-محدوده اطاعت از ولی فقیه-اشتباه رهبری-حکم اشتباه- ۱۳۹۰/۸/۸

پاسخ سؤال شما را با توضیح چند نکته ارائه می دهیم ؛ نکته ۱. هر چند ولی فقیه معصوم نبوده و احتمال خطا و اشتباه در تصمیمات ایشان وجود دارد ولی با توجه به برخورداری از ویژ گیهای برجسته ای همچون فقاهت ، عدالت ، بینش و تدبیر سیاسی و اجتماعی و...از یکسو و با توجه به بهره مندی از نظر مشاوران در امور مختلف و نظارت مجلس خبرگان بر عملکرد ایشان از سوی دیگر ، درصد احتمال خطا و اشتباه در تصمیماتی که از سوی ایشان اتخاذ می شود ، بسیار کاهش پیدا نموده و ضریب اطمینان آن تا حد بسیار بالایی افزایش خواهد داشت از این رو اطمینان به اشتباه در تصمیمات ایشان بسیار بعید به نظر می رسد .
پاسخ سؤال شما را با توضیح چند نکته ارائه می دهیم ؛ نکته ۱. هر چند ولی فقیه معصوم نبوده و احتمال خطا و اشتباه در تصمیمات ایشان وجود دارد ولی با توجه به برخورداری از ویژ گیهای برجسته ای همچون فقاهت ، عدالت ، بینش و تدبیر سیاسی و اجتماعی و...از یکسو و با توجه به بهره مندی از نظر مشاوران در امور مختلف و نظارت مجلس خبرگان بر عملکرد ایشان از سوی دیگر ، درصد احتمال خطا و اشتباه در تصمیماتی که از سوی ایشان اتخاذ می شود ، بسیار کاهش پیدا نموده و ضریب اطمینان آن تا حد بسیار بالایی افزایش خواهد داشت از این رو اطمینان به اشتباه در تصمیمات ایشان بسیار بعید به نظر می رسد . (ر.ک : مصباح یزدی , محمد تقی , پرسشها و پاسخها ,قم, موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره , ۱۳۸۰, ج۲, ص ۱۰-۱۱و ص۱۵- جوادی آملی , عبد الله , ولایت فقیه , ولایت فقاهت و عدالت , قم , مرکز نشر اسرا , ۱۳۸۵,ص ۴۸۱-۴۸۲)
نکته ۲. ارزیابى و تشخیص صحت وسقم و یا حق و باطل درعملکرد ولی فقیه و احکام صادره از سوی ایشان ، نیازمند برخورداری از شرایطی همچون آشنایی کامل با مبانی دینی و اجتهاد بر پایه موازین و قواعد فقهی و اصولی و توجه به مقتضیات زمان و مکان و درک صحیح مسائل و اوضاع سیاسی و اجتماعی روز و... است که از عهده هر کسی بر نمی آید. در بسیاری از موارد نادرست تلقی کردن تصمیمات و احکام صادره از سوی رهبر ناشی از عدم آگاهی لازم با مبانی دینی و درک نادرست و فقدان اشراف کامل بر مسائل سیاسی و شرایط اجتماعی است و با وجود چنین احتمالی نمی توان به نادرست بودن تصمیمات و احکام صادره از سوی ولی فقیه اطمینان حاصل نمود .(ر.ک: جوادی آملی , عبد الله , ولایت فقیه , ولایت فقاهت و عدالت , پیشین , ص ۴۵۶)
نکته ۳. به نظر می رسد منطقی ترین راه برای بررسی صحت وسقم تصمیمات و احکام صادره از سوی ولی فقیه و دستیابی به پاسخ روشنی در این زمینه و برطرف شدن ابهامات ، پیگیری و طرح آن موضوع از طریق مجلس خبرگان است . (ر.ک : جوادی آملی , عبد الله , ولایت فقیه , ولایت فقاهت و عدالت , پیشین, ص ۴۷۲)
نکته ۴. با فرض بدست آوردن اطمینان از اشتباه بودن حکم صادر شده از سوی ولی فقیه ، وجوب اطاعت از آن برای چنین فردی ساقط می شود اگر ولی فقیه خطای آشکاری مرتکب شد ؛ پیروی از او جایز نیست ؛ «حکم الحاکم الجامع للشرائط لایجوز نقضه ولو لمجتهد آخر الا اذا تبین خطأه»( عروه الوثقی، مسأله ۵۷، باب اجتهاد و تقلید.) اما حق اظهار مخالفت آشکار با آن را نداشته و نمی تواند سایرین را نسبت به آن دعوت نماید زیرا اطمینان شخصی فرد برای سایر افراد حجت نیست و برهم زدن آرامش و امنیت جامعه جایز نمی باشد و چنین مساله ای ممکن است دستاویزی برای مخالفت با نظام شود .
برای آشنایی بیشتر به منابع زیر مراجعه شود :
ولایت فقیه , ولایت فقاهت و عدالت , عبد الله جوادی آملی , قم, مرکز نشر اسرا
پرسشها و پاسخها , محمد تقی مصباح یزدی , قم, موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره , ج۱و۲
نگاهی گذرا به نظریه ولایت فقیه , محمد تقی مصباح یزدی , قم , موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره (لوح فشرده پرسمان، اداره مشاوره نهاد رهبری، کد: ۱/۱۰۰۱۴۵۰۵۶)

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق این صفحه اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.