-ولایت فقیه-نظام های سیاسی -حکومت دینی-نظام های سکولار- ۱۳۹۰/۸/۱۴

جواب دقیق و جامع به این پرسش، پژوهشى ژرف و گسترده مى طلبد و از حوصله این مختصر بیرون است؛ لیکن با فشردگى و اختصار نکاتى چند یادآورى مى شود:
حکومت دینى از چند جهت با نظام هاى سکولار (secular)، لائیک (laic) و بى اعتنا به دین تفاوت دارد. پاره اى از این تفاوت ها عبارت است از:

T}یک. تفاوت در اهداف {T
رژیم هاى نامبتنى بر دین، اساسى ترین هدفشان تأمین نیازمندى هاى دنیایى است و هدفى فراتر از آن در نظر ندارند. اما نظام دینى، خیر و سعادت اخروى و جاودانى را نیز مد نظر دارد.

T}دو. تفاوت در کار ویژه هاى دولت {T
جواب دقیق و جامع به این پرسش، پژوهشى ژرف و گسترده مى طلبد و از حوصله این مختصر بیرون است؛ لیکن با فشردگى و اختصار نکاتى چند یادآورى مى شود:
حکومت دینى از چند جهت با نظام هاى سکولار (secular)، لائیک (laic) و بى اعتنا به دین تفاوت دارد. پاره اى از این تفاوت ها عبارت است از:

یک. تفاوت در اهداف


رژیم هاى نامبتنى بر دین، اساسى ترین هدفشان تأمین نیازمندى هاى دنیایى است و هدفى فراتر از آن در نظر ندارند. اما نظام دینى، خیر و سعادت اخروى و جاودانى را نیز مد نظر دارد.

دو. تفاوت در کار ویژه هاى دولت


وظایف و کار ویژه نظام هاى غیردینى، حداکثر تأمین بهداشت، آموزش، امنیت، رفاه و توسعه مادى است. در مقابل حکومت دینى، وظایف بیشترى بر عهده دارد؛ یعنى، علاوه بر لزوم ارائه خدمات بالا، باید به برنامه ریزى صحیح و تلاش در جهت تربیت دینى و معنوى جامعه، رشد و بالندگى فضایل و کمالات عالى انسانى و گسترش تقوا همت گمارد و جامعه را به سوى تأمین سعادت پایا و فناناپذیر رهبرى کند. به عبارت دیگر حکومت غیر دینى، صرفا نقش اداره جامعه را بر عهده دارد؛ ولى حکومت دینى و ولایى افزون بر آن، نقش تربیت معنوى و دینى را عهده دار است.

سه. تفاوت در روش ها


روش هاى اجرایى نظام هاى سکولار و دینى، در پاره اى از موارد متفاوت است. تفاوت در اهداف و کار ویژه ها، در گزینش شیوه ها مؤثر است؛ به عبارت دیگر در نظام هاى بى اعتنا به دین، انگاره «هدف وسیله را توجیه مى کند»، امرى پذیرفته شده و عقلانیت ابزارى(Instrumental Reason) آخرین مرجع تصمیم گیرى است. اما در حکومت دینى، استفاده از روش هاى معارض با کرامت الهى و ارزش هاى والاى اخلاقى و ویرانگر سعادت جاودانى بشر مجاز نیست. بنابراین عقل ابزارى در کادر قوانین الهى و احکام عقل فرا ابزارى و توحیدى فعالیت دارد.

چهار. تفاوت در خاستگاه قانون


در نظام هاى نامبتنى بر دین، خاستگاه قانون چیزى جز تمایلات، خواسته ها، هوس ها و گرایش هاى آدمیان -اعم از خواسته هاى فرد، گروه و حزب حاکم و یا خواسته ها و تمایلات عمومى نیست.
اما در حکومت دینى منشأ اصلى قانون «خداوند» است و تنها قانونى رسمیت دارد که از سوى او جعل شده و یا لااقل با اصول و قواعد کلى مورد قبول شارع، سازگار باشد. بنابراین کارکرد مجارى قانون گذارى در چنین نظامى، کشف و استنباط قوانین الهى و تطبیق آن بر نیازمندى هاى زمان است.

پنجم. تفاوت در مبانى مشروعیت


هر یک از نظام هاى سیاسى مبتنى بر یکى از منابع مشروعیت پیش گفته (وراثت، قهر و غلبه، قرارداد اجتماعى و...) است؛ اما مبناى مشروعیت ولایت فقیه نصب الهى است.

ششم. تفاوت در زمامداران و کارگزاران


در نظام هاى لائیک و سکولار معمولاً شرایطى براى رهبرى اجتماعى، تعیین نشده و اگر شرایطى در کار باشد، عمدتاً بیش از توانایى نسبى مدیریت کلان اجتماعى نیست. اما در نظام اسلامى شرایط بیشترى لازم است که مهم ترین آن، صلاحیت علمى و اخلاقى است. حد اعلاى این شرایط عصمت و مرتبه نازل تر آن ولایت فقیه است. براى آگاهى بیشتر نمودار زیر را ملاحظه فرمایید.

نحوه و شرایط انتخاب مقامات عالى



کشورهاى ایران، انگلستان، فرانسه و امریکا


ردیف
نام کشورها و مقامات اجرایى
جمهورى اسلامى ایران
پادشاه
رئیس جمهور
رئیس جمهور

عناوین
ولى فقیه
رئیس جمهور
انگستان
فرانسه
آمریکا
۱
شرایط انتخاب شدن

۱. صلاحیت لازم براى افتا در ابواب مختلف فقه
۲. عدالت و تقواى لازم براى رهبرى امت اسلام
۳. بینش صحیح سیاسى و اجتماعى، تدبیر، شجاعت، مدیریت و قدرت کافى براى رهبرى


۱. ایرانى الاصل
۲. تابعیت ایران
۳. مدیر و مدبر
۴. داراى حسن سابقه و امانت و تقوا
۵. مؤمن و معتقد به مذهب رسمى کشور

موروثى

معرفى به شوراى قانون اساسى از طرف حداقل پانصد نفر از شهروندان


۱. تابعیت کشور ایالات متحده آمریکا
۲. دارا بودن حداقل ۳۵ سال سن
۳. چهارده سال اقامت متوالى

۲. نحوه انتخاب شدن عالى ترین مقام رسمى

دو مرحله اى توسط خبرگان منتخب مردم

رأى مستقیم مردم
موروثى

رأى مستقیم مردم

دو مرحله اى توسط هیئت انتخاب کنندگان
۳
موقعیت و جایگاه

عالى ترین مقام رسمى

بعد از ولى فقیه عالى ترین مقام رسمى

عالى ترین مقام رسمى

عالى ترین مقام رسمى
عالى ترین مقام رسمى
۴
مسئولیت

دارد

دارد

ندارد

اصل بر عدم مسئولیت جز در مورد ارتکاب خیانت سنگین

دارد
رئیس جمهور

۵
مدت دوره تصدى

نامحدود ولى قابل عزل

چهار سال

مادام العمر

پنج سال

چهار سال
۶
انتخاب مجدد

-

دو دوره متوالى

-

محدودیتى ندارد

دو دوره متوالى (لوح فشرده پرسمان، اداره مشاوره نهاد رهبری، کد: ۵۰/۵۰۰۰۱۵)

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد:

نظرات

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق این صفحه اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.