سایت را راه اندازی کردیذ
میهمان
گناه یه چیزی که انجامش به ماضرر میرسونه فقط همین تصمیم با شماست
میهمان
عالی بود ولی کناه نکردن خیلی سخته و باید ادم خیلی مومن باش که هیچ گناهی نکنه
میهمان
شبهای بلندبی عبادت چه کنم
طبعم به گناه کرده عادت چه کنم
دوستان همه گویندخدامی بخشد
گیرم که خدابخشید زخجالت چه کنم
میهمان
سلام بر همگی متن تون خیلی خوب بود اجرتون با آقا ابا اعبداله
میهمان
ببا سلام بسیار ممنونم از سایت خوب و راهنمایی شما
میهمان
ببا سلام بسیار ممنونم از سایت خوب و راهنمایی شما
میهمان
با دونستن همه این موضوع ها هیچ وقت نباید ارتباطمون را با ائمه قطع کنیم
میهمان
ایول حاجی علم خواه . مخلصیم به مولا . اینجا حرم امام رضا (ع) سلام می رسونم براتون . یاعلی
میهمان
برای اینکه به گناه الوده نشویم باید همیشه خدا را در نظر داشته باشیم و فکر روز قیامت بوده ومردن خود را باید در نظر داشته بهشیم
میهمان
بسیار خوب بود دست شما درد نکند اجرتان با آقا ابا عبدالله
میهمان
لطفا راجع به فیلسوفان بزرگ مطالبی را مندرج کنید با تشکر از نشریه پرسمان

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق این صفحه اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.