چگونگی بیعت ۱۳۹۴/۱۱/۱۹ - ۲۳۶ بازدید

بیعت با امیرمؤمنان(علیه السلام) چگونه بود؛ آیا همگان بیعت کردند؛ امام از این بیعت چگونه یاد می کنند؟

بیعت با امیرمؤمنان(علیه السلام)، فراگیر، همگانی، از روی خواست واقعی مردم و بیعتی آزادانه بود[ نهج البلاغه، نامه ۱.] و امام برای استحکام پایه‌های حکومت خود، صحابه و مردم را کاملاً آزاد گذاشت و به آنان وقت فکر کردن داد و سپس در مرکز عمومی برای بیعت حاضر شد تا راه عذرها را به روی تمام مردم ببندد. امام در این باره می فرمود: «بیعت شما با من بی اندیشه و تدبیر نبود و کار من با شما یکسان نیست. من شما را برای خدا می خواهم و شما مرا برای خود می خواهید. ای مردم، مرا بر کارِ خود یار باشید و فرمانم را پذیرفتار».[ نهج البلاغه، خطبه ۱۳۶؛ شیخ مفید: الارشاد، ج۱، ص ۲۴۳.]
حضرت، به منظور پیش گیری از بهانه جویی های آینده، مشارکت بزرگان صحابه را در این امر لازم دانست؛ بیعت را از آن «اصحاب بدر» شمرد و فرمود: «هر کس را آنان خلیفه کنند بر مسند خواهد نشست. پس تمامی یادگاران نبرد بدر نزد علی(علیه السلام) آمدند و خواستار بیعت شدند».[ رسول جعفریان: تاریخ خلفا، ص ۲۲۸؛ احمدبن یحیی بلاذری: انساب الاشراف، ج ۲، ص ۹.]
در آغاز طلحه برخاست، دست بیمار و ناتوانش را پیش آورد و با امام بیعت کرد.[ قبیصه پسر جابر، بیعت او را به فال بد گرفت و گفت: «عجب حالتی، اول دستی که بر دست امیرالمؤمنین علی(علیه السلام) آمد در بیعت، دست شَل بود. به خدای که بیعت طلحه ناپایدار باشد و ناقص بود». ابن اعثم کوفی: الفتوح، ترجمه محمدبن احمد مستوفی هروی، ص ۳۹۲.] سپس زبیر و آن گاه مهاجران و انصار[ امام در نامه خود به معاویه چنین مرقوم داشت: «مردمی که با ابوبکر و عمر و عثمان بیعت کردند، هم بدانسان بیعت مرا پذیرفتند». نهج البلاغه، نامه ۶] و همه ساکنان مدینه با حضرت علی(علیه السلام) بیعت کردند».[ به گفته طبری، «تا آن جا که ما می دانیم، احدی از انصار از بیعت با علی تخلف نکرد». محمد بن جریر طبری: تاریخ الطبری (تاریخ الامم و الرسل و الملوک، ج۴، ص ۴۳۱) ]
به گفته مورخان، همه شرکت کنندگان در بدر که تا آن زمان زنده بودند، با علی(علیه السلام) پیمان وفاداری بستند.[ حسین بن محمد دیار بکری: تاریخ الخمیس، ج ۲، ص ۲۶۱.]
در یک اقدام بی سابقه، مردم با آزادی کامل و سرور و شادمانی فوق العاده‌ای به حکومت او روی آوردند و با امام بیعت کردند، به طوری که حتی یکی از دشمنان حضرت درباره‌ی بیعت علی(علیه السلام) می‌گوید: مسلمانان آن‌طور که به خلافت علی(علیه السلام) رو آوردند درباره‌ی خلافت عثمان اطمینان خاطر نداشتند، حکومت علی با رضایت و سرور دل ها و اطمینان قلب ها و امیدواری مردم و آیند‌ه‌ا‌ی درخشان مواجه گردید ولی مردم وقتی با عثمان بیعت می‌کردند با ترس و کدورت و اضطراب و تردید با وی بیعت کردند و درباره‌ی وی هماهنگی نداشتند.[ طه‌حسین، الفتنه الکبری، ج۲، ص۱۱۲.]
ابن حجر درباره بیعت بی نظیر همگان با امام این گونه می نویسد:
«بیعت خلافت با علی(علیه السلام) پس از کشته شدن عثمان و در اوائل ذی الحجه سال ۳۵ هـ. ق صورت گرفت و مهاجران و انصار و همه کسانی که در شهر بودند با او بیعت کردند و به وسیله نامه از اهالی استان ها بیعت خواسته شد و همه شان پذیرفته بیعت کردند جز معاویه در میان اهالی شام.»[ ابن حجر، فتح الباری، ج ۷، ص ۵۸۶. ]

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق صفحه جستجو اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.