گناهان قلبی-گناهان ذهنی-گناهان جوارحی-تقسیم بندی گناهان ۱۳۸۶/۸/۵ - ۸۴۲ بازدید

چه وقت گناهانی مثل حسد و غیبت و تهمت و گناهانی این جوری که به دیگری ضرر می رساند گناه محسوب می شود؟ و لطفا تمام آن را به طور کامل توضیح و تعریف کنید و انواع آن را بیان کنید.

ابتدا باید توجه داشته باشید که بین رفتار بیرونی انسان و صفات درونی تفاوت هست. حسد یک امر درونی و یک صفت نفسانی است، در حالی که غیبت و تهمت یک رفتار بیرونی است. صفات درونی مانند حسد تا هنگامی که منجر و منتهی به رفتار بیرونی و عملی مانند غیبت نشوند، رزیله اخلاقی هستند، ولی گناه شرعی محسوب نمی شوند. عنوان گناه تنها به رفتار بیرونی انسان تعلق می گیرد، مانند غیبت و تهمت که چون یک رفتار بیرونی است، گناه شرعی محسوب می شود.
مطلب دیگر اینکه گناه به دو بخش گناهان عبادی و اخلاقی تقسیم می شود. گناه عبادی مربوط به تخلف از واجبات عبادی است و در ارتباط مستقیم با خداوند مطرح می شود، در حالی که گناه اخلاقی گناهانی هستند که مربوط به عرصه اخلاق اجتماعی هستند و در ارتباط با دیگران می باشند. این گونه گناهان نیز از این جهت که تخلف از فرمان خداوند هستند، گناه شرعی محسوب می شوند.
راهکار کلی مبارزه با رزایل خلقی :
مشکل عمده ای که در این زمینه وجود دارد، ضعف شناختی است که باید با مطالعه کتاب های اخلاقی برطرف شود.
رفع این مشکل چند مرحله دارد.
۱- ابتدا لازم است، تعریف آن رزیله یا عمل اخلاقی را خوب بدانید.
۲- ریشه های بروز این صفات و اعمال را بشناسید.
۳- در مورد آثار و عواقت آنها اطلاعات کافی داشته باشید .
۴- با روش درمان و جایگزین نمودن آنها با صفات و اعمال نیک آشنا باشید.
در کتاب های اخلاقی منبع مانند معراج السعاده به این موضوعات اشاره شده است.
با کسب این اطلاعات شما به یک خود شناسی اخلاقی خواهید رسید و وجود این صفات را در خویش ردیابی می نمایید.
در صورتی که خدای ناکرده صفت یا عمل رزیله ای یافتید با استفاده از روش های کاربردی و دستورالعمل های که در کتب اخلاقی آمده است, به درمان و معالجت نفس خویش بپردازید. البته در این مسیر استعانت از خدای متعال و توسل به اولیای معصومین(ع) نباید فراموش شود.
چون از چند جیز سوال کرده اید و پرداختن به تمامی آنها بسیار مفصل می شود, بهتر است منابعی را برای مطالعه به شما معرفی نماییم که در آنها نیازهای اطلاعاتی شما به خوبی برآورده می شود. در صورتی که مشکل خاصی داشتید مطرح کنید, حتما پاسخ گوی شما خواهیم بود. در مورد غیبت باید گفت که اگر پشت سر فردی حرفی را بزنید که اگر بشنود ناراحت می شود این غیبت است. صفتی یا عیبی که در او هست ذکر کنید این غیبت است و اگر نیست تهمت می شود.
منابع اصلی اخلاق اسلامی:
-راه روشن, ترجمه مهجه البیضاء فیض کاشانی
- اخلاق اسلامی, ترجمه جامع السعادات ملا مهدی نراقی
- معراج السعاده، ملا احمد نراقی
- نقطه های آغاز در اخلاق عملی آیت الله مهدوی کنی
- اخلاق در قرآن (۳ جلد) مصباح یزدی
منابع بیشتر:
- خودسازی برای خودشناسی، مصباح یزدی
- تهذیب نفس، ابراهیم امینی
- مقالات استاد محمد شجاعی
- خودسازى، شهید باهنر
- خودسازى، محمد یزدى
- جهاد با نفس، ج ۳، حسین مظاهرى

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق این صفحه اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.